Lajmet

A do të mbarojë ndonjëherë nafta?

Sasia, e matur me fuçi në një ditë, ndryshon nga viti në vit për një sërë arsyesh.

Published

on

Nafta dhe nënproduktet e saj, janë një pjesë thelbësore e botës moderne ku jetojmë.

Ajo mbështet gati çdo aspekt të infrastrukturës sonë të transportit, dhe është në themelin e shumicës së komoditeteve që gëzojmë sot. Atë e përdorim për të furnizuar makinën, por me të prodhohen edhe pjesët e makinës si tapiceria e sediljeve, kroskoti, vaji për kushinetat, për motorin e makinës etj.

Pra nafta është kaq jetike për mënyrën se si ne jetojmë, saqë është thuajse e pamundur të mendohet jeta pa të. Megjithatë nuk ka një furnizim të pakufishëm me naftë dhe lëndë djegëse të tjera fosile. Një ditë ato do të mbarojmë. Çështja nuk është nëse do të ndodhë, por kur kjo do të ndodhë.

Sa naftë përdorim?

Sasia, e matur me fuçi në një ditë, ndryshon nga viti në vit për një sërë arsyesh. Së fundmi, pandemia globale shkaktoi një rënie të madhe të kërkesës për naftë (dhe rrjedhimisht edhe të konsumit). Për shembull, në pranverën e vitit 2020, kërkesa globale për naftë ra me mbi 15 për qind që nga dimri i vitit 2019 për shkak të reduktimit të udhëtimeve ajrore dhe rrugore.

Që atëherë konsumi i naftës është ri–ngritur sërish.

Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë vlerëson se kërkesa në mbarë botën për naftë do të jetë rreth 100 milionë fuçi në ditë për vitet e ardhshme. Në SHBA, shumica e këtyre fuçive (65 për qind) do të rafinohen në benzinë pa plumb dhe naftë për përdorim në makinat, kamionët dhe autobusët. Pjesa e mbetur prej 35 për qind ndahet midis gazeve natyrore, karburantit të aviacionit, asfaltit, plastikës dhe lubrifikantëve.

Sa naftë ka bota?

Ekzistojnë disa mënyra të ndryshme për t’i dhënë përgjigje kësaj pyetje. Një metodë janë rezervat e vërtetuara. Pra nafta që mendojmë se mund ta nxjerrim nga toka me një kosto të arsyeshme, dhe jo sa është sasia në total. Nëse çmimi i naftës bie shumë, edhe rezervat e vërtetuara në mbarë botën gjithashtu bien, sepse një pjesë e naftës do të kushtojë më shumë për t’u nxjerrë.

Një mënyrë tjetër e dobishme vlerësimi janë rezervat teknikisht të rikuperueshme. Rezervat e provuara vlerësojnë sesa naftë është e mundur të nxirret nga toka. Ana tjetër e asaj medalje janë rezervat e paprovuara: pra naftë që mund të nxirret, por që nuk ka kuptim që ta bëjmë këtë në atë kohë.

Kombinimi i rezervave të vërtetuara dhe të paprovuara, konsiderohen si rezerva teknikisht të rikuperueshme. Sipas vlerësimeve që bën British Petroleum, në vitin 2020 mendohet se bota kishte mbi 1.7 trilionë fuçi rezerva. Ndërkohë mendohet se ka rreth 3 trilionë fuçi rezerva të paprovuara, pra 4 trilionë fuçi që janë teknikisht të rikuperueshme.

Duke pasur parasysh konsumin ditor prej 100 milionë fuçish në ditë, me 4.7 trilionë fuçi në dispozicion, në vazhdim do të kemi naftë edhe për 47.000 ditë, ose për më shumë se 128 vite të tjera me normën tonë aktuale të përdorimit. Dhe kjo duke supozuar se do të jetë ekonomikisht e vlefshme për ta nxjerrë atë nga toka.

Nga vjen nafta?

