Lajmet

Nostalgjia: Pse të menduarit për të kaluarën mund të jetë diçka e mirë për ne?

Nostalgjia vjen nga fjala greke nostos, rikthim në shtëpi, algos dhimbje.

Published

on

Nga Andrea Brandt

Kohët e fundit dola për darkë me një grup miqsh të vjetër, me të cilët nuk kisha kontakte prej kohësh. Pas bisedave të zakonshme mbi atë që kishim humbur gjatë viteve që kaluan, u zhytëm shpejt në një mbrëmje “nostalgjike”.

Ndamë kujtime të bukura, dhe atë natë u ktheva në shtëpi duke u ndjerë ngrohtë, e lumtur dhe e dashur. Sipas shkencës, unë kam përjetuar saktësisht atë që na bën nostalgjia, dhe pse është e mirë për ne. Të nostalgjizosh do të thotë të kënaqesh me nostalgjinë “një ndjenjë kënaqësie dhe po ashtu një ndjenjë trishtimi e lehtë, kur mendon për gjërat që kanë ndodhur në të kaluarën”.

Një studim i vitit 2011, i botuar në “Journal of Personality and Social Psychology”, zbuloi se pjesëmarrësit që u nxitën të ndiheshin nostalgjikë duke dëgjuar një këngë hit të preferuar nga e kaluara e tyre, “kishin më shumë gjasa sesa një grup kontrolli, të thoshin se diheshin ‘mirë’ dhe se ‘jeta ia vlen të jetohet”.

Studimi i botuar në revistën “Emotion”, zbuloi se ditët më të ftohta shkaktojnë më shumë nostalgji sesa ato më të ngrohta, dhe “pjesëmarrësit që kujtuan një ngjarje nostalgjike (në krahasim me atë të zakonshme autobiografike), e perceptuan si më të lartë temperaturën e ambientit”.

Me fjalë të tjera, kujtimet e ngrohta mund t’ju bëjnë të ndiheni më ngrohtë. Fillimisht e kategorizuar si sëmundje, nostalgjia vjen nga fjala greke nostos, rikthim në shtëpi, algos dhimbje. E krijuar nga një mjek zviceran në vitin 1688, termi u përdor për të përshkruar një “pacient që vuante shumë nga malli”.

Sot kur e përdorim këtë term, nënkuptojmë zakonisht një “emocion të hidhur, por kryesisht pozitiv”. Një emocion që “lind nga kujtimet e dashura, të përziera me dëshirën” . Nostalgjia na bën të ndihemi më pozitivisht për veten dhe të ardhmen. Ajo na bën ta shohim jetën si kuptimplotë. Nostalgjia forcon edhe lidhjet tona shoqërore.

Nostalgjia, që mund të rrisë mirëqenien tonë psikologjike, është e ndryshme nga procesi i thjeshtë i të kujtuarit, gjë që ndonjëherë mund të na bëjë të ndihemi të trishtuar. Të menduarit për të kaluarën, mund të shkaktojë ndonjëherë dhe ndjenja të tjera keqardhjeje. “Nostalgjia, një dëshirë sentimentale për të kaluarën, është një përvojë emocionale e zakonshme, universale dhe shumë sociale”- shkruajnë Tejlor Fiorito dhe Klej Rutlexh në studimin e tyre “A është nostalgjia një përvojë e orientuar nga e kaluara apo e ardhmja?”, botuar në “Frontiers in Psychology” në vitin 2020.

“Kur njerëzit sjellin në mendje kujtime që i bëjnë nostalgjikë, ata po rishikojnë ngjarje personale kuptimplota të jetës të përbashkëta me të dashurit e tyre. Nostalgjia përfshin reflektimin mbi përvojat e kaluara. Por ajo motivon edhe gjendjet afektive, sjelljet dhe qëllimet që përmirësojnë jetën e njerëzve në të ardhmen”- theksojnë ata.

Kur mendojmë për ngjarje domethënëse të jetës, të cilat shkaktojnë reagimin tonë nostalgjik, kjo na ndihmon ta kuptojmë jetën tonë. Ne formojmë një narrativë se kush jemi, kush kemi qenë, kush do të dëshironim të bëheshim dhe ku kemi qenë, ku jemi tani dhe ku do të dëshironim të shkonim.

Historia që i tregojmë vetes për veten tonë, është jetike për mirëqenien tonë psikologjike.

