Lajmet

​22 vjet nga eksodi i shqiptarëve nga Kosova

Published

on

Sot shënohet 22-vjetori i eksodit të shqiptarëve të Kosovës, kur gjatë luftës në 1998-1999, rreth një milion shqiptarë u detyruan nga forcat paramilitare serbe të shpërnguleshin në Shqipëri dhe Maqedoni.

Përveç të shpërngulurve në Shqipëri dhe Maqedoni, mijëra shqiptarë kaluan kufirin edhe me Malin e Zi, ndërsa qindra mijëra ishin zhvendosur nga shtëpitë e tyre për të gjetur strehim në malet e Kosovës.

Ata ishin fëmijë, gra dhe të moshuar, të dhunuar, të torturuar dhe të masakruar. Në çdo përvjetor të eksodit të vitit 1999, që mori përmasa biblike në Kukës përkujtohet, e në dy vitet e fundit edhe simbolikisht prej pandemisë, kjo dramë vuajtjesh nga më të tmerrshmet që kanë përjetuar njerëzit e kësaj toke.

Eksodi, apo dëbimi shqiptarëve me dhunë nga vatrat e tyre, arriti kulmin pas fillimit të bombardimeve të NATO-s kundër pikave ushtarake dhe policore të ish-Jugosllavisë (Serbisë dhe Malit të Zi).

Me datë 27 mars, në orën 13:20, në pikëkalimin doganorë të Morinës hynë 187 refugjatët e parë nga Kosova ku shumica ishin fëmijë dhe gra, të cilët ishin në gjendje të mjerueshme fizike dhe mendore dhe të plagosur me mjete të forta si: qyta pushke, shkopinj gome etj. U morën masa të menjëhershme për transportimin e tyre me mjete të transportit civil dhe ushtrisë nga Drejtuesit e Prefekturës së Kukësit. Ata ishin kryesisht banorë të fshatrave të Prizrenit, Krushë e Madhe dhe Zym. Si fillim këto refugjatë u strehuan në pallatin e kulturës “Hasan Prishtina”.

Deri në orën 24.00 të 27.03.1999 ne Kukës mbërritën 12.721 kosovarë. Ndihmat e para ushqimore erdhën nga Ministria e Bujqësisë ku me datë 27 mars në Kukës, u dërguan kontingjente me ushqime (vaj, miell, sheqer, makarona, oriz, sapuna etj) për 2500 persona në muaj.

Me datë 28 mars vazhdoi fluksi i të ardhurve kosovarë, të dëbuar me forcë prej trojeve të tyre nga pushtuesit serbë. Numri i tyre ishte 13.000 banorë. Refugjatët kosovarë kishin hyrë nga pikëkalimi i Morinit ku edhe ishin dhunuar, torturuar, masakruar dhe zhveshur nga policët serbë, duke u marrë paratë, bizhuteritë dhe çdo send me vlerë që ato kishin

Vendstrehimi i tyre përkohshëm ishte Pallati i kulturës “Hasan Prishtina”. Më pas pushteti lokal në Kukës hapi dyert e disa mjediseve shkollore, çerdhesh, kopshtesh, magazinash dhe deposh për strehimin e të dëbuarve. Refugjatët e tjerë u strehuan në familje kuksiane ku edhe u mikpritën nga to. Mesatarisht çdo familje në qytetin e Kukësit kishte rreth 14 kosovarë. Ata flinin në çdo pjesë të shtëpisë.

Në krye të javës mbërriti karvani i dytë i të dëbuarve me rreth 70.000 kosovarë. Nga këto 40.000 u sistemuan pranë familjeve qytetare, 10.000 në mjedise të ndryshme publike të qytetit, 6.000 në komunat Bicaj, Kolsh, Tërthore dhe Shtiqën, 12.000 në qytetin e Krumës dhe 300 në komunën Golaj. Në Kukës mbërritën 16 automjete për të evakuuar një pjesë të kosovarëve në qytete te tjera. Dita-ditës numri i të dëbuarve rritej. Pavarësisht strehimit në shtëpitë e banorëve kuksianë, një numër i madh kosovarësh strehoheshin në kampe

16 prilli është data kur në Kukës shënohet Dita e Eksodit, si shenjë falënderimi dhe respekti për të gjithë ata që hapen dyert e veta për të pritur vëllezërit e tyre shqiptarë nga Kosova.