Ashtu si të gjitha lëndët djegëse fosile, edhe nafta është e përbërë nga lëndë organike: pra nga specie që dikur ishin të gjalla. Ndërsa qymyri krijohet kryesisht nga lëndët bimore, nafta përbëhet kryesisht nga kafshët; në rastin konkret nga planktoni. Raporti më i lartë i proteinave dhe yndyrave, është ai që nxit shndërrimin e tij në naftë dhe jo qymyr.

Pasi këto krijesa të vogla të detit vdesin, bien në fund dhe bëhen pjesë e sedimentit të dyshemesë së detit. Ndërsa më shumë sedimente vazhdojnë që të depozitohen gjatë miliona viteve, lënda organike i nënshtrohet presionit dhe nxehtësisë në rritje, e cila e shndërron sedimentin organik në bitum (asfalt natyror) dhe në një substancë të quajtur kerogjen.

Me rritjen e thellësisë, presionit dhe nxehtësisë, kerogjeni shndërrohet në naftë dhe gaz natyror. Në dallim nga sa mund të imagjinohet nga shumë njerëz, nafta dhe gazi nuk ekzistojnë në rezervuarë të mëdhenj nëntokësorë. Korja e tokës përbëhet kryesisht nga shkëmbinj të fortë.

Disa nga ata shkëmbinj janë porozë (të përshkueshëm), dhe pas miliona vitesh janë të ngopur me ujë, naftë dhe gaz. Për shkak se lëndët djegëse fosile janë më të lehta se uji, ato ngrihen në majë të këtyre shkëmbinjve porozë derisa mbërrijnë në sipërfaqe ose bllokohen nën një shtresë shkëmbore jo poroze.

Historia e nxjerrjes së naftës

Njerëzit e kanë përdorur naftën prej mijëra vitesh. Historiani i Greqisë së Lashtë Herodoti, shkruan se si u ndërtuan muret e Babilonisë duke përdorur bitum, një formë nafte super-viskoze. Rreth shekullit IV Pas Krishtit, në Kinë nisën të shpohen puset e para të naftës, duke përdorur copa hekuri dhe tubat prej bambuje.

Ndërkohë në shekullin XIX, në Persi u zbulua procesi i distilimit të naftës nga Abu Bakr al-Razi, që e përdorte atë për të prodhuar vajguri. Në vitin 1848, shkencëtari skocez XhejmsJang shpiku procesin e distilimit në epokën moderne, duke e shndërruar atë në një ndërmarrje të suksesshme tregtare.

Pak më shumë se një dekadë më vonë, pusi i parë fitimprurës i naftës në botë u shpua në Pensilvani të SHBA-së. Shumica e kompanive të mëdha të naftës që ekzistojnë sot u krijuan në vazhdën e bumit të naftës që pasoi pusin e parë në Pensilvani.

E ardhmja e naftës

Është e pamundur të parashikohet me siguri. Shumëçka do të varet nga tekat e konsumatorëve dhe të qeverive. Nëse konsumatorët do të sillen siç presin ekonomistët, gjatë 25 viteve të ardhshme kërkesa për makina elektrike do të kompensojë kërkesën për naftë me mbi 20 milionë fuçi në ditë.

Natyrisht, nëse do të ketë një rritje të çmimit të naftës për një kohë të gjatë, ka të ngjarë që njerëzit të kalojnë më shpejt tek makinat elektrike. Dhe është po aq e vështirë të parashikosh çmimin e naftës. Pasi nafta konsiderohet si një nga mallrat me çmimin më të paqëndrueshëm në botë.

