Lajmet

E drejta e grave për trashëgiminë mbetet ende tabu në Kosovë

Sipas të dhënave, vetëm 4 për qind të grave në Kosovë iu respektohet kjo e drejtë.

Published

on

E drejta e pjesëmarrjes së gruas në trashëgiminë familjare, vazhdon të mbetet ende tabu brenda vetë familjeve.

Sipas të dhënave, vetëm 4 për qind të grave në Kosovë iu respektohet kjo e drejtë. Ndërsa, rreth 15 për qind e pronave janë të regjistruara në emër të tyre. Organizata të ndryshme që merren me mbrojtjen e grave, thonë se një nga sfidat për gratë është edhe e drejta e tyre për të trashëguar pronën, derisa kanë propozuar edhe largimin e nenit që lejon heqjen dorë nga trashëgimia.

Ligjet e Kosovës, garantojnë të drejtat e barabarta për gratë dhe burrat, por ndikimi i kulturës, traditës, kushtet ekonomike dhe niveli i arsimimit, kanë ndikuar kundër arritjes së barazisë së paraparë me ligj. Zbatimi i ligjit mbi trashëgiminë ende çalon dhe përmirësimet janë të pakta. Edona Selimi, nga Organizata Iniciativa për Drejtësi dhe Barazi, tha për Radio Kosovën se fatkeqësisht pak gra janë të vetëdijshme për të drejtat e tyre, e sidomos për pjesëmarrjen e saj në trashëgimi.

“Mendoj se ende ekziston një mentalitet i tillë i heqjes dorë nga trashëgimia për hir të familjes. Përafërsisht, sipas të dhënave nga vitet e kaluara diku 4 deri në 5 për qind e grave në Kosovë marrin pjesë në trashëgiminë familjare. Pra, pozita e gruas në shoqëri për sa i përket trashëgimisë nuk qëndron mirë, edhe pse ajo u takon me Ligjin për Trashëgiminë. Mirëpo, ky ligj nuk po gjen zbatim në shoqërinë tonë. Sipas një hulumtimi, rreth 18 për qind e grave heqin dorë nga trashëgimia, për arsye të familjes dhe për të mos krijuar konflikte”, tha ajo.

Sipas të dhënave, rreth 15 për qind e pronave janë të regjistruara në emër të grave. Selimi, theksoi se sipas Ligjit për Trashëgiminë, çdo pronë që blihet gjatë martesës, ajo regjistrohet në emër të të dy bashkëshortëve.

“Pasojat e mos-trashëgimisë së grave në familje është rezultat i pabarazisë në trashëgiminë pronësore. Nëse nuk e trashëgojnë gratë pronën njësoj si burrat trashëgiminë pronësore, atëherë i bie që vetëm 50 për qind e popullsisë, që janë burrat, të kenë fuqizim ekonomik të tyre, ndërsa shumë gra të cilat nuk e trashëgojnë pronën, nuk janë të pavarura ekonomikisht dhe të pavarura nga meshkujt. Për këtë arsye, duhet të fillojë vetëdijesimi i shoqërisë e i familjes, në mënyrë që të ketë zhvillim të shoqërisë 100 për qind, e jo vetëm 50 për qind”, tha ajo.

Ndërkohë, Adelina Tërshani nga Rrjeti i Grave të Kosovës, tha për Radio Kosovën se organizatat anëtare të Rrjetit, kanë propozuar amendamentimin e Ligjit për Trashëgiminë, duke e hequr plotësisht nenin që lejon heqjen dorë nga trashëgimia.

