Lajmet

Të jesh nënë e baba për më shumë se dy dekada

“Pse babai nuk më thirri në telefon në ditëlindjen time?”

Published

on

Edi Dylhasi nga Gjakova thotë se para 22 vjetësh iu përmbys bota.

Kjo ndodhi gjatë luftës më 1999, në ditën kur forcat serbe morën me forcë bashkëshortin e saj, Myrtezain, që atëbotë ishte 25 vjeç.

“Është marrë para syve tonë. E ka pasur vajzën në dorë dhe i kanë thënë ta lëshojë vajzën. E kanë marrë pa asnjë arsyetim tjetër”, thotë Edi për Radion Evropa e Lirë.

Që nga ajo ditë, për fatin e Myrtezait nuk dihet asgjë.

Edi Dylhasi së bashku me vajzën e saj Gentën, që ishte dyvjeçare kur iu zhduk babai, u detyruan që të nisnin një jetë të re, të vetme.

“Sapo kishim nisur të krijojmë familje… E pastaj më është dashur ta vazhdoj jetën krejt e vetme, që ta rris vajzën. Bota më është dukur se më ka rënë mbi kokë”, thotë ajo.

“E kam lënë veten anash për ta shkolluar vajzën”

Gjatë këtyre viteve, ajo thotë se si familje janë lodhur në të gjitha aspektet dhe veçanërisht pritja e ka rënduar Edin në aspektin psikologjik.

Edi u ballafaqua me kushte të vështira dhe për një dekadë jetoi nga ndihmat e disa shoqatave. Qëllimi i saj i saj ishte vetëm shkollimi i Gentës.

“Dhjetë vjet kam qenë pa punë, vetëm me ndihma. Kam kursyer për kujdesin ndaj vajzës. Pas një kohe jam punësuar, veten e kam lënë anash për ta shkolluar vajzën”, tregon Edi.

Edi dhe Genta Dylhasi pozojnë pranë fotografisë së Myrtezait, që është i zhdukur që nga viti 1999.
Edi dhe Genta Dylhasi pozojnë pranë fotografisë së Myrtezait, që është i zhdukur që nga viti 1999.

Ajo thotë se jeta si kryefamiljare e pa bashkëshortin pranë, është shumë sfiduese.

“Jeta vetëm është shumë e vështirë, gjithmonë duke i shikuar sytë e të tjerëve. Nuk kam fjalë për të përshkruar sesa e vështirë është. Për çdo problem duhet të merresh vetë. Tash e kisha në një operacion vajzën, e krejt duhet të vraposh vetë”, thekson ajo.

“Pse babai nuk më thirri në telefon në ditëlindjen time?”

Me vështirësi të njëjta është ballafaquar edhe Sillvana Marinkoviq nga Graçanica, komunë me shumicë serbe, që gjendet afër Prishtinës.

Sillvana Marinkoviq.

Ajo ishte 27-vjeçare kur bashkëshorti i saj Gorani u rrëmbye diku në autostradën Prishtinë-Gjilan më 1999. Sillvana mbeti e vetme me dy vajzat – Draganën që atëbotë ishte trevjeçare vjeçare dhe Tamarën shtatëmuajshe.

Sillvana thotë se gjithmonë ka shpresuar se Gorani do të kthehej, e ndërkohë, në të gjitha mënyrat është përpjekur që për vajzat e saj të bëhej edhe nënë edhe baba. Vajzave u kishte thënë se babai ishte në Perëndim duke punuar.

“Fëmijët ishin të vegjël dhe pyetjet ishin shumë të vështira. Pjesa më e vështirë ishte gjetja e përgjigjeve të duhur për ato pyetje: ‘Ku është babai, kur do të vijë, pse babai nuk më thirri në telefon në ditëlindjen time’, dhe pastaj fillonin të qanin, duke thënë se ‘të gjithë erdhën për ditëlindje vetëm babait nuk iu kujtua të na thërrasë në telefon’”, tregon Sillvana.

Sillvana thotë se nuk e mban mend momentin kur vajzat e saj kuptuan se babai i tyre mund të mos kthehej kurrë në shtëpi.

“Ato e kuptuan vetë sepse unë dëgjoja në televizor gjithçka që kishte të bënte me të zhdukurit. Ato vinin me mua në tubimet e shoqatave të personave të zhdukur”.

Edhe Sillvana ia dedikoi jetën e vetë shkollimit të vajzave të saj, por thotë se ky rrugëtim nuk ishte i lehtë.