Përveçse i nënshtrohet ligjeve klasike të kërkesës dhe ofertës, çmimi i naftës është shumë i ndjeshëm ndaj spekulimeve të tregut. Nëse tregtarët madje mendojnë se mund të ketë një ndërprerje në furnizimin me naftë për shkak të luftës apo një fatkeqësie natyrore, çmimet e naftës bruto dhe të derivateve të saj si benzina do të rriten. Tek e fundit ne si konsumatorë, mund të presim dhe të shohim se çfarë do të ndodhë. / Grunge – Bota.al

lajme

United Hospital fuqizon kujdesin për shëndetin e gruas – Shërbime moderne gjinekologjike me përkushtim profesional

Published

on

By

Shëndeti i gruas dhe i nënës mbetet një nga shtyllat kryesore të një shoqërie të shëndetshme, ndërsa kujdesi profesional gjinekologjik është vendimtar për parandalimin, diagnostikimin dhe trajtimin në kohë të shumë problemeve shëndetësore. Duke u mbështetur në standardet bashkëkohore të mjekësisë, United Hospital vazhdon të ofrojë shërbime të avancuara në fushën e gjinekologjisë dhe obstetrikës, duke garantuar siguri, profesionalizëm dhe përkujdesje të personalizuar për çdo paciente.

Nën vizionin strategjik të Prof. Dr. Edmond Hajrizit, United Hospital ka ndërtuar një model bashkëkohor të ofrimit të shërbimeve shëndetësore, ku teknologjia, digjitalizimi dhe inovacioni janë shndërruar në shtyllat kryesore të transformimit klinik. Integrimi i sistemeve inteligjente, pajisjeve diagnostikuese të gjeneratës së fundit dhe proceseve të digjitalizuara ka ngritur standardet e cilësisë, sigurisë dhe efikasitetit në trajtimin e pacientëve.

Ky vizion modern ka prodhuar rezultate të prekshme edhe në fushën e gjinekologjisë dhe obstetrikës, duke mundësuar diagnostikim më të hershëm, monitorim më të saktë të shtatzënisë, planifikim optimal të ndërhyrjeve kirurgjikale dhe kujdes multidisiplinar sipas standardeve më të avancuara ndërkombëtare.

Në këtë mënyrë, United Hospital po afirmohet si një qendër moderne e ekselencës mjekësore, ku inovacioni teknologjik vihet në funksion të mbrojtjes së shëndetit të gruas dhe përmirësimit të vazhdueshëm të cilësisë së kujdesit shëndetësor.

Në kuadër të këtij angazhimi, Dr. Flora Belegu-Spahija, Specialiste në Gjinekologji dhe Obstetri, ofron një gamë të plotë shërbimesh për shëndetin riprodhues të grave, duke përfshirë kontrollet rutinë gjinekologjike, diagnostikimin e hershëm të sëmundjeve, ndjekjen profesionale të shtatzënisë, si dhe trajtimin e rasteve që kërkojnë ndërhyrje kirurgjikale.

Në United Hospital, çdo paciente trajtohet sipas nevojave të saj specifike, ndërsa çdo procedurë planifikohet me kujdes maksimal dhe realizohet në bashkëpunim të ngushtë me ekipin e anesteziologjisë dhe specialistëve të tjerë, duke garantuar standarde të larta të sigurisë dhe cilësisë.

Investimi në teknologji moderne, përvoja profesionale e stafit mjekësor dhe qasja humane ndaj pacientes e kanë bërë United Hospital një adresë të besueshme për gratë që kërkojnë kujdes shëndetësor cilësor në çdo fazë të jetës së tyre.

Për vizitë ose konsultë, pacientet mund të rezervojnë termin në numrat 038 60 70 70 dhe 046 60 70 70, në objektin e United Hospital, në aksin Prishtinë–Ferizaj, Km 7, ku shëndeti i gruas trajtohet me profesionalizëm, dinjitet dhe teknologji të avancuar./rajonipress/

Continue Reading

Aktualitet

UBT uron 4 Korrikun – Ditën e Pavarësisë dhe 250-vjetorin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës

Published

on

By

4 Korriku i vitit 1776 shënon një nga momentet më të rëndësishme në historinë moderne – shpalljen e Pavarësisë së Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Në 250-vjetorin e këtij akti historik, bota rikujton dhe feston vlerat universale të lirisë, demokracisë, barazisë dhe drejtësisë, mbi të cilat u ndërtua shteti amerikan dhe që vazhdojnë të frymëzojnë kombe e shoqëri anembanë globit.

