Op-Ed

Samiti i BE-së, siguri për Ballkanin Perëndimor

Shkruan: Prof.Dr. Bahri Gashi

Publikuar

Rizgjimi i BE-së, domodsoshmëri karshi sfidave kritike të sigurisë

Shkruan: Prof.Dr. Bahri Gashi

Samiti i zhvilluar sot në Tiranë është ngjarja e parë dhe më rëndësishmja e BE-së, takim ky i nivelit më të lartë të liderëve kryesor të BE-së, i pari i BE-së jashtë një vendi, ende jo anëtar, por kandidat i saj. 

Përzgjedhja e Tiranës, ishte me shkas për faktin e impaktit euroatlantik të Ballkanit Perëndimor dhe përkushtimit që sjell Shqipëria në këto kohë krizash që kanë përshkruar kontinentin tonë evropian. Trajtimi me seriozitet i temave të një rëndësie të veçantë që po diskutohen janë pjesë thelbësore e këtij samiti që po zhvillon punimet sot në Tiranë.

Samiti paraqitet si një mundësi për të rikonfirmuar rëndësinë kyçe të partneritetit strategjik midis BE-së dhe Ballkanit Perëndimor, si një rajon me një perspektivë të qartë të BE-së.

Temat kryesore të diskutimit që po trajtohen jenë: Pasojat e agresionit rus kundër Ukrainës; Intensifikimin e angazhimit politik dhe politikat e zgjerimit; Përforcimi i sigurisë dhe ndërtimi i qëndrueshmërisë ndaj ndërhyrjeve të huaja, duke adresuar sfidat e paraqitura nga migrimi i paligjshëm, lufta kundër terrorizmit dhe krimit të organizuar.

Pasojat e agresionit rus në Ukrainë; Diskutimet dhe refleksionet që po paraqiten në Samit nga liderët kryesor të BE-së, shfaqin hapur shqetësimin real ndaj vendeve të BE-së, dhe natyrisht edhe atyre të Ballkanit Perëndimor, që po shpërfaq paqartësia e zhvillimeve të luftës Rusi-Ukrainë. Konsekuencat që po sjell lufta në Ukrainë e shkaktuar nga Rusia, mbetet një nga sfidat më të mëdha të BE-së e cila po përballet me një sërë sfidash, kryesisht të pasigurisë në disa dimensione, kryesisht me pasoja ekonomike dhe energjetike, sfida këto të cilat do të kërkojnë kohë të rikuperohen.

Një ndër temat po ashtu për nga pesha, trajohet edhe sfida dhe domosdoshmëria e intensifikimit politik dhe politikat e zgjerimit; si një ndër temat e një rëndësie të veçantë brenda “Politikave të zgjerimit” të BE-së, sikundër përgjigje ndaj agresionit rus në Ukrainë. Ballkani Perëndimor si tërësi integruese drejt BE-së, kërkohet të përshpejtohet ky proces domethënës.

Një dimension tjetër është edhe shtimi ndërtimit të sigurisë nga influencat e huaja, që paraqet posharu sfidtë reale për vendet e BE-së, e sidomos për vendet prosperuese drejt BE-së, siq janë vendet e Ballkanit Perëndimor, pa shkputur edhe sfidat e emigracionit dhe lufta ndaj terrorizmit dhe krimit të organizuar, të cilat po rishfaqen në dimensione të kombinuara dhe po vazhdon të paraqesin kërcnim real për sigurinë e BE -së.

Alarm tjetër tejt shqetësues dhe me përmasa të paprashikuara mbetët sfida dhe pasiguria kibernetike, rrjedhimisht kërcënimet hibride. Shtimi bashkëpunimit në mbrojtjen ndaj sulmeve kibernetike është jetike për të ardhmen e sigurtë të BE-së, dhe posaqërisht ndaj vendeve të pasigurta të Ballkanit Perëndimor, tashmë të atakuara nga kërcnimet hibride dhe pasiguria kibernetike.

Efektet negative të krizës energjetike në Ballkanin Perëndimor gjithnjë e më shumë po paraqiten si krizë e madhe dhe me mjaft shqetësime serioze të mungesë dhe rritjes së çmimeve të energjisë në rajonin e BE-së dhe sidomos në vendet tona. Sezoni dimëror, pa një mjaftueshmëri me kapacitete të energjisë elektrike, përbën hapur pasiguri dhe krizë serioze në vendet e Ballkanit Perëndimor, për të cilën kërkohet zgjidhje urgjente.

