Lajmet

Melodia e ndërprerë: Pse Kosova po kërkon notat e humbura të sallës koncertale?

Procesi për ndërtimin e sallës koncertale kishte marrë hov në vitin 2018, në kohën kur Yll Rugova udhëhoqi me Drejtorinë për Kulturë në Komunë të Prishtinës

Published

on

Në tërësinë e tingujve të Prishtinës, një mungesë e theksuar bie në vesh, ajo e një salle koncertale. Në këtë qytet të pasur me art dhe kulturë, tingujt e muzikës ende nuk kanë një shtëpi të veten.

Këtij boshllëku në infrastrukturën kulturore u bëhet thirrje që nga viti 2009 për një përpjekje të përbashkët të autoriteteve dhe komunitetit për të ndërtuar një shtëpi për tingujt dhe performancat artistike. Procesi për ndërtimin e sallës koncertale kishte marrë hov në vitin 2018, në kohën kur Yll Rugova udhëhoqi me Drejtorinë për Kulturë në Komunë të Prishtinës. Atëherë kjo Drejtori pati aplikuar për t’i siguruar 15.4 milionë euro nga Komisioni Evropian.

Aplikimi ishte bërë me arsyetimin për të përmirësuar infrastrukturën shumë të mangët kulturore të kryeqytetit dhe se Prishtina është i vetmi kryeqytet në Evropë pa sallë të operës dhe pa sallë koncertale. Që nga ajo kohë për mosrealizimin e planit gishti i është drejtuar dembelisë e neglizhencës ndaj kulturës.

Me ndërrimin e moteve, u ndërruan edhe qindra ide, veprime e vendime, për t’i rënë trup veprimeve të fundit të kryetarit të Prishtinës, Përparim Rama që në vitin 2023 kishte prezantuar projektet për sallën koncertale dhe Muzeun e Artit në Kryeqytet.

Të dy këto projekte sipas tij do të realizohen tek ish-objekti i Gërmisë si dhe pjesa poshtë tij. Derisa, arkitektura e kësaj ndërtese ikonë do të ruhet tërësisht.

Rama kishte theksuar se ka diskutuar me artistin Kengo Kuma, dizajni i të cilit është përzgjedhur fitues, për detajet e fundit të këtij projekti. Rama i dha një “gisht mjaltë” komunitetit artistik, se çdo gjë është drejt fundit dhe se po realizohet kërkesa e kahmotshme e artistëve kosovarë që të kenë një ambient të përshtatshëm ku do të mund të shprehin artin e tyre.

Rama dha edhe afatet e fundit kur do të nisin punimet për sallën koncertale, duke përmendur marsin dhe prillin e vitit të kaluar.

Në marsin e vitit 2024 bëhen 12 muaj qëkur kryetari kishte planifikuar të fillonte punën për qendrën multikulturore “Gërmia”. Së fundi në postimin e tij në rrjetin social Facebook, kryetari i Prishtinës, Përparim Rama ka shkruar se puna ka filluar dhe se projekti po fillon të realizohet.

Këto vonesa komuniteti artisik kosovar i sheh si neglizhencë dhe mungesë e një strategjie afatgjate për zhvillimin e kulturës.

“Gjithë hapësirën brenda ish shtëpisë së mallrave “Gërmia” po e lirojmë dhe pastrojmë, për ta bërë gati për super projektin, krijimin e muzeut dhe sallën e koncerteve”, shkroi Rama.

Pse Kosova po kërkon notat e humbura të sallës koncertale dhe se ky hendek a po shprehë një mungesë të investimeve në kulturë dhe art në Kosovë, komuniteti artistik kanë shprehur qëndrimet dhe kritikat e tyre?!

Aida Gjikolli, pedagoge e pianos dhe ligjëruese universitare, për mungesën e një salle koncertale shprehet se artistëve u mungon një ambient i specializuar dhe i përshtatshëm për paraqitjen e tyre dhe kjo mund të krijojë kufizime në mënyrën se si ata mund të shprehin artin e tyre.

Ajo vlerëson se komunitetit artistik i mungon një hapësirë profesionale për të zhvilluar karrierën e tyre muzikore.

Po ashtu sipas saj, mungesa e një salle koncertale në Prishtinë mund të ketë ndikim të thellë në zhvillimin dhe eksponimin e talenteve muzikore, duke ndikuar në mënyrë të drejtpërdrejt në rrugën e tyre profesionale dhe kreative.