Në këtë ditë të veçantë, Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, ka uruar popullin amerikan për Ditën e Pavarësisë, duke theksuar rëndësinë e miqësisë së qëndrueshme dhe partneritetit të fortë ndërmjet popullit shqiptar dhe atij amerikan.

“Sot, në këtë jubile historik të 250-vjetorit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, ne shprehim mirënjohjen dhe respektin tonë për një vend që është simbol i lirisë, demokracisë dhe mbështetjes së vazhdueshme për popullin e Kosovës. Miqësia ndërmjet shqiptarëve dhe amerikanëve është e veçantë, e sinqertë dhe e ndërtuar mbi vlera të përbashkëta që forcohen brez pas brezi”, është shprehur Rektori Hajrizi.

UBT, si institucion lider në arsimin e lartë dhe inovacionin në Kosovë, vazhdon të ndërtojë dhe fuqizojë partneritetet me institucionet akademike dhe organizatat amerikane, duke krijuar ura bashkëpunimi në fushën e arsimit, teknologjisë, inovacionit dhe zhvillimit profesional.

Në kuadër të shënimit të 250-vjetorit të SHBA-së, UBT organizoi forumin ndërkombëtar “Nga Çlirimi te Lidershipi: Edukimi i Gjeneratës së Ardhshme përmes Partneritetit Kosovë–SHBA”, në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së, si pjesë e projektit “America Inspires Freedom – The Kosovo Story”, program zyrtar ndërkombëtar për këtë jubile historik.

Si Partneri Kryesor Akademik i kësaj nisme në Kosovë, UBT bëri bashkë diplomatë, akademikë, ekspertë amerikanë, përfaqësues institucionalë, profesorë dhe studentë, për të diskutuar mbi partneritetin strategjik Kosovë–SHBA, rolin e arsimit në ndërtimin e lidershipit demokratik dhe rëndësinë e bashkëpunimit akademik në forcimin e vlerave të lirisë dhe demokracisë.

Me këtë rast, UBT nderoi edhe personalitete amerikane për kontributin e tyre të jashtëzakonshëm ndaj Kosovës dhe partneritetit transatlantik.

Continue Reading

Lajmet

Konferenca për Lidership në UBT: Ministrja Kusari-Lila, Rektori Hajrizi dhe ekspertët diskutojnë për qeverisjen e inovacionit dhe sfidat e inteligjencës artificiale në Kosovë

Published

on

By

Në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së u zhvillua paneli i dytë i Konferencës Ndërkombëtare të Lidershipit me temë qendrore: “Qeverisja e Inovacionit: Lidershipi në Epokën e Inteligjencës Artificiale”.

Ky takim mblodhi përfaqësues institucionalë, drejtues akademikë dhe ekspertë për të diskutuar mbi rrugëtimin e përbashkët të teknologjisë, politikave publike, arsimit të lartë dhe zhvillimit ekonomik. Përmes analizave të detajuara, panelistët shpjeguan sfidat dhe mundësitë që sjell inteligjenca artificiale (IA) në integrimin e sistemeve të ndryshme në Kosovë.

Ministrja e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit, Mimoza Kusari-Lila, vuri në dukje se inovacioni dhe teknologjia kanë ecur shumë më shpejt se rregullimet ligjore, duke krijuar një hendek të madh që kërkon adresim të menjëhershëm përmes politikave publike. Ajo theksoi se për herë të parë dikasteri i saj ka marrë portofolin e inovacionit, duke synuar ndërlidhjen më të mirë të institucioneve me sektorin privat.

“Ne jemi në mesin e konceptualizimit dhe ndërlidhjes së funksionimit të inteligjencës artificiale, inovacionit, politikave publike dhe aplikimit e inkurajimit të sektorit privat për përdorimin e tyre. Kam ndjerë se për herë të parë e kemi një sektor ku hendeku ndërmjet politikave publike dhe sektorit privat është më i madhi ndonjëherë, sepse inovacioni, teknologjia informative dhe çdo gjë që lidhet me konceptin e zbulimeve dhe kreativitetit ka ecur shumë më shpejt, pa qenë domosdoshmërisht e rregulluar”, u shpreh Kusari-Lila.

