Nuk është e lehtë të fotografosh ndryshimet klimatike, një proces i ngadalshëm dhe delikat që zhvillohet me kalimin e kohës, transmeton UBT News.
Por kur një akullnajë shpërthen, imazhet mund të të lënë pa frymë – dhe një kujtesë shqetësuese e telasheve në të cilat jemi.
Fotografi i Reuters, Lucas Jackson, arriti të dokumentojë një nga këto momente kur ai ishte në Grenlandë me shkencëtarët në 2018.
“Ata thanë që masa e atij akulli ishte e barabartë me Manhatanin e Poshtëm nga Rruga 34 -të deri në fund”, tha Jackson.
Pasi pa një pjesë të tillë masive akulli që gjëmoi në det, Jackson tha se e kuptoi plotësisht urgjencën e çështjes.
“Ishte interesante ta shikoje atë, duke menduar se sa akull është nga ajo ngjarje e vetme – dhe se ka mijëra nga këto akullnajat rreth Grenlandës dhe kjo po ndodh vazhdimisht”.
Grenlanda shpesh konsiderohet nga shkencëtarët si zona zero e ndryshimeve klimatike të Tokës, përcjell UBT News.
Ishulli masiv është në Arktik, i cili po ngrohet dy herë më shpejt se pjesa tjetër e planetit, dhe është kontribuesi më i madh në rritjen e nivelit të detit që mund të bëhet katastrofik për qytetet bregdetare në të gjithë botën.
Niveli mesatar i detit është rritur me rreth 7-8 inç që nga viti 1900, sipas një raporti të madh të klimës të publikuar nga administrata Trump në 2017. Pothuajse gjysma e asaj ka ndodhur në 25 vitet e fundit.
Si do të duken 100 vitet e ardhshme? Apo 20 të tjerat? Sa shpejt do të vazhdojnë të rriten ujërat dhe kur do t’i rrezikojë qytetet? Kjo është ajo që shkencëtarët ende po përpiqen të përcaktojnë.
Para se të shkonte në Grenlandë, Xhekson ishte paralajmëruar. Por jo për shkrirjen e akullit.
“Fjalë për fjalë me çdo person me të cilin kam biseduar që kishte qenë ndonjëherë në Grenlandë tha se është e mrekullueshme, përveçse ka re mushkonjash aq të mëdha sa mendoni se do të vdisni”, tha ai.
Jackson pati fat sepse shkoi gjatë solsticit të verës, në fund të sezonit të mushkonjave. Dhe temperaturat nuk ishin shumë të ftohta, tha ai – mbi 30 gradë Fahrenheit kryesisht, duke rënë në 20-at e sipërme gjatë natës.
Netët pranë Rrethit Arktik, megjithatë, janë shumë më të ndryshme se netët me të cilat shumica prej nesh janë mësuar, përcjell UBT News.
“Dielli në thelb do të rrotullohej rreth horizontit gjatë gjithë ditës, dhe pastaj do të binte për dy ose tre orë dhe pastaj të kthehej përsëri”, tha Jackson.
Jackson dikur punonte në Alaskë, kështu që ai erdhi i përgatitur.
Përveç të gjitha pajisjeve të tij të kamerës, ai solli jo një, por dy maska gjumi – vetëm në rast se humbi një. Shumëtë nevojshme, tha ai, për të mbajtur një orar gjumi kur dielli rrallë perëndon.
Plus dielli më i ulët ofroi dritën më dramatike, kështu që kur shumë nga shkencëtarët ishin duke fjetur, Jackson do ta përdorte atë kohë për të punuar dhe për të marrë disa nga fotografimet e tij më të mira.
Ai solli tre kamera dhe një dron për të marrë fotografi ajrore të akullnajave që po shkrinin. Ai gjithashtu shoqëroi shkencëtarët ndërsa fluturonin aeroplanë mbrapa dhe me orë të tëra, duke përdorur radarë për të marrë të dhëna nga uji më poshtë.
Ka vetëm rreth 2,000 njerëz që jetojnë në qytet, por në një ishull të largët, ai ende kualifikohet si i shtati më i madh.
Humbja e akullit të Grenlandës është rritur ndjeshëm gjatë 20 viteve të fundit. Nga 1992 në 2001, humbja mesatare vjetore e akullit në Grenlandë ishte 34 gigatonë (34 miliardë tonë metrikë). Që nga viti 2002, humbja vjetore e akullit ka qenë mesatarisht rreth 280 gigatonë.
