Lajmet

Nostalgjia: Pse të menduarit për të kaluarën mund të jetë diçka e mirë për ne?

Nostalgjia vjen nga fjala greke nostos, rikthim në shtëpi, algos dhimbje.

Published

on

Nga Andrea Brandt

Kohët e fundit dola për darkë me një grup miqsh të vjetër, me të cilët nuk kisha kontakte prej kohësh. Pas bisedave të zakonshme mbi atë që kishim humbur gjatë viteve që kaluan, u zhytëm shpejt në një mbrëmje “nostalgjike”.

Ndamë kujtime të bukura, dhe atë natë u ktheva në shtëpi duke u ndjerë ngrohtë, e lumtur dhe e dashur. Sipas shkencës, unë kam përjetuar saktësisht atë që na bën nostalgjia, dhe pse është e mirë për ne. Të nostalgjizosh do të thotë të kënaqesh me nostalgjinë “një ndjenjë kënaqësie dhe po ashtu një ndjenjë trishtimi e lehtë, kur mendon për gjërat që kanë ndodhur në të kaluarën”.

Një studim i vitit 2011, i botuar në “Journal of Personality and Social Psychology”, zbuloi se pjesëmarrësit që u nxitën të ndiheshin nostalgjikë duke dëgjuar një këngë hit të preferuar nga e kaluara e tyre, “kishin më shumë gjasa sesa një grup kontrolli, të thoshin se diheshin ‘mirë’ dhe se ‘jeta ia vlen të jetohet”.

Studimi i botuar në revistën “Emotion”, zbuloi se ditët më të ftohta shkaktojnë më shumë nostalgji sesa ato më të ngrohta, dhe “pjesëmarrësit që kujtuan një ngjarje nostalgjike (në krahasim me atë të zakonshme autobiografike), e perceptuan si më të lartë temperaturën e ambientit”.

Me fjalë të tjera, kujtimet e ngrohta mund t’ju bëjnë të ndiheni më ngrohtë. Fillimisht e kategorizuar si sëmundje, nostalgjia vjen nga fjala greke nostos, rikthim në shtëpi, algos dhimbje. E krijuar nga një mjek zviceran në vitin 1688, termi u përdor për të përshkruar një “pacient që vuante shumë nga malli”.

Sot kur e përdorim këtë term, nënkuptojmë zakonisht një “emocion të hidhur, por kryesisht pozitiv”. Një emocion që “lind nga kujtimet e dashura, të përziera me dëshirën” . Nostalgjia na bën të ndihemi më pozitivisht për veten dhe të ardhmen. Ajo na bën ta shohim jetën si kuptimplotë. Nostalgjia forcon edhe lidhjet tona shoqërore.

Nostalgjia, që mund të rrisë mirëqenien tonë psikologjike, është e ndryshme nga procesi i thjeshtë i të kujtuarit, gjë që ndonjëherë mund të na bëjë të ndihemi të trishtuar. Të menduarit për të kaluarën, mund të shkaktojë ndonjëherë dhe ndjenja të tjera keqardhjeje. “Nostalgjia, një dëshirë sentimentale për të kaluarën, është një përvojë emocionale e zakonshme, universale dhe shumë sociale”- shkruajnë Tejlor Fiorito dhe Klej Rutlexh në studimin e tyre “A është nostalgjia një përvojë e orientuar nga e kaluara apo e ardhmja?”, botuar në “Frontiers in Psychology” në vitin 2020.

“Kur njerëzit sjellin në mendje kujtime që i bëjnë nostalgjikë, ata po rishikojnë ngjarje personale kuptimplota të jetës të përbashkëta me të dashurit e tyre. Nostalgjia përfshin reflektimin mbi përvojat e kaluara. Por ajo motivon edhe gjendjet afektive, sjelljet dhe qëllimet që përmirësojnë jetën e njerëzve në të ardhmen”- theksojnë ata.

Kur mendojmë për ngjarje domethënëse të jetës, të cilat shkaktojnë reagimin tonë nostalgjik, kjo na ndihmon ta kuptojmë jetën tonë. Ne formojmë një narrativë se kush jemi, kush kemi qenë, kush do të dëshironim të bëheshim dhe ku kemi qenë, ku jemi tani dhe ku do të dëshironim të shkonim.