Në rrafshin akademik, Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, u ndal tek impakti që ka përhapja e shpejtë e dijes kognitive globale mbi universitetet.

Sipas tij, kjo periudhë transformimi nuk rrezikon ekzistencën e institucioneve arsimore, por shërben si një momentum për të reflektuar mbi rolin e tyre të ri, që duhet të jetë ai i një nxitësi dhe koordinuesi kryesor në ekosistemin inovativ.

“Impakti i inteligjencës artificiale apo i një dije të përgjithshme kognitive globale, e cila tashmë është e qasshme, shtron në pikëpyetje proceset e mëparshme klasike dhe tradicionale të formatit sesi institucionet kanë jetuar. Pozicioni i universiteteve është duke u shtruar në pikëpyetje, jo në kuptimin negativ, por si një momentum për të reflektuar dhe për t’u transformuar në të ardhmen. Nuk është në pyetje ekzistenca e universitetit, por roli dhe formati i tij që të ketë sa më shumë impakt”, theskoi Hajrizi.

Nga këndvështrimi i zhvillimit të bizneseve, Dekani i Fakultetit të Menaxhimit, Biznesit dhe Ekonomi, Muhamet Gërvalla, shpjegoi se si globalizimi dhe IA po thyejnë barrierat gjeografike. Ai theksoi se epoka e re kërkon që kompanitë të ndryshojnë mendësi, duke lëvizur nga fokusi i thjeshtë tek burimet e veta të brendshme, drejt krijimit të shërbimeve të personalizuara dhe kuptimit digjital të klientit.

“Inteligjenca artificiale është një nga mundësitë e arta të cilat duhet t’i shfrytëzojnë bizneset, në mënyrë që ato fillimisht të udhëhiqen në aspektin e mendësisë, duke filluar prej krijimit apo përcaktimit të strategjisë së tyre biznesore e pastaj në atë operacional. Sot ka ndryshuar qasja, nuk është e mjaftueshme ajo formë e vjetër e operimit. Bizneset duhet të transformohen në atë kuptim që të njohin interesat e klientëve dhe të krijojnë një personalizim virtual të individit”, sipas Gërvalles.

Ndërkaq, sfidat praktike të mungesës së të dhënave të integruara në Kosovë u adresuan nga Besnik Qehaja, Dekan i Shkencave Kompjuterike dhe Inxhinierisë në UBT. Ai mori si shembull sistemin shëndetësor, ku vuri në dukje se pa pasur platforma që mbledhin dhe gjenerojnë informata të plota, është mjaft e vështirë të krijohen modele për vendimmarrje të bazuara në inteligjencën artificiale, duke prekur këtu edhe aspektet etike të sigurisë.

“Mungesa e informatave për shkak të sistemeve që nuk janë të integruara na bën pak më të disfavorshëm në të gjitha aspektet, duke përfshirë edhe etikën, por edhe në aspektin e vendimmarrjes. Për momentin, pa pasur të dhëna të gjeneruara, nuk mundemi t’i ideojmë ose t’i krijojmë modelet për vendimmarrje duke u mbështetur në inteligjencën artificiale. Megjithatë, sistemet janë në implementim e sipër dhe falë inteligjencës artificiale ato do të implementohen më shpejt”, u shpreh Qehaja.

Diskutimet e këtij paneli nxorën në pah se sekreti i suksesit në këtë epokë të re qëndron te ndërthurja e shpejtësisë së teknologjisë me ruajtjen e aspektit human dhe ndërtimin e platformave digjitale të sigurta.

 

Continue Reading

Kujtesë

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 3 korrik 1993-1998?

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

Foto: U quajt vendi më i rrezikshëm në Evropë: Kijeva e Malishevës

3 korrik 1993

Rroga mesatare në ekonominë e kontrolluar nga serbët në Kosovë 5 marka

Gazeta serbe “Borba”, njofton sot se rroga mesatare në Kosovë për muajin maj ishte 8.8 milionë dinarë serbë. Mirëpo, siç thotë kjo gazetë, as këto të ardhura nuk janë paguar ende, ndonëse sot kjo shumë nuk tejkalon vlerën e 5 markave gjermane.

