Lajmet

A do të rriten çmimet e derivateve pas sanksioneve të reja kundër Rusisë?

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt.

Publikuar

Evropa do të bëjë një tjetër hap të madh drejt ndërprerjes së lidhjeve të saj energjetike me Rusinë, duke i ndaluar importet e karburantit dizel dhe të produkteve të tjera nga nafta e papërpunuar ruse.

Ndalesa e BE-së do të hyjë në fuqi më 5 shkurt, pas embargos së saj mbi qymyrin dhe pjesën më të madhe të naftës nga Rusia.

Me këto veprime, blloku prej 27 vendesh po përpiqet ta kufizojë financimin e luftës ruse në Ukrainë, e cila po hyn në vitin e dytë.

Por, ndalesa e re ka edhe rreziqe: çmimet e naftës dizel janë rritur që nga fillimi i luftës më 24 shkurt të vitit të kaluar dhe ato mund të rriten sërish.

“Ne po i lëmë paratë në rrugë për të ofruar shërbimet tona”, thotë Hans-Dieter Sedelmeier nga kompania gjermane e autobusëve dhe udhëtimeve, Rast Reisen.

Shumica e gjërave që njerëzit blejnë ose hanë, transportohen në një moment të caktuar me kamionë, të cilët funksionojnë kryesisht me naftë dizel. Me këtë naftë funksionojnë edhe pajisjet e fermave, autobusët e qytetit dhe pajisjet industriale.

Kjo varet. Dizeli, si nafta e papërpunuar, shitet globalisht, dhe Evropa mund të kërkojë burime të reja, të tilla si SHBA-ja, India ose vendet në Lindjen e Mesme. Nëse një gjë e tillë realizohet, ndikimi në çmime mund të jetë i përkohshëm dhe modest.

Evropa tashmë ka zvogëluar gati në gjysmë importet e naftës ruse – nga 50% e totalit para luftës, në 27%. Furnizuesit amerikanë i kanë rritur furnizimet në nivele rekorde – nga 34.000 fuçi në ditë në fillim të vitit 2022, në 237.000 fuçi në ditë në janar të këtij viti, tregojnë të dhënat e kompanisë S&P Global.

Komisionarja për Energji e BE-së, Kadri Simson, thotë se tregjet kanë pasur kohë të përshtaten, pasi ndalesa është bërë publike në muajin qershor.

Evropianët, gjithashtu, duket se kanë rezervuar dizelin rus përpara afatit, pasi importet janë rritur muajin e kaluar.

Megjithatë, ekziston një faktor ndërlikues: Grupi i Shtatë demokracive të mëdha është duke biseduar për vendosjen e një çmimi tavan për naftën ruse dizel që shkon në vende të tjera, ashtu siç ka bërë edhe me naftën e papërpunuar ruse.

Ideja është që nafta ruse të rrjedhë në tregjet botërore, por të ardhurat e Moskës të zvogëlohen.

Nëse çmimi tavan funksionon ashtu siç thuhet, rrjedhat globale të naftës duhet të riorganizohen: Evropa të gjejë furnizues të rinj dhe Rusia të gjejë klientë të rinj.

Por, është e vështirë të thuhet se si do të funksionojë çmimi tavan dhe nëse Rusia do të hakmerret duke i ndaluar dërgesat.

“Kur eksportet ruse janë të kufizuara, për çfarëdo arsyeje, kjo sigurisht që shkakton telashe në gjithë këtë proces riorganizimi”, thotë Hedi Grati, udhëheqës i kërkimeve të karburanteve dhe rafinimit për Evropën në S&P Global Commodity Insights.

“Evropa do të konkurronte me importues të tjerë të mëdhenj dhe kjo do të shkaktonte presion në rritje mbi çmimet”, shton ai.

Nëse çmimi tavan nuk bllokon sasi të mëdha të dizelit rus, mund të ketë “një rritje jetëshkurtër” çmimesh, derisa të përshtaten tregjet. Kjo, pasi cisternat do të udhëtonin më gjatë nga SHBA-ja, Lindja e Mesme ose India në Evropë, sesa nga portet ruse në Detin Baltik.

Më vonë këtë vit, në Kuvajt dhe në Arabinë Saudite pritet të nisin kapacitete të reja të rafinimit të naftës, ndërsa në Oman nga viti 2024. Kjo “mund ta lehtësojë presionin nga ky divorc me Rusinë”, thotë Grati.

Çfarë mund të arrihet me çmimin tavan?

Shpresa është të arrihet efekti i çmimit tavan të naftës, i cili i ka ndaluar kompanitë perëndimore që kontrollojnë kryesisht shërbimet e transportit detar, të marrin naftë të papërpunuar ruse me çmim mbi 60 dollarë për fuçi.

Rusia thotë se nuk do t’iu shesë naftë vendeve që respektojnë tavanin e çmimeve, por tavani dhe rënia e kërkesës si pasojë e ngadalësimit të ekonomisë globale, kanë bërë që klientët në Kinë, Indi dhe gjetkë të mund të blejnë naftë ruse me zbritje të mëdha, duke i ulur kështu të ardhurat e Kremlinit.