Në sektorin e telekomunikimeve pa tela, heqja e Roaming me vendet e Ballkanit Perëndimor, mundëson lehtësi drejt arritjes së synimeve të përbashkëta drejt proceseve integruese drejt BE-së.

Edhe përkundër gjithë këyre sfidave, karakteri i së cilave është kritik në aspektin e sigurisë, e ardhmja e Evropës do të jetë më e sigurt me Ballkanin Perëndimor brenda Bashkimit Evropian, janë mesazhet kryesore që reflektojnë zotimet në samitin BE-Ballkani Perëndimor, që po mbahet sot në Tiranë, Shqipëri.

Përfundimisht harta gjeopolitke e BE-së së shpejti do të ndryshojë, duke u rikthyer një vëmendje e merituar drej vendeve të Ballkanit Perëndimor, për të siguruar rrugën e qartë investuese finaciare për të përmbushur këto synime integruese të sfidave kritike të sigurisë drejt BE-së dhe strukturave euroatlantike.

Shënim:

(Autori është doktor shkence, profesor në Fakultetin për Studime të Sigurisë në UBT, i profilizuar dhe njohës i Politikave të Sigurisë Kombëtare dhe Inteligjencës)

Bota

“Mosmarrëveshjet e rrënjosura nënkuptojnë edhe më shumë greva”

Nga Chris Mason/BBC.

Publikuar

nga

Nga Chris Mason/BBC

E vërteta qëndron kështu: në çdo mosmarrëveshje, aktorët në të dyja palët kanë zgjedhje dhe kufizime.

Qeveria po zgjedh, për shkak të kufizimeve ekonomike që argumenton se e kufizon atë, të këmbëngulë se nuk ka para shtesë për t’u ofruar punëtorëve në grevë.

Sindikatat po zgjedhin të largohen, sepse standardi i jetesës së anëtarëve të tyre është kufizuar, madje është shtypur dhe ata kanë mandate për të grevës.

Ministrat këmbëngulin në rritje të çmimeve.

Laburistët pretendojnë se konservatorët kanë “ngjallur qëllimisht konfliktin”, siç thonë ata, një akuzë e mohuar ashpër nga qeveria.

Thënë troç, ka mosmarrëveshje të rrënjosura kalendari është i mbushur me akoma më shumë greva./UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Op-Ed

Analizë: Si e keqkuptoi Rusia ndikimin e Gjermanisë?

Nga Nic Robertson/CNN.

Publikuar

nga

Nga Nic Robertson/CNN

Dy vjet më parë, Moska e vuri re një përplasje SHBA-Gjermani mbi tubacionin e gazit Nord Stream 2.

Rusia kishte investuar shumë në tubacionin nënujor prej 750 miljesh që e lidh atë me Gjermaninë dhe donte të rriste shitjet globale dhe të rriste levën ekonomike mbi Evropën dhe industritë e saj të rënda të etur për energji. Gjermania, një konsumator kryesor, ishte në bord që nga fillimi. Uashingtoni nuk ishte.

Shtetet e Bashkuara nuk donin që furnizimi i ri nënujor me kapacitet të lartë të zëvendësonte linjat e vjetra tokësore që kalonin tranzit në Ukrainë, duke siguruar të ardhura jetike për udhëheqjen gjithnjë e më të prirur nga perëndimi në Kiev.

Rusia arsyetoi se nëse Uashingtoni do të bllokonte Nord Stream 2, gjë që e bëri përfundimisht, atëherë do të tregonte se fuqia evropiane nuk rrjedh më përmes Berlinit, por në fakt përmes Shtëpisë së Bardhë.

Dy vjet përpara dhe leximi i asaj dinamike transatlantike post-Angela Merkel, dhe veçanërisht pushtimi i dështuar i presidentit post-rus Vladimir Putin në Ukrainë, është bërë një nga çështjet politike më urgjente që shqetëson Kremlinin.

Moment i rrallë i udhëheqjes së çeliktë: Refuzimi i kancelarit gjerman Olaf Scholz, sipas fjalëve të tij, “për t’u shtyrë” për të shkuar i vetëm në dërgimin e tankeve në Ukrainë – në vend të kësaj, kërkon që presidenti amerikan Joe Biden t’i bashkohet atij në sipërmarrje, duke rrezikuar zemërimin e Putinit — ka treguar se dinamika e fuqisë transatlantike është zhvendosur.