“E vërteta është se Ligji për Trashëgiminë që është në fuqi, e parasheh që trashëguesi mund të heqë dorë nga pasuria, nuk e përcakton që një nen i tillë duhet të përdoret vetëm nga gratë. Por, duke ditur mentalitetin patriarkal në Kosovë, është neni që keqpërdoret më së shumti nga noterët, gjyqtarët, prokurorët dhe nga vetë familjet, ku rrjedhimisht gratë heqin dorë nga pasuria e tyre. Prandaj, nëpër vite të tëra me organizatat anëtare kemi avokuar që një nen i tillë duhet të ndryshojë, por ende nuk ka lëvizje në këtë drejtim. Por, në momentin që Ligji diskutohet për t’u amendamentuar, ne i kemi rekomandimet e gjetjet tona, që një nen i tillë duhet të largohet, në mënyrë që të mos jepet mundësia për t’u keqpërdorur në të keqen e grave”, tha ajo.

Në Ligjin për Trashëgimi i Kosovës, neni 3 pika 1 thotë se “Të gjithë personat fizikë në kushte të njëjta janë të barabartë në trashëgimi”. Sipas Ligjit për Trashëgimi, trashëgimtarët ligjorë janë: fëmijët e trashëgimlënësit, të adoptuarit e tij dhe pasardhësit e tyre, bashkëshorti, prindërit, vëllezërit e motrat.

Nga ana ligjore, neni 7.2 i Kushtetutës së Kosovës, ndalon në mënyrë të qartë diskriminimin e grave. Për me tepër, neni 22 përcakton se Konventa për eliminimin e të gjitha formave të diskriminimit ndaj gruas është përfshirë shprehimisht në ligjet e Kosovës.

Lajmet

Filmi kosovar “DUA” do të hapë edicionin e 18-të të PriFest

Published

on

Filmi kosovar “DUA”, me regji të Blerta Bashollit, do të hapë edicionin e 18-të të PriFest – Prishtina International Film Festival, më 8 shtator në Prishtinë.

Sipas organizatorëve, rikthimi i filmit në kryeqytet ka një domethënie të veçantë, pasi historia e tij lidhet drejtpërdrejt me Kosovën dhe periudhën e viteve ’90. Filmi trajton adoleshencën, miqësinë, identitetin dhe rezistencën përmes historisë së një vajze 13-vjeçare në Prishtinën e asaj kohe.

Në kastin e filmit janë Pinea Sylejmani, Vlera Bilalli, Yllka Gashi, Kushtrim Hoxha, Kaona Sylejmani, Andi Bajgora, Fiona Abdullahu dhe Arben Bajraktaraj.

“DUA” është bashkëprodhim i Kosovës, Zvicrës dhe Francës, me skenar nga Blerta Basholli dhe Nicole Borgeat, montazh nga Enis Saraçi dhe drejtore fotografie Lucie Baudinaud.

Filmi e pati premierën botërore në Festivalin e Kanës 2026, në Seksionin e Kritikëve të Javës së Kritikës.

Pas prezantimit në festivale ndërkombëtare, “DUA” do të rikthehet në Prishtinë si filmi hapës i PriFestit, i cili do të vazhdojë për gjashtë ditë me shfaqje filmash, takime dhe aktivitete të ndryshme./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Bebe Rexha nominohet për herë të parë si artiste e pavarur në MTV VMA

Published

on

Bebe Rexha ka marrë nominimin e saj të parë në MTV Video Music Awards si artiste e pavarur, falë këngës “New Religion”, në bashkëpunim me grupin britanik Faithless.

Kënga është nominuar në kategorinë “Best Dance” në edicionin e vitit 2026 të MTV VMA.

Lajmin e ka bërë të ditur vetë këngëtarja përmes një postimi në Instagram, ku ka shprehur entuziazmin për këtë arritje.

“REXHARS!!! Më në fund jemi nominuar për këngën tonë DHE si artiste e PAVARUR – NEW RELIGION”, ka shkruar Rexha.

“New Religion” është publikuar në mars të këtij viti dhe shënon bashkëpunimin e saj me grupin britanik Faithless./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Sekuestrohen mbi 29 mijë euro në Vërmicë, inicohet rast për shpëlarje parash

Published

on

By

Policia e Kosovës sipas raportit 24 orësh, ka iniciuar një rast të dyshuar për “Shpëlarje parash”, pasi gjatë një patrullimi afër liqenit të Vërmicës mbrëmjen e së mërkurës ka ndaluar një automjet të dyshimtë.