Masa e akullit të Antarktidës po zvogëlohet, por Grenlanda ka shumë më shumë kuptim që NASA të studiojë nga pikëpamja logjistike. Pra, është shumë më e arritshme.
“Në një verë ata mund të bëjnë një sasi të caktuar kërkimesh që mund t’u duhen vite për të arritur në Antarktidë sepse logjistika është aq e vështirë dhe është një mjedis kaq i pafalshëm”, tha Jackson.
Aksionet janë të larta. Laboratori i Jet Propulsionit i NASA -s ka një mjet online që tregon sesi rritja e nivelit të detit mund të përmbytë një ditë qytetet kryesore si Miami, New York, Mumbai dhe Shanghai.
Dhe disa kombe të largëta ishujsh, të cilët ulen pikërisht mbi nivelin e detit, janë gjithashtu të kërcënuar.
Nuk është rastësi që misioni i NASA -s në Arktik quhet “OMG”, për Oqeanet që Shkrijnë Grenlandën.
“Unë mendoj se është tronditëse sa shpejt planeti ynë po ndryshon për shkak të gjurmës sonë, dhe një emër që mbart me vete një element befasie dukej i duhuri për këtë mision,” tha Josh Willis, hetuesi kryesor i projektit.
Projekti pesëvjeçar, i cili po shqyrton sesi uji i ngrohtë i oqeanit po shpejton humbjen e akullnajave të Grenlandës, do të përfundojë në vitin 2020./UBTNews
Fotografitë nga Lucas Jackson/Reuters Storie nga Kyle Almond, CNN Përktheu dhe përshtati UBT News
Kombëtarja e Kosovës ka vazhduar të enjten përgatitjet intensive për ndeshjet miqësore të muajit qershor ndaj Çekisë dhe Andorrës.
Në stërvitjen e dytë nën drejtimin e përzgjedhësit Franco Foda, futbollistët kanë treguar ritëm të lartë, përkushtim dhe energji në ushtrime, ndërsa fokusi kryesor ka qenë puna taktike, organizimi i lojës dhe koordinimi mes repartesh.
Stafi teknik ka punuar veçanërisht në lëvizjet pa top, tranzicionin sulmues dhe pozicionimin mbrojtës, me synimin për të krijuar një skuadër sa më kompakte dhe konkurruese për sfidat e ardhshme.
Atmosfera në kampin “Dardan” është karakterizuar nga serioziteti dhe konkurrenca mes lojtarëve për të fituar besimin e trajnerit para publikimit të formacionit për ndeshjet miqësore.
Megjithatë, jo gjithçka ka kaluar pa probleme për Kosovën. Mbrojtësi Andi Hoti është detyruar ta ndërpresë stërvitjen para kohe për shkak të një shqetësimi në nyje.
Futbollisti pritet t’u nënshtrohet ekzaminimeve të detajuara nga stafi mjekësor i Kombëtares, për të përcaktuar shkallën e lëndimit dhe gatishmërinë e tij për ndeshjet ndaj Çekisë dhe Andorrës.
Këto dy përballje konsiderohen teste të rëndësishme për Kosovën në ndërtimin e skuadrës dhe identitetit të lojës nën drejtimin e Franco Fodës, para sfidave zyrtare të muajve të ardhshëm.
Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, ka deklaruar se gjendja e sigurisë në vend dhe në nivel global po ndryshon me shpejtësi, duke theksuar se sfidat aktuale kërkojnë qasje të re dhe më të avancuar institucionale.
Në një konferencë për media, Kurti tha se sfidat e sigurisë nuk janë më të njëjta si në të kaluarën, duke përmendur grupe të armatosura, kontrabandën ndërkufitare dhe përdorimin e teknologjive moderne si faktorë rreziku.
Ai theksoi se gjendja e sigurisë në nivel global, rajonal dhe në Kosovë po evoluon me shpejtësi, duke shtuar se ndër sfidat kryesore përfshihen grupet e armatosura me organizim paraushtarak dhe kontrabanda e vazhdueshme me armë dhe mallra përgjatë vijës kufitare.
Kurti përmendi gjithashtu forma të reja kërcënimi që lidhen me teknologjinë dhe infrastrukturën kritike, përfshirë përdorimin e dronëve dhe mbikëqyrjen e terrenit.
