Lajmet

Në shënime të Mehmet Krajës: Një Letërsi, Një Gjuhë – Shqipja si fuqia e bashkimit letrar

Published

on

Letërsia e Shqipërisë dhe Kosovës në këndvështrimin e Mehmet Krajës është një. Dy letërsitë burojnë nga përvojat e ndryshme, Shqipëria për 50 vite krijoi nën diktaturë, kurse Kosova u has me përvojën si gjuhë e dytë që la shenjën e saj deri në vitin 1999. Letërsia e Shqipërisë dhe letërsia e Kosovës janë dy letërsi me përvoja dhe zhvillime të ndryshme. Ato i bashkon shqipja, gjuha e tyre e njëjtë. Ky ishte thelbi i një ligjërate që akademik Mehmet Kraja ka mbajtur sot në qendrën Sotir Kolea. Me një qasje analitike, Kraja theksoi rrënjët e përbashkëta të kulturës letrare shqipe, ndërkohë që zbuloi dallimet në përvojën dhe zhvillimin e tyre.

Përballë audiencës të mbushur me intelektualë dhe dashamirës të letërsisë, Kraja u shpreh: “Letërsia shqipe eshte një dhe e pandarë ashtu siç është dhe gjuha shqipe, një dhe e pandarë. Letërsinë e përcakton gjuha dhe identiteti i saj. Nëse kemi përvoja të ndryshme letrare, prapë se prapë ato gjuhën e kanë të përbashkët dhe e tillë funksionon. Gjuha shqipe ka variantet e saj. Letërsia shqipe ka përvojat e saj”.

Në rrafshin e gjuhës dhe letërsisë, akademiku Mehmet Kraja bëri një deklaratë për unifikimin dhe pasurimin e gjuhës së shkruar shqipe. Ai u ndal në sfidat që përjeton letërsia shqipe, veçanërisht në lidhje me përdorimin e variantit gegërisht. Kraja shpreh qartazi se ndarja gjuhësore nuk është vetëm një pengesë, por edhe një shqetësim për të ardhmen e gjuhës dhe letërsisë shqipe.

Në një akt të guximshëm, Kraja shpreh qartë se pengesa në shkrim nuk është vetëm mungesa e një standardi të përcaktuar, por mungesa e njohjes dhe zotërimi të kësaj gjuhe nga ata që thjesht e përdorin atë për qëllime propagandistike. Sipas Krajës, ndarja gjuhësore është dashakeqësi, ai i cili njeh gjuhën di të shkruaj edhe në standard edhe në gegërisht.

“Pengesë në shkrim nuk është standardi, por mos zotërimi i tij, as i gegërishtes, prej atyre që thjeshtë e përdorin gegërishten si propagandë”, theksoi akademiku.

Mehmet Kraja shprehu rezervat e tij në lidhje me idenë se problemet e shkrimtarëve kosovarë rrjedhin nga bazat e standardit të gjuhës së përdorur, duke e cilësuar atë si një përmbajtje e gabuar. Ai theksoi se autorët që hasin vështirësi në krijimin letrar nuk kanë sfida me bazën e gjuhës, por mungojnë në njohjen dhe përdorimin e gegërishtes. Kraja vuri në dukje se shumica e atyre që preferojnë variantin gegërisht jashtë standardit nuk e zbatojnë atë me nivel të duhur, tregues se nuk janë të njohur mjaftueshëm me këtë variant dialektik dhe ky është gabimi i tyre.

“Nuk më pëlqen asnjëherë ajo ideja që ne kosovarët kemi probleme sepse në bazën e standardit është toskërishtja. Kjo nuk është e vërtetë. Ata autorë që kanë problem, kanë probleme me gjuhën shqipe. Një pjesë e madhe e atyre që vajtojnë gegërishten që nuk është e përfshirë brenda standardit, të jeni të bindur që nuk e shkruajnë mirë, nuk e njohin mirë as gegërishten e as toskërishten dhe ky është gabimi i tyre”, kumton Kraja.

Duke e shprehur bindjen e tij për rëndësinë e një gjuhe të përbashkët letrare dhe kulturore, Kraja bën thirrje për një përkushtim të përbashkët për zhvillimin dhe pasurimin e gjuhës dhe letërsisë shqipe, duke e shpallur këtë si një sfidë e rëndësishme për të gjithë shkrimtarët dhe intelektualët që e duan dhe e respektojnë kulturën dhe identitetin kombëtar.

