Lajmet

Melodia e ndërprerë: Pse Kosova po kërkon notat e humbura të sallës koncertale?

Procesi për ndërtimin e sallës koncertale kishte marrë hov në vitin 2018, në kohën kur Yll Rugova udhëhoqi me Drejtorinë për Kulturë në Komunë të Prishtinës

Published

on

Në tërësinë e tingujve të Prishtinës, një mungesë e theksuar bie në vesh, ajo e një salle koncertale. Në këtë qytet të pasur me art dhe kulturë, tingujt e muzikës ende nuk kanë një shtëpi të veten.

Këtij boshllëku në infrastrukturën kulturore u bëhet thirrje që nga viti 2009 për një përpjekje të përbashkët të autoriteteve dhe komunitetit për të ndërtuar një shtëpi për tingujt dhe performancat artistike. Procesi për ndërtimin e sallës koncertale kishte marrë hov në vitin 2018, në kohën kur Yll Rugova udhëhoqi me Drejtorinë për Kulturë në Komunë të Prishtinës. Atëherë kjo Drejtori pati aplikuar për t’i siguruar 15.4 milionë euro nga Komisioni Evropian.

Aplikimi ishte bërë me arsyetimin për të përmirësuar infrastrukturën shumë të mangët kulturore të kryeqytetit dhe se Prishtina është i vetmi kryeqytet në Evropë pa sallë të operës dhe pa sallë koncertale. Që nga ajo kohë për mosrealizimin e planit gishti i është drejtuar dembelisë e neglizhencës ndaj kulturës.

Me ndërrimin e moteve, u ndërruan edhe qindra ide, veprime e vendime, për t’i rënë trup veprimeve të fundit të kryetarit të Prishtinës, Përparim Rama që në vitin 2023 kishte prezantuar projektet për sallën koncertale dhe Muzeun e Artit në Kryeqytet.

Të dy këto projekte sipas tij do të realizohen tek ish-objekti i Gërmisë si dhe pjesa poshtë tij. Derisa, arkitektura e kësaj ndërtese ikonë do të ruhet tërësisht.

Rama kishte theksuar se ka diskutuar me artistin Kengo Kuma, dizajni i të cilit është përzgjedhur fitues, për detajet e fundit të këtij projekti. Rama i dha një “gisht mjaltë” komunitetit artistik, se çdo gjë është drejt fundit dhe se po realizohet kërkesa e kahmotshme e artistëve kosovarë që të kenë një ambient të përshtatshëm ku do të mund të shprehin artin e tyre.

Rama dha edhe afatet e fundit kur do të nisin punimet për sallën koncertale, duke përmendur marsin dhe prillin e vitit të kaluar.

Në marsin e vitit 2024 bëhen 12 muaj qëkur kryetari kishte planifikuar të fillonte punën për qendrën multikulturore “Gërmia”. Së fundi në postimin e tij në rrjetin social Facebook, kryetari i Prishtinës, Përparim Rama ka shkruar se puna ka filluar dhe se projekti po fillon të realizohet.

Këto vonesa komuniteti artisik kosovar i sheh si neglizhencë dhe mungesë e një strategjie afatgjate për zhvillimin e kulturës.

“Gjithë hapësirën brenda ish shtëpisë së mallrave “Gërmia” po e lirojmë dhe pastrojmë, për ta bërë gati për super projektin, krijimin e muzeut dhe sallën e koncerteve”, shkroi Rama.

Pse Kosova po kërkon notat e humbura të sallës koncertale dhe se ky hendek a po shprehë një mungesë të investimeve në kulturë dhe art në Kosovë, komuniteti artistik kanë shprehur qëndrimet dhe kritikat e tyre?!

Aida Gjikolli, pedagoge e pianos dhe ligjëruese universitare, për mungesën e një salle koncertale shprehet se artistëve u mungon një ambient i specializuar dhe i përshtatshëm për paraqitjen e tyre dhe kjo mund të krijojë kufizime në mënyrën se si ata mund të shprehin artin e tyre.

Ajo vlerëson se komunitetit artistik i mungon një hapësirë profesionale për të zhvilluar karrierën e tyre muzikore.

Po ashtu sipas saj, mungesa e një salle koncertale në Prishtinë mund të ketë ndikim të thellë në zhvillimin dhe eksponimin e talenteve muzikore, duke ndikuar në mënyrë të drejtpërdrejt në rrugën e tyre profesionale dhe kreative.

Në diskutimin mbi atë se një sallë koncertale a mund të ndihmojë në rritjen e potencialit të talentëve lokalë, Gjikolli thotë se sallat koncertale shpesh funksionojnë si qendra për takim dhe ndërkombëtarizim të artistëve.

