Shëndet

Pse jemi altruistë apo egoistë? Përgjigja gjendet edhe te truri ynë

Studimi i botuar në “Nature Neuroscience”, analizoi shkaqet që çojnë në qëndrime altruiste ose egoiste.

Published

on

Altruistë apo egoistë? Studiuesit nga Universiteti Shtetëror i Milanos dhe nga Instituti Italian i Teknologjisë kanë zbuluar se kjo varet nga faktorët socialë dhe të sjelljes, por edhe nga mekanizmat e trurit që prekin një zonë të caktuar të trurit tonë, amigdalën.

Studimi i botuar në “Nature Neuroscience”, analizoi shkaqet që çojnë në qëndrime altruiste ose egoiste në botën e kafshëve, me synim ofrimin e njohurive gjithnjë e më të detajuara mbi mekanizmin që qëndron në themel të këtyre sjelljeve, për t’i kuptuar më mirë të gjitha ato gjendje patologjike, neuropsikiatrike apo neurodegjenerative, në të cilën sjellja sociale nuk është funksionale.

Për shembull rastet e një mungese të theksuar të ndjeshmërisë apo një sjellje anti-sociale të tepruar. Studimi u bë i mundur edhe nga fakti se për rreth 10 vite janë bërë studime tek kafshët mbi aspekte që lidhen me sferën emocionale dhe afektive. Historikisht ishte menduar se këto lloj funksionesh njohëse dhe sociale, ishin disi të rezervuara për njeriun dhe jo për gjitarët e tjerë

“Studimi nisi rreth 5 vite më parë. Ne pyetëm veten nëse minjtë ishin në gjendje të kryenin veprime që më pas mund të çonin në përfitime për bashkëmoshatarët e tyre, duke bërë një përpjekje më të madhe për të ndarë një shpërblim me partnerin e tyre. Duke analizuar sjelljen, ne e përdorëm këtë test për të studiuar neurobiologjinë që qëndron në themelin e këtyre zgjedhjeve”, shpjegon studiuesi dhe neuroshkencëtari Diego Skexha.

Studiuesit vunë re se përkatësia në të njëjtin kontekst shoqëror kishte një ndikim, po ashtu edhe dominimi shoqëror. Kafshët ashtu si njerëzit kanë një hierarki sociale brenda grupit të tyre, dhe ato në rangjet më dominuese priren të ndajnë shpërblimet në një mënyrë mëpreferenciale.

Hapi tjetër ishte të analizohej, nga pikëpamja neurobiologjike, cilat ishin qarqet e lidhura me këtë lloj sjelljeje në tru, duke zbuluar se amigdala bazolaterale tregon një aktivitet më të lartë neuronal tek kafshët më altruiste. Këto analiza shumë të sakta janë të mundshme falë kemogjenetikës, që i jep mundësi studiuesve të aktivizojnë dhe çaktivizojnë qarqet të caktuara të trurit, për të kuptuar se cilat janë të përfshira në një proces të caktuar.

Kur çaktivizoheshin këto qeliza specifike, studiuesit panë se humbi predispozita për të qenë altruistë. Por truri nuk funksionon në një lloj ndarje të pandikueshme. Ndaj studiuesit analizuan lidhjet midis amigdalës bazolaterale dhe korteksit paraballor, ky i fundi i përfshirë në shumë procese njohëse.

Dhe ata vunë re të njëjtën sjellje:kur çaktivizoheshin qelizat, gati të gjitha kafshët u bënë më egoiste.

“Funksionimi i këtyre mekanizmave të zbuluara tek minjtë, mund të jetë i ngjashëm te njerëzit. Korteksi paraballor dhe amigdala, nuk janë rajone të zgjedhura rastësisht. Ne e dimë që amigdala është e përfshirë në funksione të lidhura me shoqërizimin edhe tek njerëzit. Edhe korteksi paraballor ka një rol kontrollues dominues mbi shumë funksione njohëse në sferën sociale”, thotë Skexha.

Ai thekson se rezultatet e këtij studimi mund të aplikohen mbi modele jofunksionale dhe patologjike, të cilat do të jenë të dobishme në studimin e sëmundjeve neuropsikiatrike.

“Aktualisht po përdorim modele të sëmundjeve neurodegjenerative si Alzheimeri për të kuptuar, dhe në të ardhmen për të identifikuar praninë e një objektivi të mundshëm, duke vepruar kësisoj drejtpërdrejt në ato deficite sociale që manifestohen në shumë gjendje neuropsikiatrike”, shtoi ai.

Por ky studim nuk ka rëndësi vetëm për sëmundjet neurodegjenerative.