Sipas analizës së Mehmet Krajës, letërsia e Kosovës ka pasur një rrugë të veçantë të zhvillimit krahasuar me letërsinë shqipe, e cila ka një trashëgimi më të gjatë historike. Në një kontekst ku Kosova nuk kishte statusin e gjuhës shqipe si gjuhë të parë deri në vitet ’90, letërsia e saj filloi të zhvillohej më vonë, kryesisht pas Luftës së Dytë Botërore.  Kjo situatë e vonuar e Kosovës në zhvillim letar buron nga proceset historike dhe kulturore që shënuan botën shqiptare përpara luftës.

Megjithatë edhe përkundër këtyre dallimeve historike dhe kulturore, Kraja thekson një realitet thelbësor: vendi ynë është shumë i vogël për të mbështetur dy kultura letrare të ndara. Kjo sugjeron se, pavarësisht dallimeve të përceptueshme, letërsia shqipe është një e tëra, e pasuruar nga përvojat e ndryshme letrare që dalin nga e njëjta gjuhë dhe trashëgimi kulturore./UBTNews/

© Dionesa Ebibi

Vendi

Prokuroria Speciale kërkon paraburgim për dy të dyshuar për krime lufte, bën thirrje të kihet kujdes në publikimet për gërmimet në Zubin-Potok

Published

on

Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës ka paraqitur në Gjykatën Themelore në Prishtinë kërkesën për caktimin e masës së paraburgimit ndaj dy të dyshuarve për veprën penale “Krime lufte kundër popullsisë civile”, rapoporton Ekonomia Online.

Zëdhënësja e Prokurorisë Speciale, Arbnora Luta, tha se të dyshuarit dyshohet se gjatë periudhës së luftës së fundit në Kosovë kanë qenë të përfshirë në vrasje, maltretim dhe dëbim të popullsisë civile.

“Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës ka paraqitur në Gjykatën Themelore këtu në Prishtinë, kërkesën për caktimin e masës së paraburgimit ndaj dy të dyshuarve për veprën penale krime lufte kundër popullsisë civile, të pandehurit dyshohet se gjatë periudhës së luftës së fundit në Kosovë, kanë qenë të përfshirë në veprime që përfshijnë vrasje, maltretim dhe dëbim të popullsisë civile”, tha ajo.

Luta tha se Prokuroria Speciale është e përkushtuar që ta hetojë rastin dhe të zbardhë të gjitha rrethanat, ndërsa për shkak të ruajtjes së procedurës hetimore, në këtë fazë nuk mund të japë më shumë informacione.

“Prokuroria Speciale është e përkushtuar që ta hetojë këtë rast dhe t’i zbardhë të gjitha rrethanat e tij, në përputhje me ligjin dhe standardet më të larta profesionale. Me qëllim të ruajtjes së procedurës hetimore, në këtë fazë nuk mund të ndajmë më shumë informacione”, tha ajo.

Sa i përket gërmimeve që po zhvillohen në komunën e Zubin Potokut, zëdhënësja e Prokurorisë Speciale tha se nuk mund të komentojnë procesin, duke theksuar se çdo konfirmim mund të bëhet vetëm pas përfundimit të ekzaminimeve mjeko-ligjore dhe identifikimit nga institucionet kompetente.

“Po ashtu, nuk mund të komentojmë procesin që është duke u zhvilluar rreth gërmimeve në komunën e Zubin Potokut. Çdo konfirmim mund të bëhet vetëm pas përfundimit të ekzaminimeve mjeko-ligjore dhe identifikimit nga institucionet kompetente. Andaj iu bëjmë thirrje të gjithëve, publikut, mediave, që të ruhen nga publikimi i çdo informacioni të pakonfirmuar, në shenjë respekti ndaj viktimave, identitetit të tyre, familjarëve të tyre dhe të këtij procesi hetimor. Pra këtë proces është duke e udhëhequr Prokuroria Speciale dhe mbetet e përkushtuar që ta hetojë çdo rast të krimeve të luftës, në bashkëpunim dhe koordinim të ngushtë me Policinë e Kosovës”, tha ajo./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Haxhiu: Konfirmimi i varrit masiv në Zubin Potok, hap i rëndësishëm drejt zbardhjes së fatit të të zhdukurve

Published

on

Ushtruesja e detyrës së Presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, ka mirëpritur konfirmimin e gjetjes së një varri masiv në fshatin Kalludër të Zubin Potokut, duke e cilësuar atë si një hap të rëndësishëm në përpjekjet për zbardhjen e fatit të personave të zhdukur me forcë gjatë luftës në Kosovë.

Përmes një postimi në Facebook, Haxhiu tha se ky është një zhvillim me rëndësi në procesin e ndriçimit të fatit dhe vendndodhjes së personave të zhdukur.

kushtim dhe përgjegjësi”, ka theksuar ajo.