Në këtë ditë shqiptarë të Kosovës marshojnë nga pikëkalimi i Morinës dhe i afrohen qytetit të Kukësit. Para pandemisë, në Kukës çdo vit organizoheshin veprimtari të ndryshme festive ku artistë nga e gjithë Shqipëria mblidhen në Kukës duke dhënë shfaqje.

Një nga simbolet kryesore të 16 Prillit është edhe Obelisku. Kulla u ndërtua si shenjë falënderimi ndaj popullit shqiptar. Ajo është ndërtuar në vendin ku ishin vendosur çadrat qe strehonin popullatën kosovare. Kulla është 23.5m e gjatë dhe është e mbushur me foto të cilat paraqesin ngjarjet e asaj kohe. Kulla është një nga pikat më të vizituara turistike në Kukës. Gjatë datës 16 prill kulla është pika që vizitohet me shpesh.

Ditë më parë, për të kujtuar ditët e shpërnguljes më dhunë të shqiptarëve nga shtëpitë e tyre dhe vuajtjet e tyre nga regjimi serb në Qendrën Përkujtimore “Bllaca ‘99” në Han të Elezit u inaugurua monumenti “Muri i Kujtesës” si dhe parku “Hasan Prishtina”.

Monumenti “Muri i Kujtesës” është një mozaik që simbolizon sakrificën e nënës shqiptare, bashkë me emrat e disa prej personaliteteve të shquara botërore që kontribuuan në çlirimin e Kosovës, një vepër kjo artistike-monumentale që shpreh më së miri kujtimin dhe respektin për të gjithë ata që sollën lirinë dhe pavarësinë e shumëpritur.

Continue Reading

Vendi

United Hospital, standard i ri i kujdesit shëndetësor në Kosovë: Emergjenca 24 orë kur çdo sekondë vendos për jetën

Published

on

By

Një emergjencë funksionale 24 orë në ditë është tregues i kapacitetit real të një institucioni shëndetësor, i gatishmërisë së tij për të reaguar në çdo kohë dhe i përkushtimit për ta vendosur pacientin në qendër të kujdesit mjekësor. Në standardet më të avancuara evropiane, fuqia e një spitali matet pikërisht nga aftësia e emergjencës për të ofruar reagim të menjëhershëm, diagnostikim të saktë dhe trajtim profesional, pa humbur asnjë minutë të çmuar.

Në një kohë kur nevoja për qasje të shpejtë dhe profesionale në shërbimet shëndetësore po bëhet gjithnjë e më e madhe, United Hospital po vendos standarde të reja të kujdesit mjekësor në Kosovë, duke funksionalizuar shërbimin emergjent 24 orë në ditë, shtatë ditë në javë. Ky është një hap i rëndësishëm që e afron institucionin me praktikat më të avancuara të spitaleve evropiane, duke ofruar siguri dhe mbështetje për pacientët në çdo orë të ditës dhe natës.

Në arkitekturën e një spitali modern, Emergjenca nuk është thjesht një repart mjekësor; ajo është porta e parë e shpresës, vendi ku koha matet me sekonda dhe ku profesionalizmi, teknologjia dhe vendimmarrja e shpejtë bëhen vendimtare për jetën e pacientit. Pikërisht aty fillon beteja për shëndetin, aty ku qytetari kërkon ndihmën e parë profesionale në momentet më të vështira dhe më kritike të jetës së tij.