“Më mungonte ajo mbështetje morale, kur merrja vendime të mëdha që lidheshin me edukimin e fëmijëve”, tregon Sillvana, duke shtuar se thellë brenda vetes beson se burri i saj Gorani është gjallë.

“Ne kur flasim për të, gjithmonë themi: ‘kur të vijë ose kur të kthehet’”, thotë Sillvana dhe thekson se kurrë nuk do të heqë dorë nga kërkimi për burrin e saj.

“E kam rritur djalin me vuajtje”

Erblin Ujkani e njeh babanë e tij, Nexhatin, vetëm përmes një fotografie të vendosur në murin e shtëpisë së tij në Vinarc të Komunës së Mitrovicës.

Drita Ujkani.

Drita Ujkani ka jetuar me bashkëshortin e saj, Nexhatin vetëm pesë vjet.

Nexhati, 31-vjeçar, u vra më 3 maj 1999, bashkë me vëllanë e Dritës, Vehbi Hamzën, 23 vjeç, teksa iknin nga forcat serbe. Trupat e pajetë të tyre u gjetën katër vjet më pas dhe u rivarrosën në vendlindjen e tyre.

Erblini, djali i Dritës, ishte vetëm trevjeçar kur ia vranë babanë.

Drita, e cila tani është 53-vjeçare, thotë se ka vuajtur shumë dhe vazhdon të vuajë në mungesë të bashkëshortit të saj.

“Burri ma ka lënë një djalë. E kam rritur djalin me vuajtje. Një kohë kam jetuar në shatorr, pastaj një shoqatë na e ndërtoi një shtëpi. Kushtet e vështira, me 62 euro kam jetuar dhe më vonë, e kanë bërë 170”, tregon Drita për Radion Evropa e Lirë.

Ajo thotë se jeta për të ishte dhe vazhdon të jetë e vështirë në mungesë të bashkëshortit. Sipas saj, të jesh kryefamiljare dhe pa burrë në Kosovë, nuk është aspak e lehtë.

Nexhat Ujkani. Kjo është fotografia e vetme që familja e tij ka, pasi kujtimet e tjera i kanë humbur gjatë luftës.
Nexhat Ujkani. Kjo është fotografia e vetme që familja e tij ka, pasi kujtimet e tjera i kanë humbur gjatë luftës.

“Duhet të sigurohen të gjitha gjërat për familje, edhe drunjtë (për ngrohje gjatë dimrit). Djali është rritur, por edhe ai është i papunë. Që tri vjet e ka kryer shkollën dhe në mungesë të kushteve nuk e ka vazhduar fakultetin dhe tash është në shtëpi”.

“E vështirë shumë, veç ai që e provon e dinë sa është e vështirë. Edhe të rrisësh fëmijë, edhe të mbash shtëpi, të përgatitësh për djalin, me veshmbathje e të gjitha”, thotë Drita.

1.630 të pagjetur

Kosova ende vazhdon të kërkojë 1.630 persona të zhdukur gjatë luftës më 1998/99, kryesisht shqiptarë. Një vit më herët, ky numër ka qenë 1.643.

Në Ditën Ndërkombëtare të Personave të Zhdukur, shoqatat që merren me të zhdukurit, kanë bërë thirrje që kjo çështje humanitare të depolitizohet.

Çështja e ta pagjeturve ka qenë pjesë e dialogut për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë në Bruksel.

Në shtator të vitit 2020, zyrtarët e delegacionit të Kosovës kishin deklaruar se është arritur me Serbinë një marrëveshje për të pagjeturit. Por, ata nuk patën sqaruar detajet e marrëveshjes.

Zyrtarët e qeverisë së kaluar, të ish-kryeministrit Avdullah Hoti, kishin theksuar se pikat e Marrëveshjes për të pagjeturit do të zbatohen vetëm në rast se arrihet marrëveshja gjithëpërfshirëse dhe juridikisht obliguese me Serbinë.

Kryeministri aktual i Kosovës, Albin Kurti ka thënë se çështja e të pagjeturve nga koha e luftës është një plagë e hapur dhe se “është shumë me rëndësi që të hapen arkivat shtetërore të Serbisë”.

Kontribuoi: Sandra Cvetkoviq

Continue Reading

Vendi

Sveçla: Arsenal i armëve u gjet në fshatrat përreth varrezave masive në Zubin Potok

Published

on

Ministri në detyrë i Punëve të Brendshme të Kosovës, Xhelal Sveçla, tha se një arsenal armësh, municionesh, e uniformash ushtarake u gjetën në fshatrat përreth Kalludrës së Zubin Potokut, aty “ku gjatë javëve të fundit janë zbuluar tri varreza masive” dhe ku autoritetet kanë konfirmuar se kanë identifikuar mbetjet kockore të të paktën 23 personave.