Gjatë kontrollit të veturës,  zyrtarët policorë i kanë gjetur ngasësit kosovar një zarf me 29,200 euro të paparalajmëruara.

Lidhur me ngjarjen është njoftuar menjëhatë prokurori kujdestar, ndërsa njësitet kompetente policore kanë nisur hetimet për të zbardhur origjinën e parave dhe rrethanat e plota të rastit. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 20 gusht 1993-1998?

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

Foto: Gorozhupi

20 gusht 1993

Në Malishevë policia serbe plaçkiti sasi të konsiderueshme malli e devizash

Në njoftimet plotësuese nga Malisheva, thuhet dje, në ditën e tregut në Malishevë, ekspedita e policisë dhe civilëve serbë e përbërë prej afro 150 vetash, nga qytetarët dhe tregtarët shqiptarë të kësaj ane, plaçkiti dhe konfiskoi një sasi të konsiderueshme malli dhe devizash.

Kështu, në dyqanin e Skënder Krasniqit, policët serbë konfiskuan mall me vlerë prej afro 5.000 markash gjermane, ndërsa në duçanin e Nuhi dhe Hamdi Zulfajt, u plaçkit mall me vlerë prej 1.000 markash gjermane. U plaçkit edhe butiku “Levis”, pronë e Xhevat Bytyçit, nga i cili u morën 1.100 marka gjermane. Nga Hilmi, Ramiz dhe Hysen Raba, policia plaçkiti mall me vlerë prej 7.500 markash gjermane, Agron R.Berishës nga Gurbardhi ia plaçkiti 500 marka gjermane, Besim Luma nga Gjakova 300 marka gjermane, ndërsa Enver Hoti nga Carralluka tekstil me vlerë prej 3.000 markash gjermane.

Komisioni për Informim i LDK-së së Malishevës, gjithashtu njofton se ekspedita e policisë serbe plaçkiti edhe Salih Telakun nga Banja, Habib Paçarizin nga Dragobili, Tasim Foniqin nga Llazica, Hasan Mazrrekun nga Malisheva, Ramadan Bytyçin nga Shkoza e të tjerë.

 

 

20 gusht 1994

Represioni në Kosovë

Podujevë: – Më 17 gusht, policia serbe nën pretekst të kërkimit të armëve, bastisi shtëpinë e Murat Makollit në fshatin Hërticë të Podujevës. Murat Makollit iu la thirrja që të paraqitet së bashku me djemtë e tij në stacionin e policisë.

Të njëjtën ditë, policia nën pretekst të kërkimit të armëve, ishte në shtëpitë e Sallah e Bajram Berishës në fshatin Zakut të Podujevës. Nga Bajram Berisha policia kërkoi një automatik, ndërsa te Sallah Berisha u gjet një revole.

Pardje, policia ishte në shtëpinë e Gani Haxhiut, nga i cili konfiskoi një revole.

Po këtë ditë, në fshatin Murgull, policia serbe ndau shumë thirrje personave të cilët kohë më parë i kanë dorëzuar armët.

Dje, policia nën pretekst të kërkimit të armëve, bastisi shtëpinë e Rrustem Shalës në Podujevë. Njoftohet se Rrustem Shalën policia e keqtrajtoi në prani të anëtarëve të familjes, ndërsa pas bastisjes atë e morën me vete në polici.

Rrustem Shala po mbahet ende në arrest.

Viti: – Këto ditë, policia mori në shtëpinë e tij, Ismet Aliun nga fshati Lybishtë i Vitisë, i cili në stacionin e policisë në Viti u rrah brutalisht nën pretekst të dorëzimit të armëve. Ismet Aliu në lokalet e policisë në Viti u mbajt prej orës 7:00 deri rreth orës 22:00.

