Platformat e distribuimit të muzikës të përjetësuara nga Apple, YouTube dhe Spotify kanë shumë nevojë për një ‘rivendosje të plotë’, ka thënë një hetim shterues i drejtuar nga deputet e Kuvendit të Mbretërisë së Bashkuar.
Një raport shumë kritik mbi industrinë nga Komiteti Dixhital, Kulturë, Media dhe Sport, theksoi se interpretuesit ‘të vlerësuar kritikisht’ po merrnin para ‘të pakta’ nga shitja, shkruan DailyMail.
Kërkimi tetë-mujor ngre ‘shqetësime të thella’ në lidhje me pozicionin e kompanive të mëdha muzikore në treg, me disa label-a që reklamojnë fitime nga shitjet e këngëve të artistëve.
Raporti ndjek një numër muzikantësh që kritikojnë publikisht sasitë e vogla që ata bëjnë nga shërbimet e distribuimit të tilla si Spotify dhe YouTube dhe shtoi se situata aktuale po ndikonte në ‘ekosistemin e plotë krijues’.
Komiteti tha se artistëve duhet t’u jepet një e drejtë ligjore për ‘një pjesë më të drejtë të të ardhurave’.
Në raport, deputetët i bënë thirrje Qeverisë që të prezantojë një sistem të shpërblimit të barabartë për të ardhurat e rrjedhës – ku interpretuesit kanë të drejtë të marrin një pjesë pa iu referuar kontratave të tyre me label-in.
Sipas fushatës Broken Record, sipas sistemit aktual artistët marrin rreth 16 për qind të të ardhurave totale nga distribuimi, ndërsa kompanitë marrin rreth 41 për qind dhe shërbimet e transmetimit rreth 29 për qind.
Hetimi, i cili filloi pas shqyrtimit të shtuar të nxitur nga pandemia COVID-19, mori më shumë se 300 prova përfshirë yllin Chic Nile Rodgers, kitaristin e Radiohead Ed O’Brien, frontmanin e Elbow Guy Garvey dhe kantautoren Nadine Shah.
Situata për muzikantët është përkeqësuar për shkak të humbjes së fitimeve të tyre nga muzika live si rezultat i pandemisë.
Deputetët dëgjuan se edhe për disa muzikantë të suksesshëm të ardhurat vetëm nga distribuimi nuk ishin të mjaftueshme për të ‘mbajtur ujkun larg derës’.
Raporti tha se një tekstshkrues dhe kompozitor i cili kishte shkruar një këngë fituese çmimesh që ishte dëgjuar mbi 137 milionë herë në Spotify kishte marrë vetëm një shumë modeste fitimi prej 3,013 funtesh.
Kryetari i Komitetit të DCMS, Julian Knight tha: “Ndërsa distribuimi ka sjellë fitime të konsiderueshme në industrinë e regjistruar të muzikës, talenti prapa saj – interpretuesit, kompozitorët dhe tekstshkruesit – po humbasin”.
“Vetëm një rivendosje e plotë e distribuimit që parashikon në ligj të drejtat e tyre për një pjesë të drejtë të fitimeve do të bëjë ndryshimin”.
“Sidoqoftë, çështjet që ne kemi shqyrtuar pasqyrojnë probleme shumë më të thella dhe më thelbësore brenda strukturimit të vetë industrisë së regjistruar të muzikës”.
“Ne kemi shqetësime reale për mënyrën e funksionimit të tregut, me platforma si YouTube që janë në gjendje të fitojnë një avantazh të padrejtë ndaj konkurrentëve dhe sektorit të pavarur të muzikës duke luftuar për të konkurruar kundër dominimit të label-ave kryesorë”.
Raporti i DCMS i bën thirrje Qeverisë që t’i referojë çështjen Autoritetit të Konkurrencës dhe Tregjeve (CMA) për të filluar një studim të tregut për ‘ndikimin ekonomik të mbizotërimit të certifikimit’.
Deputetët bënë thirrje për një reformë ‘gjithëpërfshirëse’ të legjislacionit dhe rregullim të mëtejshëm për të rregulluar ekuilibrin për muzikantët dhe gjithashtu për të trajtuar problemet ‘themelore’ në industrinë e regjistruar të muzikës.
Anëtarët e komitetit kishin ‘shqetësime të thella’ në lidhje me pozicionin ‘e padepërtueshëm’ të kompanive të mëdha muzikore, duke thënë se Autoriteti i Konkurrencës dhe Tregjeve (CMA) duhej të hetonte.