“Ne po studiojmë shumë nga faktorët gjenetikë që favorizojmë disa patologji, dhe po shohim se si këto modele egoizmi dhe altruizmi mund të ndryshojnë në sëmundjet gjenetike që i predispozojnë disa njerëz për t’u prekur nga sëmundje si skizofrenia dhe autizmi”, thotë Francesko Papaleo, shef i laboratorit të “Genetics of Cognition” në Institutin Italian të Teknologjisë që mori pjesë në studim.

“Ideja është që këto qarqe nuk funksionojnë mirë si tek fëmijët, dhe për këtë arsye subjekti nuk është në gjendje të zhvillojë disa aftësi social-konjitive. Qëllimi ynë është të kuptojmë se cilat nëntipe qelizore nuk janë formuar në mënyrën e duhur, duke ndërhyrë në fillim për të qenë në gjendje që t’i korrigjojmë ato”, shton ai.

Por a ka një predispozitë gjenetike ndaj altruizmit dhe egoizmit?

“Kjo është e vështirë të thuhet, por nuk mund të përjashtojmë që ka diçka të lindur tek secili prej nesh, që mund të konsiderohet si një lloj predispozicioni. Për shembull, ne kemi parë që kafshët në fund të testit shprehnin preferenca që priren të jenë altruiste, janë gjithashtu ato që kanë një interes më të madh për t’u shoqëruar me të tjerët”, thotë Skexha.

Pra ka disa predispozita gjenetike që na bëjnë pak a shumë të ndjeshëm ndaj të tjerëve. 

“Autizmi dhe skizofrenia kanë një ndikim të madh gjenetik, prandaj ekziston një predispozitë për ndryshime në sferën socio-konjitive. Gjithsesi, nuk ka një gjen specifik të altruizmit apo egoizmit”, përfundon Papaleo./Wired – Bota.al

Continue Reading

lajme

United Hospital fuqizon kujdesin për shëndetin e gruas – Shërbime moderne gjinekologjike me përkushtim profesional

Published

on

By

Shëndeti i gruas dhe i nënës mbetet një nga shtyllat kryesore të një shoqërie të shëndetshme, ndërsa kujdesi profesional gjinekologjik është vendimtar për parandalimin, diagnostikimin dhe trajtimin në kohë të shumë problemeve shëndetësore. Duke u mbështetur në standardet bashkëkohore të mjekësisë, United Hospital vazhdon të ofrojë shërbime të avancuara në fushën e gjinekologjisë dhe obstetrikës, duke garantuar siguri, profesionalizëm dhe përkujdesje të personalizuar për çdo paciente.

Nën vizionin strategjik të Prof. Dr. Edmond Hajrizit, United Hospital ka ndërtuar një model bashkëkohor të ofrimit të shërbimeve shëndetësore, ku teknologjia, digjitalizimi dhe inovacioni janë shndërruar në shtyllat kryesore të transformimit klinik. Integrimi i sistemeve inteligjente, pajisjeve diagnostikuese të gjeneratës së fundit dhe proceseve të digjitalizuara ka ngritur standardet e cilësisë, sigurisë dhe efikasitetit në trajtimin e pacientëve.

Ky vizion modern ka prodhuar rezultate të prekshme edhe në fushën e gjinekologjisë dhe obstetrikës, duke mundësuar diagnostikim më të hershëm, monitorim më të saktë të shtatzënisë, planifikim optimal të ndërhyrjeve kirurgjikale dhe kujdes multidisiplinar sipas standardeve më të avancuara ndërkombëtare.

Në këtë mënyrë, United Hospital po afirmohet si një qendër moderne e ekselencës mjekësore, ku inovacioni teknologjik vihet në funksion të mbrojtjes së shëndetit të gruas dhe përmirësimit të vazhdueshëm të cilësisë së kujdesit shëndetësor.

Në kuadër të këtij angazhimi, Dr. Flora Belegu-Spahija, Specialiste në Gjinekologji dhe Obstetri, ofron një gamë të plotë shërbimesh për shëndetin riprodhues të grave, duke përfshirë kontrollet rutinë gjinekologjike, diagnostikimin e hershëm të sëmundjeve, ndjekjen profesionale të shtatzënisë, si dhe trajtimin e rasteve që kërkojnë ndërhyrje kirurgjikale.

Në United Hospital, çdo paciente trajtohet sipas nevojave të saj specifike, ndërsa çdo procedurë planifikohet me kujdes maksimal dhe realizohet në bashkëpunim të ngushtë me ekipin e anesteziologjisë dhe specialistëve të tjerë, duke garantuar standarde të larta të sigurisë dhe cilësisë.

Investimi në teknologji moderne, përvoja profesionale e stafit mjekësor dhe qasja humane ndaj pacientes e kanë bërë United Hospital një adresë të besueshme për gratë që kërkojnë kujdes shëndetësor cilësor në çdo fazë të jetës së tyre.

