Lajmet

Çfarë rëndësie ka sistemi Patriot për Ukrainën?

Sipas ekspertëve, kjo mund të mos jetë një ndryshim i lojës në luftë.

Published

on

Shtetet e Bashkuara kanë rënë dakord të dërgojnë një bateri raketash Patriot në Ukrainë, por ekspertët thonë se kjo mund të mos jetë një ndryshim i lojës në luftë.

Sistemet e raketave Patriot kanë qenë prej kohësh një temë nxehtë për Shtetet e Bashkuara dhe aleatët në zonat e kontestuara të botës, si një mburojë e lakmuar kundër raketave të tjera. Në Evropë, Lindjen e Mesme dhe Paqësor, ato mbrojnë nga sulmet e mundshme nga Irani, Somalia dhe Koreja e Veriut.

Pra, ishte një pikë kthese kritike kur lajmet u publikuan këtë javë se SHBA-ja ka rënë dakord të dërgojë një bateri raketash Patriot në Ukrainë – diçka që presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy e ka kërkuar prej muajsh për të rritur mbrojtjen ajrore të vendit të tij.

Zyrtarët amerikanë kanë konfirmuar marrëveshjen dhe së shpejti pritet një njoftim zyrtar. Por ekspertët paralajmërojnë se efektiviteti i sistemit është i kufizuar dhe mund të mos jetë një ndryshim i lojës në luftë.

Një përmbledhje se çfarë është sistemi dhe çfarë bën ai.

Çfarë është sistemi Patriot?
Patriot është një sistem raketash i drejtuar tokë-ajër që u vendos për herë të parë në vitet 1980 dhe mund të synojë avionë, raketa lundrimi dhe raketa balistike me rreze të shkurtër veprimi.

Çdo bateri Patriot përbëhet nga një sistem lëshimi i montuar në kamion me tetë lëshues që mund të mbajnë deri në katër interceptorë raketash secili, një radar tokësor, një stacion kontrolli dhe një gjenerator. Ushtria tha se aktualisht ka 16 batalione Patriot. Një raport i Institutit Ndërkombëtar për Studime Strategjike të vitit 2018 zbuloi se ato batalione operojnë me 50 bateri, të cilat kanë më shumë se 1200 përgjues raketash.

Bateritë amerikane shpërndahen rregullisht në mbarë botën. Përveç kësaj, Patriotët operohen ose blihen gjithashtu nga Holanda, Gjermania, Japonia, Izraeli, Arabia Saudite, Kuvajti, Tajvani, Greqia, Spanja, Koreja e Jugut, Emiratet e Bashkuara Arabe, Katari, Rumania, Suedia, Polonia dhe Bahreini.

Sistemi Patriot “është një nga sistemet e mbrojtjes raketore ajrore më të operuar, më të besueshme dhe më të provuar atje”, tha Tom Karako.

Gjatë viteve, sistemi Patriot dhe raketat janë modifikuar vazhdimisht. Raketa aktuale kushton afërsisht 4 milion dollarë për raund dhe lëshuesit kushtojnë rreth 10 milion dollarë secila. Me atë çmim, nuk është me kosto efektive apo optimale të përdoret Patriot për të rrëzuar dronët iranianë shumë më të vegjël dhe në mënyrë dramatike më të lira që Rusia ka blerë dhe përdorur në Ukrainë.

“Gjuajtja e një rakete milion dollarësh në një dron 50,000 dollarë është një propozim i humbur” tha Mark Cancian, kolonel rezervë i Korpusit të Marinës në pension dhe këshilltar i lartë në CSIS.

Një bateri Patriot mund të ketë nevojë për deri në 90 trupa për ta operuar dhe mirëmbajtur atë, dhe për muaj të tërë SHBA-ja hezitonte të siguronte sistemin kompleks, sepse dërgimi i forcave në Ukrainë për ta operuar atë nuk është një nismë për administratën e Biden.

Por kishte gjithashtu shqetësime se vendosja e sistemit do të provokonte Rusinë, ose rrezikonte që një raketë e lëshuar të përfundonte duke goditur brenda Rusisë, gjë që mund të përshkallëzonte më tej konfliktin. Sipas zyrtarëve, lutjet urgjente të liderëve ukrainas dhe shkatërrimi i infrastrukturës civile të vendit, përfshirë humbjen e energjisë elektrike dhe ngrohjes ndërsa dimri zvarritet, përfundimisht kapërceu rezervat e SHBA për furnizimin e këtij sistemi.

Një pengesë kryesore do të jetë trajnimi. Trupat amerikane do të duhet të trajnojnë forcat ukrainase se si të përdorin dhe mirëmbajnë sistemin. Ushtarët e ushtrisë të caktuar në batalionet Patriot marrin një trajnim të gjerë për të qenë në gjendje të lokalizojnë në mënyrë efektive një objektiv, të kyçen me radar dhe zjarr.

