Lajmet

Origjina e konfliktit Izrael-Palestinë

Published

on

Luftimet mes Izraelit dhe Hamasit, e cila nisi një sulm të befasishëm të shtunën e javës së kaluar, janë të fundit në shtatë dekada luftimesh dhe të konfliktit mes izraelitëve dhe palestinezëve që ka tërhequr fuqitë e jashtme dhe ka destabilizuar Lindjen e Mesme.

Cila është origjina e konfliktit?

Konflikti vë në pah kërkesat izraelite për siguri në atë që prej kohësh e ka konsideruar si një rajon armiqësor kundër aspiratave palestineze për një shtet të tyre.

Themeluesi i Izraelit, David Ben-Gurion proklamoi shtetin modern të Izraelit më 14 maj të vitit 1948, duke krijuar një strehë të sigurt për hebrenjtë që ikën nga persekutimi dhe kërkuan shtëpi në tokën për të cilën ata thanë se ka lidhje të thella gjatë brezave.

Palestinezët ankohen për krijimin e Izraelit si Nakba, ose katastrofë, që rezultoi në shpronësimin e tyre dhe bllokoi ëndrrat e tyre për shtetësi.

Izraeli, një aleat i ngushtë i SHBA-së, kundërshton pohimin se i dëboi palestinezët nga shtëpitë e tyre dhe thekson se u sulmua nga pesë shtete arabe një ditë pas krijimit të tij. Për shkak të pakteve të armëpushimit, në vitin 1949 u ndalën luftimet, por nuk u arrit zyrtarisht paqja.

Cilat janë luftërat më të njohura që nga atëherë?

Në vitin 1967, Izraeli bëri një sulm parandalues kundër Egjiptit dhe Sirisë, në atë që njihet si luftë gjashtëditore. Izraeli pushtoi Bregun Perëndimor, Jerusalemin lindor Arab, të cilin e mori nga Jordania dhe Lartësitë Golan të Sirisë.

Në vitin 1973, Egjipti dhe Siria sulmuan pozicionet e Izraelit pranë kanalit të Suezit dhe Lartësitë Golan, duke nisur Luftën e Yom Kippurit. Izraeli ktheu prapa të dy ushtritë brenda tri javësh.

Izraeli pushtoi Libanin në vitin 1982 dhe mijëra luftëtarë palestinezë nën drejtimin e Jaser Arafatit u evakuuan nga deti pas një rrethimi dhjetëjavor. Lufta shpërtheu sërish në Liban në vitin 2006, kur militantët e Hezbollahut kapën dy ushtarë izraelitë dhe Izraeli u hakmor.

Në vitin 2005 Izraeli u largua nga Gaza, të cilën e kishte pushtuar nga Egjipti në vitin 1967. Por Gaza u përball me shpërthime të mëdha gjatë viteve 2006, 2008, 2012, 2014 dhe 2021, që ishin kryesisht sulme ajrore izraelite dhe me raketa palestineze, dhe ndonjëherë edhe inkursione ndërkufitare.

Përveç luftërave, pati edhe dy intifada ose kryengritje palestineze midis viteve 1987-1993 dhe sërish në vitet 2000-2005. Gjithashtu vendi u përball edhe me sulme vetëvrasëse të Hamasit kundër izraelitëve.

Çfarë përpjekjesh u bënë që atëherë për të arritur paqe?

Në vitin 1979, Egjipti dhe Izraeli nënshkruan një traktat paqeje, duke i dhënë fund armiqësisë 30-vjeçare. Në vitin 1993, kryeministri izraelit Yitzhak Rabin dhe Arafat shtrënguan duart për Marrëveshjen e Oslos për autonominë e kufizuar palestineze. Në vitin 1994, Izraeli nënshkroi një traktat paqeje me Jordaninë.

As në samitin e Damp Davidit të vitit 2000, presidenti Bill Clinton, kryeministri izraelit, Ehud Barak, dhe Arafati nuk arritën marrëveshjen përfundimtare të paqes.

Në vitin 2002, plani arab i ofroi Izraelit lidhje normale me të gjitha vendet arabe në këmbim të një tërheqjeje të plotë nga tokat që mori në luftën e Lindjes së Mesme të vitit 1967, krijimin e një shteti palestinez dhe gjetjen e një “zgjidhje të drejtë” për refugjatët palestinezë.

Përpjekjet për paqe kanë ngecur që nga viti 2014, kur bisedimet dështuan mes izraelitëve dhe palestinezëve në Uashington.

