Lajmet nga UBT
Kongresi i Tretë i Forenzikës Kosovë – Turqi u mbajt në UBT – solli shumë të gjetura shkencore në fushën e forenzikës
Kongresi i Tretë i Forenzikës Kosovë – Turqi u zhvillua në sesione të ndara në UBT, me qëllim të prezantimit të temave të ndryshme që kishin të bëjnë kryesisht me zhvillimin e shkencave mjekësore dhe forenzikës, në mes dy shteteve.
Sesioni i parë u hap nga Prof. Dr. Muhammet Fevzi Polat, Shef i Departamentit të Shkencave Bazë Mjekësore, Departamenti i Biokimisë Mjekësore në Universitetin “Yozgat Bozok”, në Turqi, si dhe Prof. Dr. Sevinç Polat, nga Universiteti “Yozgat Bozok”, Dekani i Fakultetit të Shkencave Shëndetësore – Shoqata e Shkencëtarëve Ligjor, Bashkëkryetar i Komisionit të Infermierisë Ligjore në Turqi.
Tema e cila u trajtua në këtë sesion ishte: “What is this Forensic Science?” – nga Prof. Dr. İ. Hamit Hanci, President i Asociacionit të Shkencave të Forenzikës në Turqi, si dhe nga Departamenti i Mjekësisë dhe Mjekësisë Ligjore në Universitetin “İzmir Kâtip Çelebi”.
Paneli tjetër në Kongresin e Tretë të Forenzikës Kosovë – Turqi, solli shumë të gjetura shkencore të rëndësishme në fushën e forenzikës. Ky panel ka tërhequr vëmendjen e studiuesve nga brenda dhe jashtë vendit.
Paneli u udhëhoq nga Prof. Dr. Blerim Krasniqi nga UBT dhe Ass. Prof. Cengiz Çesko, Drejtor i Institutit të Shkencave Ligjore në UBT. Gjatë këtij sesioni, u prezantuan disa punime të rëndësishme shkencore:
Prof. Dr. Edmond Hajrizi, Rektor i UBT-së, prezantoi temën “UBT Smart City as a Convergence Platform for Forensics Education and Research, UBT Institute of Forensics, Kosovo Forensic Toxicology”, ky punim diskutoi platformën e qytetit të mençur të UBT-së si një platformë konvergjente për edukimin dhe kërkimin në forenzikë. Kjo platformë mundëson integrimin e teknologjive të avancuara për të përmirësuar praktikat forenzike dhe edukimin e studentëve në këtë fushë.
Prof. Dr. Sinem Ezgi Turunç Özoğlu nga Fakulteti i Farmacisë në Universitetin “Izmir Kâtip Çelebi”, në Turqi, prezantoi temën “Forensic Toxicology”.
Prof. Dr. L. Didem Kozacı nga Fakulteti i Mjekësisë në Universitetin Yıldırım Beyazıt, Turqi, prezantoi një punim mbi “Forensic Fragrance”.
Prof. Dr. Ercan Seyhan, kolonel i pensionuar nga Xhandarmëria dhe profesor në Universitetin Hasan Kalyoncu në Gaziantep, Turqi, prezantoi temën “Post Blast Investigation”.
Paneli i dytë i Kongresit të 3-të të Forenzikës në Kosovë dhe Turqi u drejtua nga Prof. Dr. Ayşegül Taylan Özkan nga Fakulteti i Mjekësisë në “TOBB-ETÜ”, Departamenti i Mikrobiologjisë Mjekësore në Turqi, dhe Prof. Dr. Elmi Kelmendi nga UBT.
Punimet e prezantuara:
- “Bite Mark Analysis” – Prof. Dr. İrfan Karadede, nga Fakulteti i Stomatologjisë në Universitetin “İzmir Kâtip Çelebi” dhe Assoc. Prof. Dr. Beyza Karadede Ünal, nga Universiteti “İzmir Kâtip Çelebi” në Turqi;
- “Forensic Dentistry and Identification” – Dr. Dt. Müge Ağir – nga Ministria e Shëndetësisë në Turqi;
- “Possible Misidentification Applying ‘Classic Identification Methods’” – Prof. Dr. Arsim Gërxhaliu – nga UBT, Kosovë;
- “Current CBRN Threat on Balkan Countries and Proposals for an Effective Multinational Counter-Response” – Prof. Dr. Levent Kenar – Anëtar i Fakultetit të Degës Mjekësore CBRN të Universitetit të Shkencave Shëndetësore – Drejtues i Mbrojtjes CBRN – Kryetar i Komisionit CBRN të Shoqatës së Mjekëve Ligjor në Turqi.