Në diskutimin mbi atë se një sallë koncertale a mund të ndihmojë në rritjen e potencialit të talentëve lokalë, Gjikolli thotë se sallat koncertale shpesh funksionojnë si qendra për takim dhe ndërkombëtarizim të artistëve.

“Ndërthurja e kulturave dhe shkëmbimi i përvojave mund të kontribuojë në një ambient më të pasur dhe të diversifikuar artistikisht”, thotë Gjikolli për UBTNews.

Kur jemi te vonesat që po shihen në realizimin e këtij projekti, Gjikolli vë theks në divergjencën e prioriteteve ndërsektoriale dhe te kombinimi i faktorëve të ndryshëm, përfshirë mungesën e vullnetit politik, sfidat financiare, dhe ndarjet në qëndrimet brenda komunitetit muzikor.

Sipas Gjikollit, në një kontekst më të gjerë, politika mund të fokusohet në fusha të tjera si arsimi, shëndetësia, apo infrastruktura, duke lënë pas dore investimet në fushën e artit dhe kulturës.

Në kontekstin e asaj se si dhe sa i ka prekur mungesa e një salle koncertale realizimin e projekteve artistike, Korab Shaqiri, artist dhe ligjërues universitar, e vë në theks ndikimin në cilësinë dhe përvojën e shfaqjeve artistike të artistëve kosovarë.

“Artistët dhe grupet muzikore mund të kenë vështirësi në gjetjen e hapësirave të mjaftueshme dhe me akustikë të mirë për të performuar. Kjo mund të ndikojë në cilësinë dhe përvojën e shfaqjeve artistike”, shprehet Shaqiri për portalin UBTNews.

Tutje sipas tij, salla koncertale dhe realizimi i këtij projekti ka ndikim pozitiv në jetën kulturore dhe ekonomike të një zone dhe se një sallë koncertale e përshtatshme mund të kontribuojë në zhvillimin e një industrie të qëndrueshme të eventeve në nivel lokal, duke krijuar mundësi për punësim dhe rritje ekonomike.

Në diskutimin se kush po e lë pa sallë koncertale Prishtinën, kush po e zvarrit këtë proces, Shaqiri shton se mungesa e një vizioni afatgjatë për zhvillimin e kulturës dhe artit mund të çojë në pamundësinë për të identifikuar dhe realizuar projekte të tilla si një sallë koncertale. Ai po ashtu nuk lë pa e përmendur edhe ndërprerjet politike dhe mungesën e një strategjie afatgjate për zhvillimin e kulturës.

“Mbi impaktin e mungesës së një salle koncertale në zhvillimin dhe eksponimin e talenteve muzikore lokale, mungesa e një salle të tillë mund të bëjë që artistët lokalë të kenë vështirësi në të shprehurit e tyre në një skenë më të madhe dhe përpara një audienca më të gjerë”, tha Shaqiri./UBTNews/

Realizoi: Dionesa Ebibi

Vendi

“Liria ka Emër” paralajmëron “Marshin për Liri” më 12 shtator në Prishtinë

Published

on

Platforma qytetare “Liria ka Emër” do të organizojë më 12 shtator në Prishtinë “Marshin për Liri”, nën moton “Kosova po pret”.

Marshi do të mbahet katër ditë para 16 shtatorit, datë kur pritet të zhvillohet seanca përmbyllëse e procesit në Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë ndaj ish-drejtuesve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Në një konferencë për media, përfaqësuesit e platformës, Eliza Hoxha dhe Ismail Tasholli, kanë prezantuar aktivitetet që do t’i paraprijnë dhe do ta pasojnë marshin.

Hoxha ka thënë se platforma, së bashku me qytetarët, për gjashtë vjet ka kërkuar një proces të drejtë gjyqësor për ish-krerët e UÇK-së. Ajo ka theksuar se mbështetja do të vazhdojë pa paragjykuar vendimin e drejtësisë dhe pa ndërhyrë në procesin gjyqësor.

Sipas saj, aktivitetet nisin me një numërim mbrapsht deri më 16 shtator, i cili do të vendoset në Prishtinë dhe do të shtrihet edhe në komunat e tjera të Kosovës.

Platforma ka paralajmëruar edhe aktivitetin “Netët e Lirisë”, i cili do të organizohet në shtatë zonat e UÇK-së dhe do t’i kushtohet kujtesës, historisë dhe sakrificave për liri.

Ndërkohë, Ismail Tasholli u ka bërë thirrje liderëve të katër partive kryesore shqiptare që t’i bashkohen marshit. Ai ka përmendur Albin Kurtin, Bedri Hamzën, Lumir Abdixhikun dhe Ardian Gjinin, duke kërkuar që të marrin pjesë jo në funksion të fushatës partiake, por “për Kosovën, për lirinë, për të ardhmen”.

“Liria ka Emër” ka paralajmëruar gjithashtu një aktivitet në Hagë më 16 shtator, në bashkëpunim me diasporën shqiptare.

Sipas organizatorëve, mesazhi i aktiviteteve në Prishtinë dhe Hagë do të jetë i njëjtë: “Kosova po pret”./A.K/

Continue Reading

Vendi

Përfundojnë gërmimet në Kalludër dhe Jabukë, mbetje mortore të 23 personave

Published

on

Kanë përfunduar të premten gërmimet disa javore në lokacionet Kalludër i Vogël dhe Jabukë të Zubin-Potokut, ku janë zbuluar mbetje mortore që dyshohet se u përkasin 23 personave të zhdukur me forcë.

Kushtrim Gara nga Komisioni Qeveritar për Persona të Zhdukur ka konfirmuar përfundimin e procesit katërjavor të gërmimeve, vlerësimit dhe zhvarrosjes së mbetjeve mortore.

Sipas të dhënave të Komisionit, në një nga lokacionet e Kalludrit të Vogël janë gjetur mbetje mortore të 13 personave, në Jabukë të 4 personave, ndërsa në një lokacion tjetër në Kalludër të Vogël janë gjetur mbetje të 6 personave.

Gara ka thënë se tash pritet që mbetjet të kalojnë në ekzaminime mjekoligjore dhe procesin e identifikimit përmes analizës së ADN-së.

Ndërkohë, ministri në detyrë i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, ka bërë të ditur se armatimi i konfiskuar në zonën përreth Kalludrit do të ekzaminohet, për të verifikuar nëse mund të ketë lidhje me vrasjen e 23 personave, mbetjet e të cilëve janë gjetur në këto lokacione.

Gërmimet në këtë zonë paraqesin një tjetër etapë në përpjekjet për zbardhjen e fatit të personave të zhdukur dhe identifikimin e tyre./A.K/

Continue Reading

Vendi

Tahiri: Vdekjet e punëtorëve në KEK, dëshmi e dështimit institucional

Published

on

Deputeti i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), Arian Tahiri, ka akuzuar Qeverinë në detyrë për mungesë reagimi dhe mbikëqyrjeje të kushteve të punës në institucionet dhe ndërmarrjet publike, pasi dy punëtorë të KEK-ut humbën jetën brenda tri ditësh, si pasojë e lëndimeve të marra në vendin e punës, raporton Ekonomia Online.

Tahiri kërkoi që organet përgjegjëse të ndërmarrin veprime konkrete menjëherë.

“Më 20 gusht, Arbenit Ahmeti humbi jetën duke transportuar kabllot 6 kV. Më 16 gusht, vetëm katër ditë më herët, Haxhi Gojnovci, teknik i xehtarisë, mbeti i vdekur pranë ekskavatorit. Më 15 korrik, Milazim Binaku ndërroi jetë në QKUK, si pasojë e lëndimeve të marra më 8 korrik në Fabrikën e Pajimeve Xehtare në Palaj. Më 27 shkurt, Migjen Sadiku ndërroi jetë në hapësirat e Termocentralit “Kosova B”. Pas secilit prej këtyre emrave është një nënë që pret, një bashkëshorte që mbetet vetëm, fëmijë që pyesin pse babai i tyre nuk u kthye më. Janë punëtorë që shkuan në punë për të siguruar bukën e gojës për familjet e tyre dhe humbën jetën duke bërë punën e tyre”, shtoi ai.

Tahiri theksoi se kabineti qeveritar po sillet “sikur nuk ka asnjë përgjegjësi”.

“Qeveria nuk mund të jetë njëkohësisht menaxhuese dhe mbikëqyrëse e ndërmarrjeve publike dhe, në fund, të sillet sikur nuk ka asnjë përgjegjësi. Si është e mundur që kur flitet për rritje të prodhimit apo për progres, dalin dhe shprehin krenari, ndërsa në raste të tilla fshihen nëpër xhipa të zinj e prapa perdeve të pushtetit? Kur këto vdekje ndodhin në një ndërmarrje publike, nën kontrollin e drejtpërdrejtë të shtetit, ato bëhen dëshmi e një dështimi institucional. Nëse shteti nuk arrin të mbrojë jetën e punëtorëve të vet, si mund të pretendojë se mbron jetën dhe të drejtat e punëtorëve në sektorin privat?”, tha Tahiri.