“Zbulimi i këtyre varrezave masive ka nxjerrë në pah edhe një herë dimensionin të krimeve të kryera gjatë luftës së fundit në Kosovë. Veriu i vendit tonë, përmeç se ishte skenë e krimeve të rënda ndaj civilëve, është shfrytëzuar edhe fshehjen e trupave dhe krimeve”, tha Sveçla në një konferencë për media në Mitrovicë.

Ai tha se tani armët do t’i nënshtrohen analizave për të kuptuar nëse të njëjtat janë përdorur për vrasjen e 23 personave që u gjetën në varrezat e dyshuara masive në veri apo edhe në raste të tjera.

“Armatimi që shihni sot para jush është gjetur në 12 lokacione të ndryshme. Nga sot, ai do t`i nënshtrohet ekzaminimit dhe analizave të detajuara, me qëllim të përcaktimit të origjinës, përdorimit dhe lidhjeve të mundshme me rastet e hetuar, përfshirë ekzaminimin e së paku 23 personave, por edhe rasteve të tjera kriminale”, tha Sveçla.

Sipas tij, puna e institucioneve nuk përfundon këtu, por do të vazhdojë me zbardhjen e rrethanave, me identifikimin e përgjegjësve dhe “mbi të gjitha me përpjekjet tona për të sjellë drejtësi për çdo të vrarë, të masakruar apo të zhdukur me dhunë gjatë luftës së fundit në Kosovë”./REL/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Sveçla: Armët në veri u gjetën në 12 lokacione, do të përcaktohet përdorimi i tyre

Published

on

Ministri në detyrë i Punëve të Brendshm eXhelal Sveçla, tha se armatimi në pjesën veriore të vendit është gjetur në 12 lokacione të ndryshme, raporton Ekonomia Online.

Në një konferencë për media nga Qendra e Njësive Speciale “Enver Zymeri” në Mitrovicë, tha se këto armë do të ekzaminohen për t’u përcaktuar përdorimi i tyre.

“Armatimi është gjetur në 12 lokacione të ndryshme. Nga sot, ai do t’i nënshtrohet ekzaminimit dhe analizave të detajuara, me qëllim të përcaktimit të origjinës, përdorimit dhe lidhjeve të mundshme me rastet e hetuara, përfshirë edhe ekzaminimin e së paku 23 personave, por edhe rasteve tjera kriminale”, tha Sveçla./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Mjekësi, Teknologji, Sport: Eksploro Shkencën e Lëvizjes në UBT

Published

on

By

Sporti sot nuk është më vetëm pasion ose garë në terren — është shkencë, teknologji, mjekësi parandaluese dhe industri me zhvillim të pandalshëm. Nëse dëshiron që pasionin tënde për lëvizjen ta shndërrosh në një karrierë elitare me standarde evropiane, Programi Bachelor në Sport dhe Shkenca e LëvizjesUBT është pikënisja jote ideale.

Përmes një ndërlidhje unik mes metodologjive më moderne, laboratorëve të teknologjisë së lartë dhe bashkëpunimit me ekspertë e studiues të njohur evropianë, UBT të përgatit për të qenë një profesionist lider. Ti nuk do të mësosh vetëm se si të trajnosh, por si të kuptosh në detaje fiziologjinë e organizmit të njeriut dhe si ta optimizosh çdo lëvizje.

Ky program të pajis me njohuri të thella teorike dhe praktike, nga menaxhimi i disiplinave të ndryshme sportive e deri te përdorimi i aktivitetit fizik për qëllime rehabilituese e parandaluese. Përmes teknikave të avancuara, ti do të mësosh se si ta përshtatësh ushtrimin fizik për çdo kategori — nga fëmijët dhe sportistët elitarë, e deri te individët me sfida të veçanta shëndetësore.

Inovacioni dhe teknologjia janë në zemër të studimeve të tua. Në UBT do të mësosh të përdorësh të dhënat elektronike, kërkimin shkencor dhe mjetet digjitale për të matur performancën, për të analizuar lëvizjet dhe për të hartuar programe fitnesi që sjellin rezultate maksimale e të sigurta.

Përveç anës fizike e shkencore, programi zhvillon te ti kompetenca kyçe në menaxhimin dhe marketingun sportiv. Ti do të mësosh se si të udhëheqësh projekte, të organizosh burime dhe të zgjidhësh me kreativitet e inovacion sfidat komplekse në industrinë e sportit, rekreacionit dhe kohës së lirë.

