Lajmet

Prestigjiozja ELLE shkruan për ndikimin e Dua Lipës në rininë kosovare

Gazeta përmend edhe mbajtjen e festivalit Sunny Hill në Gërmi.

Published

on

Si ndodhi që ylli i muzikës pop u bë ambasadore nderi që frymëzon një brez në Kosovë?

Nëse do të mund ta dallonit Tokën nga udhëtimi retro galaktik në kopertinën e albumit “Future Nostalgia” të Dua Lipës dhe nëse zmadhoni hapësirën drejt Evropës, pastaj në jug në Kroaci dhe më tej në zemër të Ballkanit, atje, në Prishtinë të Kosovës, në një natën vere të ëmbël në gusht, do ta gjenit Dua Lipën do ta duke dalë në skenë—në shtëpi!

Ju poashtu do të dëgjonit britmat e turmës, energjinë që shtrihet shumë përtej Parkut të Gërmisë, kur performanca e Lipës nisi rikthimin e Festivalit Sunny Hill, krijuar nga babai i saj, Dukagjin Lipa, në 2018.

Megjithatë, gëzimi i turmës buronte nga emocionet më të thella se çdo publikim tipik pas pandemisë: Dua Lipa dhe festivali shërbejnë për të rikujtuar të rinjtë kosovarë se e ardhmja është e tyre dhe se Lipa – dhe bota – mund t’i dëgjojë!

Kosova është vendi më i ri në Evropë. Shteti ka gjithashtu një nga popullsitë më të mëdha të moshës nën 25 vjeç. Si pjesë e ish-Jugosllavisë, vendi pësoi një luftë të përgjakshme nga viti 1998 deri në 1999, duke fituar pavarësinë nga Serbia vetëm në vitin 2008. Ndërsa gjenerata e re u rrit në vitet e pas luftës, ata ndjenë peshën dhe jehonat e saj.

“Kam një ndjenjë të fortë për luftën për shkak të prindërve dhe familjes sime”, thotë Diona Ahmetaj, 24 vjeç, e cila jeton në Prishtinë. “Ne pamë libra për masakrat, gjëra që nuk ju dalin kurrë nga koka. Sa herë që [televizori] luante video luftarake, i shihja prindërit e mi që gjithmonë e ndryshonin atë ose emocionoheshin sepse ata e përjetuan atë”.

Si shumë të tjerë, familja e Lipës u largua nga Kosova para kulmit të luftës, duke u zhvendosur në Londër, ku Lipa lindi në vitin 1995. Megjithatë, ajo dhe familja e saj u kthyen në Prishtinë kur Lipa ishte 13 vjeçe dhe ajo jetoi atje për dy vjet para se të kthehej në Londër për të ndjekur karrierën e saj. “Është shumë e rëndësishme që fëmijët të mësojnë trashëgiminë e tyre”, thotë Dukagjin Lipa, duke shtuar se “unë dhe gruaja ime, ne e arritëm këtë”.

Ky fokus te familja dhe historitë që kalojnë brezave nuk i humbet rinisë së Kosovës. Teksa flisja me shumë persona të moshës njëzet e ca, vura re se sa shumë nga lidhja që ata ndjejnë me Lipën lidhet me faktin se, ashtu si ata, ajo është e afërt me familjen e saj dhe mësoi rreth luftës përmes tyre.

Shumë e përmendën këtë si një nga arsyet e dhembshurisë së saj, aktivizmit dhe pse kur ajo flet për Kosovën, ndihet e natyrshme – asnjëherë e shkruar.

“Ajo e kupton”, thotë Verona Hasangjekaj, 24 vjeç. “Të gjithë kemi prindërit dhe gjyshërit tanë që flasin për të kaluarën. Ata janë të hapur për këtë. Shpresoj të bëjmë të njëjtën gjë, të vazhdojmë të tregojmë histori, përndryshe kështu harrojmë”.

Natyrisht, lidhja që ndiejnë të rinjtë kosovarë me Lipën është edhe për shkak të talentit të saj muzikor, stilit dhe për shkak se si një vend i madhësisë së Delaware-it, ata kanë qenë gjithmonë përkrahës për të.

Secili fans kujton prezantimin e parë me Lipën: Disa i referohen blogut të saj të fillimit të viteve 2000, kopertinave në YouTube ose kur ajo luajti në një reklamë të X Factor. Të gjithë kujtojnë edhe koncertin e parë të madh të Lipës në Prishtinë në vitin 2016. Disa madje e njihnin atë personalisht.