Ky kongres ka ofruar një platformë të rëndësishme për ndarjen e njohurive dhe zhvillimeve të fundit në fushën e forenzikës, duke ndihmuar në avancimin e kërkimeve dhe praktikave në këtë disiplinë.
Sesioni i tretë u udhëhoq nga Prof. Dr. Ercan Seyhan – kolonel i pensionuar nga Xhandarmëria dhe profesor në Universitetin Hasan Kalyoncu në Gaziantep, Turqi dhe Prof. Dr. L Didem Kozaci – nga Departamenti i Biokimisë Mjekësore, Fakulteti i Mjekësisë, Universiteti “Yıldırım Beyazıt”, në Turqi.
Punimet e prezantuara:
- “Dental Age Assessment through Machine Learning Approach” – Dr. Valon Nushi – Universiteti i Lisbonës, Fakulteti i Mjekësisë, Diplomë në Kursin e Specializimit në Odontologji Ligjore në Universitetin e Lisbonës, Fakulteti i Mjekësisë;
- “Forensic Science in Biology” – Prof. Dr. Fulya Tekşen – Universiteti i Ankarasë, Fakulteti i Mjekësisë, Turqi;
- “Parasites as Biological Weapons” – Prof. Dr. Ayşegül Taylan Özkan – TOBB-ETÜ Fakulteti i Mjekësisë, Departamenti i Mikrobiologjisë Mjekësore, Turqi;
- “Psychological Disorders in Women Who Commit Crimes” – Prof. Dr. Hatice Demirbaş – Ankara, Universiteti Haci Bayram, Departamenti i Psikologjisë.
Sesioni i katër u udhëhoq nga Prof. Dr. Levent Kenar – Anëtar i Fakultetit të Degës Mjekësore CBRN të Universitetit të Shkencave Shëndetësore – Drejtues i Mbrojtjes CBRN – Kryetar i Komisionit CBRN të Shoqatës së Shkencëtarëve Ligjor dhe Ass. Prof. Hyrije Koraqi – nga UBT, Kosovë.
Punimet e prezantuara:
- “Forensic Chemistry and Forensic Biochemistry” – Prof. Dr. M. Fevzi Polat – Universiteti “Yozgat Bozok”, Fakulteti i Mjekësisë, Departamenti i Biokimisë Mjekësore, Shef i Departamentit të Shkencave Bazë Mjekësore, Turqi;
- “Forensic Science” – Prof. Dr. Elmi Kelmendi – UBT, Kosovë;
- “Sentencing “Crimmigrants” Turkish and EU Perpectives” – Lawyer Selin Örsçelik, Oda e Avokatëve të Ankarasë, Turqi;
- “Estimating Muzzle-to-Target Shooting Distance with 7.62X39 mm Cartridges on Target Fabrics: A Confirmation Protocol Using SEM-EDS and FTIR” – Assoc. Prof. Dr. Bayram Yüksel – Departamenti i Mbrojtjes dhe Sigurisë së Pronës në Universitetin Giresun, Turqi.
Sesioni i pestë u udhëhoq nga Prof. Dr. Arsim Gërxhaliu – nga UBT, dhe Dr. Hüseyin Bekir, nga Greqia.
Punimet e prezantuara:
- “Investigation of the Effect of Pesticides Used in Apple Cultivation Through PPO Enzymatic Activity” – Ass. Prof. Cengiz Çesko – Drejtor i Institutit të Shkencave Ligjore, UBT, Kosovë;
- “Historical Process of the Special Court Established for War Crimes in Kosovo” – Bayram Pomak, Kosovë;
- “Service Dogs Areas and Training Process” – Prof. Dr. Emine Ümran Örsçelik – “Kırıkkale University”, Fakulteti i Departamentit të Anatomisë Veterinare, Turqi;
- “An Evaluation of Web3 Concepts and Technologies and Relation with Digital Forensics” – Prof. Dr. Blerim Krasniqi – UBT, Kosovë.
