Lajmet

Si u krijuan mumiet?

Një analizë e thellë mbi procesin e ndërlikuar se si u krijuan mumiet.

Published

on

Shkencëtarët kanë zbuluar një objekt të lashtë balsamimi në Egjipt, një zbulim i paprecedentë që ofron një pasqyrë të thellë mbi procesin e ndërlikuar se si u krijuan mumiet.

Objekti që është rreth 30 kilometra në jug të Kajros, daton rreth viteve 664-525 p.e.s dhe ka një strukturë mbitokëse dhe disa dhoma nëntokësore deri në 30 metra nën tokë. Substancat e gjetura brenda objektit janë me prejardhje nga Azia Juglindore e largët.

Një recetë e fshehur

Deri më tani, shumicën e informacioneve lidhur me procesin e mumifikimit shkencëtarët i kanë marrë nga tekstet e vjetra të papirusit, historianët grekë dhe vetë mumiet egjiptiane. Këto burime tregojnë se balsamimi është një proces kompleks që realizohet me përzierje të ndryshme vajrash të veçantë, rrëshirave dhe katranit.

Edhe pse shkencëtarët e përcaktuan lirshëm pse dhe ku disa nga këto substanca përdoreshin për balsamim, ata nuk mund t’i bënin këto dallime për të gjithë përbërësit. Edhe pse në tekstet e vjetra ka emra përbërësish, megjithatë përkthimi i tyre është sfidues. Andaj ende vazhdon debati se cilat janë ato substanca, ku dhe si përdoren.

Në një studim të ri të botuar të mërkurën në revistën Nature, autorët gjetën dhe analizuan saktësisht se çfarë u nevojitet studiuesve për të mbushur këto boshllëqe, 31 enë qeramike, mbetje, nga një punëtori balsamimi e vitit 600 para Krishtit. Disa madje përmbajnë udhëzime se si dhe ku të përdoren substancat specifike.

Për shembull, në një enë shkruhej se substanca duhet përdorur për balsamimin e kokës. Kurse një tjetër i udhëzoi balsamuesit që të përdorin këtë substancë për një erë më “të këndshme”.

“Para këtij studimi ne i dinim emrat e disa substancave, por ne kurrë nuk e dinim se çfarë ishin ato”, tha Salima Ikram, një profesore e Egjiptologjisë në Universitetin Amerikan në Kajro për DW. Ajo nuk ishte e përfshirë në këtë hulumtim.

Më shumë informacion mbi gjuhën egjiptiane

I kryer në Saqqara, një nekropol antik masiv, studimi mblodhi së bashku arkeologë, ekspertë të gjuhës së lashtë dhe kimistë.

“Ne [klasifikuam përbërësit] duke identifikuar substancat kimike brenda anijes dhe duke e lidhur atë me jashtë”, tha në një konferencë për shtyp bashkëautori Philipp Stockhammer, një profesor i arkeologjisë në Universitetin Ludwig Maximilian të Mynihut, Gjermani.

Këto korrelacione i mundësuan studiuesve të debatojnë mbi kuptimet e mëparshme të termave egjiptiane, sikurse “antiu”, i cili identifikohet me mirrën dhe “sefet”, i përshkruar tradicionalisht si një vaj i paidentifikuar.

Këtu studiuesit zbuluan se “antiu” nuk ishte mirrë, por më tepër një përzierje vajrash halorë të përzier me yndyrë shtazore – një substancë – dhe se “sefet” ishte gjithashtu një substancë aromatike që përmban aditivë bimorë si vaj selvi ose elemi.

Shkencëtarët gjetën gjithashtu rrëshira tropikale si elemi, të cilat kanë prejardhje nga Azia Juglindore ose pyjet tropikale afrikane, dhe dammar, gjithashtu nga Azia Juglindore. Të dyja janë të njohura për aromat e tyre të këndshme dhe vetitë antibakteriale dhe antifungale.

“Kjo na tregon se në thelb industria e balsamimit ishte një vrull që çoi përpara globalizimin e hershëm, sepse do të thoshte se ju duhej vërtet t’i transportonit këto substanca në distanca të mëdha nga e gjithë Azia Juglindore”, tha Stockhammer.

Një bashkëpunim Egjipt-Evropë

Kontejnerët qeramikë të rikuperuar duhej të përgatiteshin dhe analizoheshin, por ligji egjiptian nuk i lejon studiuesit të heqin mostrat e lashta nga vendi.

Kështu, shkencëtarët bashkëpunuan me Qendrën Kombëtare të Kërkimit në Kajro, një qendër lokale kërkimi dhe zhvillimi, për të analizuar mostrat në Egjipt.