Sipas kësaj gazete, në pushim të dhunshëm gjenden më shumë se 40 mijë punëtorë nga sektori shoqëror. Eshtë vlerësim i Odës Ekonomike të Kosovës, që tash është nën kontrollin serb, se ekonomia po shkon drejt hendekut. Pas rënies shumë të madhe të prodhimit në vitin e kaluar, sivjet prodhimi shënoi rënie prej 35 për qind krahasuar me vitin e kaluar. Kjo rënie drastike u shënua në të gjitha degët industriale në Kosovë, shkruan veç tjerash gazeta “Borba”.

 

3 korrik 1995

Bob Dol: Kongresi amerikan ka qenë miku më i mirë i popullit të Kosovës

Senatori Bob Dol i dërgoi një letër gazetës “Illyria”, që botohet në Amerikë, me të cilën demanton disa pohime të juristit shqiptaro-amerikan, Ilir Zherka. Ky i fundit, në fillim të qershorit, në një shkrim botuar në këtë gazetë, thekson se senatori Dol dhe kongresisti Benxhamin Gilman, dy legjislatorë republikanë në poste udhëheqëse në Kongres, kohët e fundit nuk e kanë ngritur zërin për çështjen e Kosovës.

“Ekziston një numër i madh i pasaktësive në shkrim, në veçanti kur thuhet se unë asnjëherë nuk kam paraqitur një rezolutë ose amendament për të shprehur mospajtimin e thellë lidhur me gjendjen ekzistuese në Kosovë. Siç e dinë shumica e lexuesve të gazetës “Illyria”, kjo thjesht nuk është e vërtetë”, shkruan Dol. Ai në vazhdim thekson se duke qenë i brengosur për situatën në Kosovë, me senatorë të tjerë kishte shkuar në fund të gushtit 1990 për vizitë në Prishtinë, ndërkaq pas kthimit, Dol thekson se ka bërë përpjekje të mëdha për të bërë në administratë një presion më të madh ndaj regjimit të Millosheviqit.

“Ishte kjo një përpjekje të cilës iu bashkangjitën një numër senatorësh të tjerë, të cilët më shoqëruan në vizitën në Kosovë, siç ishin senatorët Alfons D’amato, Don Nikës, Leri Presler e të tjerë”, shkruan Dol.

“Si rezultat i kësaj iniciative legjislative, që nga viti 1991, Serbia nuk ka marrë asnjë ndihmë nga Shtetet e Bashkuara”, shkruan Dol.

Më poshtë në letrën e tij, Dol numëron rezolutat e tjera (nr.106, 153, 176), që ka paraqitur për Kosovën e që janë miratuar në Senat, me të cilat dënohej represioni ndaj shqiptarëve dhe bëhej thirrje për zgjedhje të lira në Kosovë, si dhe rezoluta nr.1793, me të cilën bashkë me senatorin D’Amato kërkonte nga Administrata e presidentit Bush që të vendoseshin sanksione ekonomike ndaj Serbisë. Ai thekson se bashkë me senatorin Levin kishte bashkësponsoruar amandamentin, i cili iu bashkangjit projektligjit të Buxhetit Ushtarak të SHBA-ve për vitin fiskal 1994, me të cilin sanksionet e SHBA ndaj Serbisë kodifikoheshin me ligj.

“Më në fund, përveç ruajtjes së sanksioneve ndaj Serbisë, përderisa të mos zgjidhet kriza në Kosovë dhe të kthehet autonomia politike e shqiptarëve, kam hartuar një amandament me të cilin me ligj do të kushtëzohet heqja e sanksioneve ndaj Serbisë dhe Malit të Zi. Këtë amandament do t’ia bashkangjes projektligjit për Ndihmë Vendeve të Jashtme për vitin fiskal 1996, për të cilin Senati do të votojë nga mesi i korrikut, shkruan Dol.

“Shpresoj se këto janë vetëm disa fakte mbi iniciativat e mia legjislative me qëllim të ndihmës më se 2 milionë shqiptarëve në Kosovë, fakte këto që do të bindin lexuesit e gazetës “Illyria”, të cilët mund të hamenden nga një artikull (i Zherkës – v.j.), që nuk mbështetet në fakte e të vërteta”, shkruan Dol dhe përfundon letrën me konstatimin se “Kongresi Amerikan ka qenë miku më i mirë i popullit të Kosovës”, shkruan veç tjerash senatori Bob Dol në letrën dërguar gazetës “Illyria”, të cilën e transmeton dhe e komenton konrrespondeti i gazetës “Bujku” nga Uashingtoni, Sulejman Gashi.

 

 

3 korrik 1997

Kuvendi i Maqedonisë sot debaton për ligjet për përdorimin e flamujve

Deputetët e Parlamentit të Maqedonisë sot pritet të debatojnë në mes tjerash edhe për propozimligjin për përdorimin e stemës, flamurit shtetëror dhe flamuurit të nacionaliteteve. Në bazë të debatit publik që është zvilluar nëpërmes mediumeve dhe nëpër institucione të sistemit me Propozimligjin për përdorimin e flamujve të nacionaliteteve në Maqedoni nuk janë të kënaqur as shqiptarët ose nacionaliteet e tjera, por as maqedonasit. Të parët mendojnë se propozimligji është mjaft restriktiv në krahasim me praktikën e deritashme të përdorimit të flamurit e cila daton që nga viti 1973 e që përdorej nëpër të githa institucionet shtetërore në viset e banuara me shqiptarë, kusre pala maqedone mendon se me këtë propozimligj nacionaliteteve iu jepen “shumë të drejta” dhe me këtë krijohen mundësi për “copëtimin”, respetkivisht “ndajren” e Maqedonisë.

Propozimamandamentet e deputetëve shqiptarë, përmes të cilëve kërkohet një liberalizim më i madh i përdorimit të flamurit shqiptar, nuk kaluan dje as në Komisionin Juridiko-ligjdhënës e as në ato të sistemit politik në Parlamentin e Maqedonisë. Gjykuar sipas shkrimeve në shtypin në gjuhën maqedonase që kanë përshkruar këto ditë faqet e shtypit, edhe gjatë debatit të sotëm për këtë pikë të rendit të ditës nuk pritet ndonjë “mirëkuptim” i deputetëve maqedonas të cilat përbëjnë rreth 90 për qind të strukturës parlamentare.

Ndërkaq, lidhur me vendimin e gjyqit Kushtetues të Maqedonisë përmes të cilit përkohësisht ndalohet përdorimi i flamurit shqiptar edhe në Kuvendin e Tetovës, kryetari i kësaj komune z. Alejdin Demiri deklaroi se “flamuri mbetet aty ku është kurse deputetët duhet të kenë më tepër arsye dhe mirëkputim për sjeljen e ligjit për përdorimin e flamurit shqiptar. Tentimet që kjo të kuptohet si segregacin janë tepër të dëmshme dhe nuk përkasin me rregullat e demokracisë sepse tërë bota i di parimet e demokracisë”.

Kurse kryetari i Partisë MAAK- konzervative Stasho Angellovski, në një debat në Televizionin e pavarur “A1” deklaroi se po qe se pustheti ekzekutiv nuk i heq falmutj shqiptar nga shtizat e komunave, atëherë kjo parti do të aktivizojë “Komitete mbrojtëse” që ta bëjnë këtë. Ai po ashtu tha se këto komitete janë formuar në kohën kur kryetar i kësaj partie ishte Ante Popovski (shkrimtar).

Sot, pra në Parlamentin e Maqedonisë do të vëhet në sprovë toleranca dhe mirëkuptimi ndëretnik për të cilin shpeshherë është deklaruar edhe presidenti i republikës z. Kiro Gligorov në paraqitjet e tij publike brenda dhe jashtë vendit.