Sesioni i gjashtë u udhëhoq nga Prof. Dr. Sinem Ezgi Turunç Özoğlu – nga “Izmir Kâtip Çelebi” Fakulteti i Farmacisë, Shef i Departamentit të Biokimisë, Turqi dhe Dr. Dt. Müge Ağir – nga Ministria Turke e Shëndetësisë.
Punimet e prezantuara:
- “Forensic Nursing in Disaster Situations” – Prof. Dr. Ayşe Gürol – Universiteti Teknik “Erzurum”, Drejtor i Institutit të Shkencave Shëndetësore, Turqi;
- “Violence in the School Environment and the Role of the Nurse” – Prof. Dr. Sevinç Polat – Universiteti “Yozgat Bozok”, Dekan i Fakultetit të Shkencave Shëndetësore- Shoqata e Shkencëtarëve të Mjekësisë Ligjore, Bashkëkryetar i Komisionit të Infermierisë Ligjore, Turqi;
- “Chemical Analysis of Addictive Substances” – Büşra Besler – Universiteti “Ege”, Fakulteti i Shkencave, Departamenti i Kimisë, Student i vitit të dytë, Izmir, Turqi.
Sesioni i shtatë u udhëhoq nga Prof. Dr. İrfan Karadede – nga Universiteti “İzmir Kâtip Çelebi”, Fakulteti i Stomatologjisë, Turqi, dhe Ass. Prof. Beni Kizolli – nga UBT, Kosovë.
Punimet e prezantuara:
- “Savaşlar, Savaş Cerrahisi ve Savaşlar da Hekimin Sorumluluğu” – Prof. Dr. Gürkan Ersoy – Departamenti i Mjekësisë Emergjente, Spitali Universitar Dokuz Eylül, İzmir, Turqi;
- “The Role of the Community Health Nurse in Prevention Juvenile Delinquency” – Prof. Dr. Yurdagül Erdem – Universiteti “Kırıkkale”, Dekan i Fakultetit të Shkencave Shëndetësore – Shoqata e Shkencëtarëve të Mjekësisë Ligjore, Kryetar i Komisionit të Infermierisë Ligjore, Turqi;
- “Forensic Interview Rooms and Child Monitoring Centers” – Assoc. Prof. Dr. Özge Hanci – Shoqata e Avokatëve të Izmirit, Turqi;
- “Consent in Forensic Cases” – Infermierja “Nutiye Kapan” – İzmir, Turqi.
Sesioni i tetë u udhëhoq nga Prof. Dr. Fulya Tekşen – nga Universiteti i Ankarasë, Fakulteti i Mjekësisë, Turqi dhe Prof. Dr. Hatice Demirbaş – nga Universiteti “Haci Bayram”, Departamenti i Psikologjisë nga Ankaraja e Turqisë.
Punimet e prezantuara:
- “Kosovo’da Kamulaştırılmış Mülkün İadesi (Restitütasyon)” – Dr. Altay Suroy;
- “Tümörlerde, Yanlış Teşhis,Yanlış Evreleme, Aileyi Yanlış Bilgilendirme” – Dr. Hüseyin Bekir, Greqi;
- “Afetlerde Kimliklendirmede Adli Antropologların Rolü” – Tuğçe Elgün – Ankara, Turqi.
Prezantimi i parë verbal u udhëhoq nga Prof. Dr. Ayşe Gürol – Drejtor i Institutit të Shkencave Shëndetësore në Universitetin Teknik “Erzurum”, Turqi, dhe Ass. Prof. Hyrije Koraqi – UBT, Kosovë.
Punimet e prezantuara:
- “Forensic Translation” – Fatma Zehra Nur Polat;
- “Çok Dalga Boylu Işık Kaynakları ile Parmak İzi İnceleme” – Erdem Kara;
- “Forensic Serology” – Betül İşiner, Prof. Dr. L. Didem Kozaci;
- “The Investigation of The Relationship Between Fingerprint Patterns and Crime Types” – Fatma Ela Nur Polat.