SHBA ka trajnuar trupat ukrainase në sisteme të tjera komplekse të armëve, përfshirë sistemet raketore të artilerisë së lartë të lëvizshmërisë, të njohur si HIMARS. Zyrtarët nuk kanë pranuar të japin detaje se sa do të zgjasë trajnimi Patriot dhe ku saktësisht do të bëhet.

Ukraina përballet me një sërë kërcënimesh ruse dhe Patrioti është i mirë kundër disave dhe jo aq i dobishëm kundër të tjerëve.

Një ish-zyrtar i lartë ushtarak me njohuri për sistemin Patriot tha se do të jetë efektiv kundër raketave balistike me rreze të shkurtër dhe përfaqëson një mesazh të fortë të mbështetjes së SHBA-së, por kjo nuk do të ndryshojë rrjedhën e luftës.

Zyrtari vuri në dukje se një bateri Patriot ka një rreze të gjatë qitjeje, por mund të mbulojë vetëm një zonë të gjerë të kufizuar. Si shembull, ato mund të mbrojnë efektivisht një bazë të vogël ushtarake, por nuk mund të mbrojnë plotësisht një qytet të madh si Kievi. Ato mund të siguronin mbulim vetëm për një segment të një qyteti.

Megjithatë, aftësia e Patriot për të shënjestruar disa raketa balistike dhe avionë mund të mbrojë potencialisht Kievin nëse presidenti rus Vladimir Putin do të zbatonte kërcënimin e tij të vazhdueshëm për të vendosur një pajisje taktike bërthamore. Por kjo do të varet nga mënyra se si është dorëzuar arma, tha Karako.

Raytheon, që prodhon Patriot, thotë se ka qenë i përfshirë në 150 përgjime raketash balistike që nga viti 2015. Megjithatë, shkalla e suksesit të Patriot është vënë në pikëpyetje vazhdimisht. Një raport i Zyrës së Përgjegjësive të Qeverisë i vitit 1992 tha se nuk mund të gjente prova për të mbështetur raportet se sistemi kishte arritur një shkallë suksesi prej 70 për qind kundër raketave Scud në Luftën e Gjirit. Në vitin 2018, suksesi i Arabisë Saudite në përdorimin e sistemit Patriot kundër raketave të lëshuara nga rebelët Houthi në Jemen u vu në pikëpyetje kur u shfaqën video që shfaqte sistemin duke dështuar.

Por përtej aftësive të Patriot, dhënia e tij është një deklaratë e madhe mbështetjeje për Ukrainën.

“Ka shumë simbolikë këtu”, tha Cancian./UBTNews/

Vendi

MINT gjobit KEDS-in edhe me 35 mijë euro pas parregullsive me njehsorët elektrikë

Published

on

By

Komisioni verifikues në kuadër të Agjencisë së Metrologjisë së Kosovës (AMK) po vazhdon me verifikimin e njehsorëve elektrikë pas ankesave të shumta të qytetarëve, proces ky që ka rezultuar me masa ndëshkimore.

Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINTI) ka njoftuar se pas kontrolleve laboratorike të 16 njehsorëve, janë gjetur shkelje të rënda, për çka Inspektorati Qendror i Mbikëqyrjes së Tregut ka shqiptuar gjobë ndaj KEDS-it në vlerë prej 35 mijë eurosh.

Nga analizat e detajuara laboratorike, në gjashtë raste është vërtetuar se njehsorët elektrikë kishin afat të skaduar të verifikimit, ndërsa në gjashtë raste të tjera janë evidentuar devijime në orë dhe datë. Po ashtu, inspektorët kanë konstatuar një rast të heqjes së miratimit të tipit të njehsorit, ndërkohë që tre pajisje të tjera janë ende në proces të ekzaminimit të mëtutjeshëm.

MINTI dhe Agjencia e Metrologjisë kanë bërë të ditur se ky aksion nuk do të ndalet me aq. Verifikimet do të vazhdojnë intensivisht edhe në ditët në vijim për të garantuar që çdo pajisje matëse funksionon sipas standardeve ligjore, me qëllim mbrojtjen e konsumatorëve nga faturimet e pasakta dhe sigurimin e transparencës në tregun e energjisë.

 

Continue Reading

Rajoni

Shqipëria synon mbylljen e 10 kapitujve të parë me BE-në: Plotësohen 27 piketa kyçe

Published

on

By

Shqipëria ka hyrë në një etapë intensive teknike drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian, duke u fokusuar tashmë në përmbushjen e detyrimeve konkrete ekonomike dhe shoqërore. Gjatë mbledhjes së Këshillit Kombëtar të Integrimit Evropian, Kryenegociatorja Majlinda Dhuka bëri të ditur se vendi po punon për mbylljen teknike të 10 kapitujve të parë, të cilët mbulojnë 27 nga 101 piketat totale të përcaktuara nga Brukseli.

Sipas ministres Dhuka, Shqipëria ka bërë hapa domethënës në fusha si marrëdhëniet me jashtë, kërkimi shkencor dhe arsimi, për të cilat pritet vlerësimi përfundimtar nga Komisioni Evropian. Përparim është shënuar edhe në kapitujt që lidhen me pronësinë intelektuale, prokurimin publik dhe politikat monetare. Deri më tani, janë realizuar 92 nisma të rëndësishme që kanë mundësuar përmbushjen e 24 piketave të ndërmjetme, duke marrë vlerësime pozitive nga partnerët evropianë.