 

 

3 korrik 1998

Sulme masive kundër shumë fshatrave të Klinës

Mediumet serbe thonë se forcat serbe hynë në Kijevë sot në 7:30

Sot që nga ora 5,00 e mëngjesit, forca të shumta policore, me tanke, mjete të blinduara, kamionë e topa të kalibrit të madh, filluan një sulm të fuqishëm në drejtim të fshatrave Gllarevë, Rigjevë, Zabërgjë, Cerovik e Kijevë, njofton KI i Degës së LDK-së në Klinë.

Duket se synim i këtij sulmi është depërtimi i forcave serbe në Kijevë.

Në drejtim të këtyre fshatrave, si dhe fshatrave përreth, po shtihet edhe nga postblloqet e Dollcit e të Pogragjës, ndërsa shpërthimet e detonimet e fuqishme po dëgjohen edhe në qytetin e Klinës.

Mbi këtë zonë fluturuan edhe helikopterë ushtarakë.

Burimet në anë të ndryshme të Drenicës bëjnë me dije se janë dërguar plagosur.

Para më shumë se një muaji, serbët vendës, të ndihmuar nga policia e stacionuar në këtë fshat, dëbuan shqiptarët nga shtëpitë e veta.

Riçard Hollbruk në konferencën për shtyp javën e kaluar në Prishtinë e quajti Kijevën “vendi më i rrezikshëm në Evropë”.

Zyrtari i instaluar serb në Kosovë, Odalloviq tha dje se forcat serbe do ta “ta thejnë bllokadën e shqiptarëve të armatosur ndaj Kijevës”.

Deri tash nuk ka njoftime për pasojat e këtij sulmi. Ndërkohë, një medium serb njoftoi se forcat serbe kanë arritur në Kijevë në 7:30. Në njoftim thuhet se policia serbe nuk ka pësuar humbje.

 

Nga Kijeva u lejuan të largohen vetëm gratë, fëmijët e të paarmatosurit

Sot që nga ora 4,20 të mëngjesit filloi një sulm i ashpër i forcave serbe ndaj fshatrave të komunës së Klinës që kufizohen me Drenicën. Këto forca që nga Klina filluan t’i granatojnë fshatrat shqiptare. Por UÇK-ja tani mbrojtëse e çelikt e çdo pëllëmbe të Kosovës, me sukses arriti ta zbrapsë armikun.

Në këtë mënyrë, edhe pse detonimet e fuqishme ishin të padëgjuara deri më tash, forcat e UÇK-së arritën që t’i ruajnë pozicionet strategjike.

Kështu UÇK-ja me ato forca dhe moralin e fortë luftarak i kthyen prapa 15 tanke, 50 autoblinda, 12 kamionë si dhe një numër i madh i mjeteve tjera luftarake të përcjellur me helikopterë dhe avionë luftarak. Gjithë ky arsenal luftarak ishte e lëshuar si një lukuni mbi fshatrat: Dollc, Gllarevë, Stapanicë, Rigjevë, Qabiq, Cerovik, Kijevë, Ujmirë, Siqevë, Jashanicë, Jellovc etj.

Dëshmitarët pohojnë se forcat e armikut veç dëmeve të arsenalit luftarak, pësuan me dhjetra policë dhe ushtarakë të vrarë. Tymi nga mjetet e forcave ushtarako-policore vërehej nga Abria.

Pasi arritën inofrmatat për sulmet në Kijevë dhe në fshatrat përgjatë rrugës Klinë-Kijevë, forcat e UÇK-së nga Drenica dhe njësia speciale e komandosve arritën t’i fusin forcat ushtarako-policore në një rrethim të hekurtë. U lejuan të largohen vetëm gratë, fëmijët dhe personat e paarmatosur, ndërsa i përforcuan pozicionet e tyre të mëparshme, thuhet mes tjerash në kumtesën e N/MDLNJ-së në Likoc.

 

 

 

Continue Reading

Të kërkuara