Për vizitë ose konsultë, pacientet mund të rezervojnë termin në numrat 038 60 70 70 dhe 046 60 70 70, në objektin e United Hospital, në aksin Prishtinë–Ferizaj, Km 7, ku shëndeti i gruas trajtohet me profesionalizëm, dinjitet dhe teknologji të avancuar./rajonipress/

Continue Reading

Lajmet

“United Hospital”, revolucionarizon kujdesin kardiovaskular në Kosovë: Kontroll i plotë i zemrës për vetëm 50 euro

Published

on

By

Paketa përfshin ekzaminim të plotë kardiovaskular, vizitë specialistike me EKG, ekokardiografi dhe Doppler të arterieve karotide, duke u ofruar pacientëve një vlerësim gjithëpërfshirës të gjendjes së tyre kardiovaskulare në një vend të vetëm dhe me teknologji bashkëkohore.

Nën udhëheqjen e re të rektorit dhe profesionistit të njohur, prof.dr.Edmond Hajrizi, “United Hospital”, po hyn në një fazë të re zhvillimi, duke vendosur në qendër të misionit të tij qasjen e barabartë të qytetarëve në shërbime shëndetësore cilësore. I njohur për arritjet e tij akademike, shkencore dhe inovative në nivel ndërkombëtar, Hajrizi ka artikuluar një vizion të qartë për transformimin e institucionit, me fokus në uljen e kostove të shërbimeve dhe përafrimin e tyre me mundësitë ekonomike të qytetarëve të Kosovës.

“Po kujdesem që shëndeti i qytetarëve të jetë prioriteti ynë kryesor, duke i përshtatur shërbimet me kushtet reale ekonomike dhe të ardhurat e tyre. Synimi ynë është që askush të mos privohet nga kujdesi shëndetësor profesional dhe cilësor për shkak të pamundësisë financiare. Po punojmë që standardet më të larta mjekësore të jenë të arritshme për çdo qytetar”, ka deklaruar Hajrizi për Rajonipress.

Sipas tij, modeli i ri i funksionimit të spitalit synon të ndërthurë ekselencën profesionale me përgjegjësinë sociale, duke dëshmuar se kujdesi shëndetësor modern mund të jetë njëkohësisht cilësor, inovativ dhe i përballueshëm.

Në një kohë kur kujdesi shëndetësor cilësor dhe i përballueshëm mbetet prioritet për qytetarët, United Hospital po vazhdon të dëshmojë përkushtimin e tij për ofrimin e shërbimeve moderne mjekësore me standarde të larta profesionale dhe çmime të qasshme për të gjithë.

Spitali, i cili po konsolidohet si një nga institucionet private më të avancuara shëndetësore në Kosovë, ka prezantuar një paketë të re kardiovaskulare me çmim promocional prej vetëm 50 eurosh, duke synuar rritjen e kujdesit preventiv dhe diagnostikimit të hershëm të sëmundjeve të zemrës dhe enëve të gjakut.

Paketa përfshin ekzaminim të plotë kardiovaskular, vizitë specialistike me EKG, ekokardiografi dhe Doppler të arterieve karotide, duke u ofruar pacientëve një vlerësim gjithëpërfshirës të gjendjes së tyre kardiovaskulare në një vend të vetëm dhe me teknologji bashkëkohore.

Ekspertët shëndetësorë theksojnë se diagnostikimi i hershëm është çelësi për parandalimin e komplikimeve serioze kardiovaskulare, ndërsa kontrollet e rregullta mund të ndikojnë drejtpërdrejt në përmirësimin e cilësisë së jetës dhe uljen e rreziqeve për sëmundje të zemrës.

Me investime të vazhdueshme në teknologji mjekësore, staf profesional dhe shërbime të specializuara, United Hospital po ndërton një model të ri të kujdesit shëndetësor privat, ku cilësia, siguria dhe qasja e përballueshme për pacientin ecin paralelisht.

Përfaqësuesit e spitalit bëjnë të ditur se kjo ofertë është pjesë e angazhimit të tyre për ta afruar diagnostikimin modern me çdo familje kosovare, duke dëshmuar se shërbimet shëndetësore të standardeve të larta nuk duhet të jenë domosdoshmërisht të shtrenjta.

Qytetarët që dëshirojnë të përfitojnë nga kjo paketë mund të rezervojnë terminin e tyre në United Hospital, në aksin Prishtinë-Ferizaj, ku kujdesi profesional dhe teknologjia moderne vihen në shërbim të shëndetit të secilit pacient.