Prezantimi i dytë verbal u udhëhoq nga Prof. Dr. Emine Ümran Örsçelik – nga Departamenti i Anatomisë Veterinare të Universitetit “Kırıkkale”, Turqi, dhe Bayram Pomak – Kosovë.
Punimet e prezantuara:
- “Infection Risks of Autopsy Personnel” – Tolga Nebi Yilmaz, Nisa Kocaman, Prof. Dr. Ayşegül Taylan Özkan;
- “Toxic Food and Beverages Offered to Children” – Prof. Dr. Muhammet Fevzi Polat, Prof. Dr. Sevinç Polat, Ass. Prof. Ayşen Caniklioğlu, Assoc. Prof. Meral Ekim, Dr. Gökhan Doğukan Akarsu;
- “Poison and Poisoning from The Past to The Present” – Rahime Cindoruk, Deniz Eylül Şenlik, Prof. Dr. Ayşegül Taylan Özkan.
lajme
Ekspertët ndërkombëtarë në UBT: Diskutohet e ardhmja e mjekësisë sportive dhe teknologjive emergjente në parandalimin e sëmundjeve
Ekspertë, shkencëtarë dhe profesorë ndërkombëtarë po prezantojnë zhvillimet më të fundit në fushën e mjekësisë sportive, edukimit dhe teknologjisë, në kuadër të edicionit të dytë të Konferencës Ndërkombëtare të Mjekësisë Sportive, i cili po zhvillon punimet në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së.
Ngjarja ka mbledhur personalitete drejtuese të mjekësisë sportive botërore dhe ekspertë nga Italia, Austria, Gjermania dhe Kosova, me fokus kryesor kalimin drejt mjekësisë parandaluese, shëndetit funksional dhe integrimit të inteligjencës artificiale në ekosistemet e qëndrueshme shëndetësore.
Punimet e konferencës u hapën me prezantimin e Prof. Dr. Fabio Pigozzi, President i Federatës Ndërkombëtare të Mjekësisë Sportive (FIMS), i cili trajtoi rolin global të FIMS-it dhe rrjetit të saj prej 118 shoqatash kombëtare në ndërthurjen e shkencës, edukimit dhe politikave shëndetësore.
Pigozzi vuri në dukje se mjekësia sportive moderne po i shërben gjithnjë e më shumë shëndetit të popullatës përmes konceptit “Ushtrimi si Mjekësi” (Exercise is Medicine), si një përgjigje ndaj pandemisë së pasivitetit fizik që prek 1.8 miliardë të rritur në botë dhe shkakton miliona vdekje nga sëmundjet jo të transmetueshme. Ai vlerësoi përfshirjen e Institutit për Mjekësi Sportive të UBT-së në rrjetin e Qendrave Bashkëpunuese të FIMS-it (CCSM).
Në vijim, Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, prezantoi vizionin e UBT Smart City, si një platformë e integruar e teknologjive emergjente dhe mbështetjes inteligjente për edukimin, kërkimin shkencor, inovacionin dhe shërbimet klinike në mjekësinë sportive.
Duke u bazuar në konceptin e UBT 5S, Rektori Hajrizi theksoi se UBT nuk ofron thjesht infrastrukturë fizike, por një ekosistem të plotë dhe laborator të gjallë (Living Lab) që ndërlidh edukimin, spitalin UNITED Hospital, Institutin për Mjekësi Sportive, rrjetet 5G/IoT, inteligjencën artificiale dhe realitetin e zgjeruar (XR).
Ai prezantoi rrugëtimin e integruar klinik — nga parandalimi, triazhi, trajtimi kirurgjikal, fizioterapia dhe rehabilitimi deri te rikthimi i sigurt i sportistit në fushë (Return-to-Sport) — si dhe agjendën kërkimore strategjike 2027–2030 për parandalimin preciz dhe shëndetin e komunitetit.
Prof. Dr. Norbert Bachl nga Austria, Zëvendëspresident i FIMS-it dhe profesor në Universitetin e Vjenës dhe UBT, u përqendrua në shëndetin funksional, parashikimin e rreziqeve dhe revolucionin e inteligjencës artificiale.
Bachl prezantoi kalimin nga mjekësia tradicionale episodike drejt “Mjekësisë P4” (parandaluese, e personalizuar, pjesëmarrëse dhe prediktive), ku theksi vihet te kapaciteti funksional dhe trajektoret dinamike të jetëgjatësisë së shëndetshme (healthspan).