Një emergjencë funksionale 24 orë në ditë është tregues i kapacitetit real të një institucioni shëndetësor, i gatishmërisë së tij për të reaguar në çdo kohë dhe i përkushtimit për ta vendosur pacientin në qendër të kujdesit mjekësor. Në standardet më të avancuara evropiane, fuqia e një spitali matet pikërisht nga aftësia e emergjencës për të ofruar reagim të menjëhershëm, diagnostikim të saktë dhe trajtim profesional, pa humbur asnjë minutë të çmuar.

Nën udhëheqjen e re të Edmond Hajrizi, United Hospital po kalon një fazë të rëndësishme transformimi dhe modernizimi, duke investuar në teknologjitë më bashkëkohore diagnostikuese dhe terapeutike që sot aplikohen në qendrat më të avancuara mjekësore evropiane.

Hajrizi vlerëson se qytetarët e Kosovës meritojnë shërbime shëndetësore cilësore, profesionale dhe të përballueshme ekonomikisht, pa pasur nevojë të kërkojnë trajtim jashtë vendit.

Kosova dhe populli i saj kanë nevojë për një shëndetësi të avancuar, të mbështetur në dije, profesionalizëm dhe teknologji moderne. Ne po punojmë çdo ditë që këto standarde t’i sjellim në praktikë në United Hospital, duke ofruar shërbime të nivelit të lartë me çmime të arsyeshme për qytetarët, përfshirë edhe ekzaminimet e rezonancës magnetike dhe diagnostikimet e avancuara që deri dje konsideroheshin të paarritshme për shumë familje”, ka theksuar Hajrizi. Sipas tij, misioni i spitalit është që cilësia, inovacioni dhe kujdesi ndaj pacientit të jenë të qasshme për secilin qytetar, duke e vendosur shëndetin publik në qendër të çdo investimi dhe vendimmarrjeje institucionale.

Me moton se shëndeti nuk mund të presë deri në mëngjes, United Hospital ka ndërtuar një sistem të organizuar të kujdesit emergjent, ku ekipet mjekësore janë në gatishmëri të vazhdueshme për të reaguar në situata kritike dhe për të ofruar trajtim profesional në kohën kur pacientët kanë më së shumti nevojë.

I pajisur me infrastrukturë moderne, teknologji bashkëkohore diagnostikuese, ambulancë të specializuar dhe staf të kualifikuar, spitali synon të garantojë shërbime cilësore sipas standardeve më të larta mjekësore. Funksionalizimi i emergjencës 24-orëshe konsiderohet një nga investimet më domethënëse në sektorin privat shëndetësor, duke krijuar një model të ri të kujdesit të pandërprerë për qytetarët.

Në United Hospital, ndërsa qyteti pushon, ekipet mjekësore mbeten në detyrë. Sepse në mjekësi, çdo minutë ka peshë, çdo sekondë mund të bëjë dallimin dhe çdo jetë meriton kujdesin më të mirë të mundshëm./rajonipress/

📞 038 60 70 70 / 046 60 70 70
📍 M2 Prishtinë–Ferizaj, Km 7, Prishtinë, Kosovë

United Hospital – aty ku profesionalizmi, teknologjia dhe përkushtimi ndaj jetës janë në shërbim 24 orë për ju.

Continue Reading

Aktualitet

Mërgata i bashkohet protestave në Shqipëri, vazhdojnë për të 21-ën ditë

Published

on

By

Protestat që po zhvillohen prej 21 ditësh në Shqipëri kanë tërhequr edhe pjesëmarrjen e mërgatës shqiptare. Sipas raportimeve të mediave në Shqipëri, përfshirë Euronews Albania, protestës së së shtunës i janë bashkuar qytetarë të ardhur nga Anglia, Franca, Gjermania dhe Austria.

“Rama në burg, Berisha në burg” ka qenë thirrja kryesore e protestuesve, ndërsa organizatorët kanë paralajmëruar se tubimet do të vazhdojnë edhe pas mesnate.

Protestat në Tiranë nisën si reagim ndaj projekteve të zhvillimit turistik në zonat e mbrojtura të Sazanit dhe Zvërnecit, por me kalimin e ditëve ato janë zgjeruar në kërkesa për më shumë transparencë, llogaridhënie institucionale dhe kundërshtim ndaj politikave të qeverisë së kryeministrit Edi Rama.