Një peshë të rëndësishme në këtë proces luan reforma në drejtësi dhe lufta kundër korrupsionit. Dhuka vlerësoi rolin e Kuvendit në miratimin e ligjeve për statusin e gjyqtarëve dhe prokurorëve, si dhe nismat për lobimin dhe parandalimin e konfliktit të interesit. Paralelisht, vëmendje u është kushtuar të drejtave themelore, mbrojtjes nga diskriminimi dhe forcimit të lirisë së medias përmes ndryshimeve në Kodin Penal.

Në përfundim, Kryenegociatorja theksoi se Shqipëria po dëshmon seriozitet institucional në ndërtimin e një shteti që garanton rendin dhe drejtësinë sipas standardeve të BE-së. Sipas saj, kalimi nga faza e besimit politik në atë të rezultateve teknike është prova më e madhe e progresit të vendit në rrugën evropiane.

 

Continue Reading

Vendi

Dekretohen ligjet e seancave të fundit: Kosova zyrtarizon anëtarësimin në Bordin e Paqes

Published

on

By

Ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, ka njoftuar këtë të premte dekretimin e një pakete ligjore, të cilën e ka cilësuar si mjaft domethënëse për qytetarët dhe forcimin e Republikës. Ndër aktet më të rëndësishme ligjore të nënshkruara është ai për ratifikimin e marrëveshjes që mundëson anëtarësimin e Kosovës në Bordin e Paqes.

Përmes një postimi në rrjetet sociale, Haxhiu bëri të ditur se ligjet e reja prekin fusha vitale si banimi social, kujdesi shëndetësor, rregullimi i shtetësisë dhe shërbimet e pagesave. Po ashtu, dekreti përfshin rregullat për resurset ujore, maturën shtetërore, organizimin e Lojërave Mesdhetare “Prishtina 2030”, si dhe marrëveshjet financiare me Bashkimin Evropian dhe Agjencinë Franceze për Zhvillim.

Anëtarësimi në Bordin e Paqes përbën një hap të veçantë diplomatik, pasi Kosova dhe Shqipëria janë të vetmet vende nga Ballkani Perëndimor që bëhen pjesë e këtij mekanizmi. Nga Bashkimi Evropian, kësaj nisme i janë bashkuar vetëm Hungaria dhe Bullgaria.

Ky bord, i cili është themeluar dhe do të udhëhiqet nga presidenti amerikan Donald Trump, ka si mision parësor mbikëqyrjen e zbatimit të planeve të paqes në zonat e prekura nga luftërat. Fokus i menjëhershëm i këtij mekanizmi do të jetë situata në Rripin e Gazës dhe projektet për rindërtimin e asaj zone.

Continue Reading

Lajmet

Trump i jep ultimatum BE-së: Tarifa zero deri më 4 korrik ose rritje drastike e taksave

Published

on

By

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka paralajmëruar Bashkimin Evropian se do të përballet me tarifa “shumë më të larta” nëse blloku nuk i eliminon plotësisht taksat ndaj produkteve amerikane brenda datës 4 korrik. Pas një bisede telefonike me shefen e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, Trump sqaroi se i ka dhënë afat Evropës deri në 250-vjetorin e pavarësisë së SHBA-së për të reflektuar, në të kundërt rritja e tarifave do të jetë e menjëhershme.

Nga ana tjetër, Von der Leyen u shpreh optimiste, duke thënë për BBC-në se blloku po shënon “progres të mirë” drejt reduktimit të tarifave përpara se të skadojë ky afat. Megjithatë, pozita e Trumpit u sfidua nga brenda, pasi një gjykatë amerikane vlerësoi se tarifat e tij globale prej 10% nuk janë të mbështetura në ligjin tregtar të SHBA-së, vendim ky që mund të nxisë beteja të reja ligjore.

Edhe pse një akord tregtar ishte arritur mes Trumpit dhe Von der Leyenit korrikun e kaluar, zbatimi i tij ka ngecur për shkak të mungesës së konsensusit mes qeverive të vendeve anëtare dhe ligjvënësve evropianë gjatë bisedimeve të fundit. Përmes një postimi në platformën X, Von der Leyen rikonfirmoi se të dyja palët mbeten të angazhuara për realizimin e marrëveshjes.

Më herët, presidenti amerikan kishte përmendur mundësinë e aplikimit të taksave prej 30% mbi mallrat evropiane. Ndërkohë, Parlamenti Evropian dha një miratim të kushtëzuar në mars, duke kërkuar garanci që SHBA-ja do të heqë tarifën 50% mbi çelikun dhe aluminin evropian përpara se të pranohet regjimi i tarifave zero për produktet amerikane. Për t’u bërë e plotfuqishme, kjo marrëveshje duhet të marrë dritën jeshile nga të 27 shtetet anëtare të BE-së.

Continue Reading

Të kërkuara