“Ndërthurja e kulturave dhe shkëmbimi i përvojave mund të kontribuojë në një ambient më të pasur dhe të diversifikuar artistikisht”, thotë Gjikolli për UBTNews.

Kur jemi te vonesat që po shihen në realizimin e këtij projekti, Gjikolli vë theks në divergjencën e prioriteteve ndërsektoriale dhe te kombinimi i faktorëve të ndryshëm, përfshirë mungesën e vullnetit politik, sfidat financiare, dhe ndarjet në qëndrimet brenda komunitetit muzikor.

Sipas Gjikollit, në një kontekst më të gjerë, politika mund të fokusohet në fusha të tjera si arsimi, shëndetësia, apo infrastruktura, duke lënë pas dore investimet në fushën e artit dhe kulturës.

Në kontekstin e asaj se si dhe sa i ka prekur mungesa e një salle koncertale realizimin e projekteve artistike, Korab Shaqiri, artist dhe ligjërues universitar, e vë në theks ndikimin në cilësinë dhe përvojën e shfaqjeve artistike të artistëve kosovarë.

“Artistët dhe grupet muzikore mund të kenë vështirësi në gjetjen e hapësirave të mjaftueshme dhe me akustikë të mirë për të performuar. Kjo mund të ndikojë në cilësinë dhe përvojën e shfaqjeve artistike”, shprehet Shaqiri për portalin UBTNews.

Tutje sipas tij, salla koncertale dhe realizimi i këtij projekti ka ndikim pozitiv në jetën kulturore dhe ekonomike të një zone dhe se një sallë koncertale e përshtatshme mund të kontribuojë në zhvillimin e një industrie të qëndrueshme të eventeve në nivel lokal, duke krijuar mundësi për punësim dhe rritje ekonomike.

Në diskutimin se kush po e lë pa sallë koncertale Prishtinën, kush po e zvarrit këtë proces, Shaqiri shton se mungesa e një vizioni afatgjatë për zhvillimin e kulturës dhe artit mund të çojë në pamundësinë për të identifikuar dhe realizuar projekte të tilla si një sallë koncertale. Ai po ashtu nuk lë pa e përmendur edhe ndërprerjet politike dhe mungesën e një strategjie afatgjate për zhvillimin e kulturës.

“Mbi impaktin e mungesës së një salle koncertale në zhvillimin dhe eksponimin e talenteve muzikore lokale, mungesa e një salle të tillë mund të bëjë që artistët lokalë të kenë vështirësi në të shprehurit e tyre në një skenë më të madhe dhe përpara një audienca më të gjerë”, tha Shaqiri./UBTNews/

Realizoi: Dionesa Ebibi

Vendi

Programi i Energjisë në UBT sjell praktikën në fokus përmes vizitave në industri

Published

on

By

Studentët e programit të Inxhinierisë së Energjisë në UBT po vazhdojnë të dëshmojnë përkushtimin e tyre drejt përgatitjes profesionale përmes aktiviteteve praktike në terren, duke realizuar një vizitë studimore në Termocentralin Kosova B – një nga asetet më të rëndësishme energjetike në vend.

E udhëhequr nga profesorët Armend Ymeri, Vehebi Sofiu, Sami Gashi dhe Nexhmi Krasniqi, kjo vizitë u mundësoi studentëve të ndërlidhin njohuritë teorike të fituara në auditor me proceset reale të prodhimit dhe menaxhimit të energjisë elektrike.

Gjatë qëndrimit në termocentral, studentët u pritën nga Drejtori Ekzekutiv, Jonuz Saraçi, i cili prezantoi kapacitetet gjeneruese, funksionimin e blloqeve prodhuese dhe sfidat aktuale të sektorit energjetik, duke ofruar një pasqyrë të qartë mbi rëndësinë strategjike të këtij sektori për zhvillimin e vendit.

Një ndër pikat kyçe të vizitës ishte turi teknik i udhëhequr nga Inxhinieri Kryesor, Enver Shabani, përmes të cilit studentët patën mundësinë të shohin nga afër funksionimin e sistemeve të avancuara si SCADA, rrjeti i tensionit 6.3 kV, sistemet DC dhe mbrojtjet rele – elemente thelbësore për operimin e sigurt dhe efikas të impianteve energjetike moderne.

Vizita u pasurua edhe me inspektimin e transformatorëve energjetikë me kapacitet 400 MVA dhe sektorit të turbinave, ku studentët u njohën me procesin e kogjenerimit dhe rolin e tij në furnizimin me ngrohje për qytetin e Prishtinës përmes Termokos-it.