Tregu i punës ka nevojë për profesionistë të formuar sipas standardeve evropiane. Pas diplomimit në UBT, ti nuk do të jesh thjesht një i diplomuar në sport, por një specialist i kualifikuar gati për të udhëhequr në klube sportive, qendra rehabilituese, institucione shëndetësore dhe me sipërmarrje personale. E ardhmja e shkencës sportive fillon në UBT.

 

Continue Reading

Vendi

Vuçiq i kërkon NATO-s të ndalë tërheqjen e KFOR-it nga ura në Mitrovicë

Published

on

By

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, tha se i ka kërkuar sekretarit të përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, që KFOR-i, misioni i aleancës në Kosovë, të ndalë zvogëlimin gradual të pranisë në urën kryesore mbi lumin Ibër në Mitrovicë të Veriut.

“Sapo i dërgova një letër sekretarit të përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, dhe kërkova që KFOR-i, në përputhje me Rezolutën 1244 të OKB-së, të ndalë terrorin ndaj serbëve, përndjekjen dhe arrestimet e tyre, rrënimin e shtëpive, si dhe hapjen e urës mbi Ibër”, shkroi Vuçiq në Instagram më 20 gusht.

“Besoj se vlerësimi i tij do të jetë se paqja dhe stabiliteti rajonal janë të një rëndësie të madhe”, shtoi ai.

Radio Evropa e Lirë i është drejtuar NATO-s për koment lidhur me kërkesën e Vuçiqit dhe është në pritje të përgjigjes.

Mitrovica, pas luftës së vitit 1999, u nda në pjesën veriore, me shumicë serbe, dhe atë jugore, ku shumicën e përbëjnë shqiptarët. Sot ato funksionojnë si dy komuna të ndara.

Megjithatë, që nga përfundimi i luftës, KFOR-i e ka mbajtur nën mbikëqyrje urën mbi Ibër, e cila ndër vite ka qenë pikë e përplasjeve ndëretnike.

Sipas Vuçiqit, tërheqja e KFOR-it nga ura në këtë moment do të “krijonte kushte për një përballje përfundimtare me popullsinë serbe” në veri të Kosovës.

Ai tha se autoritetet në Serbi do të vazhdojnë “luftën politike me të gjitha mjetet e mundshme”, duke mos përjashtuar as mundësinë e thirrjes së një seance të posaçme të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara.

Vuçiq tha gjithashtu se shefi i Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë së Serbisë, Millan Mojsilloviq, ka zhvilluar një bisedë “shumë të vështirë” dhe “të keqe” me komandantin e KFOR-it, gjeneralmajor Ozkan Ulutash.

Ulutash u takua më 12 gusht edhe me përfaqësues të Listës Serbe, partisë kryesore të serbëve të Kosovës që gëzon mbështetjen e Beogradit dhe që gjithashtu kundërshton zvogëlimin e pranisë së KFOR-it në urën mbi Ibër.

Komandanti i KFOR-it tha atëherë se procesi i optimizimit të pranisë ishte nisur si rezultat i përmirësimit të situatës së sigurisë në Kosovë dhe se ai do të zhvillohej gradualisht.

Ura kryesore mbi lumin Ibër konsiderohet një nga pikat më të ndjeshme në aspektin e sigurisë në veri të Kosovës.

Misioni i NATO-s ka theksuar se vazhdon ta zbatojë mandatin e tij në përputhje me Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara, duke kontribuar në ruajtjen e një mjedisi të sigurt dhe të lirisë së lëvizjes për të gjithë njerëzit në Kosovë.

KFOR-i ka thënë se do të vazhdojë të veprojë në mënyrë të paanshme dhe në koordinim me Policinë e Kosovës dhe EULEX-in, në përputhje me rolet përkatëse të secilit në fushën e sigurisë.

Ura kryesore mbi Ibër aktualisht është e hapur vetëm për këmbësorë. Qeveria e Kosovës kishte paralajmëruar në korrik të vitit 2024 hapjen e saj edhe për qarkullimin e automjeteve, një nismë që shkaktoi tensione dhe reagime nga bashkësia ndërkombëtare.

Ndërkohë, Qeveria e Kosovës ka ndërtuar edhe dy ura të tjera pranë urës kryesore – një për këmbësorë dhe një për automjete – me synimin për të lidhur Mitrovicën e Veriut me Mitrovicën e Jugut. /REL/

 

Continue Reading

Të kërkuara