Vjosa Zhubi, e cila është disa vite më e madhe se Lipa, e njihte atë përmes kushëririt të saj kur Lipa jetonte në Kosovë. “Ajo ka qenë gjithmonë një fëmijë i pjekur”, thotë Zhubi. “Ajo mund të të jepte mendime të të rriturve dhe kishte këtë stil artistik. Pastaj edhe kur largohej, ajo mbante gjithmonë lidhje. Edhe tani, ajo pyet për të gjithë”.

Ky respekt i ndërsjellë u ndje plotësisht në Sunny Hill. Teksa Lipa doli në skenë, ajo iu drejtua turmës në gjuhën shqipe, “Është një ëndërr e madhe për mua të jem këtu dhe të bëj këtë festival me familjen time, me miqtë e mi dhe me gjithë këta njerëz që më mbështesin kaq shumë. Faleminderit shumë të gjithëve. Faleminderit për këtë natë të veçantë”.

Sunny Hill është me të vërtetë një rast i veçantë. Është festivali më i madh muzikor në zonë dhe arriti një formacion rekord dhe shitje biletash këtë vit. “Kam pritur për Sunny Hill për dy vjet”, thotë Vesa Mehmeti, 18 vjeçe, me buzëqeshjen e saj të ndritshme sa shkëlqimi i syve të saj. “Ne nuk kemi asgjë tjetër të tillë [në Kosovë]”.

Mundësia për të marrë pjesë në një festival – në shtëpi – nderohet edhe më shumë për shkak të çështjeve të jashtme gjeopolitike që rrethojnë statusin e Kosovës si shtet; Kosovarët mund të vizitojnë vetëm gjashtë vende pa aplikuar për vizë. Kjo mungesë e liberalizimit të vizave kufizon mundësitë e udhëtimit dhe arsimimit. Shumë njerëz kanë histori të aplikimeve të dështuara për viza. Ata përshkruajnë ndjenjën e izolimit sikur të jetonin në një ishull.

Familja Lipa e njeh këtë çështje, si dhe realitetin që Dua Lipa përfitoi nga pasaporta e saj në Mbretërinë e Bashkuar, dhe po luftojnë për ndryshim. Këtë vit, ata nisën fushatën #SetMeFree krahas festivalit, i cili kërkon mbështetjen e BE-së për t’u dhënë kosovarëve lirinë për të lëvizur.

Përpjekjet e Dua Lipës në përgjithësi u njohën nga presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, kur ajo i dha Lipës titullin Ambasadore Nderi në fillim të gushtit. Osmani falënderoi Lipën që “përdor zërin dhe talentin e saj të jashtëzakonshëm, jo ​​vetëm për t’i ofruar botës këngë që lënë gjurmë, por edhe për të paraqitur imazhin më të mirë të Kosovës në mbarë botën”.

Në një konferencë për media disa orë para performancës së saj në Sunny Hill, Lipa foli rreth dëshirave të saj për të rinjtë kosovarë.

“Dua të dërgoj dashuri për të gjithë rininë e Kosovës dhe dua të them se sado e madhe të jetë ëndrra juaj, ju mund të arrini gjithçka që dëshironi, nëse e keni mendjen. Unë vërtet besoj se … jam këtu për t’ju mbështetur në çfarëdo mënyre”.

Megjithatë, më kuptimplotë se fjalët e saj është fakti që të rinjtë kosovarë në terren ndjejnë një lidhje me të, një fuqi dhe shpresë që rrezaton prej saj.

“Ajo e ka një zemër të ngrohtë”, thotë 23-vjeçari Edi Demiri. “Unë mendoj se ajo na përfaqëson të gjithëve”./UBTNews/

Vendi

“Liria ka Emër” paralajmëron “Marshin për Liri” më 12 shtator në Prishtinë

Published

on

Platforma qytetare “Liria ka Emër” do të organizojë më 12 shtator në Prishtinë “Marshin për Liri”, nën moton “Kosova po pret”.

Marshi do të mbahet katër ditë para 16 shtatorit, datë kur pritet të zhvillohet seanca përmbyllëse e procesit në Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë ndaj ish-drejtuesve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Në një konferencë për media, përfaqësuesit e platformës, Eliza Hoxha dhe Ismail Tasholli, kanë prezantuar aktivitetet që do t’i paraprijnë dhe do ta pasojnë marshin.

Hoxha ka thënë se platforma, së bashku me qytetarët, për gjashtë vjet ka kërkuar një proces të drejtë gjyqësor për ish-krerët e UÇK-së. Ajo ka theksuar se mbështetja do të vazhdojë pa paragjykuar vendimin e drejtësisë dhe pa ndërhyrë në procesin gjyqësor.