Projekti turistik në Zvërnec është lidhur publikisht me Jared Kushner, dhëndrin e presidentit amerikan Donald Trump, duke u bërë një nga çështjet më të debatuara të protestave.

Ndërkohë, kryeministri Rama deklaroi të shtunën se kundërshtimet ndaj projektit në Zvërnec po ndikohen nga aktorë ndërkombëtarë dhe “mercenarë digjitalë”. Ai përmendi edhe pjesëmarrës nga Kosova dhe Maqedonia e Veriut, duke thënë se reagimet lidhen më shumë me emrat e Jared Kushnerit dhe Donald Trumpit sesa me shqetësimet për mbrojtjen e mjedisit. /E.A/

Continue Reading

Opinione

Gazetaria nuk është shërbim ndaj pushtetit, por përgjegjësi ndaj së vërtetës

Published

on

By

Nga Musa SabediniNë gjithë rrugëtimin tim profesional kam besuar se gazetaria nuk matet me afërsinë ndaj pushtetit, por me guximin për t’i kërkuar llogari atij. Për këtë arsye kam qenë kritik ndaj çdo qeverisjeje, pa dallim emri, partie apo individi. Kam trajtuar tema të ndjeshme e të rrezikshme, kam hulumtuar raste që kanë çuar deri te arrestimi i individëve të fuqishëm të krimit dhe botës së nëndheshme, kam ngritur alarmin për keqpërdorime të parasë publike dhe kam denoncuar veprime që cenonin interesin e qytetarëve. Këtë nuk e kam bërë për lavdi personale, por sepse ky është misioni themelor i gazetarisë: të jetë në anën e së vërtetës, të mbrojë interesin publik dhe t’u japë zë atyre që nuk kanë mundësi të dëgjohen. Gazetaria duhet të mbetet gjithmonë në anën e qytetarit, të së vërtetës dhe të llogaridhënies, e jo në shërbim të liderëve politikë apo interesave të momentit. Vetëm kështu ajo e ruan misionin e saj fisnik dhe rolin e pazëvendësueshëm në një shoqëri demokratike.

Demokracia nuk forcohet nga heshtja e mediave, por nga pyetjet e tyre. Ajo nuk zhvillohet përmes duartrokitjeve për pushtetin, por përmes kontrollit dhe mbikëqyrjes së tij. Një gazetari që nuk e sfidon pushtetin, që nuk e vë atë përballë përgjegjësisë dhe që nuk kërkon transparencë, pushon së qeni gazetari në kuptimin e saj më fisnik. Kritika profesionale nuk është armiqësi ndaj institucioneve, ajo është një mekanizëm i domosdoshëm për të korrigjuar gabimet, për të parandaluar abuzimet dhe për të mbrojtur interesin publik.

Ajo që më shqetëson më së shumti nuk janë sulmet që vijnë nga pushteti. Historia e gazetarisë ka treguar se pushteti shpesh e sheh median kritike si pengesë. Më e dhimbshme është kur vetë gazetarët harrojnë misionin e tyre dhe zgjedhin të bëhen mbrojtës të qeverive, zëdhënës të liderëve apo sulmues të kolegëve që ushtrojnë profesionin me integritet. Kur gazetari e vendos besnikërinë ndaj politikanit mbi besnikërinë ndaj së vërtetës, ai humbet identitetin profesional dhe e zbeh rolin e medias në shoqëri.

këtë kontekst, ekspozuarit ndaj presioneve, sulmevedhe përpjekjeve për diskreditim mbeten gazetarët hulumtues, ataprofesionistë çdo ditë merren me zbardhjen e aferave, keqpërdorimeve dhe shkeljeve mundshme institucionetpublike, qoftë nivelin qendror apo atë lokal. Pikërisht për këtëarsye, ekzistenca e një gazetarie hulumtuese pavarur dhe guximshme është një vlerë e çmuar për çdo shoqëridemokratike.