Historia që i tregojmë vetes për veten tonë, është jetike për mirëqenien tonë psikologjike.

Po si t’i tregoni vetes një histori më pozitive? Ndërtoni një “bankë mendore” plot me kujtime pozitive. Në një intervistë të vitit 2013 për New York Times, dr.Sedikides e quan atë “depo nostalgjie”. Kur zhyteni në “depon tuaj nostalgjike”, mos e krahasoni me asgjë tjetër kujtimin që po sillni ndërmend. Përpiquni vetëm të përqendroheni dhe ta shijoni atë.

Vazhdoni ta mbushni depon tuaj nostalgjike gjatë gjithë jetës tuaj. “Unë nuk humbas asnjëherë rastin për të ndërtuar kujtime nostalgjike”-tha dr.Sedikides për NYT. Pra është normale të flasësh me mall për gjërat që sapo kanë ndodhur dje. Në fakt, është mirë diçka e mirë për ju. / Psychology Today – Bota.al

Vendi

Dekani i Shkencave të Sportit në UBT, Agron Thaqi, pjesë e konferencës shkencore në Universitetin “Aleksandër Xhuvani” në Elbasan

Published

on

By

Dekani i Fakultetit të Shkencave të Sportit në UBT, Assoc. Prof. Dr. Agron Thaqi, po merr pjesë në konferencën shkencore të organizuar nga Universiteti “Aleksandër Xhuvani” në Elbasan.

Gjatë kësaj vizite, ai zhvilloi një takim me rektoren e universitetit, ku u diskutuan mundësitë e zgjerimit të bashkëpunimit ndërinstitucional në të ardhmen, me fokus në projekte të përbashkëta, shkëmbime akademike dhe organizimin e aktiviteteve shkencore.

Me këtë rast, u bë edhe një ftesë zyrtare për pjesëmarrje në konferencën vjetore të UBT-së, ndërsa u theksua bashkëpunimi ekzistues në kuadër të projektit ndërkombëtar SHAPE, ku të dy institucionet janë partnere.

Ky angazhim përfaqëson një hap të rëndësishëm drejt forcimit të lidhjeve akademike dhe avancimit të arsimit të lartë në nivel rajonal.

Continue Reading

Lajmet

Koalicionet parazgjedhore: afati deri më 7 maj

Published

on

By

Partitë politike në Kosovë duhet të deklarohen deri më 7 maj nëse do të marrin pjesë në zgjedhjet e 7 qershorit, si dhe nëse do të hyjnë në koalicione parazgjedhore.

Sipas planit të aktiviteteve të miratuar nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, më 2 maj ka nisur edhe periudha për aplikimin për certifikimin e partive të reja, si dhe për dorëzimin e listave të kandidatëve për deputetë. Afati për regjistrimin e partive të reja përfundon më 10 maj, ndërsa dorëzimi i listave të kandidatëve mund të bëhet deri më 12 maj.

Deri tani, nuk ka indikacione se partitë e mëdha politike do të formojnë koalicione para zgjedhjeve. Në zgjedhjet e fundit të mbajtura më 28 dhjetor, nga subjektet kryesore shqiptare vetëm Lëvizja Vetëvendosje kishte garuar në koalicion me parti më të vogla, përfshirë Guxo, Alternativën dhe PSHDK-në.

Një ditë më parë, KQZ-ja miratoi si planin e aktiviteteve ashtu edhe buxhetin për organizimin e zgjedhjeve të parakohshme, i cili arrin në 10 milionë e 887 mijë euro.

Sipas këtij plani, fushata zgjedhore do të zgjasë 10 ditë, duke filluar më 28 maj dhe duke përfunduar më 7 qershor në orën 07:00, kur edhe hapen vendvotimet.

Vendimi për kufizimin e shpenzimeve të fushatës pritet të merret më 5 maj, ndërsa më 16 maj do të hidhet shorti për renditjen e subjekteve politike në fletëvotim.

Procesi i votimit përmes postës do të zhvillohet nga 25 maji deri më 6 qershor. Një ditë para zgjedhjeve do të organizohet edhe votimi në përfaqësitë diplomatike të Kosovës. Ndërkohë, periudha për regjistrimin e votuesve nga diaspora është caktuar nga 6 deri më 17 maj.