Ndërkaq në fshatin Lubishtë, policia gjeti një revole tek Nasuf Dalipi, i cili u dërgua menjëherë në vuajtje të dënimit me 30 ditë burg.

Më 17 gusht, policia nën pretekst të kërkimit të armëve ishte në shtëpinë e Halit Arifit në fshatin Mogillë të Vitisë. Halil Arifi nuk ishte në shtëpi, ndërsa policët i thanë bashkëshortes së tij që ta thërras vëllain e Halitit, Ramiz Arifin. Nga Ramizi, policia kërkoi që të dorëzojë një pushkë, ndërsa nga Haliti kërkuan të dorëzojë një revole. Policia urdhëroi Ramiz Arifin që të nesërmen të paraqitet së bashku me vëllain e tij në stacionin e policisë në Viti.

Më 16 gusht, një ekspeditë e policisë serbe e stacionit të policisë në Ferizaj, nën pretekst të kërkimit të armëve bastisi shtëpinë e Adem Maliqit në fshatin Budrikë. Adem Maliqi nuk gjendej në shtëpi, ndërsa policia mori dy vajzat e Ademit, Ajtene dhe Fatmire Maliqin, të cilat në stacionin e policisë në Ferizaj u mbajtën rreth shtatë orë. Ato u morën në pyetje për kinse armët e babait të tyre.

Të njëjtën ditë në fshatin Budrikë e njëjta ekspeditë e policisë bastisi shtëpinë e Zeqir Rexhepit, tek i cili u gjet një pushkë.  Zeqir Rexhepi punon përkohësisht në Zvicër, ndërsa policët morën me vete bashkëshorten e tij, Remzien e cila në stacionin e policisë në Ferizaj u mbajt rreth tri orë. Ajo u pyet se nga kush është blerë arma.

Më 17 gusht, policia serbe nga Gjilani kërkoi në fshatin Budrikë, Xhevat Halilin tek i cili u gjet një pushkë.

Të njëjtën ditë, e njëjta ekspeditë e policisë, kërkoi Feriz Abazin, i cili nuk gjendej në shtëpi. Atij iu la thirrja që të paraqitet në stacionin e policisë në Gjilan.

Skënderaj: – Dje, rreth orës 11:00, policia mori të rinjtë Agron e Tahir Gashin nga Kopiliqi i Skënderajt. Nga këta të rinj policia serbe u interesua të dijë se kush ia ka djegur ushqimin e kafshëve Selim Osmanit nga i njëjti fshat.

Vushtrri: Dje rreth orës 10, tre policë serbë shkuan në shtëpinë e Selman Hasanit (62) nga fshati Strofc. Selmani i deklaroi QIK-ut se, nën pretekst të kërkimit të armëve, të cilat ai nuk i ka, në muajt e fundit policia e ka bastisur shumë herë, e ka rrahur, e ka marrë në stacion të policisë dhe e ia ka kërkuar të bijtë. Ai tha se dje policët kërkuan veçanërisht të birin e tij, Sabri Hasanin (37), i cili nuk gjendej në shtëpi.

Malishevë: – Dje rreth orës 5:00 të mëngjesit, një ekspeditë e policisë serbe, nën pretekst të kërkimit të armëve, bastisi shtëpinë e Rifat A.Krasniqit nga Domaneku i Malishevës. Bastisja zgjati rreth tri dorë. Policia pasi maltretoi të gjithë anëtarët e familjes, në prani të tyre rrahu rëndë Rifat A.Krasniqin.

Nga Malisheva bëhet me dije se Rifati së bashku me vëllain e tij, Ibrahim Krasniqin po mbahen ende në polici.

Vlenë të theksohet se familja Krasniqi është bastisur edhe dy herë më parë.

Sot policia mori plakun 95 vjeçar, Muharrem F.Kryeziun në fshatin Bubavec. Muharrem F.Kryeziu nga policia serbe është keqtrajtuar fizikisht edhe para një muaji.

