Deri më 5 maj, 249 milionë doza të vaksinës kundër COVID-19 u administruan në Shtetet e Bashkuara. Sipas të dhënave zyrtare, 107 milionë persona janë vaksinuar plotësisht (me dy doza të vaksinave të Pfizerit dhe Modernas ose me një dozë të vaksinës së kompanisë Johnson & Johnson), që përbën 32.3 për qind të popullsisë së përgjithshme të SHBA-së.
Megjithatë, Qendrat amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjes (CDC), kohët e fundit kanë raportuar se afërsisht 8 për qind e personave që marrin dozën e parë në SHBA, nuk e marrin dozën e dytë të vaksinës. Kjo ka ngritur shqetësimin se shmangia e marrjes së dozës së dytë do të pamundësojë që SHBA-ja të arrijë imunitetin e tufës. Përse?
Për të dy vaksinat që përdoren në SHBA, ajo e Pfizer/BioNTech dhe Moderna, është e nevojshme që të merren dy doza me qëllim që të arrihet imunizimi dhe mbrojtja maksimale kundër koronavirusit.
Anthony Fauci, drejtor i Institutit kombëtar në SHBA për Alergji dhe Sëmundje Infektive, kohëve të fundit ka lënë të kuptohet se një dozë e vetme e vaksinës mund të mos sigurojnë imunitetin e kërkuar për mbrojtje nga COVID-19, në krahasim me vaksinimin e plotë, përmes dy dozave.
“Kur shikoni nivelin e mbrojtjes pas një doze mund të thoni se është 80 për qind, por disi një 80 përqindësh i dobët”, deklaroi Fauci në fund të prillit. “Kur merrni vetëm një dozë, ngrihet pyetja se sa do të zgjasë imuniteti?”.
Për shkak se variantet e reja të koronavirusit po dalin të jenë më problematikë edhe për personat që janë vaksinuar plotësisht, Fauci shtoi se një dozë e vetme e vaksinës, mund të ofrojë më pak mbrojtje ndaj varianteve të reja të sëmundjes COVID-19.
“Ju jeni në një situatë të dobët nëse nuk keni efekt të plotë të vaksinës”, shtoi Fauci.
Pse po shmanget doza e dytë?
Nuk është e pazakontë që njerëzit të mos e marrin dozën e dytë të vaksinës, thonë ekspertët shëndetësorë. Ata kanë dhënë disa shembuj nga vaksinimet në të kaluarën – shkalla e shmangies së dozës së dytë për infeksionin herpes zoster, ishte rreth 26 për qind në mesin e përdoruesve të Medicare (sigurimi shëndetësor në SHBA), thuhet në një analizë të kryer nga Fondacioni Kaiser Family, shkruan CNN.
“Unë shqetësohem për çdo person që nuk vjen ta marrë dozën e dytë, dhe realisht unë kam menduar se do të ketë më shumë njerëz që do ta shmangnin marrjen e dozës së dytë”, tha për CCN, doktoresha Leana Wen.
“Bazuar në atë që dimë për vaksinat, shmangia e dozës së dytë mund të bëhet për shumë arsye”, shtoi ajo.
Një nga arsyet që mund të çojë që një numër relativisht i madh i njerëzve në SHBA të mos e marrin dozën e dytë të vaksinës, mund të jetë e natyrës administrative, pasi autoritetet ende nuk i kanë përpunuar të dhënat për vaksinimet dhe nuk kanë krijuar një sistem të unifikuar për këtë çështje.
CDC-ja shprehet se numri i njerëzve që nuk e morën dozën e dytë është rreth pesë milionë (nga numri i përgjithshëm i vaksinave të administruara në SHBA deri më 5 maj, që është 249 milionë doza). Sidoqoftë, tani për tani, shifra e saktë e kësaj nuk mund të dihet sepse mund të ndodhë që një person të marrë dy dozat e vaksinës në vende të ndryshme – shembull, dozën e parë ta marrë në një klinikë shtetërore e dozën e dytë në një klinikë lokale – dhe të dhënat për marrjen e të dy dozave mund të mos regjistrohen në një bazë të të dhënave, tha një zëdhënëse e CDC-së.