Më 21 maj, KQZ-ja do të bëjë certifikimin e listës së votuesve, si për ata brenda vendit ashtu edhe për votuesit jashtë Kosovës.

Continue Reading

Live

SHBA planifikon të tërheqë rreth 5,000 trupa nga Gjermania brenda një viti

Published

on

By

Shtetet e Bashkuara të Amerikës pritet të tërheqin rreth 5,000 trupa nga Gjermania gjatë gjashtë deri në 12 muajve të ardhshëm, ka njoftuar Pentagoni të premten.

Ky vendim vjen në një kohë tensionesh mes presidentit Donald Trump dhe udhëheqjes gjermane, në lidhje me qasjen e SHBA-së ndaj konfliktit me Iranin. Më herët gjatë javës, Trump kishte paralajmëruar tërheqjen e trupave nga Gjermania, aleate e NATO-s, pas kritikave të kancelarit Friedrich Merz, i cili kishte deklaruar se SHBA-ja po “poshtërohej” nga Irani dhe kishte vënë në pikëpyetje strategjinë e Washingtonit.

Zëdhënësi i Pentagonit, Sean Parnell, tha se vendimi është marrë pas një rishikimi të plotë të vendosjes së forcave amerikane në Evropë, duke marrë parasysh nevojat operative dhe zhvillimet në terren.

Gjermania mbetet një nga qendrat kryesore të pranisë ushtarake amerikane në Evropë. Ajo strehon objekte të rëndësishme si selitë e komandave amerikane për Evropën dhe Afrikën, Bazën Ajrore Ramstein dhe një qendër të madhe mjekësore në Landstuhl, ku janë trajtuar ushtarë të plagosur nga konfliktet në Afganistan dhe Irak. Në territorin gjerman janë të vendosura edhe armë bërthamore amerikane.

Tërheqja e paralajmëruar përfaqëson rreth 14 për qind të afro 36,000 trupave amerikane të stacionuara aktualisht në Gjermani. Në total, në Evropë zakonisht ndodhen midis 80,000 dhe 100,000 trupa amerikane, në varësi të operacioneve dhe rotacioneve.

Aleatët e NATO-s prej më shumë se një viti kanë pritur që trupat e vendosura pas nisjes së luftës së Rusisë në Ukrainë në shkurt 2022 të jenë të parat që do të tërhiqen.

Continue Reading

Lajmet

Trump paralajmëron Italinë dhe Spanjën me largimin e trupave amerikane nga Evropa

Published

on

By

Presidenti i Donald Trump ka paralajmëruar Italinë dhe Spanjën me mundësinë e tërheqjes së trupave amerikane nga territoret e tyre, si pjesë e një rishikimi më të gjerë të pranisë ushtarake të SHBA-së në Evropë.

Italia dhe Spanja i janë shtuar listës në rritje të vendeve që Trump po i vë në shënjestër me kërcënime të tilla. Duke folur për media, ai deklaroi se “me gjasë” do ta shqyrtojë këtë hap, duke e lidhur drejtpërdrejt me qëndrimet kritike të dy vendeve ndaj fushatës ushtarake amerikane në Iran, sipas raportimit të The Guardian.

“Pse të mos e bëj? Italia nuk ka qenë ndihmë për ne dhe Spanja ka qenë e tmerrshme, absolutisht e tmerrshme”, është shprehur Trump.

Të dy shtetet kanë kundërshtuar ashpër veprimet ushtarake të SHBA-së në Lindjen e Mesme. Presidenti amerikan ka kritikuar vazhdimisht udhëheqësit e tyre për refuzimin që të mbështesin këtë fushatë.

Kryeministrja italiane, Giorgia Meloni, ka refuzuar përdorimin e një baze ajrore në Sicili nga forcat amerikane për operacionet në Iran, ndërsa Trump e ka akuzuar atë se “i mungon guximi”.

Në anën tjetër, kryeministri spanjoll Pedro Sánchez ka qenë një nga kritikët më të fortë evropianë të kësaj lufte që nga fillimi. Ai është përballur vazhdimisht me reagime dhe kërcënime nga Trump, përfshirë edhe paralajmërime për pezullim të anëtarësimit të Spanjës në NATO.

Continue Reading

Të kërkuara