Në një samit që u cilësua si “shfaqje” e bisedave me dykuptimësi , ëndrrave dhe dëshpërimit, dhe e shkëputjes midis synimeve të vërteta dhe realitetit, udhëheqësit e BE-së deklaruan mbështetjen e tyre për gjashtë kombet e Ballkanit Perëndimor për anëtarësim, megjithëse pranuan se procesi i anëtarësimit ka ngecur.
Pritshmëritë për samitin e së mërkurës, ishin aq të ulëta sa që liderët e BE-së dhe zyrtarët kombëtarë nga Ballkani Perëndimor u larguan të gjithë optimistë pavarësisht se nuk kishin bërë pothuajse asnjë përparim, me shumë media që citonin sesi Brukseli nuk po i mbanë premtimet e tij.
Në shenjë se sa është bërë jashtëzakonisht e vështirë shtimi i vendeve të reja anëtare, organizatorët e samitit festuan faktin se deklarata përfundimtare e liderëve përfshinte vetëm një përmendje të vetme të fjalës “zgjerim” – fjalë kjo që kundërshtarët e zgjerimit të BE-së kishin luftuar ashpër në parandalimin e shfaqjes së saj në formë të dokumentuar.
Si dëshmi e situatës së rëndë, fillimi i bisedimeve të pranimit me Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë – të cilat tashmë kanë marrë një dritë jeshile nga Brukseli – po bllokohen kryesisht nga Bullgaria, përcjell UBT News.
Qeveria në Sofje po e mban pezull anëtarësimin e Maqedonisë së Veriut për shkak të mosmarrëveshjeve mbi historinë dhe gjuhën, për të cilat ajo këmbëngul se duhet të zgjidhen, dhe si rezultat, po pengon edhe Shqipërinë pasi BE-ja ka lidhur në mënyrë efektive ofertat e dy vendeve.
Në një konferencë shtypi përmbyllëse, Presidentja e Komisionit, Evropian Ursula von der Leyen, këmbënguli se BE-ja është e hapur për Ballkanin Perëndimor.
“Bashkimi Evropian nuk është i plotë pa Ballkanin Perëndimor” — Ursula von der Leyen
“Mesazhi i Komisionit është shumë i qartë”, tha ajo. “Para së gjithash, Ballkani Perëndimor është pjesë e së njëjtës Evropë me Bashkimin Evropian. Ne ndajmë të njëjtën histori, ne ndajmë të njëjtat interesa, të njëjtat vlera dhe jam thellësisht e bindur, se [ndajmë] gjithashtu të njëjtin fat. BE-ja nuk është e plotë pa Ballkanin Perëndimor” u shpreh ajo.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen
“Komisioni im do të vazhdojë të bëjë çmos për të çuar përpara procesin e zgjerimit dhe integrimin e rajonit në BE. Ne duam Ballkanin Perëndimor në Bashkimin Evropian. Nuk mund të ketë asnjë dyshim se qëllimi ynë është zgjerimi”.
Por pak më vonë në të njëjtën konferencë, ajo pranoi se megjithëse kombet e Ballkanit kanë ndërmarrë të gjitha reformat për të përmbushur kërkesat e anëtarësimit në BE, kjo e fundit nuk po i përmbahet premtimeve të saj.
“Ndërkohë, Bashkimi Evropian gjithashtu duhet të zbatojë atë që ka premtuar”, tha ajo. “Dhe në veçanti, mungesa e një vendimi për hapjen e negociatave me Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë po rrezikon pozitën dhe fuqinë tonë në rajon”, shtoi Von der Leyen.
“Nëse shikoni deklaratën tonë, është një deklaratë shumë e qartë se angazhimi ynë për zgjerimin është në paragrafin e parë. Kjo tregon gatishmërinë tonë këtu për të ecur përpara”, tha ajo.
Edhe presidenti i Këshillit Evropian, Charles Michel, përmendi rëndësinë e Ballkanit Perëndimor për BE-në duke e përshëndetur deklaratën e udhëheqëses, transmeton UBT News.
Presidenti i Këshillit Evropian, Charles Michel
“Deklarata e sotme është thelbësore, e thellë, ajo parashtron shumë çështje konkrete të prekshme rreth marrëdhënieve tona. Është vërtetuar nga të gjithë udhëheqësit”, tha Michel.