Ka arsye të ndryshme se pse njerëzit anashkalojnë marrjen e dozës së dytë të vaksinës. Në një sondazh të New York Time, disa thanë se kanë frikë nga efektet anësore të vaksinës, ku mund të shkaktohen simptoma të ngjashme me gripin. Të tjerët thanë se pas marrjes së dozës së parë, ndjehen mjaftueshëm të mbrojtur kundër koronavirusit.
Po ashtu është shfaqur një pengesë e cila nuk varet direkt nga njerëzit, të cilët duhet të vaksinohen, thotë New York Times. Një numër i qendrave të vaksinimit kanë anuluar terminin e dytë për vaksinimit, për shkak të mungesës së vaksinave. Për këtë arsye, disa njerëz thjesht kanë hequr dorë nga vaksinimi.
Rezultatet e një studimi të pavarur, që u botua në New England Journal of Medicine, tregojnë se shumica e njerëzve që nuk e marrin dozën e dytë të vaksinës, mund të jenë keqinformuar për efektivitetin e vaksinimit të plotë. Më pak se gjysma e të anketuarve nga studiuesit e Universitetit Cornell dhe Fakultetit të Mjekësisë së Harvardit, thanë se ata besonin se vaksinat me dy doza sigurojnë mbrojtje kundër koronavirusit dy javë pas marrjes së dozës së parë, pavarësisht se në udhëzimet e CDC-së thuhet se vaksinat kanë përfitim të menjëhershëm.
Që nga fillimi i fushatës së vaksinimit masiv, ekspertët e shëndetit publik në SHBA, por edhe në gjithë botën, kanë ngritur shqetësime se do të jetë e vështirë që njerëzit të kthehen në qendra të vaksinimit për të marrë dozën e dytë, tre ose katër javë pas marrjes së dozës së parë.
Gjithashtu, nuk është për t’u habitur që derisa vaksinimi kundër koronavirusit po rritet gjithnjë e më tepër, po ashtu numri i atyre që po e shmangin dozën e dytë është duke u rritur.
Pse duhen dy doza?
Ka një numër arsyesh pse doza e dytë e vaksinës kundër COVID-19 është e rëndësishme. Ekzistojnë dy arsye kryesore: e para, është e rëndësishme që ta mbroni veten nga infektimi me virus, por gjithashtu është e rëndësishme që ta parandaloni përhapjen e virusit.
Studimet e kryera gjatë provave klinike për secilën vaksinë që administrohet përmes dy dozave, kanë treguar se pas një periudhe kohore, imuniteti ndaj COVID-19 pas marrjes së dozës së parë zbut kurbën e infeksionit, por doza e dytë ndihmon që mbrojtja nga COVID-19 të jetë në një nivel të lartë.
Edhe nëse një person, për arsye të ndryshme, nuk merr me kohë dozën e dytë, është e rëndësishme që ta merr atë.
“Antitrupat mund të rriten për dhjetë herë pas dozës së dytë”, shpjegon Nicholas Kman, nga Universiteti i Ohajos.
“Doza e dytë është jashtëzakonisht e rëndësishme për njerëzit që kanë sistem të kompromentuar imunitar, e të cilët konsiderohen se janë në rrezik të lartë për zhvillimin e simptomave të rënda dhe komplikimeve”, shton Kman, raporton portali GH.
Sipas studimeve të CDC-së, të dhënat tregojnë se efektiviteti i një doze të vetme të vaksinës së kompanisë Pfizer është 60 deri në 70 për qind, thuhet në një publikim në ueb-faqen e Cleavland Clinic. Një studim i ri i CDC-së tha se marrja e një doze të vaksinës së Pfizerit ofron 80 për qind efikasitet, por nëse merren të dy dozat e vaksinës, atëherë efikasiteti arrin deri në 90 për qind.