I nxitur nga çmimet më të shtrenjta të naftës së papërpunuar, çmimi i dizelit është rritur në më shumë se 1.000 dollarë për ton javën e kaluar, nga 800 dollarë për ton sa ka qenë në fillim të dhjetorit.

Dizeli kushton më shumë se 40 dollarë për fuçi krahasuar me naftën e papërpunuar që përdoret për ta bërë atë.

Çfarë ndodh nëse nafta dizel shtrenjtohet?


Çmimet e karburanteve kanë qenë një ndër faktorët kryesorë që kanë rritur inflacionin në Evropë, duke zvogëluar fuqinë blerëse të konsumatorëve dhe duke ngadalësuar ekonominë.

Çmimet e naftës në pompa janë luhatur nga 1.66 euro për litër në 2.14 euro për litër përgjatë një viti.

“Kjo është një rritje gjigante”, thotë Christopher Schuldes, familja e të cilit udhëheq kompaninë gjermane të kamionëve, Schuldes Spedition, tash e tri gjenerata.

Kompania ka 27 kamionë me naftë dhe 50 punonjës në qytetin Alsbah-Haehnllajn, i cili gjendet midis Frankfurtit dhe Hajdelbergut në Gjermaninë jugperëndimore.

Ajo i ka ulur kostot e karburanteve, duke i pajisur kamionët me motorë efiçientë dhe duke siguruar që ata nisen të ngarkuar plotësisht.

“Ne e kemi bërë këtë shumë kohë më parë, shumë kohë përpara se Rusia të pushtonte Ukrainën”, thotë Schuldes. “Nuk ka më vend për optimizëm”, shprehet ai.

Për të lehtësuar kostot shtesë të naftës, kompania ka bërë përpjekje të negociojë edhe çmime më të larta me klientët që kanë kontrata afatgjate. Disa kanë rënë dakord, disa jo. Edhe nëse kontrata lejon që çmimet të rriten me kostot e naftës, zbatimi i kësaj rritjeje vonon dy muaj./REL

Lajmet

​Vrasja e gruas në Ferizaj, Aliu: Dorasit t’i shqiptohet dënimi i merituar

Në llogarinë e tij në Facebook, ai tha se janë të tronditur nga ky lajm, teksa ka treguar se i plagosuri është vëllai i viktimës.

Publikuar

nga

Kryetari i Ferizajt, Agim Aliu, ka reaguar pas rastit të rëndë në këtë komunë, ku mbeti e vrarë një grua. Në llogarinë e tij në Facebook, ai tha se janë të tronditur nga ky lajm, teksa ka treguar se i plagosuri është vëllai i viktimës.

“Të tronditur thellë, morëm lajmin se pak minuta më parë, një bashkëqytetare e jonë është qëlluar për vdekje nga ish bashkëshorti i saj derisa dorasi ka plagosur edhe vëllain e viktimës. Viktima dhe dorasi po merrnin shërbime pranë Qendrës për Punë Sociale në Ferizaj, derisa dorasi ka shtënë mbi viktimën dhe vëllain e saj si dhe ka kërcënuar me armë edhe punonjësen e këtij institucioni”, ka shkruar ai në Facebook.

Aliu gjithashtu bëri thirrje për institucionet e drejtësisë që t’i japin dënimin e merituar dorasit.

Vazhdo të lexosh

Lajmet

​“Zëri juaj është i çmuar”, Macron vlerëson rolin e Ramës në dialogun Kosovë-Serbi

Ai tha se normalizimi i marrëdhënieve mes dy vendeve është i nevojshëm për sigurinë e rajonit të Ballkanit Perëndimor.

Publikuar

nga

Presidenti i Francës, Emmanuel Macron ka përgëzuar Shqipërinë për ecurinë drejt integrimit në BE gjatë konferencës për shtyp që mbajti me kryeministrin Edi Rama, i cili po qëndron për vizitë zyrtare në Paris.

Në adresimin e tij për media, Macron përsëriti angazhimin e Francës në favor të angazhimit evropian të Shqipërisë dhe më gjerë të lëvizjes për Ballkanin Perëndimor.

“Ju e dini se mund të keni besim tek vendosmëria ime për t’i intensifikuar edhe më shumë. Dua të përsëris angazhimin e Francës në favor të anëtarësimit të vendit në BE dhe të lëvizjes që ne kemi për Ballkanin Perëndimor.Siç e nënvizova para 6 muajve në Tiranë këtu bëhet fjalë vetëm për bashkimin e Europës për ta bërë më të fortë, më sovrane në kontekstin e agresionit rus kundër Ukrainës, por gjithashtu përballë kërcënimeve dhe sfidave të përbashkëta. Është gjithashtu një premtim paqeje për të gjithë rajonin”, tha Macron.

Ndërkaq duke folur për rolin e Shqipërisë në dialogun Kosovë-Serbi, presidenti francez e vlerësoi lartë rolin e Tiranës zyrtare, duke thënë se zëri i saj është i çmuar. Ai tha se normalizimi i marrëdhënieve mes dy vendeve është i nevojshëm për sigurinë e rajonit të Ballkanit Perëndimor.