“Nuk është sekret … ka një diskutim të vazhdueshëm mes 27 vendeve në lidhje me kapacitetin tonë për të marrë anëtarë të rinj. Në këtë temë, është e qartë se duhet të bëjmë përparim” — Charles Michel
Udhëheqësit e BE-së u përpoqën të theksojnë përpjekjet e tyre për të ofruar ndihma ekonomike dhe të tjera për vendet e Ballkanit Perëndimor, duke pasur parasysh se negociatat e pranimit me Serbinë dhe Malin e Zi po ecin me një ritëm të ngadalshëm, ato me Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut ende nuk kanë filluar dhe Bosnja & Hercegovina dhe Kosova nuk kanë marrë as dritën jeshile për bisedime.
Edhe pse shumica e ndihmave ishin njoftuar më parë, udhëheqësit e BE-së ritheksuan ndikimin e tyre.
Përpjekjet mund të zvogëlojnë tarifat e roaming-ut të celularëve, të përmirësojnë lidhjen e transportit hekurudhor dhe ujor, të përmirësojnë integrimin e tregut, të furnizojnë me vaksina kundër Covid-19 dhe të avancojnë një program investimi të “agjendës së gjelbër” të mbështetur me 9 miliardë euro në grante gjatë shtatë viteve të ardhshme.
Udhëheqësit dhe zyrtarët nga Ballkani Perëndimor u treguan pozitivë duke pasur parasysh pritshmëritë e ulëta, duke thënë se deklarata e udhëheqësve ishte më e fortë se ajo në dy samitet e mëparshëm, atë në Kroaci dhe në Bullgari.
“Unë mendoj se është mirë që ata arritën të riafirmojnë angazhimin e tyre ndaj procesit të zgjerimit – ajo fjalë (zgjerim) nuk u përdorë në Zagreb, nuk u përdorë në Sofje”, tha një zyrtar i lartë i Ballkanit Perëndimor.
“Por për të rikthyer besimin e njerëzve se ky është realiteti, se ata mund të mbështeten në BE kur u thonë, ‘E ardhmja juaj është me ne’ – mendoj se do të kemi nevojë për veprim”.
Zoran Zaev, kryeministri i Maqedonisë së Veriut, i cili i shtoi emrin “Veriut” për t’i dhënë fund mosmarrëveshjes me Greqinë dhe për të çuar përpara kërkesën për anëtarësim, e përdori samitin si një mundësi për të goditur Bullgarinë, për vonesën e fillimit të bisedimeve.
Kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Zoran Zaev
“Sot, patëm një ripohim tjetër të fortë se vetëm një anëtare e BE-së e kundërshton integrimin tonë dhe fillimin e negociatave të anëtarësimit me Bashkimin Evropian”, tha Zaev në një deklaratë.
Ai e cilësoi kundërshtimin e Bullgarisë “një fyerje për qytetarët maqedonas” dhe deklaroi se “populli maqedonas, pavarësisht se është miqësor, nuk mund të justifikojë bllokimet”.
Më vonë, pas një takimi me Radev, Presidentin Francez Emmanuel Macron dhe Kancelaren Gjermane Angela Merkel, qeveria e Zaev tha në një deklaratë se: “Gjatë bisedimeve, u shpreh gatishmëri dhe interes i ndërsjellë nga Maqedonia e Veriut dhe Bullgaria për të vazhduar dialogun midis dy vendeve me synimin për të arritur një zgjidhje”.
Ndërsa kryeministri i republikës së Kosovës, Albin Kurti, mbajti një fjalim ku u shpreh se mirëpret deklaratën, megjithëse me disa rezerva.
“Ne mirëpresim deklaratën e sotme [por] me disa rezerva” — Albin Kurti
Me të mbërritur, Kurti kishte thënë: “Në marrëdhëniet tona drejt BE-së, ne jemi kritikë, por pa u hidhëruar dhe pa pasur frikë”.
Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti
I pyetur më vonë në lidhje me deklaratën e tij, ai shtoi: “Sigurisht, unë jam kritik, sepse mund të kishte qenë më mirë, por unë ende shpresoj se BE-ja do t’i qëndrojë besnike thelbit të saj, që është zgjerimi”.
Në rastin e Kosovës, disa nga rezervat e saj lidhen me konfliktin e vazhdueshëm kufitar me Serbinë, por ndjenja e përgjithshme për të mirëpritur rezultatet e samitit me rezerva, dukej e përhapur.
Në konferencë, Michel iu kthye pyetjes së aftësive ushtarake të BE-së, ku tha se ndërtimi i aftësive të pavarura mbrojtëse të Evropës nuk do të shihej më si përpjekje poteciale për zovgëluar rëndësinë e NATO-s, ose një kërcënim për partneritet me SHBA-në.
“Nuk është një pyetje për ne, as e NATO-s dhe as e mbrojtjes evropiane”, tha Michel. “Ne duam një Bashkim të fortë Evropian përfshirë çështjet e mbrojtjes – një BE e fortë në mbrojtje është në vetvete një mënyrë për të përforcuar aleancat tona dhe fuqizuar aleancat tona”.