Sepse një zemër e shëndetshme mbetet investimi më i rëndësishëm për një jetë të sigurt, aktive dhe me cilësi./rajonipress/

Continue Reading

lajme

Buzëqeshje më e bardhë dhe më e shëndetshme, United Hospital me ofertë ekskluzive njëmujore

Published

on

By

Një buzëqeshje e bardhë, e shëndetshme dhe plot vetëbesim është një nga elementet më të rëndësishme të paraqitjes personale. Duke e pasur parasysh rëndësinë e kujdesit oral dhe estetikës dentare, United Hospital ka lansuar një ofertë të veçantë për të gjithë qytetarët që dëshirojnë të përmirësojnë pamjen e buzëqeshjes së tyre me standarde të larta profesionale.

Për një periudhë të kufizuar prej vetëm një muaji, pacientët mund të përfitojnë dy seanca për zbardhimin profesional të dhëmbëve për vetëm 50 euro, një mundësi e favorshme për të arritur rezultate të dukshme dhe të sigurta nën mbikëqyrjen e specialistëve.

Në United Hospital, procedura e zbardhimit realizohet duke respektuar standardet më të avancuara mjekësore dhe pa dëmtuar smaltin e dhëmbëve. Trajtimi kryhet nga një ekip i specializuar stomatologësh dhe kirurgësh maksilo-facialë, duke garantuar siguri maksimale dhe kujdes profesional për çdo pacient.

Sipas ekipit mjekësor të spitalit, rezultatet janë të dukshme menjëherë pas trajtimit, ndërsa procedura është e përshtatshme për personat që dëshirojnë të përmirësojnë estetikën e buzëqeshjes së tyre në mënyrë të sigurt dhe efektive.

United Hospital vazhdon të ofrojë shërbime cilësore shëndetësore dhe stomatologjike, duke sjellë oferta që kombinojnë profesionalizmin, teknologjinë moderne dhe kujdesin ndaj pacientit.

Për shkak të interesimit të madh dhe kohëzgjatjes së kufizuar të ofertës, qytetarët ftohen të rezervojnë terminet e tyre me kohë dhe të përfitojnë nga kjo mundësi e veçantë për një buzëqeshje më të ndritshme dhe më të shëndetshme./rajonipress/

Continue Reading

Lajmet

Profesori i UBT-së, Genc Demjaha, ligjëroi në Simpoziumin e III-të të Shoqatës së Mjekëve Shqiptarë në Austri

Published

on

By

Profesori i UBT-së, Genc Demjaha, ishte një nga ligjëruesit e Simpoziumit të III-të të organizuar nga Shoqata e Mjekëve Shqiptarë në Austri (SHMSHA), në bashkëpunim me Odën e Mjekëve të Krahinës së Steiermarkut (Ärztekammer Steiermark), ngjarje e mbajtur në Graz të Austrisë.

Në kuadër të programit shkencor të simpoziumit, profesori Demjaha mbajti ligjëratën me temën “Parimet e Sigurisë së Pacientit në Sistemin Shëndetësor”, ku trajtoi aspektet themelore të sigurisë së pacientit dhe rëndësinë e zbatimit të standardeve bashkëkohore në kujdesin shëndetësor.

Gjatë prezantimit, ai vuri theks të veçantë në menaxhimin e rreziqeve klinike, promovimin e kulturës së sigurisë në institucionet shëndetësore, si dhe në përgjegjësinë profesionale për ofrimin e shërbimeve cilësore dhe të sigurta për pacientët. Ligjërata nxiti diskutime të rëndësishme ndërmjet pjesëmarrësve dhe kontribuoi në shkëmbimin e praktikave më të mira në fushën e sigurisë së pacientit.

Simpoziumi mblodhi mjekë, stomatologë, studiues dhe profesionistë të shëndetësisë nga Austria, Kosova, Shqipëria, Maqedonia e Veriut dhe vende të tjera evropiane, duke shërbyer si platformë për prezantimin e arritjeve shkencore, shkëmbimin e përvojave profesionale dhe forcimin e bashkëpunimit ndërkombëtar në sektorin e shëndetësisë.

Organizimi i këtij simpoziumi, për herë të parë në bashkëpunim të ngushtë me Ärztekammer Steiermark, përfaqëson një hap të rëndësishëm drejt thellimit të lidhjeve profesionale dhe institucionale ndërmjet komunitetit mjekësor shqiptar dhe institucioneve shëndetësore austriake.

Pjesëmarrja dhe kontributi i profesorit Genc Demjaha në këtë ngjarje prestigjioze dëshmojnë angazhimin e vazhdueshëm të stafit akademik të UBT-së në promovimin e dijes, shkëmbimin e ekspertizës dhe avancimin e praktikave profesionale në nivel ndërkombëtar.

Continue Reading

Të kërkuara