Është inkurajuese edhe sot ka gazetarë vazhdojnë ta ushtrojnë profesionin me integritet, duke i shërbyer interesitpublik dhe drejtës qytetarëve për t’u informuar. Megjithatë, shqetësues mbetet fenomeni kur sulmet ndaj tyre nuk vijnëvetëm nga qendrat e pushtetit, por edhe nga individë brenda vetëkomunitetit mediatik, cilët, për shkak afërsisë me politikënapo interesat e caktuara, zgjedhin sulmojnë kolegët e tyre vend se mbrojnë parimet e profesionit.

Një qasje e tillë nuk e dëmton gazetarinë hulumtuese, sepse e vërteta dhe faktet mbeten gjithmonë forta se propaganda, por cenon rëndë kredibilitetin etik profesionit dhe misionin media duhet ketë një shoqëri demokratike. Gazetaria nukfiton asgjë kur gazetarët shndërrohen mbrojtës pushtetit,përkundrazi, ajo forcohet kur mbetet e pavarur, kritike dhe shërbim qytetarëve.

Gazetaria hulumtuese nuk është profesion për ata që kërkojnë rehati, privilegje apo afërsi me qendrat e pushtetit. Është profesion për ata që janë të gatshëm të përballen me presion, kritika dhe pengesa në emër të interesit publik. Një gazetar nuk duhet të matet me numrin e fotografive me politikanë apo me qasjen në zyrat e pushtetit, por me ndikimin që ka pasur në zbardhjen e së vërtetës dhe në mbrojtjen e qytetarëve.

Gazetaria hulumtuese është gjithmonë aty e pranishme, e guximshme, e pa kompromis në çdo shtresë të shoqërisë, në çdo hapësirë ku e vërteta kërkon të dalë në dritë. Ajo na mëson kujdesin ndaj parasë publike, ndaj hajnisë së organizuar dhekrimit të maskuar me pushtet. Na paralajmëron për rreziqet që shpesh ia shkaktojmë vetes përmes heshtjes apo mosveprimit.

Ky është një mision që nuk fal lehtë dhe nuk përkëdhel askënd, pavarësisht pozitës, autoritetit apo pasurisë që dikush mund të ketë. Gazetaria hulumtuese nuk njeh frikë nga pushteti, sepse burimin e saj e ka te liria, përgjegjësia dhe ndërgjegjja qytetare.

Si një nga gazetarët e rrallë, që e ka përjetuar në lëkurë të bërit gazetari hulumtuese, duke trajtuar tema hulumtuese nga më të ndryshmet, kam arritur të kuptojë se profesionalizmi, guximi, vendosmëria, beteja mbi të vërtetën, lufta për ta ndaluar dhe ekspozuar të keqën, këmbëngulësia, sinqeriteti, integriteti i fort dhe morali e motivi ndikues, janë shtyllat kyçe që një gazetar profesionist dhe hulumtues, të arrijë të mbijetojë mbi faktet e ofruara, edhe atëherë kur të tjerët ju pengojnë, me të gjithaformat e mjetet.

Gazetaria hulumtuese është një rrugë e vështirë, por e denjë, një ecje mbi tehun e së vërtetës, ku vetëm të guximshmit mbeten në këmbë.

Gazetari hulumtues nuk duhet të ikë nga asnjë përgjegjësi publike. Ai duhet të jetë i gatshëm të ekspozojë çdo formë të padrejtësisë dhe abuzimit, duke u bërë zëri i ndërgjegjes qytetare dhe mbrojtësi i interesit të përbashkët.

Një pushtet, qoftë lokal apo qendror, mund të mbetet transparent dhe llogaridhënës vetëm nëse aty ekzistojnë gazetarë profesionistë, që nuk heshtin përballë akuzave për korrupsion, nepotizëm, keqpërdorim apo menaxhim të dobët financiar.