Kryeministri italian, Mario Draghi, theksoi se që BE-ja të bëjë përparim në këtë fushë, i duhet një politikë e jashtme më kohezive dhe e unifikuar.
Kryeministri i Italisë, Mario Draghi
“Dëgjohet shumë për autonominë strategjike në mbrojtje, por nëse nuk ka një politikë të jashtme të përbashkët, është shumë e vështirë të mendosh për një mbrojtje të përbashkët”, tha Draghi.
Udhëheqësi italian tha se ai do të preferonte një qasje “e gjitha-BE”.
“Dikush mund të arrijë atje në dy mënyra: njëri është brenda Bashkimit Evropian, dhe nëse nuk është, mund të arrihet atje në mënyrën tradicionale, me aleanca midis vendeve, disa vendeve të Bashkimit Evropian”, tha ai, duke shtuar se ka ardhur koha për të menduar seriozisht.
Kurse Zaev tha se BE-ja duhet të fillojë të mendojë për veten në mënyrë më të gjerë./UBTNews/
“Maqedonia e Veriut është Evropë,” tha ai në deklaratën e tij. “Ballkani Perëndimor është Evropë!”
Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.
31 tetor 1993
Mikel Koliqi – kardinal i parë shqiptaë
Dje në Kishën katedrale të Shkodrës u mbajt një meshë e veçantë me rastin e shugurimit të kardinalit të parë shqiptar, shkëlqesisë së tij, monsinjor Mikel Koliqit, si dhe me rastin e kthimit të arqipeshkvit të Shkodrës, monsinjor Frano Ilia nga SHBA. Në këtë meshë morën pjesë Ivan Dias, ipeshkv i Pultit, monjisor Robert Ashta, si dhe ndihmësi i ipeshkvit të Shkodrës, monsinjor Zef Simoni, etj.
Në momentin kulmor të kësaj ceremonie foli Nunsi Apostolik, monsinjor Ivan Dias, i cili i njoftoi besimtarët me lajmin e shpalljes nga kryetari i Selisë së Shenjtë, Papa Gjon Pali II të kardinalit të parë shqiptar, monsinjor Mikel Koliqit.
Mikel Koliqi është kardinali i parë në historinë shumëshekullore të katolicizmit shqiptar.
Lindi në Shkodër më 29 shtator 1902. Studimet e para i mori në Shkodër, ato të mesmet dhe të lartat për inxhinier në Itali. Në moshën 25-vjeçare bëhet prift. Kreu studimet e larta në teologji. Shugurohet meshtar në vitin 1931. Menjëherë emrohet zëvendës i famullitarit i Shkodrës. Pastaj bëhet famullitar i Shkodrës.
Mikel Koliqi ka qenë drejtor i parë i revistës “Kumbana e së dielës”, e cila ndalohet më 1945 me arrestimin e tij. Ai i kaloi 38 vjet në burg e internim. Më 1986 lirohet me amnisti të përgjithshme.
Kuvendi i Shqipërisë në vitin 1992 Mikel Koliqit i jep titullin “Pishtar i demokracisë”.
31 tetor 1995
Gjatë vitit 1990 u vranë në kufi 32 shtetas të Shqipërisë
Gjatë vitit 1990 në kufijt e Shqipërisë u vranë 32 shtetas të Shqipërisë nga forcat kufitare shqiptare, njoftuan dje duke cituar një padi në Tiranë disa radiostacione të huaja.
Në njoftim thuhej se numri i të vrarëve në atë vit është më i madh se numri i të vrarëve për periudhën 1959 – 89. Për 30 vjet ishin vrarë 23 persona.
Njoftohet se organet zyrtare shqiptare kanë përgatitur listën e ta vrarëve dhe të dhënat për vendin e kohën e vrasjes së tyre, kështu që familjet e viktimave të mund të paraqesin padi.
31 tetor 1997
Gjendje e rëndë në fshatrat e komunës së Gjakovës
Bandat e armatosura plaçkitëse nga Shqipëria po vazhdojnë edhe më tutje kalimin në fshatrat kufitare të komunës së Gjakovës dhe po vrasin e plaçkisin banorët e kësaj ane.
Sipas njoftimeve nga Dega e LDK-së në Gjakovë, ditëve të fundit, gjendja është shumë e rëndë sidomos në fshatrat Molliq, Koshare, Brovinë, Nivokaz e Botushë.