Palestinezët më vonë bojkotuan marrëdhëniet me administratën e presidentit të SHBA-së, Donald Trump, pasi ajo përmbysi politikën e SHBA-së me dekada duke refuzuar të miratojë zgjidhjen me dy shtete – formula e paqes që parashikon një shtet palestinez të krijuar në territorin që Izraeli pushtoi në vitin 1967.

Ku qëndrojnë tani përpjekjet për paqe?

Administrata e presidentit amerikan Joe Biden është fokusuar në përpjekjen për të siguruar një “pazar të madh” në Lindjen e Mesme që përfshin normalizimin e marrëdhënieve midis Izraelit dhe Arabisë Saudite, kujdestarit të dy faltoreve më të shenjta të Islamit.

Lufta e fundit është diplomatikisht e vështirë për Riadin, si dhe për shtetet e tjera arabe, përfshirë disa shtete arabe të Gjirit pranë Arabisë Saudite, që kanë nënshkruar marrëveshje paqeje me Izraelin.

Cilat janë çështjet kryesore izraelito-palestineze?

Zgjidhja me dy shtete, vendbanimet izraelite, statusi i Jerusalemit dhe refugjatët janë në thelb të mosmarrëveshjes.

Zgjidhja me dy shtete: një marrëveshje që do të krijonte një shtet për palestinezët në Bregun Perëndimor dhe Rripin e Gazës së bashku me Izraelin. Hamasi kundërshton zgjidhjen me dy shtete dhe betohet se do ta shkatërrojë Izraelin. Izraeli ka thënë se një shtet palestinez duhet të çmilitarizohet në mënyrë që të mos e kërcënojë Izraelin.

Vendbanimet: Shumica e vendeve i konsiderojnë vendbanimet hebraike të ndërtuara në tokën e pushtuar nga Izraeli në vitin 1967 si të paligjshme. Izraeli e kundërshton këtë dhe përmend lidhjet historike dhe biblike me tokën. Zgjerimi i vazhdueshëm i tyre është ndër çështjet më të diskutueshme midis Izraelit, palestinezëve dhe komunitetit ndërkombëtar.

Jerusalemi: Palestinezët duan që Jerusalemi Lindor, i cili përfshin vende të shenjta për myslimanët, hebrenjtë dhe të krishterët, të jetë kryeqyteti i shtetit të tyre. Izraeli thotë se Jerusalemi duhet të mbetet kryeqyteti i tij “i pandashëm dhe i përjetshëm”. Pretendimi i Izraelit për pjesën lindore të Jerusalemit nuk njihet ndërkombëtarisht. Trump e njohu Jerusalemin si kryeqytetin e Izraelit – pa specifikuar shtrirjen e juridiksionit të tij në këtë qytet të diskutueshëm – dhe e zhvendosi ambasadën e SHBA-së atje në vitin 2018.

Refugjatët: Sot rreth 5.6 milionë refugjatë palestinezë – kryesisht pasardhës të atyre që ikën në vitin 1948 – jetojnë në Jordani, Liban, Siri, Bregun Perëndimor të pushtuar nga Izraeli dhe Gaza. Rreth gjysma e refugjatëve të regjistruar mbeten pa shtetësi, sipas ministrisë së jashtme palestineze, shumë prej të cilëve jetojnë në kampe të mbushura me njerëz.

Palestinezët kanë kërkuar prej kohësh që refugjatëve t’iu lejohet të kthehen, së bashku me miliona pasardhës të tyre. Izraeli thotë se çdo zhvendosje e refugjatëve palestinezë duhet të ndodhë jashtë kufijve të tij./UBTNews/

lajme

“Nga Forma te Eksperimenti”: Prizreni mirëpret ekspozitën e artistëve të rinj të UBT-së

Published

on

By

Në qytetin e bukur dhe historik të Prizrenit, në ambientet e Kampusit të UBT-së, u hap ekspozita e studentëve të vitit të parë të programit të Dizajnit, në kuadër të aktiviteteve të organizuara për Ditët e Artit dhe Dizajnit në UBT.

Ekspozita “Nga Forma te Eksperimenti” solli para vizitorëve një koleksion punimesh që pasqyrojnë kreativitetin, përkushtimin dhe zhvillimin artistik të studentëve gjatë vitit të tyre të parë të studimeve.

Përmes vizatimit, pikturës dhe eksplorimeve konceptuale, studentët prezantuan procesin e tyre krijues, duke kaluar nga studimi i formës dhe kompozimit drejt qasjeve më eksperimentale dhe interpretimeve personale. Punimet dëshmojnë jo vetëm për aftësitë teknike të fituara, por edhe për hapat e parë në ndërtimin e identitetit të tyre artistik.