Duke analizuar rolin e AI-së si një “krah ndihmës” (helping hand), ai tregoi sesi integrimi i të dhënave të vazhdueshme multimodale dhe simulimi i skenarëve të stilit të jetesës mbështesin mjekun dhe pacientin në vendimmarrjen e përbashkët (Shared Decision-Making).
Ndërkaq, një paraqitje të thelluar mbi rolin e teknologjisë dha Christian Stammel nga Gjermania, Themelues dhe Drejtor Ekzekutiv (CEO) i platformës globale WT | Wearable Technologies AG.
Stammel trajtoi temën se si pajisjet e bartshme (wearables) dhe inteligjenca artificiale po mundësojnë parandalimin preciz dhe avancimin e shëndetit funksional. Duke theksuar rritjen e shpejtë të industrisë së teknologjive të bartshme — me një parashikim prej rreth 1 miliard pajisjesh të prodhuara në vit deri në vitin 2026 — ai shpalosi segmentimin e këtij tregu, nga unazat inteligjente (smart rings), orët dhe byzylykët (wristables), syzet (eyewearables), kufjet me sensorë shëndetësorë (hearables), e deri te fashat e zgjuara me biosensorë (smart patches).
Stammel shpjegoi rolin e “Binjakut Digjital Njerëzor” (Human Digital Twin) në zbulimin e hershëm të anomalive dhe udhëheqjen e procesit të rimëkëmbjes, duke theksuar se përparësia e së ardhmes po zhvendoset nga sensorët e thjeshtë matës drejt sistemeve të plota “nga sensori në veprim” (sensor-to-action). Ai nënvizoi se nëse sensorët fiziologjikë janë tashmë të maturuar, e ardhmja deri në vitin 2030 i përket sensorëve biokimikë në kohë reale (si matja e kortizolit, glukozës dhe metabolitëve përmes djersës dhe lëngut intersticial), të cilët funksionojnë si një ndërlidhës i pandërprerë mes biologjisë njerëzore dhe vendimmarrjes klinike.
Përmes kësaj Konference, UBT po rikonfirmon rolin drejtues në rajon për bashkimin e mjekësisë sportive me teknologjinë më bashkëkohore dhe inteligjencën artificiale, duke krijuar një mjedis unik ku shkenca, klinika dhe inovacioni vihen drejtpërdrejt në shërbim të shëndetit publik dhe mirëqenies njerëzore.
Punuan: Diona Hajrizi, Gresa Osmani, Elisa Istrefi, Dea Gashi, Enkela Maqedonci, Anisa Kryeziu – studente të vitit të tretë në programin Media dhe Komunikim në UBT.
Asambleja e Përgjithshme e EOQ-së mbahet në UBT, në fokus Kongresi i 67-të në Kosovë
REL: “Askush nuk guxon të thotë jo”: Votuesit nga Kosova flasin për presionet para zgjedhjeve në Serbi
REL: Bashkëpunimi Serbi-Iran në fushën e IA-së mund të nxisë reagimin e SHBA-së
UBT organizon Konferencën Ndërkombëtare të Stomatologjisë dhe Teknikës Dentare
UBT pret nesër Kongresin e 67-të të Organizatës Evropiane për Cilësi (EOQ)
Kurti udhëton drejt Malit të Zi për të përfaqësuar Kosovën në Samitin e Procesit të Berlinit
Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 21 tetor 1993-1998
Bedri Hamza jep dorëheqje nga pozita e kryetarit të PDK-së
Millorad Gjokoviq dënohet me 10 vjet burgim për krime lufte
-
Lajmet3 months agoInfantino kërkon falje për gabimet, por ruan mbështetjen e drejtuesve të FIFA-s
-
Sport3 months agoUellsi tërheq mbështetjen për Infantinon, kërkon ndryshim në krye të FIFA-s
-
Aktualitet3 months agoRusia sulmon Ukrainën me raketa balistike dhe dronë: Të paktën 14 të vrarë në Kjiv
-
Lajmet3 months ago“Spider-Man: Brand New Day” thyen rekorde, i afrohet miliardit në vetëm pak ditë