Raporti gjithashtu theksoi se YouTube kishte një avantazh konkurrues ndaj shumë rivalëve të tij sepse klasifikohet si një shërbim i krijuar nga përdoruesit, gjë që e bën atë subjekt të ligjeve të ndryshme të së drejtës së autorit.
Ai shtoi se ndërsa konsumatorët gëzonin muzikë të lirë në transmetim, struktura afatshkurtër e çmimeve e vuri muzikën në rrezik në një periudhë më të gjatë.
Label-at kryesorë të muzikës si: Sony Music, Warner Music dhe Universal Music u shfaqën para deputetëve gjatë seancave, ndërsa gjigandët e teknologjisë Spotify, Amazon, Apple dhe YouTube gjithashtu dhanë prova.
Shefi global i muzikës në YouTube Music, Lyor Cohen tha se organizata amerikane ishte ‘thellësisht e përkushtuar’ në rritjen e industrisë së muzikës.
Ai tha: “Ne e njohim rolin që YouTube Music ka brenda industrisë së muzikës dhe jemi thellësisht të përkushtuar për ta ndihmuar atë të rritet dhe të lulëzojë”.
“Vetëm në 12 muajt e fundit ne kemi paguar më shumë se katër miliardë dollarë për artistë, tekstshkruesë dhe mbajtës të të drejtave, 30 për qind e të cilave kanë ardhur nga UGC [përmbajtje e krijuar nga përdoruesit], me video të bëra nga fansat që dëshmojnë se janë një burim i paçmuar të të ardhurave”.
“Ne po drejtojmë modelin me dy motorë të reklamave dhe nënshkrimeve, duke i lejuar adhuruesit e muzikës në të gjithë botën të paguajnë me portofolet e tyre”.
Geoff Taylor, shefi ekzekutiv i shoqatës së label-ave diskografikë BPI, tha: “Label-at janë të përkushtuar për të siguruar që artistët të ndajnë në mënyrë të drejtë në rritjen nga transmetimi”.
“Ne do të shqyrtojmë me kujdes gjetjet e këtij raporti, por është thelbësore që çdo propozim politik të shmangë pasojat e padëshiruara për investime në talent të ri dhe të mos rrezikojë suksesin e jashtëzakonshëm global të këtij vendi në muzikë”.
Sot shënohet 1 Qershori, Dita Ndërkombëtare e Fëmijëve, një ditë e dedikuar promovimit të të drejtave, mirëqenies dhe mbrojtjes së fëmijëve në mbarë botën.
Kjo ditë ka rrënjë në përpjekjet ndërkombëtare për garantimin e të drejtave të fëmijëve, të cilat u forcuan me Deklaratën e të Drejtave të Fëmijëve të vitit 1959 dhe Konventën për të Drejtat e Fëmijës të miratuar nga OKB në vitin 1989.
Megjithatë, të dhënat globale tregojnë se sfidat mbeten të mëdha. Dhjetëra miliona fëmijë ende nuk kanë qasje në arsim, ndërsa miliona të tjerë përballen me varfëri ushqimore dhe kushte të vështira jetese. Në shumë vende të botës, vazhdojnë të raportohen edhe raste të martesave të hershme të vajzave, një fenomen që ndikon drejtpërdrejt në shkeljen e të drejtave të tyre dhe zhvillimin e shëndetshëm.
Në kuadër të kësaj dite, Komuna e Prishtinës në bashkëpunim me organizatën ETEA ka organizuar aktivitetin publik me titull “Përtej festës: Flasim për sigurinë e fëmijëve në shkolla”, i cili synon të hapë diskutim mbi sigurinë dhe mirëqenien e fëmijëve në institucionet arsimore.
Opera bashkëkohore “Syrigana” e artistit kosovar Petrit Halilaj është prezantuar para publikut ndërkombëtar në Berlin, në hapësirat e “Hamburger Bahnhof”, një prej muzeve më të rëndësishëm të artit bashkëkohor në Evropë.
Interpretimi u realizua nga një ansambël i Filharmonisë së Kosovës në kuadër të ekspozitës “An Opera Out of Time”, e cila kishte në qendër operën e parë të Halilajt dhe njëherësh shënoi mbylljen e ekspozitës së tij personale në këtë institucion prestigjioz.
E bazuar në mite, legjenda dhe rrëfime të lidhura me vendlindjen e artistit, “Syrigana” ndërthur muzikën, teatrin dhe instalacionin artistik, duke sjellë një përvojë unike për publikun. Vepra pati premierën në qershor të vitit të kaluar në Syriganë të Skenderajt dhe që atëherë është vlerësuar si një nga projektet më të veçanta artistike të realizuara në Kosovë.