Po si t’i tregoni vetes një histori më pozitive? Ndërtoni një “bankë mendore” plot me kujtime pozitive. Në një intervistë të vitit 2013 për New York Times, dr.Sedikides e quan atë “depo nostalgjie”. Kur zhyteni në “depon tuaj nostalgjike”, mos e krahasoni me asgjë tjetër kujtimin që po sillni ndërmend. Përpiquni vetëm të përqendroheni dhe ta shijoni atë.

Vazhdoni ta mbushni depon tuaj nostalgjike gjatë gjithë jetës tuaj. “Unë nuk humbas asnjëherë rastin për të ndërtuar kujtime nostalgjike”-tha dr.Sedikides për NYT. Pra është normale të flasësh me mall për gjërat që sapo kanë ndodhur dje. Në fakt, është mirë diçka e mirë për ju. / Psychology Today – Bota.al

Lajmet

Ligjvënës amerikanë nuk e duan Beogradin si mikpritës të sesionit të OSBE-së

Published

on

Një grup dypartiak ligjvënësish amerikanë nisën të martën një iniciativë për të zhvendosur sesionin vjetor të Asamblesë Parlamentare të OSBE-së për vitin 2027 nga Beogradi në Charleston, Karolinën e Jugut.

Ligjvënësi republikan Joe Wilson do të paraqesë një rezolutë të përbashkët në Kongres, të mbështetur nga 40 bashkënënshkrues, duke bërë thirrje që Charleston të jetë pritës i sesionit. Megjithatë, oferta e Beogradit për këtë pozicion mbështetet nga disa republikanë me ndikim.

Charleston dhe Beogradi janë kandidatë për të pritur sesionin vjetor të Asamblesë Parlamentare të OSBE-së, e cila bashkon delegatë parlamentarë nga 57 shtete anëtare, përfshirë Shtetet e Bashkuara, Kanadanë dhe disa vende të Azisë Qendrore. Organizata ka qenë kryesisht e shqetësuar vitet e fundit me pasojat e pushtimit të Ukrainës nga Rusia.

Ndërsa të dyja palët përmendin arsye logjistike dhe organizative për mbështetjen e kandidatit të tyre, mosmarrëveshja është në fakt një pasqyrim i një debati më të gjerë në Uashington mbi marrëdhëniet me Serbinë, e cila mban lidhje të ngushta si me Moskën ashtu edhe me administratën e presidentit Donald Trump, raporton Reuters.

Disa nga anëtarët e Kongresit Amerikan besojnë se Uashingtoni duhet të mbajë një qëndrim më të ashpër ndaj Beogradit për shkak të lidhjeve të forta ekonomike dhe energjetike të Serbisë me Rusinë dhe refuzimit të saj për t’u bashkuar me sanksionet perëndimore kundër Moskës.

Të tjerë, nga ana tjetër, theksojnë se bashkëpunimi me qeverinë serbe duhet të vazhdojë në mënyrë që vendi, i cili dëshiron të anëtarësohet në Bashkimin Evropian, të harmonizohet gradualisht me Perëndimin.

Wilson, i cili është bashkëkryetar i Komisionit të Helsinkit të Kongresit Amerikan, tha se mbajtja e seancës në Charleston do të tregonte angazhimin e SHBA-së ndaj OSBE-së dhe anëtarëve të saj.

Ai gjithashtu kritikoi Serbinë për qëndrimin e saj ndaj Kosovës, pavarësia e së cilës u njoh nga Uashingtoni, ndërsa Beogradi ende e ka bërë një gjë të tillë.

Midis bashkë-nënshkruesve të rezolutës është William Keating, demokrati kryesor në nënkomisionin evropian të Komitetit të Punëve të Jashtme të Dhomës së Përfaqësuesve.

Keating tha se seanca vjetore duhet të mbahet në SHBA në mënyrë që të theksohet roli i rëndësishëm i Uashingtonit në institucionet shumëpalëshe.

Wilson vuri në dukje se oferta e Charleston kundërshtohet nga senatori republikan Roger Wicker, kryetar i Komitetit të Shërbimeve të Armatosura të Senatit dhe senatori kryesor në Komisionin e Helsinkit.

Sipas Wilson, Wicker besonte se Kongresi mund të mos miratonte paratë për të mbajtur tubimin në Charleston, por Wilson e hodhi poshtë këtë vlerësim.