Haxhiu ka bërë të ditur se ky proces do ta ketë mbështetjen e saj të plotë, nga vlerësimi i lokacionit deri te identifikimi i viktimave.

“Ky proces do ta ketë përkrahjen time të plotë, nga vlerësimi i gjithanshëm i lokacionit, zhvarrimi dhe ekzaminimet mjeko-ligjore, e deri te identifikimi i plotë i viktimave, gjithmonë në përpjekje për t’iu përgjigjur të drejtës së familjeve për të ditur fatin dhe vendndodhjen e më të dashurve të tyre”, ka përfunduar Haxhiu./A.K/

Continue Reading

Lajmet nga UBT

Akademia Verore e Farmacisë në UBT solli zhvillimet më të fundit në shkencat farmaceutike

Published

on

By

Në kuadër të aktiviteteve të Global UBT Fest 2026, Fakulteti i Farmacisë në UBT organizoi Akademinë Verore me temën “Zbulime Shkencore në Shkencat Farmaceutike”.

Akademia u mbajt më 13 dhe 14 korrik në Parkun Shkencor, Inovativ dhe të Teknologjisë të UBT-së, duke mbledhur studentë, profesorë, studiues dhe profesionistë të fushës së shëndetësisë në një platformë të dedikuar për shkëmbimin e njohurive, diskutimin e zhvillimeve më të fundit në shkencat farmaceutike dhe nxitjen e bashkëpunimit ndërdisiplinor.

Përmes një programi të pasur me ligjërata dhe diskutime shkencore, pjesëmarrësit patën mundësinë të njiheshin me inovacionet dhe zhvillimet më të reja në fushën e shkencave farmaceutike. Aktiviteti u fokusua në tema me rëndësi të veçantë, si radiofarmaceutika, kërkimi shkencor në onkologji, produktet natyrore, kimia organike, rregullativa farmaceutike, si dhe teknologjitë moderne për formulimin dhe administrimin e barnave.

Akademia Verore shërbeu si një platformë e rëndësishme për shkëmbimin e përvojave akademike dhe profesionale, duke krijuar mundësi për diskutime konstruktive mbi sfidat dhe perspektivat e industrisë farmaceutike. Përmes këtij organizimi, Fakulteti i Farmacisë në UBT riafirmoi përkushtimin e tij për promovimin e kërkimit shkencor, inovacionit dhe përgatitjen e profesionistëve të aftë për t’iu përgjigjur zhvillimeve të vazhdueshme në sektorin e shëndetësisë.

Continue Reading

lajme

Varreza masive në Kalludër të Zubin Potokut, Gërvalla: Shpresojmë në rezultate të sakta

Published

on

By

Ministrja në detyrë e Drejtësisë, Donika Gërvalla, ka vizituar fshatin Kalludër e Vogël, në Zubin Potok, ku po zhvillohen gërmime për mbetjet mortore që dyshohet se u përkasin 23 personave të zhdukur gjatë luftës së fundit, raporton Ekonomia Online.

Gërvalla, ka thënë se presin që sa më shpejtë të kenë rezultate të sakta dhe konkrete.

“Këtu gjithçka është duke u bërë profesionalisht. Të gjitha njësitë e përfshira në punë janë duke bërë punën e tyre dhe shpresojmë që së shpejti të kemi rezultate sa më të sakta edhe sa më konkrete, me qëllim që të mund të paktën familjarët e atyre që gjinden këtu t’i informojmë që mund t’i varrosin më në fund. Mirëpo nuk është koha për spekulime, nuk është koha për fjalë të mëdha dhe zhurmë të madhe. T’i lëmë profesionistët ta bëjnë punën e tyre edhe pastaj të shohim se kush ndodhet poshtë edhe a ka më shumë, apo më pak, apo se si do të vejë puna”, theksoi ajo.

“Unë mendoj që është lajm i mirë që është gërmuar, është lajm i mirë që gërmimi ka sjellë rezultat, edhe është lajm i mirë që çdo ditë, çdo javë dhe çdo muaj kemi institucione të cilat janë të përkushtuara për gjetjen e varrezave masive, por edhe për rritjen e presionit ndaj Serbisë: një, për të hapur arkivat dhe e dyta, për të dorëzuar të gjithë të pagjeturit, dhe mbi të gjitha për të siguruar që gjëra të tilla nuk ndodhin më asnjëherë në vendin tonë!”, tha ajo.

Burimi: Ekonomia Online

Continue Reading

Të kërkuara