Kompania Pfizer ka konfirmuar se vaksina ofron 91 për qind efikasitet pas marrjes së dy dozave dhe ofron nivel të lartë të parandalimit të simptomave të rënda të sëmundjes COVID-19.
Shifrat flasin vet, mbrojtja më e madhe ndaj COVID-19 krijohet pas marrjes së dy dozave të vaksinës.
Filmi i ri i Marvel, “Spider-Man: Brand New Day”, ka nisur me një sukses të jashtëzakonshëm në kinematë botërore, duke regjistruar një prej debutimeve më të fuqishme në historinë e kinemasë.
Produksioni ka arkëtuar rreth 927 milionë dollarë nga shitjet e biletave në mbarë botën vetëm në ditët e para të shfaqjes, duke kaluar fitimet totale të disa filmave të mëdhenj dhe duke iu afruar shifrës magjike prej 1 miliard dollarësh.
Ky është rikthimi i katërt i Tom Holland në rolin e Peter Parker, personazhit të dashur Spider-Man. Në tregun amerikan filmi ka siguruar rreth 335 milionë dollarë gjatë fundjavës së parë, duke u renditur ndër debutimet më të suksesshme të të gjitha kohërave.
Edhe tregjet ndërkombëtare kanë luajtur një rol të madh në suksesin e filmit, me rreth 572 milionë dollarë të arkëtuara jashtë SHBA-së, ndërsa vetëm Kina ka kontribuar me afërsisht 121 milionë dollarë.
Megjithatë, rekordin për debutimin më të madh vazhdon ta mbajë “Avengers: Endgame”, i cili në vitin 2019 fitoi mbi 1.2 miliardë dollarë në mbarë botën gjatë fundjavës së parë.
Suksesi i “Spider-Man: Brand New Day” konfirmon edhe një herë fuqinë e universit Marvel dhe interesimin e madh të publikut për superheronjtë në ekranin e madh./A.K/
Ministria e Punëve të Jashtme e Malit të Zi që drejtohet nga Emrin Ibrahimovci kanë thënë se vendimet e disa komunave malazeze për “çnjohjen” e pavarësisë së Republikës së Kosovës s’përfaqësojnë asgjë dhe s’kanë kurrfarë efekti.
“Sa i përket vendimeve të miratuara nga disa kuvende komunale lidhur me njohjen e Republikës së Kosovës, dëshirojmë të theksojmë se njësitë e vetëqeverisjes lokale nuk kanë as kompetencë kushtetuese dhe as ligjore në fushën e politikës së jashtme, e po ashtu nuk janë të autorizuara të miratojnë akte që prodhojnë çfarëdo efekti sipas së drejtës ndërkombëtare” kanë thënë në një përgjigje për Express.
Podgorica zyrtare ka sqaruar se politika e jashtme dhe aspektet që kanë të bëjnë me njohjen e shteteve dhe vendosjen e raporteve diplomatike është kompetencë ekskluzive e autoriteteve shtetërore të Malit të Zi, në përputhje me Kushtetutën dhe ligjet e Malit të Zi.
MPJ e Malit të Zi ka kërkuar nga bartës të funksioneve publike respektim të rendit kushtetues të Malit të Zi dhe që të njëjtit të sigurohen që nuk e prishin imazhin e vendit dhe që s’krijojnë tensione të panevojshme.
“Ministria e Punëve të Jashtme pret që të gjithë bartësit e funksioneve publike ta respektojnë rendin kushtetues, kompetencat e institucioneve shtetërore dhe kredibilitetin ndërkombëtar të Malit të Zi, si dhe të sigurojnë që veprimet e tyre të kontribuojnë në ruajtjen e reputacionit të vendit dhe avancimin e rrugës së tij evropiane, e jo në krijimin e tensioneve të panevojshme politike dhe konfuzionit institucional”, kanë shtuar tutje nga MPJ e Malit të Zi.