Këto aktivitete dëshmojnë qasjen praktike dhe të orientuar drejt industrisë që ofron programi i Inxhinierisë së Energjisë në UBT, duke përgatitur studentët për tregun e punës përmes përvojave reale dhe bashkëpunimeve me institucionet kyçe të sektorit.

UBT vazhdon të mbetet një nga institucionet lider në zhvillimin e profesionistëve të së ardhmes në fushën e energjisë, duke krijuar ura të forta lidhëse ndërmjet akademisë dhe industrisë.

Continue Reading

Lajmet

REL: Ballkani Perëndimor rrezikon të humbasë mbi 700 milionë euro nga Plani i Rritjes

Published

on

By

Komisionarja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, ka paralajmëruar me shkrim gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor se rrezikojnë që deri në mesin e këtij viti të humbasin kolektivisht mbi 700 milionë euro nga Plani i Rritjes, për shkak të moszbatimit të reformave, mëson Radio Evropa e Lirë (REL) nga burime në Komisionin Evropian (KE).

Sipas informacioneve jozyrtare, komisionarja Kos e ka dërguar këtë letër më 17 prill në të gjitha kryeqytetet e rajonit.

Burimet e REL-it kanë konfirmuar se me këtë letër, komisionarja Kos u ka kërkuar të gjithëve vendeve të përshpejtojnë reformat e parashikuara në Planin e Rritjes, në mënyrë që të shfrytëzojnë plotësisht potencialin e kësaj pakoje financiare.

Në fakt, mjetet financiare nga Plani i Rritjes janë të kufizuara në kohë. Për çdo hap reformues është paraparë një afat përfundimtar për zbatim dhe është ndarë një shumë e caktuar parash.

KE-ja ka paraparë edhe të ashtuquajturën “periudhë grejs”, e cila mundëson shtyrjen e zbatimit për një periudhë të caktuar kohore. Për hapat që duhej të përmbusheshin në mesin e vitit 2025, afati përfundimtar skadon më 30 qershor të këtij viti, ndërsa për hapat që duhej të realizoheshin në fund të vitit 2024, ky afat përfundon gjatë vitit 2026.

“Nëse nuk përmbushen, partnerët rrezikojnë të humbasin kolektivisht mbi 700 milionë euro”, konfirmoi për REL një zyrtar i KE-së.

Ndryshe, këstin e parë ose disa mjete nga Plani i Rritjes i kanë marrë pesë shtete të rajonit, me përjashtim të Bosnjë e Hercegovinës, e cila është vonuar me miratimin e agjendës reformuese.

Fundi i qershorit të këtij viti përbën momentin kur secili vend hyn në të ashtuquajturin moment të humbjes së përhershme, nëse nuk i përmbush reformat e dakorduara më herët.

Sipas burimeve në Bruksel, humbjet e mundshme sipas shteteve, në rast se nuk ndërmerren të gjitha reformat, janë si vijon:

  • Kosova: 68.8 milionë euro
  • Shqipëria: 67.7 milionë euro
  • Bosnja dhe Hercegovina: 373.9 milionë euro
  • Mali i Zi: 15.1 milionë euro
  • Maqedonia e Veriut: 49.2 milionë euro
  •  Serbia: ndërmjet 108.7 dhe 135.9 milionë euro

Bazuar në shumën maksimale, në total mund të humben 710.6 milionë euro, që përfaqëson 11.84 për qind të financimit të përgjithshëm nga Plani i Rritjes.

Pakoja e BE-së për Ballkanin Perëndimor – për periudhën 2024-2027 – është në vlerë të 6 miliardë eurove. Nëse analizohen ndarjet buxhetore, Kosovës i takojnë rreth 882 milionë euro – 253 milionë si grante dhe 629 milionë euro në formë të kredisë – që do të thotë se përfiton më së shumti fonde në rajon për kokë banori.

Më 16 prill, Kosova mori 61.8 milionë euro parafinancim, pasi vendi dorëzoi dokumentet e nevojshme në KE dhe ratifikoi marrëveshjet e lidhura me këtë plan.

Ky plan, ndër të tjera, synon të dyfishojë ekonomitë e këtyre vendeve gjatë dhjetë viteve të ardhshme./REL/

Continue Reading

Vendi

Rasti “Banjska”: Aktgjykimi shpallet më 24 prill, të akuzuarit kërkojnë pafajësi

Published

on

By

Gjykata Themelore në Prishtinë ka caktuar të premten e 24 prillit si datën për shpalljen e aktgjykimit ndaj tre të akuzuarve për sulmin terrorist në Banjskë: Dushan Maksimoviq, Blagoje Spasojeviq dhe Vladimir Toliq. Gjatë seancës së sotme, ku u dha fjala përfundimtare, të akuzuarit mohuan akuzat për terrorizëm, ndërsa Prokuroria ka kërkuar burgim të përjetshëm për ta.