Ekspozita u realizua në kuadër të lëndëve Artet e Bukura I dhe Artet e Bukura II, nën mentorimin e profesorëve Laura Ymeri dhe Vehbi Murati, të cilët kanë udhëhequr studentët në rrugëtimin e tyre drejt shprehjes artistike dhe mendimit krijues.

Continue Reading

Vendi

Mijëra maturantë nga e gjithë Kosova fillojnë përgatitjet për Testin e Maturës në UBT

Published

on

By

UBT ka nisur edhe këtë vit Programin Përgatitor të Maturës 2026, duke mirëpritur mijëra maturantë nga të gjitha komunat e Kosovës, të cilët do të përfitojnë trajnim falas dhe mbështetje profesionale për përgatitjen sa më të suksesshme për Testin e Maturës Shtetërore.

I organizuar nga Qendra e Karrierës, ky program tashmë është shndërruar në një nga iniciativat më të mëdha arsimore në vend, u ofron nxënësve mundësinë të përgatiten me profesionistët dhe ekspertët më të mirë të UBT-së, përmes ligjëratave, ushtrimeve praktike dhe sesioneve interaktive të fokusuara në lëndët kryesore të testit.

Përmes këtij programi, maturantët kanë mundësinë të përforcojnë njohuritë e tyre, të qartësojnë temat më sfiduese dhe të familjarizohen me formatin e testit, duke rritur kështu besimin dhe gatishmërinë e tyre për provimin që shënon një nga hapat më të rëndësishëm në rrugëtimin akademik.

Programi Përgatitor i Maturës 2026 zhvillohet në qendrat e UBT-së në mbarë Kosovën, duke mundësuar qasje të barabartë për të gjithë maturantët që synojnë rezultate sa më të larta dhe vazhdimin e studimeve universitare.

Me përkushtimin për të mbështetur të rinjtë në rrugën e tyre drejt suksesit, UBT vazhdon të jetë partner i besueshëm i maturantëve, duke investuar në përgatitjen, zhvillimin dhe orientimin e tyre akademik e profesional.

Continue Reading

Vendi

“United Hospital”, avancon diagnostikimin në Kosovë me MRI të pajisur me Inteligjencë Artificiale, shëndeti i pacientit mbetet prioritet absolut

Published

on

By

Në një kohë kur diagnostikimi i hershëm dhe i saktë po konsiderohet çelësi kryesor për trajtimin e suksesshëm të shumë sëmundjeve, United Hospital po vazhdon të investojë në teknologjitë më të avancuara mjekësore, duke e vendosur shëndetin dhe sigurinë e pacientëve në qendër të çdo shërbimi. United Hospital është shndërruar në një nga adresat më të besueshme për qytetarët që kërkojnë diagnostikim të saktë, trajtim bashkëkohor dhe kujdes të avancuar shëndetësor.

I pajisur me sistemin modern të rezonancës magnetike (MRI) të gjeneratës së fundit, të integruar me Inteligjencë Artificiale, spitali po sjell standarde të reja në fushën e radiologjisë dhe diagnostikimit në Kosovë. Kjo teknologji mundëson imazhe me rezolucion të lartë, analiza më të detajuara dhe identifikim më të hershëm të ndryshimeve patologjike, duke ndihmuar mjekët në marrjen e vendimeve klinike më të sakta.

United Hospital është shndërruar në një nga adresat më të besueshme për qytetarët që kërkojnë diagnostikim të saktë, trajtim bashkëkohor dhe kujdes të avancuar shëndetësor.

I pajisur me teknologjinë më moderne diagnostike dhe me një ekip mjekësh specialistë me përvojë të gjerë profesionale, spitali po vendos standarde të reja në ofrimin e shërbimeve mjekësore në Kosovë.

Diagnostikimi i hershëm dhe i saktë i sëmundjeve mbetet një nga shtyllat kryesore të suksesit në mjekësinë moderne, ndërsa pikërisht për këtë kujdeset çdo ditë stafi profesional i United Hospital, duke kombinuar ekspertizën mjekësore me teknologjinë më të avancuar.

Përkushtimi, profesionalizmi dhe gatishmëria për t’u ofruar pacientëve zgjidhjet më të mira terapeutike e kanë bërë United Hospital një qendër referuese ku shëndeti i pacientit trajtohet si prioritet absolut dhe ku çdo rast merr vëmendjen e merituar nga mjekë të zotë, të përgatitur dhe të përkushtuar ndaj misionit të tyre për të shpëtuar dhe përmirësuar jetë.