Nuk është e qartë nëse Kongresi do ta diskutojë fare rezolutën, sepse pas pak ditësh përfaqësuesit do të shkojnë në pushime verore që do të zgjasin deri në shtator./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Kurti: Zgjedhja e presidentit tejkalon një parti të vetme, përgjegjësi e të gjitha subjekteve

Published

on

By

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka deklaruar se përgjegjësia për formimin e institucioneve të reja dhe zgjedhjen e presidentit u takon të gjitha subjekteve politike, sipas besimit që u ka dhënë populli.

Kurti e ka mirëpritur caktimin e datës 6 gusht për mbajtjen e seancës konstituive të Kuvendit, duke theksuar se tashmë ka mbetur një periudhë e shkurtër deri te fillimi i procesit të konstituimit dhe më pas formimit të Qeverisë së re.

Ai nërmend se ndërsa për legjislaturën e re mjafton një shumicë e thjeshtë, zgjedhja e kreut të shtetit kërkon një pjesëmarrje më të gjerë parlamentare.

“Për presidentin ose presidenten, në dy raundet e para, për shkak të një aktgjykimi të Kushtetueses kërkohet prania e dy të tretave të deputetëve, andaj edhe përgjegjësia për zgjedhjen e tij ose saj e tejkalon një parti politike”, ka potencuar Kurti. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Shpend Ahmeti dënohet me dy vjet burgim dhe 5 mijë euro gjobë

Published

on

By

Gjykata Themelore në Prishtinë e ka shpallur fajtor ish-kryetarin e Komunës së Prishtinës, Shpend Ahmeti, lidhur me akuzat për mosdeklarim të saktë të pasurisë, duke e dënuar me dy vjet burgim dhe një gjobë prej 5 mijë eurosh.

Siç raporton Betimi për Drejtësi, aktgjykimi u shpall të premten nga kryetari i trupit gjykues, gjyqtari Leon Perllaska. Sipas vendimit, dënimi me burgim do të ekzekutohet pasi aktgjykimi të marrë formën e prerë, ndërsa gjoba financiare duhet të shlyhet brenda një afati prej tre muajsh nga plotfuqishmëria e tij.

Përveç dënimit kryesor, Ahmeti është obliguar të mbulojë edhe shpenzimet e procedurës gjyqësore prej 100 eurosh për paushallin gjyqësor, si dhe 100 euro të tjera për Fondin për Kompensimin e Viktimave të Krimit.

Nga ana tjetër, trupi gjykues ka refuzuar propozimin e Prokurorisë Speciale për konfiskimin e pasurisë së padeklaruar, e cila kapte vlerën e 172 mijë e 600 eurove. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Merz riorganizon kabinetin para zgjedhjeve rajonale në Gjermani

Published

on

Kancelari gjerman Friedrich Merz ka njoftuar një riorganizim të madh të kabinetit qeveritar, përpara një serie zgjedhjesh të rëndësishme rajonale në Gjermani.

Ky veprim vjen në një kohë kur qeveria e tij po përballet me rënie të mbështetjes në sondazhe dhe rritje të përkrahjes për partinë e ekstremit të djathtë Alternativa për Gjermaninë (AfD), ndërsa vendi i afrohet zgjedhjeve në Berlin, Saksoni-Anhalt dhe Mecklenburg-Vorpommern.

Sipas ndryshimeve të paralajmëruara, Carsten Linnemann do të marrë detyrën e ministrit të Shëndetësisë, duke zëvendësuar Nina Warken, e cila do të emërohet shefe e Kancelarisë në vend të Thorsten Frei.

Ndërkohë, Frei ishte emëruar si kreu i ardhshëm i grupit parlamentar të Unionit pas dorëheqjes së Jens Spahn, i cili u përfshi në polemika pasi ai dhe bashkëshorti i tij u bënë prindër përmes një nëne zëvendësuese në Shtetet e Bashkuara, praktikë që është e ndaluar në Gjermani.

Sipas raportimeve të gazetës gjermane Bild, ministri i Transportit, Patrick Schnieder, pritet gjithashtu të largohet nga detyra, ndërsa deputeti Fritz Güntzler po konsiderohet si pasardhësi i tij.

Merz pritet të paraqesë detaje të tjera mbi riorganizimin e kabinetit gjatë ditës së nesërme, ndërsa nuk përjashtohen edhe ndryshime të tjera në përbërjen e qeverisë./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara