Lajmet

Këto janë 10 speciet që janë në prag të zhdukjes

Zhdukja e kafshëve të egra është një krizë globale.

Published

on

Gjuetia pa leje shpesh është në titujt kryesorë, por humbja e habitatit dhe ndotja e mjedisit janë gjithashtu vrasësit kryesorë.

Sipas një studimi të vitit 2015, ndryshimet klimatike do të bëjnë që një në gjashtë specie të planetit të zhduket përgjithmonë nëse nuk merren masa për krizën.

Aktualisht janë 17 kafshë në listën e Fondit Botëror të Kafshëve të Egra (WWF) të rrezikuara në mënyrë kritike, duke përfshirë tre lloje rinocerontësh, gjashtë primatë dhe dy mace të mëdha.

Pesë nga speciet në listë, kanë rreth 100 kafshë ose më pak të mbetura në planet, duke përfshirë Saola, prej të cilave vetëm rreth 20 enden gjenden në malet e kufirit Vietnam-Laos.

Në anën tjetër të globit, Vaquita është gjithashtu në prag të zhdukjes – një delfin që gjendet vetëm në Gjirin verior të Kalifornisë me 10 prej tyre gjithsej tani për tani.

Ndërsa të gjitha speciet në listën kritike të WWF janë në rrezik, disa prej tyre janë rrugës për t’u zhdukur plotësisht.

Tigri Sunda

Numri i këtij tigri vendas në Indonezi është duke u zvogëluar me një normë prej 19 për qind çdo dekadë.

Elefanti sumatran

Si një nga tre nënllojet e njohura të elefantit aziatik, Sumatran është gjithashtu vendas në Indonezi dhe numri i tij po zvogëlohet me një normë prej 19 për qind çdo dekadë.

Orangutani Bornean

Këta orangutanë shumë inteligjentë janë vendas në Borneo dhe po zvogëlohen me një normë prej 20 për qind çdo dekadë.

Gorilla e Ultësirës Lindore

Gorilla madhështore e Ultësirës Lindore, e quajtur ndonjëherë gorilla e Grauer-it, është endemik për pyjet malore të Republikës Demokratike Lindore të Kongos. Ata po zvogëlohen me një normë prej 24 për qind çdo dekadë.

Delfini Yangtze

Ky delfin lumi i rrallë dhe i rrezikuar është duke u zvogëluar me një normë prej 33 për qind çdo dekadë.

Rinoceronti Sumatran

Rinocerontët sumatranë janë ndër më të vegjlit të gjallë dhe i vetmi rinoceront aziatik me dy brirë. Mjerisht, ata po zvogëlohen me një normë prej 35 për qind çdo dekadë.

Elefanti i pyllit afrikan

Elefanti i pyllit afrikan është vendas në pyjet e lagështa në Afrikën Perëndimore dhe pellgun e Kongos, dhe kjo specie po zvogëlohet me 47 për qind çdo dekadë.

Gorilla i lumit Cross

Kjo specie e rrallë jeton në kodrat dhe malet e pyllëzuara të rajonit kufitar Kamerun-Nigeri në burimet e lumit Cross (Nigeri). Lloji po zvogëlohet me një normë prej 51 për qind çdo dekadë.

Vaquita

Vaquita është një delfin i vogël që gjendet vetëm në Gjirin verior të Kalifornisë (Deti i Cortez) në Meksikë. Lloji i saj po zvogëlohet me një normë prej 76 për qind çdo dekadë, që do të thotë se ka të ngjarë të zhduket plotësisht deri në vitin 2050.

Saola

Saola, e quajtur shpesh edhe njëbrirëshi aziatik, është një nga gjitarët e mëdhenj më të rrallë në botë, që banon në pyll, vendas në vargmalin Annamite në Vietnam dhe Laos. Saola po zvogëlohet me 80 për qind çdo dekadë, që nënkupton se ka të ngjarë të zhduket plotësisht deri në vitin 2050./UBTNews/

Vendi

Profesorët e UBT-së botojnë studimin mjekësor në revistën prestigjoze ndërkombëtare MDPI

Published

on

By

Profesorët e UBT-së, Dr. Lirim Shefki Mustafa dhe Dr. Fitim Bexhet Alidema, kanë publikuar një studim mjekësor në revistën e njohur ndërkombëtare “Pharmacoepidemiology”, që është pjesë e platformës së fuqishme shkencore MDPI.

Ky punim, me titullin “Comparison of Two Triple Therapy Regimens for Helicobacter pylori Eradication in Patients with Dyspepsia: A Retrospective Study from Primary Care”, ka arritur të indeksohet në rrjetet më të rëndësishme të shkencës botërore si Web of Science dhe Scopus, duke u renditur në kategorinë e lartë Q2.

Ky hulumtim i stafit të UBT-së ka një rëndësi të madhe praktike pasi ka marrë në shqyrtim plot 1,800 pacientë të rritur që u trajtuan mes janarit të vitit 2023 dhe fillimit të vitit 2026.

Qëllimi ishte të gjendej një zgjidhje më e mirë kundër bakterit të rrezikshëm Helicobacter pylori, i cili shkakton probleme si gastriti apo ulçera, në një kohë kur trajtimet klasike po dështojnë rregullisht për shkak se bakteri është bërë rezistent ndaj antibiotikëve standardë.

Nga krahasimi që u bë, doli se terapia e re e bazuar në levofloxacin funksionon shumë më mirë, duke e zhdukur bakterin në 82.9% të rasteve, përballë trajtimit të vjetër me clarithromycin që pati sukses vetëm në 71.8% të pacientëve.

Përveç se më efektiv, ky kombinim i ri solli edhe më pak efekte anësore për organizmin. Profesorët zbuluan gjithashtu se stili i jetesës ndikon shumë në shërim, pasi duhani, alkooli, obeziteti dhe diabeti e bëjnë bakterin më të fortë dhe rrisin shanset që trajtimi të dështojë.

Ky botim, i dalë zyrtarisht sot më 13 korrik 2026, tregon edhe një herë nivelin e lartë të kërkimit shkencor në UBT dhe u vjen në ndihmë direkt mjekëve për të dhënë receta më të sakta e pa i keqpërdorur antibiotikët.

Continue Reading

Vendi

KFOR-i me stërvitje speciale pranë Bondsteel-it për menaxhimin e rasteve urgjente

Published

on

By

Ushtarët e Komandës Rajonale në Lindje (RC-E) të misionit të KFOR-it kanë zhvilluar një stërvitje të specializuar për reagim ndaj rrëzimit të aviacionit pranë Kampit Bondsteel.

Ky trajnim kishte për qëllim forcimin e koordinimit mjekësor shumëkombësh dhe rritjen e kapaciteteve për reagim të shpejtë në zonat operative.

Stërvitja bëri bashkë ekuazhet ajrore dhe mjekët fluturues për të ushtruar triazhin e të lënduarve, trajtimin mjekësor dhe procedurat e evakuimit urgjent.

Përmes këtyre aktiviteteve, KFOR-i mban gatishmërinë operacionale dhe aftësitë e nevojshme për të garantuar një mjedis të sigurt për të gjithë njerëzit në Kosovë.

Misioni i udhëhequr nga NATO-ja vazhdon të zbatojë mandatin e tij sipas Rezolutës 1244, në koordinim të ngushtë me Policinë e Kosovës dhe EULEX-in. /E.A/

Continue Reading

Aktualitet

Burim Berisha sjell “RESIDUE”, një reflektim artistik mbi kujtesën dhe transformimin

Published

on

By

Profesori i Fakultetit të Artit dhe Medias Digjitale në UBT, Burim Berisha, do të prezantojë ekspozitën e tij personale “RESIDUE”, e cila do të hapet më 18 korrik në Institutin e Artit Bashkëkohor ARKIV në Pejë.

Ekspozita është pjesë e programit kuratorial të institucionit dhe paraqet një përmbledhje të praktikës artistike të Berishës, të zhvilluar përgjatë më shumë se 25 vjetësh krijimtari në fushën e artit bashkëkohor.

Përmes skulpturës dhe instalacioneve që ndërthurin elemente si tingulli, tymi, dheu dhe materiale të ndryshme, “RESIDUE” eksploron marrëdhënien ndërmjet kujtesës, transformimit dhe gjurmëve që mbeten pas një ngjarjeje, personi apo objekti. Veprat ftojnë publikun në një reflektim mbi praninë dhe mungesën, duke e trajtuar artin si një proces që ruan dhe rikrijon kujtesën përtej momentit të krijimit.

Në këtë ekspozitë, figura nuk paraqitet në mënyrë të drejtpërdrejtë, por ndërtohet përmes materialit, shenjave të pranisë dhe hapësirës, duke krijuar një dialog mes asaj që është e dukshme dhe asaj që mbetet e nënkuptuar.

Ekspozita “RESIDUE” dëshmon për angazhimin e vazhdueshëm artistik të Prof. Burim Berishës dhe kontributin e tij në zhvillimin e artit bashkëkohor, si në Kosovë ashtu edhe në arenën ndërkombëtare.

Continue Reading

Lajmet

Ambasadori i Hungarisë në Kosovë ligjëron në UBT për politikën e zgjerimit të Bashkimit Evropian

Published

on

By

Fakulteti i Shkencave Politike dhe Studimeve të Sigurisë në UBT ka nisur aktivitetet e Akademisë Verore 2026, në kuadër të Global UBT Fest 2026, me një ligjëratë të veçantë nga Ambasadori i Hungarisë në Republikën e Kosovës, László Dux, i cili zhvilloi një dialog me studentët dhe stafin akademik mbi temën “EU Enlargement Policy”.

Aktiviteti inaugurues mblodhi studentë të Shkencave Politike, Studimeve të Sigurisë, Politikave Publike dhe Menaxhimit, të cilët patën mundësinë të diskutojnë mbi një nga temat më aktuale të agjendës evropiane – politikën e zgjerimit të Bashkimit Evropian dhe rëndësinë e saj për vendet aspirante.

Gjatë ligjëratës, Ambasadori Dux trajtoi zhvillimet më të fundit në procesin e zgjerimit të BE-së, sfidat dhe mundësitë që e shoqërojnë këtë proces, si dhe perspektivën e Hungarisë lidhur me të ardhmen evropiane të rajonit. Ai theksoi rëndësinë e bashkëpunimit ndërmjet vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe institucioneve evropiane, duke nënvizuar se zgjerimi mbetet një element kyç për forcimin e stabilitetit, sigurisë dhe zhvillimit në Evropë.

Diskutimi u zhvillua në një atmosferë interaktive, ku studentët adresuan pyetje mbi procesin e integrimit evropian, politikat e zgjerimit, marrëdhëniet ndërkombëtare dhe sfidat gjeopolitike që ndikojnë në të ardhmen e Bashkimit Evropian dhe rajonit.

Përmes organizimit të këtij aktiviteti, UBT vazhdon të sjellë pranë studentëve diplomatë, vendimmarrës dhe ekspertë ndërkombëtarë, duke krijuar mundësi për debat akademik dhe shkëmbim të drejtpërdrejtë të përvojave mbi çështjet më të rëndësishme të politikës globale.

Akademia Verore e Fakultetit të Shkencave Politike dhe Studimeve të Sigurisë do të vazhdojë edhe në ditët në vijim me ligjërata, panele diskutimi dhe aktivitete akademike të fokusuara në diplomaci, siguri, qeverisje dhe politika publike, me pjesëmarrjen e ekspertëve vendorë dhe ndërkombëtarë.

Continue Reading

Të kërkuara