Sipas Filharmonisë së Kosovës, prezantimi në Berlin përbën një moment të rëndësishëm në rrugëtimin e operës, e cila tashmë ka potencial të vazhdojë jetën e saj artistike edhe në skena të tjera ndërkombëtare.
Me këtë paraqitje, Petrit Halilaj ka vazhduar ta prezantojë artin dhe kulturën e Kosovës në qendra të rëndësishme botërore, duke e shndërruar kujtesën, mitet dhe historitë lokale në vepra me jehonë ndërkombëtare.
Teatri Kombëtar i Kosovës sjell sonte para publikut shfaqjen “Bidermani dhe Zjarrvënësit”, të autorit Max Frisch, me regji të Agon Myftarit. Premiera do të jepet sot, më 1 qershor 2026, duke filluar nga ora 20:00, ndërsa repriza do të shfaqet edhe më 2 qershor në të njëjtin orar.
Në këtë produksion interpretojnë aktorët Kushtrim Qerimi, Arta Selimi, Shkëlzen Veseli, Semira Latifi, Albina Krasniqi, Edlir Gashi, Ylber Bardhi, Lum Veseli, Donika Rushiti, Lis Maliqi dhe Erdonis Gashi.
Muzika e shfaqjes është realizuar nga Memli Kelmendi, ndërsa dramaturgjinë e ka përgatitur Zoga Çeta Çitaku. Skenografia është punuar nga Nicola Minssen, kostumografia nga Samka Ferri, ndërsa asistente e regjisorit është Diellza Dedushi.
Për ndriçimin dhe tonin janë kujdesur Bujar Bekteshi dhe Arben Aliu, ndërsa inspiciente e shfaqjes është Nazmije Krasniqi.
Të interesuarit mund të rezervojnë biletat duke dërguar emrin, mbiemrin dhe numrin e biletave në numrin e telefonit 044 430 693.
“Bidermani dhe Zjarrvënësit” është pjesë e repertorit të Teatrit Kombëtar të Kosovës dhe vjen si një nga prodhimet më të reja të skenës teatrore vendore.
Artistja dhe dizajnerja, njëherit profesoreshë në Fakultetin e Artit dhe të Dizajnit në UBT, Arbresha Hoxha do të përfaqësojë krijimtarinë e saj në tri ngjarje të rëndësishme ndërkombëtare të artit bashkëkohor gjatë vitit 2026, duke zgjeruar praninë e saj artistike në skenën globale dhe duke promovuar artin shqiptar në kontekste prestigjioze ndërkombëtare.
Pjesëmarrja e parë do të realizohet në Barcelona Contemporary Art Exhibition 2026, e cila do të mbahet në Barcelonë gjatë muajit korrik 2026. Në këtë ekspozitë ndërkombëtare, veprat e Arbresha Hoxhës do të prezantohen përkrah artistëve nga vende të ndryshme të botës, duke krijuar mundësi të reja bashkëpunimi dhe shkëmbimi profesional me kuratorë, artistë dhe institucione kulturore ndërkombëtare.
Më pas, veprat e saj do të ekspozohen në Times Square Billboard Showcase në New York City, një platformë prestigjioze që promovon artin digjital dhe bashkëkohor në një nga hapësirat publike më ikonike në botë. Kjo pjesëmarrje përfaqëson një mundësi të rëndësishme për prezantimin e krijimtarisë së saj para një audience të gjerë ndërkombëtare.
Gjithashtu, më 27–28 qershor 2026, Arbresha Hoxha do të marrë pjesë në një ekspozitë ndërkombëtare të arteve pamore në Vjenë, Austri, ku do të ekspozojë veprat e saj së bashku me artistë nga vende të ndryshme. Ngjarja synon të nxisë dialogun ndërkulturor dhe shkëmbimin e ideve artistike përmes praktikave bashkëkohore të artit vizual.
Këto paraqitje ndërkombëtare dëshmojnë angazhimin e vazhdueshëm të Arbresha Hoxhës në zhvillimin e praktikës së saj artistike dhe në promovimin e artit shqiptar në skenën ndërkombëtare. Përmes pjesëmarrjes në këto ngjarje të rëndësishme, ajo kontribuon në forcimin e dialogut kulturor dhe në prezantimin e vlerave bashkëkohore të artit vizual para publikut global.