Ai vlerësoi punën e Policisë së Kosovës, por tha se mandati i saj ka kufizime në përballjen me rreziqe të nivelit më të lartë, pasi fokusohet kryesisht në rendin publik, parandalimin dhe hetimin e krimit.
Kurti përmendi edhe disa sulme të viteve të fundit në veri të vendit, përfshirë sulmin në Banjskë dhe incidente të tjera ndaj institucioneve të Kosovës, Policisë së Kosovës dhe misioneve ndërkombëtare.
Në këtë kontekst, ai propozoi themelimin e një strukture të re të sigurisë, Xhandarmërisë, e cila sipas tij do të plotësonte boshllëkun mes Policisë së Kosovës dhe Forcës së Sigurisë së Kosovës.
Sipas Kurtit, Xhandarmëria do të kishte mandat të qartë në sigurimin e kufirit tokësor, ujor dhe ajror, operacionet kundër grupeve të armatosura, luftimin e kontrabandës ndërkufitare dhe mbrojtjen e infrastrukturës kritike.
Ai tha se modeli i Xhandarmërisë bazohet në praktikat evropiane, duke përmendur Francën, Italinë, Turqinë, Spanjën dhe Portugalinë si shembuj.
Kurti shtoi se grupi punues për këtë iniciativë është duke i analizuar të gjitha aspektet e formimit të Xhandarmërisë dhe se propozimi pritet të dërgohet në Kuvend pas zgjedhjeve të 7 qershorit.
Themelimi i saj, sipas tij, do të bëhet me ligj të veçantë në Kuvendin e Kosovës.
Ministri i Punëve të Brendshme në detyrë, Xhelal Sveçla, ka deklaruar në Zveçan se marrja nën kontroll e stacionit hekurudhor nuk ka të bëjë me fushatën zgjedhore, por me zbatimin e ligjit dhe vendosjen e rendit në gjithë territorin e Kosovës.
Me praninë e disa ministrave në detyrë dhe asistimin e Policisë së rajonit të veriut, autoritetet e Kosovës kanë marrë të enjten nën kontroll objektin e stacionit hekurudhor në Zveçan, pranë kompleksit “Trepça”.
Gjatë aksionit është larguar mbishkrimi në alfabetin cirilik dhe është vendosur një tabelë e re në gjuhën shqipe dhe serbe, si dhe flamuri i Kosovës.
I pyetur nga gazetarët nëse aksioni lidhej me fillimin e fushatës zgjedhore, Sveçla e ka mohuar një gjë të tillë, duke thënë se bëhet fjalë për detyrë institucionale për garantimin e rendit dhe ligjit në të gjithë vendin.
Ai ka shtuar se çdo institucion që vlerësohet si “ilegal dhe paralel” do të jetë subjekt i veprimeve të institucioneve kompetente.
Ndërkohë, i pyetur për të ardhmen e stacionit hekurudhor dhe mundësinë e funksionalizimit të tij, Sveçla ka thënë se objekti është pjesë e rrjetit hekurudhor të Kosovës dhe do të përfshihet në projektet për rindërtimin e tij.
Edhe ministri në detyrë i Infrastrukturës, Dimal Basha, ka bërë të ditur se pas Zveçanit, veprime të ngjashme planifikohen edhe në Leposaviq dhe Leshak.
Tre persona kanë mbetur të plagosur pasi një burrë i ka sulmuar me thikë në një stacion treni në qytetin Winterthur, pranë Cyrihut, ka bërë të ditur policia lokale të enjten.
Sipas policisë, sulmi ka ndodhur rreth orës 06:30, ndërsa i dyshuari, një shtetas zviceran 31-vjeçar, është arrestuar në vendin e ngjarjes. Tre viktimat janë dërguar për trajtim mjekësor në spital dhe ndodhen nën kujdes mjekësor.
Mediat zvicerane raportojnë se një video e publikuar nga gazeta “Blick” tregon një burrë duke dalë me vrap nga stacioni, duke bërtitur një frazë arabe që do të thotë “Zoti është i madh”. Po ashtu, një dëshmitar okular ka thënë se autori mbante thikë dhe se njerëzit përreth janë larguar me panik.
Policia ka njoftuar se motivi i sulmit ende nuk është i qartë dhe po hetohet nga autoritetet kompetente.