Sipas ekspertëve shëndetësorë, përdorimi i Inteligjencës Artificiale në rezonancën magnetike jo vetëm që rrit saktësinë diagnostike, por edhe shkurton kohën e ekzaminimit, përmirëson cilësinë e imazheve dhe e bën përvojën e pacientit më të rehatshme dhe më efikase.

Në kuadër të shërbimeve diagnostike, United Hospital ofron ekzaminime MRI për regjione të ndryshme të trupit, rezonancë të plotë të shtyllës kurrizore (All Spine MRI) si dhe rezonancë të të gjithë trupit (All Body MRI), duke u mundësuar pacientëve një vlerësim gjithëpërfshirës të gjendjes së tyre shëndetësore nëpërmjet teknologjisë më bashkëkohore.

Përfaqësuesit e spitalit theksojnë se investimet në pajisje moderne dhe në zhvillimin profesional të stafit kanë një qëllim të vetëm: ofrimin e kujdesit më cilësor dhe më të sigurt për pacientët. Sipas tyre, çdo ekzaminim realizohet sipas standardeve ndërkombëtare, duke garantuar saktësi, profesionalizëm dhe përkushtim maksimal ndaj çdo pacienti.

Përveç diagnostikimit të avancuar, United Hospital vazhdon të zgjerojë gamën e shërbimeve specialistike, duke bashkuar teknologjinë moderne me ekspertizën e mjekëve të profileve të ndryshme. Kjo qasje ka bërë që spitali të fitojë besimin e një numri në rritje pacientësh, të cilët vlerësojnë cilësinë e shërbimeve dhe kujdesin e vazhdueshëm që u ofrohet.

Mesazhi i institucionit mbetet i qartë: kontrolli i rregullt dhe diagnostikimi i hershëm janë investimi më i rëndësishëm për shëndetin. Për këtë arsye, United Hospital po vazhdon të qëndrojë pranë qytetarëve me teknologji të avancuar, staf të specializuar dhe një përkushtim të palëkundur për ruajtjen dhe përmirësimin e shëndetit të secilit pacient.

Besimi i pacientëve, vlerësimi më i madh për profesionalizmin dhe përkushtimin në kujdesin kardiologjik

Çdo fjalë mirënjohjeje nga pacientët përbën motivimin më të madh për të vazhduar misionin tonë me përkushtim dhe përgjegjësi. Kur profesionalizmi, ekspertiza mjekësore dhe kujdesi i vazhdueshëm ndaj shëndetit të zemrës vlerësohen nga ata që kanë përfituar nga shërbimet tona, ky është treguesi më i qartë i besimit të ndërtuar ndër vite.

Vlerësimi i pacientes S.K. Dogani për Dr. Edis Demirin, kardiolog invaziv në United Hospital, dëshmon rëndësinë e një qasjeje profesionale dhe njerëzore në trajtimin e pacientëve. Ky besim na obligon të vazhdojmë të ofrojmë kujdes të nivelit më të lartë, duke qëndruar pranë çdo pacienti për të mbrojtur dhe përmirësuar shëndetin kardiovaskular, sepse çdo rrahje e zemrës ka rëndësi./Rajonipress/

 

Continue Reading

Lajmet

UBT hap regjistrimet për Global UBT Fest 2026, festivalin më të madh akademik të dijes në Evropë

Published

on

By

UBT ka hapur zyrtarisht regjistrimet për Global UBT Fest 2026, festivalin ndërkombëtar që konsiderohet një nga ngjarjet më të mëdha akademike dhe shkencore në Evropë.

I planifikuar të mbahet gjatë muajit korrik, festivali do të mbledhë studentë, profesorë, hulumtues dhe profesionistë nga Kosova dhe vende të ndryshme të botës, duke krijuar një platformë të gjerë për shkëmbim njohurish, bashkëpunim ndërkombëtar dhe zhvillim profesional.

Në kuadër të Global UBT Fest 2026 do të organizohen mbi 40 shkolla verore ndërkombëtare, konferenca shkencore, forume, samite, gara profesionale, si dhe aktivitete kulturore e artistike.

Ky festivali synon të krijojë një hapësirë unike për mësim, inovacion dhe rrjetëzim profesional, duke bashkuar ekspertë dhe pjesëmarrës nga fusha të ndryshme akademike dhe profesionale.

Global UBT Fest tashmë është shndërruar në një nga ngjarjet më të rëndësishme të arsimit të lartë dhe kërkimit shkencor në rajon, duke promovuar bashkëpunimin ndërkombëtar dhe shkëmbimin e përvojave mes pjesëmarrësve nga e gjithë bota.

Regjistrimet për pjesëmarrje janë të hapura për të gjithë të interesuarit.

Continue Reading

Të kërkuara