I akuzuari Vladimir Toliq deklaroi para trupit gjykues se nuk ishte i armatosur në momentin e arrestimit dhe kërkoi që të mos dënohet për veprime që nuk i ka kryer.

“S’kërkoj gjë tjetër përveç asaj që e thotë ligji: që të gjykohem në bazë të provave. Flini të qetë sepse këto duar nuk janë me gjak, as nuk kanë plagosur e as vrarë askënd”, u shpreh Toliq.

Avokati i tij, Milosh Deleviq, insistoi se Toliq mund të akuzohet vetëm për “kryengritje të armatosur” dhe jo për terrorizëm, duke thënë se klienti i tij ishte “vrima e fundit e kavallit” në këtë ngjarje.

Blagoje Spasojeviq shprehu keqardhje për pjesëmarrjen në ngjarjet e Banjskës, por mohoi kategorikisht se është terrorist. Ai pretendoi se ka shkrepur vetëm dy plumba në drejtim të një reflektori të manastirit dhe jo ndaj policisë.

“Jam fajtor që atë ditë isha në fshatin Banjskë dhe ky ishte gabimi më i madh në jetën time, por veten nuk mund ta quaj terrorist meqë askënd s’e kam vrarë e as lënduar”, deklaroi Spasojeviq.

Mbrojtja e tij kritikiu aktakuzën, duke pretenduar se emri i Spasojeviqit përmendet vetëm tri herë në 121 faqe dhe se nuk është specifikuar roli i tij individual, por është përfshirë në veprime kolektive.

Përderisa Maksimoviq ka kërkuar të jetë prezent në shpalljen e aktgjykimit me shpresën për lirim, dy të akuzuarit e tjerë kanë deklaruar se nuk duan të marrin pjesë.

Ky proces gjyqësor po zhvillohet ndaj tre personave që u kapën në vendngjarje, ndërsa 39 të tjerë nga ky grup (gjithsej 42 të akuzuar) ndodhen në arrati. Javën e kaluar, autoritetet arrestuan edhe një person tjetër, Stefan Raduloviq, si të dyshuar për pjesëmarrje në sulmin e shtatorit 2023, ku mbeti i vrarë rreshteri i Policisë së Kosovës, Afrim Bunjaku.

 

Continue Reading

Lajmet

Kosova dërgon trupa në Gaza: Haxhiu autorizon pjesëmarrjen e FSK-së në misionin paqeruajtës

Published

on

By

Ushtruesja e detyrës së Presidentes, Albulena Haxhiu, ka autorizuar sot dërgimin e pjesëtarëve të Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK) në operacionin ndërkombëtar paqeruajtës në Gaza. Ky vendim vjen fill pas miratimit në Kuvendin e Kosovës dhe shënon një hap historik për profilizimin e shtetit si kontribuues i sigurisë globale.

Në njoftimin e saj, Haxhiu theksoi se ky mision pasqyron rritjen e përgjegjësisë së Kosovës në arenën ndërkombëtare.

“Ky vendim pasqyron një Kosovë që e kupton sigurinë si detyrim ndaj qytetarëve të saj dhe si përgjegjësi ndaj paqes dhe rendit ndërkombëtar. Nga një vend që dikur kishte nevojë për mbështetjen e të tjerëve, Kosova sot merr përgjegjësi dhe jep kontribut në skenën ndërkombëtare”, deklaroi ajo.

Trupat e FSK-së do të shërbejnë si pjesë e Forcës Ndërkombëtare Stabilizuese, duke u rreshtuar krah partnerëve strategjikë në një nga zonat më të ndjeshme të globit. Sipas udhëheqëses së shtetit, ky angazhim dëshmon pjekurinë e institucioneve të sigurisë.

“Forca e Sigurisë së Kosovës është një institucion i ndërtuar me profesionalizëm dhe standarde të larta, e gatshme të shërbejë krah partnerëve tanë strategjikë. Pjesëmarrja në misione të tilla dëshmon pjekurinë shtetërore të Republikës sonë”, u bë e ditur në njoftim.

Ky mision në Gaza pason angazhimet e mëparshme të FSK-së në misione të ngjashme jashtë vendit, duke forcuar pozitën e Kosovës si një partnere e besueshme për paqen dhe stabilitetin ndërkombëtar.

 

Continue Reading

Të kërkuara