Tahiri bëri thirrje për inspektim, identifikim dhe eliminim të rreziqeve në vendet e punës, rritjen e masave të sigurisë dhe mbrojtjes për punëtorët./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Gjermani: Mbyllja më e fortë e bizneseve në gati 20 vjet

Published

on

Energjia e shtrenjtë, mungesa e fuqisë punëtore të kualifikuar dhe mungesa e pasardhësve për biznesin po çojnë në shtimin numrit të mbylljeve të bizneseve dhe falimentimeve në Gjermani.

187.744 sipërmarrje në Gjermanindërprenë gjatë vitit të kaluar aktivitetin e tyre, duke shënuar numrin më të lartë të mbylljevenë pothuajse 20 vjet. Krahasuar me vitin pararendës, ky numër u rrit me gati 10 për qind. Këto janë të dhënat e analizës së përbashkët vjetore të agjencisë së informacionit ekonomik Creditreform dhe Qendrës Leibniz për Kërkime Ekonomike Evropiane (ZEW) në Mannheim.

Sipas analizës dinamika e krizës po përhapet tashmë në të gjitha fushat, përfshirë edhe gastronominë apo sektorin e shëndetësisë. Dhe ndryshe nga vitet e mëparshme tani po e ndërpresin aktivitetin e tyre edhe kompani që, në fakt, janë ekonomikisht të shëndosha dhe të qëndrueshme.

Gastronomia dhe hoteleria

Në analizë thuhet se rritja më e fortë e numrit të mbylljeve të bizneseve u regjistrua në sektorin e gastronomisë dhe të hotelerisë. Në vitin 2025 mbyllën aktivitetin e tyre rreth 15.000 restorante, kafene dhe sipërmarrje akomoduese, që përbën 15 për qind më shumë krahasuar me vitin 2024.

Që nga 1 janari 2026 në gastronominë gjermane zbatohet një normë e reduktuar TVSH-je prej 7 për qind për ushqimet. Por “ulja e TVSH-së për të mbështetur sektorin e gastronomisë në krahasim me degët e tjera, duket se nuk ka arritur ta zbusë gjendjen e vështirë në këtë sektor”, thuhet në analizë.

Përkeqësim i gjendjes në sektorin e shëndetësisë

Në sektorin e shëndetësisë vazhdoi prirja negative që po vërehet prej rreth dhjetë vitesh: numri i mbylljeve të sipërmarrjeve në këtë fushë, arriti në rreth 11.000 raste, dhe  është tashmë rreth dy herë më i lartë se në vitin 2008.

Vetëm gjatë vitit të kaluar mbyllën aktivitetin e tyre afërsisht 5.500 klinika mjekësore,  pra rreth 23 për qind më shumë krahasuar me vitin 2024. Shpesh arsyeja është se mjekët dalin në pension dhe nuk arrijnë të gjejnë dikë që të marrë përsipër dhe të vazhdojë drejtimin e klinikës së tyre.

Edhe industria u godit rëndë

Në sektorin industrial ndërprenë aktivitetin e tyre rreth 11.000 ndërmarrje, që do të thotë 10 për qind më shumë mbyllje krahasuar me një vit më parë.

Eksperti i Creditreform, Patrik-Ludwig Hantzsch, e quajti rritjen e numrit të falimentimeve si një “darë krize” që po e “kap dhe dëmton ekonominë gjermane nga dy anë”: nga njëra anë trazirat gjeopolitike, si lufta me Iranin ose tarifat doganore amerikane, dhe nga ana tjetër çmimet e larta të energjisë dhe burokracia e madhe brenda vendit.

Studiuesja e ZEW-së, Sandra Gottschalk, thekson se vetëm 13 për qind e afro 190.000 mbylljeve të regjistruara gjatë vitit të kaluar ishin si pasojë falimentimi. Sipas saj shumica e bizneseve mbyllen pothuajse pa u vënë re, pa procedura formale falimentimi dhe pa tërhequr vëmendje të madhe publike./A.K/

Burimi:DW

 

Continue Reading

Të kërkuara