Sipas saj, aktivitetet nisin me një numërim mbrapsht deri më 16 shtator, i cili do të vendoset në Prishtinë dhe do të shtrihet edhe në komunat e tjera të Kosovës.

Platforma ka paralajmëruar edhe aktivitetin “Netët e Lirisë”, i cili do të organizohet në shtatë zonat e UÇK-së dhe do t’i kushtohet kujtesës, historisë dhe sakrificave për liri.

Ndërkohë, Ismail Tasholli u ka bërë thirrje liderëve të katër partive kryesore shqiptare që t’i bashkohen marshit. Ai ka përmendur Albin Kurtin, Bedri Hamzën, Lumir Abdixhikun dhe Ardian Gjinin, duke kërkuar që të marrin pjesë jo në funksion të fushatës partiake, por “për Kosovën, për lirinë, për të ardhmen”.

“Liria ka Emër” ka paralajmëruar gjithashtu një aktivitet në Hagë më 16 shtator, në bashkëpunim me diasporën shqiptare.

Sipas organizatorëve, mesazhi i aktiviteteve në Prishtinë dhe Hagë do të jetë i njëjtë: “Kosova po pret”./A.K/

Continue Reading

Vendi

Përfundojnë gërmimet në Kalludër dhe Jabukë, mbetje mortore të 23 personave

Published

on

Kanë përfunduar të premten gërmimet disa javore në lokacionet Kalludër i Vogël dhe Jabukë të Zubin-Potokut, ku janë zbuluar mbetje mortore që dyshohet se u përkasin 23 personave të zhdukur me forcë.

Kushtrim Gara nga Komisioni Qeveritar për Persona të Zhdukur ka konfirmuar përfundimin e procesit katërjavor të gërmimeve, vlerësimit dhe zhvarrosjes së mbetjeve mortore.

Sipas të dhënave të Komisionit, në një nga lokacionet e Kalludrit të Vogël janë gjetur mbetje mortore të 13 personave, në Jabukë të 4 personave, ndërsa në një lokacion tjetër në Kalludër të Vogël janë gjetur mbetje të 6 personave.

Gara ka thënë se tash pritet që mbetjet të kalojnë në ekzaminime mjekoligjore dhe procesin e identifikimit përmes analizës së ADN-së.

Ndërkohë, ministri në detyrë i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, ka bërë të ditur se armatimi i konfiskuar në zonën përreth Kalludrit do të ekzaminohet, për të verifikuar nëse mund të ketë lidhje me vrasjen e 23 personave, mbetjet e të cilëve janë gjetur në këto lokacione.

Gërmimet në këtë zonë paraqesin një tjetër etapë në përpjekjet për zbardhjen e fatit të personave të zhdukur dhe identifikimin e tyre./A.K/

Continue Reading

Vendi

Tahiri: Vdekjet e punëtorëve në KEK, dëshmi e dështimit institucional

Published

on

Deputeti i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), Arian Tahiri, ka akuzuar Qeverinë në detyrë për mungesë reagimi dhe mbikëqyrjeje të kushteve të punës në institucionet dhe ndërmarrjet publike, pasi dy punëtorë të KEK-ut humbën jetën brenda tri ditësh, si pasojë e lëndimeve të marra në vendin e punës, raporton Ekonomia Online.

Tahiri kërkoi që organet përgjegjëse të ndërmarrin veprime konkrete menjëherë.

“Më 20 gusht, Arbenit Ahmeti humbi jetën duke transportuar kabllot 6 kV. Më 16 gusht, vetëm katër ditë më herët, Haxhi Gojnovci, teknik i xehtarisë, mbeti i vdekur pranë ekskavatorit. Më 15 korrik, Milazim Binaku ndërroi jetë në QKUK, si pasojë e lëndimeve të marra më 8 korrik në Fabrikën e Pajimeve Xehtare në Palaj. Më 27 shkurt, Migjen Sadiku ndërroi jetë në hapësirat e Termocentralit “Kosova B”. Pas secilit prej këtyre emrave është një nënë që pret, një bashkëshorte që mbetet vetëm, fëmijë që pyesin pse babai i tyre nuk u kthye më. Janë punëtorë që shkuan në punë për të siguruar bukën e gojës për familjet e tyre dhe humbën jetën duke bërë punën e tyre”, shtoi ai.

Tahiri theksoi se kabineti qeveritar po sillet “sikur nuk ka asnjë përgjegjësi”.