Kalimet e bandave të ditëve të fundit kanë patur për pasojë edhe një të vrarë në Koshare, Afrim H. Zenunin, që u vra nga banda treanëtarëshe më 28 tetor. Ai kishte shkuar për të marrë sanë për bagëtinë në mesditë, ndërsa kjo bandë e detyroi t’i shpinte në shtëpinë e Xhanajve. Nën kërcënimin e armëve, Afrimi i drejtoi në këtë shtëpi, që është e varfër dhe që mbahet nga ndihmat e fshatit e në të cilin pjesëtarët e bandës plaçkitën çfarë gjetën dhe keqtrajtuan Mehmet Xhanin (52). Pas kësaj ata e detyruan Afrimin t’i dërgonte në shtëpinë e tij. Kur iu afruan shtëpisë, Afrimi thirri babain e tij për t’i bërë me dije se “në shtëpinë e tyre po vinin hajnat”. Në këtë moment, Afrimi u kacafyt me njërin nga pjesëtarët e bandës, i cili shkrepi automatikun dhe plagosi rëndë Afrimin. Meqë Kosharja është fshat malor, dërgimi i tij në Gjakovë u vonua dukshëm dhe kështu Afrimi vdiq nga pasojat e plagosjes.
Sipas njoftimeve, në fshatin Molliq se gjendja është e rëndë sidomos pas 17 tetorit. Këtë ditë, rreth orës 22, tre persona të maskuar e të armatosur me pushkë automatike, revole, thika e bomba, morën peng Kadri Hasanin (16) dhe e urdhëruan që t’i dërgojë në shtëpinë e Hysen Sadriut. Në këtë shtëpi plaçkitësit morën para, stoli ari dhe gjithë tjetër që kishte vlerë. Më pas plaçkitësit shkuan edhe në shtëpinë e djaloshit të marrë peng ku plaçkitën mall me vlerë prej rreth 1000 DM. Më pas djaloshi 16 vjeçar dhe të tjerët u detyruan me forcë që mallin e plaçkitur ta dërgojnë deri matanë kufirit. Atje, rreth orës 3 pas mesnate, plaçkitësit ua morën edhe këpucët dhe i detyruan të kthehen prapa.
Më 22 tetor, plaçkitësit trokitën në disa dyer të fshatit Molliq, ndërsa rreth orës 20:00 tentuan të hyjnë në një shtëpi të fshatit. Por, pasi u mblodhën rreth 50 banorë, plaçkitësit u larguan. Në një shtëpi më të largët ata vodhën dy batanije dhe demoluan orenditë. Po këtë ditë ata vodhën tri lopë në fshatin Nivokaz.
Më 23 tetor, në mesditë, tre plaçkitës të armatosur ia morën me dhunë lopën një fshatari, por meqë për pak kohë u tubuan shumë fshatarë, pas rreth 300 metrash, plaçkitësit e lëshuan lopën.
Më 24 tetor, iu plaçkitën tri lopë Osman Hysenit nga Shishmani.
Më 25 tetor, pas orës 1 pas mesnate, plaçkitës të armatosur vodhën tri lopë në Batushë, dy prej të cilave i lanë të lidhura në malin në afërsi, pasi vërejtën se plaçkitja ishte hetuar.
Më 27 tetor, rreth orës 18:30, plaçkitësit hynë në shtëpinë e Kasëm Ramës për t’ia marrë atij lopën. Ata, në shpejtësi morën peng djalin e tij 13 vjeçar. Pas kësaj u mblodhën disa fshatarë, plaçkitësit lanë djalin, dhe u larguan ngadalë nga vendi i ngjarjes.
Dje, kur u varros i ndjeri Afrim Zenuni, i vrarë nga plaçkitësit, u përhapën fjalë se tre persona të armatosur ishin vërejtur në vendin e quajtur “Shkozë” në afërsi të fshatit Batushë. Ndërsa, pas orës 24:00 në Batushë ata plaçkitën 6 lopë dhe një kali, pronë e Hasan Mehmetit.
Që nga data 15 qershor në fshatrat e përmendura më lart, janë plaçkitur mbi 40 krerë lopë. Ndërsa më parë vetëm në këto fshatra janë plaçkitur mbi 100 krerë lopë, dele e kuaj. Në fshatrat e bashkësisë lokale të Ponoshecit, ku më parë janë plaçkitur mbi 100 krerë bagëti, vetëm këtë vit janë plaçkitur mbi 150 krerë.
Njoftimet nga këto fshatra bëjnë të ditur për një gjendje tepër të tensionuar dhe për shqetësim të përgjithshëm të banorëve të pambrojtur, të cilët përditë e më shumë po bëhen pre e plaçkitësve të armatosur, të cilët për realizimin e qëllimeve të tyre janë në gjendje madje edhe të vrasin njerëzit, faji i vetëm i të cilëve është se provojnë të mbrojnë atë që është pronë e tyre.