“Mungesa e këtij lloji të bashkëpunimit është arsyeja pse kërkimet e mëparshme të këtij lloji nuk kanë qenë të mundshme deri më tani”, tha bashkautori Susan Beck në një konferencë për media./UBTNews/

Continue Reading

Lajmet

United Hospital sjell ekspertizën e avancuar në ERCP – diagnostikim dhe trajtim modern për sëmundjet biliare dhe pankreatike

Published

on

Prishtinë – Në fushën e gastroenterologjisë dhe endoskopisë moderne, United Hospital ofron procedurën ERCP (Endoscopic Retrograde Cholangiopancreatography), një teknikë e specializuar që mundëson vlerësimin dhe trajtimin e problemeve të rrugëve biliare dhe pankreasit, në raste të përzgjedhura klinikisht.

Në United Hospital, teknologjia moderne endoskopike dhe përvoja e specialistëve bashkohen për t’u ofruar pacientëve një qasje bashkëkohore ndaj patologjive komplekse të sistemit biliar dhe pankreatik. ERCP përdoret kryesisht në raste të gurëve në rrugët biliare, ngushtimeve të kanaleve biliare ose pankreatike, kolangitit, disa komplikimeve pankreatike, tumoreve të rrugëve biliare apo pankreasit dhe rrjedhjeve biliare pas ndërhyrjeve kirurgjikale.

Sëmundjet e rrugëve biliare dhe pankreasit kërkojnë diagnostikim të saktë, vlerësim të specializuar dhe ndërhyrje të realizuar me precizion të lartë. Në këtë dimension të mjekësisë moderne, ERCP (Endoscopic Retrograde Cholangiopancreatography) përfaqëson një procedurë të avancuar të endoskopisë terapeutike, e cila u mundëson specialistëve të identifikojnë dhe trajtojnë një sërë patologjish komplekse të sistemit biliar dhe pankreatik.

Në United Hospital, kjo fushë e gastroenterologjisë ndërthur ekspertizën e mjekëve specialistë, teknologjinë bashkëkohore endoskopike dhe qasjen multidisiplinare ndaj pacientit, duke krijuar kushte për trajtim të personalizuar dhe të orientuar drejt sigurisë. ERCP ka një rol veçanërisht të rëndësishëm në trajtimin e obstruksioneve të rrugëve biliare, gurëve të kanalit biliar, strikturave, rrjedhjeve biliare dhe patologjive të tjera që kërkojnë ndërhyrje terapeutike të drejtpërdrejtë.

Në duart e një ekipi të specializuar, teknologjia nuk është vetëm mjet diagnostikues – ajo shndërrohet në mundësi për ndërhyrje precize, minimalisht invazive dhe të përshtatur me nevojat konkrete të pacientit. Kjo është qasja që synon të ofrojë United Hospital në kujdesin modern gastroenterologjik dhe endoskopik.

Një nga karakteristikat kryesore të ERCP është mundësia që, krahas vlerësimit endoskopik dhe imazherik, të kryhen edhe ndërhyrje terapeutike në të njëjtën procedurë, kur kjo është e indikuar. Në varësi të gjendjes së pacientit, mund të realizohen procedura si heqja e gurëve nga kanalet biliare ose vendosja e stentëve për të përmirësuar drenimin e tyre.

Teknologji moderne, ndërhyrje e specializuar dhe kujdes profesional
Në United Hospital, ERCP zhvillohet në një mjedis të pajisur për procedura të avancuara endoskopike, me synim sigurinë, saktësinë dhe kujdesin ndaj pacientit. Duke qenë procedurë e specializuar dhe me rreziqe të mundshme, indikacioni përcaktohet individualisht nga mjeku specialist pas vlerësimit të plotë klinik.

Për pacientët e përzgjedhur, kjo qasje minimalisht invazive mund të shmangë nevojën për disa ndërhyrje kirurgjikale më të mëdha dhe të mundësojë rikthim më të shpejtë në aktivitetet e përditshme.

United Hospital – aty ku teknologjia moderne, ekspertiza mjekësore dhe kujdesi profesional ndërthuren për një qasje bashkëkohore ndaj shëndetit tuaj digjestiv.

📞 Caktoni terminin: 046 60 70 70
📍 United Hospital, M2 Prishtinë–Ferizaj, Km 7, Prishtinë, Kosovë/rajonipress/

Continue Reading

Lajmet

Policia sqaron ndalimin e hyrje-daljeve në parkingjet e Kuvendit dhe Presidencës

Published

on

Policia e Kosovës ka sqaruar se ndalimi i hyrje-daljeve dhe parkimit të automjeteve në hapësirat e Kuvendit të Kosovës dhe Presidencës, më 8 shtator, është bërë me kërkesë zyrtare të Drejtorisë së Shërbimeve Teknike të Kuvendit.