“Në të gjitha çështjet rajonale është i nevojshëm normalizimi i marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë ku zëri juaj është i çmuar. Shkëmbimet tona të sotme do të lejojnë të vazhdojmë në këtë rrugë dhe të bëjmë bilancin e kantiereve që kemi hapur së bashku për të forcuar partneritetin tonë të cmuar në të gjitha fushat dhe të gjitha këto kantiere kanë avancuar dhe gëzohem për nënshkrimin pas pak të një marrëveshje ndër-qeveritare që do t’i jap një impuls të ri bashkëpunimit tonë”, tha ai.

Vazhdo të lexosh

Lajmet

​Gjermania i kërkon Iranit të mos ndërmarrë veprime ushtarake kundër Izraelit

Kancelari Scholz tha se qeveria gjermane ka biseduar me aleatët e saj perëndimorë, si dhe partnerët e saj në rajon, për të parandaluar një konflikt më të gjerë në Lindjen e Mesme.

Publikuar

nga

Kancelari gjerman Olaf Scholz shprehu të premten shqetësimin për përshkallëzimin e mundshëm në Lindjen e Mesme dhe i kërkoi Iranit të mos ndërmarrë veprime ushtarake kundër Izraelit.

“Ne po i marrim shumë seriozisht rreziqet që po shfaqen atje në lidhje me veprimet e mundshme nga Irani”, tha Scholz në një konferencë shtypi në Berlin, mes raporteve të mediave që pretendonin se Irani mund të hakmerret kundër Izraelit brenda 24 deri në 48 orëve të ardhshme.

Kancelari Scholz tha se qeveria gjermane ka biseduar me aleatët e saj perëndimorë, si dhe partnerët e saj në rajon, për të parandaluar një konflikt më të gjerë në Lindjen e Mesme.

“Si unë, edhe ministri i jashtëm dhe e gjithë qeveria, kemi bërë gjithçka që është e mundur, si shumë nga partnerët tanë, për të dërguar mesazhet e duhura dhe për ta bërë të qartë se nuk duhet të ketë ndonjë aktivitet të tillë ushtarak atje”, u tha ai gazetarëve.

Izraeli është në gatishmëri të lartë mes frikës për një sulm të mundshëm iranian si hakmarrje për një sulm të supozuar izraelit në Konsullatën iraniane në Damask më 1 prill.

Të paktën shtatë anëtarë të Korpusit të Gardës Revolucionare Islamike të Iranit u vranë në sulm, duke përfshirë dy gjeneralë të lartë.

Ministri i Jashtëm izraelit, Israel Katz, kërcënoi të mërkurën se ushtria e vendit të tij do të godasë Iranin drejtpërdrejt nëse Teherani fillon një sulm nga territori i tij kundër Izraelit.

Përshkallëzimi vjen ndërsa Izraeli vazhdon të kryejë një ofensivë ushtarake vdekjeprurëse në Rripin e Gazës pas një sulmi ndërkufitar në fillim të tetorit nga Hamasi, i cili vrau rreth 1200 njerëz.

Më shumë se 33.600 palestinezë janë vrarë që atëherë në Gaza dhe mbi 76.000 janë plagosur në mes të shkatërrimit në masë dhe zhvendosjes./AA

Vazhdo të lexosh

Lajmet

IKSHPK: Rriten rastet me kollën e mirë

Më 29 mars, ky institut kishte raportuar për tetë raste të regjistruara me kollën e mirë.

Publikuar

nga

Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës (IKSHPK) tha se ka regjistruar raste të reja me sëmundjen ngjitëse të kollës së mirë, apo siç njihet ndryshe edhe si pertussis.

“Gjatë vitit 2024, IKSHPK ka regjistruar 14 raste të konfirmuara me laborator të pertussisit, kryesisht te moshat e reja, që paraqet një rritje të lehtë krahasuar me vitet paraprake”, u tha në njoftim.

Më 29 mars, ky institut kishte raportuar për tetë raste të regjistruara me kollën e mirë.

“Kjo sëmundje ngjitëse mund të shfaqet në çdo moshë, por më shpesh i prek fëmijët dhe adoleshentët. Më të rrezikuar janë fëmijët nën moshën 1-vjeçare”, tha IKSHPK-ja.

Kjo sëmundje, që shkaktohet nga bakteri bordetella pertussis, përhapet lehtësisht nga personi në person përmes spërklave nga kollitja ose teshtitja e personit të infektuar.

Sipas IKSHP-së, simptomat zakonisht shfaqen shtatë deri në dhjetë ditë pas infektimit, por mund të shfaqen edhe deri në 21 ditë më vonë. Simptomat janë të ngjashme me ftohjen e zakonshme, përfshirë teshtitjen, rrjedhjen e hundës, temperaturë të ulët dhe një kollë të lehtë.

Sipas IKSHPK-së, mënyra më e mirë e parandalimit të kësaj sëmundjeje është vaksinimi, duke u bërë thirrje prindërve të vaksinojnë fëmijët dhe foshnjat për këtë sëmundje ngjitëse./REL

 

Vazhdo të lexosh

Të kërkuara