31 tetor 1998
Në Llaushë u gjetën tri gra të vrara
Sot në Llaushë të Skënderajt u gjetën trupat e tri grave shqiptare, të vrara gjatë sulmit serb në këtë fshat para tre muajsh.
Nënkëshilli i KMDLNJ-së në Skënderaj njoftoi se u gjetën trupat e Fatime Gecit (73) e Mevlude Gecit (45) nga Llausha, dhe trupi i Hamide Terakut (51) nga Vitaku, nënë e 8 fëmijëve. Dy të parat ishin invalide dhe nuk kishin arritur të ikin nga fshati.
Trupat e tyre u gjetën të gropuar së bashku me mbeturina të shtazëve të vrara dhe të mbuluar me pak dhe.
Në Lubeniq të Pejës u gjet kufoma e djegur e Mehmet Ukshinajt
Më 27 tetor të këtij viti, rreth 70 metra larg shtëpisë së tij u gjet kufoma e djegur e Mehmet Ukë Ukshinajt (70) nga Lybeniqi i Pejës.
Qerim Ukshinaj, vëlla i Mehmetit i tha KI të Degës së LDK-së në Pejë se forcat serbe kanë ekzekutuar dhe djegur vëllain e tij Mehmetin katër muaj më parë, por që nuk është identifikuar ajo për shkak se në këtë fshat nuk ka jetuar asnjë banorë shqiptarë.
Protesta kundër vrasjes së Arlinda Zekajt ka vazhduar edhe sot në Prishtinë, ku qytetarët janë mbledhur për të tretën ditë radhazi në sheshin e kryeqytetit për të kërkuar drejtësi dhe përgjegjësi institucionale.
Gjatë ditës së sotme, protestuesit janë ndalur edhe para objektit të Qeverisë së Kosovës, duke shprehur pakënaqësi të thellë ndaj mënyrës se si po menaxhohen e trajtohen rastet e dhunës ndaj grave nga organet kompetente.
Këto aksione po organizohen nga Kolektivi për Mendim dhe Veprim Feminist, nën moton kryesore “Vrasja e grave të trajtohet si urgjencë kombëtare”.
Xhudisti kosovar Akil Gjakova e ka mbyllur pa medalje paraqitjen e tij në Grand Slam-in e Abu Dhabit, pasi u mposht në përballjen e drejtpërdrejtë për vendin e tretë.
Në kategorinë deri në 73 kilogramë, Gjakova u ndal në luftën për medaljen e bronztë nga xhudisti rus Karen Galstian. Pejani e nisi garën i lirë në xhiron e parë, ndërsa në të dytën mposhti me Ippon izraelitin Ohad Moritz. Suksesin më të madh e shënoi në raundin e tretë ku eliminoi nënkampionin e botës, Makhmadbek Makhmadbekov, po ashtu me Ippon në kohën shtesë.
Pasi u mposht në çerekfinale nga azerbajxhanasi Hidayat Heydarov, Gjakova kërkoi suksesin përmes repesazhit, por nuk arriti të ngjitej në podiumin e fituesve. /E.A/
Kryetari i Komunës së Prishtinës, Përparim Rama, është paraqitur sot në Prokurorinë Speciale ku po intervistohet në cilësinë e të dyshuarit lidhur me projektin “Arkitekti i Kryeqytetit”.
Rama arriti në prokurori i shoqëruar nga avokati Artan Çerkini, teksa para hyrjes deklaroi shkurtimisht se detyra e tij është ndërtimi i kryeqytetit, ndërsa e organit të ndjekjes është të sigurohet që gjithçka bëhet në përputhje me ligjin. Hetimet për këtë projekt ndërlidhen me procedurat e prokurimit publik, vlerën prej 12 milionë eurosh, si dhe me dyshimet për manipulim të stafit e konflikt interesi.
Intervistimi i kryetarit të Prishtinës vjen pas tensioneve publike dhe paralajmërimeve nga zyrtarë të Lëvizjes Vetëvendosje për arrestimin e tij të mundshëm, reagime këto që pasuan ndryshimet e fundit në udhëheqjen e Prokurorisë Speciale, ku pas shkarkimit të Blerim Isufajt, detyra i është besuar prokurorit Dren Paca.
Ndaj deklaratave të përfaqësuesve të pushtetit, Rama u ka bërë thirrje publike organeve të drejtësisë që të merren me ato që i ka cilësuar si kërcënime direkte ndaj tij. /E.A/