Vendime te marra nga disa Komuna, MPJ e Malit të Zi thotë se mund vetëm të krijojnë perceptim të gabuar për atë se si funksionon shteti dhe të kenë ndikim negativ ne besueshmërinë e Malit të Zi në arenën ndërkombëtare.
“Për rrjedhojë, vendimet e miratuara nga kuvende të veçanta komunale nuk mund të ndikojnë në pozitën ndërkombëtare të Malit të Zi, të ndryshojnë detyrimet e tij ndërkombëtare apo të ndryshojnë politikën e jashtme të vendosur të shtetit. Vendime të tilla përbëjnë akte politike pa efekt juridik dhe mund të kontribuojnë vetëm në krijimin e një perceptimi të gabuar për funksionimin e institucioneve shtetërore dhe besueshmërinë e Malit të Zi në arenën ndërkombëtare”, thekson përgjigja.
Sa i përket raporteve në mes të Malit të Zi dhe Kosovës, nga Ministria e Punëve të Jashtme thonë se përgjatë viteve ka pasur raporte të mira dypalëshe dhe se Podgorica zyrtare do të përkrah Kosovën për pjesëmarrje e anëtarësim në organizata e nisma ndërkombëtare e rajonale.
“Gjatë viteve, falë një dialogu intensiv politik, Mali i Zi dhe Kosova kanë zhvilluar marrëdhënie shumë të mira dypalëshe, të bazuara në besim të ndërsjellë, marrëdhënie të mira fqinjësore dhe një perspektivë të përbashkët evropiane dhe euroatlantike. Dy vendet tona vazhdojnë të forcojnë bashkëpunimin në të gjitha fushat me interes të ndërsjellë, në dobi të qytetarëve të tyre. Në këtë kontekst, Mali i Zi do të vazhdojë ta mbështesë pjesëmarrjen dhe anëtarësimin e Kosovës në organizata dhe iniciativa ndërkombëtare e rajonale”, kanë thënë për Gazetën Express në një përgjigje me shkrim nga MPJ e Malit të Zi.
Nisma kundër pavarësisë së Kosovës është nisur në maj të vitit 2026 nga Komuna e Zetës dhe pasur nga Komuna e Plevljes. /Zhurnal MK/
Ka përmbyllur punimet me sukses ngjarja më e madhe akademike e verës, “Global UBT Fest 2026”.
Përgjatë edicionit të 15-të, pothuajse në të gjitha programet studimore të UBT-së janë mbajtur akademi verore me tema specifike e bashkëkohore, duke mbledhur studentë të interesuar nga fusha të ndryshme, akademikë, si dhe ekspertë të shquar nga industria vendore e ajo ndërkombëtare.
Ndër aktivitetet qendrore që shënuan nisjen e këtij edicioni ishte Konferenca Ndërkombëtare e Lidershipit me temën “Qeverisja e Inovacionit: Lidershipi në Epokën e Inteligjencës Artificiale”.
Gjithashtu, akademitë e shumta verore të organizuara sipas departamenteve ofruan një ndërthurje të fuqishme mes teorisë dhe praktikës profesionale, ku pjesëmarrësit thelluan njohuritë në temat më aktuale të kohës.
Në fushën e Shkencave Kompjuterike u trajtuan teknologjitë e së ardhmes si përdorimi i algoritmeve të Machine Learning kundër sulmeve kibernetike, robotika, siguria kibernetike përmes garës HackBound, teknologjitë e dronëve dhe mikrorrjetet inteligjente.