Evropa ka qenë e ngadaltë për t’iu përgjigjur çarjeve të thella në politikën amerikane dhe pasigurisë që një tjetër presidencë e stilit Trumpian mund të shkaktojë mbi aleatët e saj. Dekada të një besimi të arsyeshëm të palëkundur, nëse jo besim të plotë, në SHBA, është zëvendësuar nga pragmatizmi kokëfortë evropian – dhe Gjermania kryeson rrugën./UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Lajmet

Tanket për Ukrainën dikur dukeshin të paimagjinueshme, a mund të jenë tani avionët luftarakë në radhë?

Me tanket e hequra nga lista, liderët ukrainas kanë rinovuar thirrjet e tyre publike për avionë luftarakë.

Publikuar

nga

Nga Mick Krever/CNN

Vendimi i Gjermanisë, Shteteve të Bashkuara dhe të tjerëve për të dërguar tanke kryesore luftarake në Ukrainë ka shkuar më tej sesa mendohej vetëm disa muaj më parë.

Vendet perëndimore, duke shfaqur unitet dhe duke dashur të parandalojnë një ofensivë të përtërirë ruse, kanë lënë mënjanë frikën se armatimet më të avancuara rrezikojnë të provokojnë presidentin rus Vladimir Putin.

Me tanket e hequra nga lista, liderët ukrainas kanë rinovuar thirrjet e tyre publike për avionë luftarakë.

“I dërgova një kartë me listën e dëshirave babadimrit vitin e kaluar dhe avionët luftarakë gjithashtu [ishin] përfshirë në këtë listë dëshirash”, tha ministri i Mbrojtjes Oleksii Reznikov për CNN këtë javë.

Publikisht, liderët perëndimorë i shmangen diskutimit të avionëve luftarakë dhe ata nuk ishin zyrtarisht në axhendën e një takimi midis Ukrainës dhe aleatëve të saj në Ramstein, Gjermani, javën e kaluar.

Por, Jon Finer, Zëvendës Këshilltari i Sigurisë Kombëtare i SHBA-së, thotë se ata “nuk kanë përjashtuar ndonjë sisteme specifike”, duke përfshirë F-16.

Holanda, gjithashtu tërhoqi vëmendje javën e kaluar, kur ministri i saj i jashtëm i tha një parlamentari që pyeste për F-16 se “kur bëhet fjalë për gjërat që Holanda mund të furnizojë, nuk ka tabu”.

F-16, i zhvilluar për herë të parë në vitet 1970, është një avion luftarak shumë i manovrueshëm, i aftë të mbajë gjashtë raketa nën krahët e tij. Nuk blihet më nga SHBA, por përsëritjet e reja janë ende duke u blerë nga vende si Bahreini dhe Jordania./UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Lajmet

Rusia do të përdorë tanket gjermane për të forcuar narrativën se “NATO po bën një luftë”

Analizë nga Steve Rosenberg.

Publikuar

nga

I pyetur për mundësinë që Amerika dhe Gjermania të dërgojnë tanke luftarake në Ukrainë, zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov sugjeroi se plani “do të dështojë”.

Ai bëri thirrje që të mos “teprohet me potencialin që tanket do t’i jepnin ushtrisë ukrainase”.

Ambasadori rus në Uashington i përshkroi dërgesat e mundshme të tankeve luftarake nga Uashingtoni si “një provokim tjetër flagrant”.

Të martën, spikeri i televizionit shtetëror, Vladimir Solovyov ishte karakteristikisht jodiplomatik në zgjedhjen e gjuhës.

“Tanket gjermane që shfaqen [në Ukrainë] do të na bëjnë të konsiderojmë territorin gjerman, bazat ushtarake dhe vendet e tjera si objektiva legjitime”, tha ai. Ai e quajti ministrin e mbrojtjes të Gjermanisë “një budalla”.

Ishte Rusia që pushtoi Ukrainën. Ky ishte vendim personal i Presidentit Putin.

Por sipas narrativës së ndërtuar nga Kremlini, në këtë konflikt Perëndimi është agresori; Autoritetet ruse duan që populli rus të besojë se në Ukrainë NATO — nën udhëheqjen e SHBA-së — po bën një luftë me Moskën.

Vendimi për të dërguar betejën perëndimore në Ukrainë do të përdoret këtu në Rusi për të theksuar narrativën zyrtare./UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Të kërkuara