“Qeveria nuk mund të jetë njëkohësisht menaxhuese dhe mbikëqyrëse e ndërmarrjeve publike dhe, në fund, të sillet sikur nuk ka asnjë përgjegjësi. Si është e mundur që kur flitet për rritje të prodhimit apo për progres, dalin dhe shprehin krenari, ndërsa në raste të tilla fshihen nëpër xhipa të zinj e prapa perdeve të pushtetit? Kur këto vdekje ndodhin në një ndërmarrje publike, nën kontrollin e drejtpërdrejtë të shtetit, ato bëhen dëshmi e një dështimi institucional. Nëse shteti nuk arrin të mbrojë jetën e punëtorëve të vet, si mund të pretendojë se mbron jetën dhe të drejtat e punëtorëve në sektorin privat?”, tha Tahiri.

Tahiri bëri thirrje për inspektim, identifikim dhe eliminim të rreziqeve në vendet e punës, rritjen e masave të sigurisë dhe mbrojtjes për punëtorët./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Gjermani: Mbyllja më e fortë e bizneseve në gati 20 vjet

Published

on

Energjia e shtrenjtë, mungesa e fuqisë punëtore të kualifikuar dhe mungesa e pasardhësve për biznesin po çojnë në shtimin numrit të mbylljeve të bizneseve dhe falimentimeve në Gjermani.

187.744 sipërmarrje në Gjermanindërprenë gjatë vitit të kaluar aktivitetin e tyre, duke shënuar numrin më të lartë të mbylljevenë pothuajse 20 vjet. Krahasuar me vitin pararendës, ky numër u rrit me gati 10 për qind. Këto janë të dhënat e analizës së përbashkët vjetore të agjencisë së informacionit ekonomik Creditreform dhe Qendrës Leibniz për Kërkime Ekonomike Evropiane (ZEW) në Mannheim.

Sipas analizës dinamika e krizës po përhapet tashmë në të gjitha fushat, përfshirë edhe gastronominë apo sektorin e shëndetësisë. Dhe ndryshe nga vitet e mëparshme tani po e ndërpresin aktivitetin e tyre edhe kompani që, në fakt, janë ekonomikisht të shëndosha dhe të qëndrueshme.

Gastronomia dhe hoteleria

Në analizë thuhet se rritja më e fortë e numrit të mbylljeve të bizneseve u regjistrua në sektorin e gastronomisë dhe të hotelerisë. Në vitin 2025 mbyllën aktivitetin e tyre rreth 15.000 restorante, kafene dhe sipërmarrje akomoduese, që përbën 15 për qind më shumë krahasuar me vitin 2024.

Që nga 1 janari 2026 në gastronominë gjermane zbatohet një normë e reduktuar TVSH-je prej 7 për qind për ushqimet. Por “ulja e TVSH-së për të mbështetur sektorin e gastronomisë në krahasim me degët e tjera, duket se nuk ka arritur ta zbusë gjendjen e vështirë në këtë sektor”, thuhet në analizë.

Përkeqësim i gjendjes në sektorin e shëndetësisë

Në sektorin e shëndetësisë vazhdoi prirja negative që po vërehet prej rreth dhjetë vitesh: numri i mbylljeve të sipërmarrjeve në këtë fushë, arriti në rreth 11.000 raste, dhe  është tashmë rreth dy herë më i lartë se në vitin 2008.

Vetëm gjatë vitit të kaluar mbyllën aktivitetin e tyre afërsisht 5.500 klinika mjekësore,  pra rreth 23 për qind më shumë krahasuar me vitin 2024. Shpesh arsyeja është se mjekët dalin në pension dhe nuk arrijnë të gjejnë dikë që të marrë përsipër dhe të vazhdojë drejtimin e klinikës së tyre.

Edhe industria u godit rëndë

Në sektorin industrial ndërprenë aktivitetin e tyre rreth 11.000 ndërmarrje, që do të thotë 10 për qind më shumë mbyllje krahasuar me një vit më parë.

Eksperti i Creditreform, Patrik-Ludwig Hantzsch, e quajti rritjen e numrit të falimentimeve si një “darë krize” që po e “kap dhe dëmton ekonominë gjermane nga dy anë”: nga njëra anë trazirat gjeopolitike, si lufta me Iranin ose tarifat doganore amerikane, dhe nga ana tjetër çmimet e larta të energjisë dhe burokracia e madhe brenda vendit.

Studiuesja e ZEW-së, Sandra Gottschalk, thekson se vetëm 13 për qind e afro 190.000 mbylljeve të regjistruara gjatë vitit të kaluar ishin si pasojë falimentimi. Sipas saj shumica e bizneseve mbyllen pothuajse pa u vënë re, pa procedura formale falimentimi dhe pa tërhequr vëmendje të madhe publike./A.K/

Burimi:DW

 

Continue Reading

Të kërkuara