Paralelisht, Fakulteti i Inxhinierisë së Energjisë i kushtoi vëmendje “Sfidave të Tranzicionit të Energjisë së Qëndrueshme”, duke mbuluar operimin e rrjetit të shpërndarjes, efiçiencën e energjisë, ndërtesat inteligjente (Smart Buildings & BMS), si dhe rolin e hidrocentraleve.
Në shkencat mjekësore, si Biokimi Mjekësore, Bioteknologji dhe Stomatologji, u adresuan biofizika e diagnostika bashkëkohore, strategjitë rigjeneruese në kirurgji, materialet moderne protetike, përdorimi i realitetit virtual në stomatologji dhe teknologjitë e avancuara si CBCT e MRI.
Nga ana tjetër, Fakulteti Juridik ndërthuri teorinë ligjore me teknologjinë, duke diskutuar mbi ndikimin e Inteligjencës Artificiale në etikë, privatësi, demokraci dhe lidership, i shoqëruar me vizita praktike mediale.
Zhvillime të rëndësishme pati edhe në fushën e Ndërmarrësisë, Inovacionit dhe Produkteve Profesionale (FMBE), ku u zhvilluan punëtori mbi marketingun e orientuar ndaj klientit, ndërmarrësinë sociale, platformat për startup-e, metodat Agile, si dhe u ndanë përvoja suksesi nga kompani si Elkos Group dhe Frutex.
Po ashtu, Fakulteti i Shkencave të Ushqimit, Agrikulturës dhe Mjedisit u përqendrua te shkenca e inovacioni në shërbim të cilësisë së ushqimit, sigurisë ushqimore dhe prodhimit të qëndrueshëm agro-bujqësor, ndërsa Fakulteti Media dhe Komunikim, në bashkëpunim ndëruniversitar, mbajti sesione të veçanta për mësuesit e diasporës mbi krijimin e podkasteve edukative, storytelling-un digjital dhe digjitalizimin e tregimeve popullore.
Një kontribut të madh këtij festi i dhanë edhe Fakulteti i Arkitekturës dhe ai i Inxhinierisë Ndërtimore. Në kuadër të Akademisë Verore me temë “NEO HABITAT: Rethinking Urban Space, Architecture & Heritage”, Fakulteti i Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor trajtoi ndërlidhjen e njohurive teorike me praktikat bashkëkohore, ku u ligjërua mbi trashëgiminë urbane, mekanizmat perceptualë të hapësirave dhe dizajnin parametrik përmes optimizimit në Grasshopper.
Ndërkaq, Fakulteti i Inxhinierisë Ndërtimore dhe Infrastrukturës organizoi akademrinë verore nën moton “Green Buildings and Green Infrastructure”, duke ndërlidhur teorinë e ndërtimit të qëndrueshëm me praktikën në terren përmes vizitave studimore profesionale, si ajo në fabrikën e çimentos “Sharrcem” në Han të Elezit, ku studentët u njohën nga afër me teknologjinë, laboratorët dhe provat kimiko-fizike të prodhimit.
Përmes kësaj platforme gjithëpërfshirëse, “Global UBT Fest 2026” dëshmoi edhe një herë angazhimin e UBT-së për të lidhur studentët me fushat më aktuale të shkencës, teknologjisë e sipërmarrjes, duke forcuar urat e bashkëpunimit mes arsimit të lartë dhe tregut global të punës.
Në raportin njëditor të Policisë së Kosovës është raportuar për një sulm ndaj personit zyrtar.
Sipas raportit, i dyshuari burrë me shtetësi të huaj ishte nën ndikim të alkoolit dhe i njëjti ka sulmuar zyrtarin policor gjate kryerjes se detyrës zyrtare.
Si pasoj e sulmit, zyrtari policor ka pësuar lëndime dhe është dërguar për trajtime mjekësorë. Ndërsa, i dyshuari është dërguar ne QKUK për trajtime mjekësorë.
Me vendim te prokurorit i dyshuari është dërguar në mbajtje. /A.M/