Sipas Policisë, kërkesa ka paraparë që, përveç veturave zyrtare të Kuvendit dhe Zyrës së Presidentes, të mos lejohej hyrja, dalja dhe parkimi i automjeteve në këto hapësira.

Ndalimi është bërë për shkak të pastrimit të oborrit dhe parkingjeve me mekanizëm adekuat. Policia ka bërë të ditur se në ditët në vijim pritet të rikthehen procedurat e rregullta për hyrje-daljet dhe parkimin e personave të autorizuar.

PK-ja ka theksuar se veprimet e saj i ndërmerr në përputhje me autorizimet ligjore dhe kushtetuese, përfshirë edhe zbatimin e kërkesave zyrtare të institucioneve të Kosovës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Pesë të arrestuar për tjetërsimin e një prone në Fushë Kosovë në vlerë 1.5 milionë euro

Published

on

Prokuroria Themelore në Prishtinë ka dhënë detaje lidhur me arrestimin e pesë personave, të dyshuar për keqpërdorim të pozitës apo autoritetit zyrtar në një rast që lidhet me tjetërsimin e një prone në Fushë Kosovë, në vlerë prej 1.5 milionë eurosh.

Arrestimet janë realizuar në koordinim me Policinë e Kosovës, përkatësisht Njësinë Rajonale për Hetimin e Krimeve Ekonomike dhe Korrupsionit në Prishtinë.

Sipas Prokurorisë, nga veprimet hetimore të zhvilluara deri më tani dyshohet se personat e përfshirë, duke keqpërdorur pozitën apo autoritetin zyrtar, kanë pajisur në mënyrë të kundërligjshme personin me inicialet M.S. me fletë poseduese për një pronë prej dy hektarësh në Fushë Kosovë.

Më pas, dyshohet se M.S., në bashkëpunim me persona të tjerë, ka tentuar që pronën ta tjetërsojë përmes shitblerjes te personat me inicialet M.Z. dhe M.Z.

Prokuroria dyshon se gjatë këtij procesi janë përdorur edhe dokumente të falsifikuara, ndërsa vlera e pronës kap shumën prej 1 milion e 500 mijë eurosh.

Pesë të dyshuarit po hetohen për veprën penale “Keqpërdorimi i pozitës apo autoritetit zyrtar”.

Pas arrestimit, me urdhër të prokurorit të shtetit, të dyshuarit janë ndaluar për 48 orë.

Prokuroria Themelore në Prishtinë ka bërë të ditur se do të vazhdojë me veprimet e nevojshme hetimore, në bashkëpunim me institucionet përkatëse, me qëllim të zbardhjes së plotë të rastit./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Dyshohej për varrezë masive në ish-shkollën teknike në Obiliq, Policia: U tentua të kultivohej drogë

Published

on

Gjatë pastrimit të ish-shkollës teknike në Obiliq, punëtorët e Ndërmarrjes Publike Pastrimit “Kastrioti” në bodrumin e shkollës, kanë hasur pamje që kanë ngritur dyshime dhe shqetësim.

Fillimisht është dyshuar për varrezë masive, por sipas Policisë, më pas u kuptua se në këtë objekt është tentuar kultivimi i disa substancave narkotike.

Pastrimi i objektit pati filluar të bëhej pas vendimit të kryetarit të Obiliqit, Halil Thaçit që kjo shkollë të rikthehet dhe të fillojë mësimi përsëri.

Në bodrumin e objektit, shihen thasë të mbushur me materiale të panjohura, të varur në tavan, ndërsa në hapësirat e bodrumit është evidentuar edhe një gropë e madhe.

I pranishëm ishte edhe kryetari i komunës, i cili kishte thënë se rasti po hetohet nga Policia dhe Prokuroria.

“Sipas policëve dhe antidrogës shihet që është tentim i një kultivimi të disa substancave narkotike, por nuk dihet çfarë substanca, siç më tha eprori i policisë. Mirëpo, sido që të jetë, prokuroria edhe policia këtë punë e kanë në dorë dhe ato merren me rastin. Ndërsa sa i përket varrezës masive, unë nuk pashë, apo edhe policia qysh ma ka konfirmuar, nuk ka ndonjë dyshim për momentin”, ka dekalruar ai, raportoi EO.

Kjo shkollë që nga viti 1990, kur nxënësit ishin dëbuar nga forcat serbe, nuk kishte funksionuar më. /A.K/

Continue Reading

Të kërkuara