 

 

20 gusht 1997

Dhuna e përditshme në Kosovë

Mitrovicë: – Më 18 gusht, dy policë shkuan në shtëpinë e Sadri Sh. Osmanit (68) në Vernicë të Mitrovicës me pretekst të kërkimit të armëve. Ata i lanë thirrjen Sadriut dhe djali të tij, Ramës (40) që të paraqiten dje në polici. Dje, ata u mbajtën në polici mbi një orë dhe u kërcënuan se duhet të dorëzojnë gjithsesi armën që u kërkohet.

Ata janë urdhëruar që të paraqiten edhe sot, ndërsa njëri nga policët u ka thënë se do t’i detyrojnë të paraqiten në polici çdo ditë në orën 8 të mëngjesit derisa të dorëzojnë armët.

Ferizaj: – Më 7 gusht, policia bastisi shtëpinë e Nazmi Krasniqit në Ferizaj në kërkim të cigareve. Me që nuk gjetën cigare, inspektorët serbë keqtrajtuan djalin e Nazmiut, Xhevatin, në prani të anëtarëve të familjes.

Prej 1 deri më 7 gusht, në qendrën e sigurimit serb në Ferizaj u morën në pyetje me pretekst të kërkimit të armëve Zeqir, Aziz e Shukri Shabani nga fshati Varosh. Azizi u keqtrajtua fizikisht nga policia, ndërsa Zeqiri e Shukriu u detyruan të paraqiten në polici edhe më 11 gusht.

Po me pretekst të kërkimit të armëve në polici u mor edhe Mustaf Aliu (69) nga fshati Balaj.

Rahovec: – Policia i la dje thirrjen për t’u paraqitur sot në stacioin e policisë në Rahovec Nahit Thaçit (33) nga Retia e kësaj komune. Z. Thaçi ishte ish i burgosur politik, ndërsa tash është kryetar i NKMDLNJ-së në Rahovec dhe përfaqësues i Shoqatës së të Burgosurve Politikë. Preteksi nuk dihet.

Gjakovë: – Mbrëmë, në orët e vona të natës, një patrullë e policisë serbe bastisi shtëpinë e Hazyr Zeqirit në fshatin Morinë, kryetar i aktivit të LDK-së në fshat dhe anëtar i kryesisë së nëndegës së LDK-së në Ponoshec. Me këtë rast, z. Zeqiri u mor në polici. Motivi nuk dihet.

 

 

20 gusht 1998

Granatime në fshatrat e Rahovecit dhe të Suharekës – Një i vrarë e tetë të plagosur

Edhe sot forcat serbe kanë vazhduar granatimin e fshatrave Zoçishtë e Opterushë të Rahovecit dhe fshatit Samadraxhë të Suharekës, ndonëse granatimet janë të një intensiteti më të ulët se dje.

KI i Degës së LDK-së në Suharekë njofton se këto granatime po bëhen nga pozicionet e forcave serbe në Hoçë të Madhe dhe në Landovicë.

Njoftohet se është vrarë Bekim Dalip Bekteshi (27) nga Samadraxha, ndërsa janë plagosur rëndë dhe lehtë Bajram Bekteshi, Selim Kusha e Ibrahim Mamaj nga Samadraxha, Nexhat Cikaçi, Fatmir Bala, Osman Cikaçi dhe Visar Bala nga Dobërdolani si dhe Muharrem Kryeziu nga Pagarusha.

Gjatë orës së mbrëmjes forcat paramilitare serbe kanë djegur fshatin Zoçishtë prej të cilit dilte tym e flakë.

 

U varrosën tre të vrarë në Gorozhup

Mbrëmë në Grejkoc të Suharekës u bë varrimi i Hazir Selimajt (44), Zenel Currajt (25) dhe Sabit Lushajt (23), që të tre nga Grejkoci, të cilët u vranë para dy ditësh në Gorozhup.

 

 

 

Continue Reading

Të kërkuara