Prandaj, apeli im për ata “kolegë” që zgjedhin ta nënshtrojnë profesionin ndaj interesave të klaneve politike apo liderëve partiakë është i drejtpërdrejtë dhe i sinqertë, mos e humbni misionin e gazetarit për shkak të afërsisë me pushtetin.

Mos e zëvendësoni etikën profesionale me konformizmin, integritetin me oportunizmin dhe gazetarinë me servilizmin. Gazetaria nuk është krijuar për të mbrojtur qeveritë, por për t’i mbikëqyrur ato, për t’u kërkuar llogari dhe për të mbrojtur interesin publik.

Do të ishte e dhimbshme të pranohej se një pjesë e gazetarëve kanë hequr dorë nga pavarësia profesionale për t’u shndërruar në mbrojtës të pushtetit. Në raste të tilla, gazetari nuk vepron më si kontrollues i institucioneve, por si zgjatim i tyre.

Kur media humb autonominë kritike dhe bëhet pjesë e narrativëspolitike, ajo humb funksionin e saj demokratik dhe rrëshqet drejt një forme komunikimi të kontrolluar, ku lojaliteti ndaj pushtetit vendoset mbi të vërtetën.

Historia e gazetarisë na mëson se vlera e një gazetari nuk matet me afërsinë që ka me qendrat e vendimmarrjes, por me gatishmërinë për t’i sfiduar ato kur cenohet interesi publik. Një gazetar pa identitet profesional, pa guxim kritik dhe pa dinjitet intelektual, rrezikon të shndërrohet në një instrument propagande, duke e zbehur jo vetëm reputacionin e vet, por edhe besueshmërinë e profesionit në tërësi.

Për këtë arsye, gazetaria duhet të mbetet gjithmonë në anën e qytetarit, të së vërtetës dhe të llogaridhënies, e jo në shërbim të liderëve politikë apo interesave të momentit. Vetëm kështu ajo e ruan misionin e saj fisnik dhe rolin e pazëvendësueshëm në një shoqëri demokratike.

Vetëm kur media e kryen këtë rol me integritet, guxim dhe pavarësi, ajo e meriton besimin e publikut dhe respektin e historisë. Në fund, gazetari i vërtetë nuk kujtohet për ata që i ka mbrojtur në pushtet, por për të vërtetat që ka pasur kurajën t’i thotë kur të tjerët heshtnin.

Në thelb, gazetari hulumtues e mbron publikun duke kërkuar llogaridhënie, duke nxjerrë në pah të vërtetën dhe duke ndihmuar që çdo qytetar të ndihet i barabartë, i respektuar dhe i sigurt në jetën e tij të përditshme. 

Continue Reading

Lajmet

Vazhdon rënia e çmimeve të derivateve, nafta arrin në 1.40 euro për litë

Published

on

By

Çmimet e derivateve në Kosovë kanë shënuar sërish rënie, duke reflektuar lëvizjet në tregjet ndërkombëtare të energjisë.

Sipas çmimeve të publikuara të shtunën nga Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINT), nafta do të tregtohet me 1.40 euro për litër, tre centë më lirë krahasuar me një ditë më parë. Edhe benzina ka pësuar ulje prej dy centësh, duke arritur në 1.33 euro për litër, ndërsa çmimi i gazit mbetet i pandryshuar në 0.67 euro për litër.

Rënia e çmimeve vjen pas uljes së çmimit të naftës në tregjet ndërkombëtare. Vetëm pak javë më parë, derivatet në Kosovë kishin shënuar rritje të ndjeshme pas përshkallëzimit të tensioneve mes Iranit, Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Izraelit, me çmimin e naftës që ishte rritur për rreth 20 centë për litër brenda dy ditësh.

Megjithatë, armëpushimi i arritur më 18 qershor mes Iranit dhe SHBA-së ka ndikuar në stabilizimin e tregjeve ndërkombëtare dhe në uljen e çmimit të naftës, zhvillim që po reflektohet gradualisht edhe në tregun kosovar të derivateve. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara