Kulturë, Lifestyle

“Via Appia” thesari arkeologjik që Italia po tenton ta bëjë pjesë të UNESCO-s

Të endesh sot përgjatë Rrugës Apiane do të thotë të bësh një udhëtim nëpër të kaluarën.

Publikuar

Të gjitha rrugët të çojnë në Romë, siç thotë shprehja, dhe më prestigjiozja është Rruga Appian, autostrada strategjike për Perandorinë Romake që tani shpreson të bëhet një vend i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s.

Një rrugë e asfaltuar prej më shumë se 500 kilometrash filloi në vitin 312 p.e.s. nga burrështetasi romak Appius Claudius Caecus, “Via Appia” është një thesar arkeologjik, ku një gërmim i vazhdueshëm shpreson të zbulojë pikënisjen aktuale të rrugës në Romë.

Rruga që të çonte në jug në portin kyç të Brindizit siguroi një portë për në Mesdheun lindor, veçanërisht Greqinë, dhe ishte me rëndësi strategjike për ushtritë dhe tregtarët e një Rome që po zgjerohej shpejt.

Këtë javë, arkeologët treguan përparim në përpjekjen e tyre për të gërmuar aq thellë sa për të zbuluar fillimin e rrugës, të fshehur shumë poshtë Banjave të Romës të Karakallës, të ndërtuara rreth pesë shekuj pas Rrugës Apiane.

“Ajo që shohim sot është rezultat i një gërmimi që filloi në korrik me qëllimin qendror për të gjetur të dhëna për vendndodhjen e seksionit të parë të Rrugës Apiane”, tha arkeologu Riccardo Santangeli Valenzani.

Seksioni i parë, më i hershëm i rrugës është ai që ofron “më shumë probleme në lidhje me vendndodhjen e saktë”, paralajmëroi profesori në Universitetin Roma Tre.

Ndërtimi i Rrugës Apiane kërkonte inxhinieri herkuliane, që nga nivelimi i tokës, ndërtimi i kanaleve dhe sipërfaqja e rrugës me zhavorr dhe gurë të rëndë, deri te ndërtesat e zyrave postare dhe bujtinave për të mbështetur mijëra ushtarë dhe tregtarë që shkonin drejt jugut.

Të endesh sot përgjatë Rrugës Apiane do të thotë të bësh një udhëtim nëpër të kaluarën.

Monumente të p.e.s., varri i vajzës së një konsulli, Cecilia Metella, ndodhet pranë katakombeve dhe kishave antike, gurëve të varreve të shkatërruara të familjeve romake dhe vilave me gjethe.

Rruga Apiane hedh dritë jo vetëm mbi Republikën Romake dhe më vonë Perandorinë Romake, por edhe mbi jetën dhe vdekjen në Mesjetë me faltoret dhe kriptet e saj pelegrinazhi.

Rruga ofron gjithashtu një paraqitje të shkurtër të mrekullive moderne arkitekturore, të tilla si vilat luksoze në pronësi të të pasurve dhe të famshëmve të Italisë, duke përfshirë legjendën e filmit Gina Lollobrigida ose ish-kryeministrin Silvio Berlusconi.

Italia, e cila në fillim të këtij muaji paraqiti ofertën e saj për futjen e Rrugës Apiane në UNESCO, ka tashmë 58 vende të njohura si Vende të Trashëgimisë Botërore, më shumë se çdo vend tjetër./UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Art

Gruaja më e pasur e Australisë kërkon që të largohet portreti i saj nga një ekspozitë

Publikuar

nga

Arti është subjektiv. Dhe përderisa shumica e artistëve dëshirojnë të ndajnë punën e tyre me botën, nuk ka garanci se publiku do ta kuptojë apo pëlqej punën e tyre artistike.

Kështu duket të jetë edhe rasti i një pikture nga artisti vendas, Vincent Namatjira, që përfshin një portret të gruas më të pasur në Australi, manjates së minierave Gina Rinehart.

Rinehart i ka kërkuar Galerisë Kombëtare të Australisë (NGA) të largojë portretin e saj, një prej 21 veprave të tij individuale që përbëjnë një pjesë të vetme në ekspozitën e Namatjiras, “Australia in Color”.

Kjo ekspozitë po shfaqet në galerinë e kryeqytetit australian, Kanberra, që nga muaji mars.

Subjekte të tjera të kësaj ekspozite janë edhe Mbretëresha Elizabetë II, muzikanti amerikan, Jimi Hendrix, aktivisti australian për të drejtat e aborigjenëve Vincent Lingiari, si dhe ish-kryeministri australian, Scott Morrison./UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Film & TV

Filmi “Back to Black” e rikthen Amy Winehouse në ekranin e madh

Publikuar

nga

Regjisorja Sam Taylor-Johnson nuk deshi që drama e saj biografike për këngëtaren dhe tekstshkruesen e ndjerë, Amy Winehouse, të jetë e ngjashme sikurse dokumentari fitues i Oscarit që u realizua nga Asif Kapadia.

“Ndjeva se duhet të realizoja diçka ndryshe nga ai dokumentar. Doja ta realizoja nga një këndvështrim tjetër dhe këndvështrimi më i mirë ishte që ta realizoja rrëfimin përmes muzikës së saj”, deklaroi regjisorja për filmin “Back to Black”.

Filmi i shpërndarë nga Focus Features, flet për edukimin e Winehouse në një familje hebreje, karrierën e saj, romancat – dhe varësinë që do të çonte në vdekjen e saj. Fituesi i gjashtëfishtë i Grammyt, është i njohur për përzierjen e elementeve të xhazit, shpirtit, ritmit dhe bluzit.

Derisa kritikat e filmit kanë qenë jashtëzakonisht negative në Mbretërinë e Bashkuar dhe Irlandë deri më tani, shumë besojnë se aktorja kryesore Marisa Abela, e cila portretizon Winehouse, dha një performancë të suksesshme.

“Ka momente kur Abela zhduket dhe Winehouse shpërthen në ekran, si një pamje magjike e syrit që vezullohet kalimthi në fokus”, shkroi kritikja Wendy Ide e The Guardian.

“Por filmi është jashtëzakonisht i pabarabartë dhe i prirur për gjykime të gabuara katastrofike”, shtoi ajo.

Aktorja kryesore kaloi 12 muaj duke tentuar të kapte çdo aspekt të Winehouse.

“Ka kaq shumë versione të ndryshme të Amyt, dhe kjo është pothuajse sikur, sa më shumë të dini, aq më pak dini, sepse ajo është artiste aq e madhe dhe gjithëpërfshirëse”, tha Abela./UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Kulturë, Lifestyle

Gjysmëshekulli i përplasjes së fjalëve: Marrëveshje letrare mes Shqipërisë dhe Serbisë

Publikuar

nga

Në datën 17 maj 2024, Qendra Kombëtare e Librit dhe Leximit në Shqipëri dhe Shoqata e Shkrimtarëve të Serbisë u bashkuan nën një marrëveshje bashkëpunimi. Ky akord është i përqendruar në shkëmbimin e të dhënave në fushën e letërsisë dhe kulturës, përkthimin dhe botimin e veprave letrare në të dyja gjuhët, si dhe në festimin e përvjetorëve të rëndësishëm të historisë letrare të të dy vendeve.

Nënshkrimi i kësaj marrëveshjeje u bë nga Presidenti i Shoqatës së Shkrimtarëve të Serbisë, Milos Iankovic, dhe drejtoresha e Qendrës Kombëtare të Librit dhe Leximit, Alda Bardhyli. Në kuadër të kësaj marrëveshje, do të nxitet përkthimi dhe botimi i veprave letrare në të dy gjuhët.

Në përputhje me këtë marrëveshje, të dyja palët do të koordinojnë aktivitetet e tyre me shtëpitë botuese, revistat letrare dhe organizatat tjera eksperte në fushën e letërsisë dhe kulturës. Ata gjithashtu angazhohen për të zgjeruar bashkëpunimin kulturor në fusha të ndryshme, duke përfshirë projekte, ekspozita, dhe vizita të mundshme të delegacioneve.

Në fund të ceremonisë së nënshkrimit të marrëveshjes, Presidenti i Shoqatës së Shkrimtarëve të Serbisë, Milos Iankovic, dhuroi drejtoreshës së Qendrës Kombëtare të Librit dhe Leximit një fjalor dygjuhësh shqip-serbisht, i hartuar në vitin 1935 nga Luk Lukaj, një personalitet shqiptar.

Fjalori përmban fjalë të vjetra shqipe nga viti 1935, duke përfshirë termat si “farëshkrim”, “baltovicë”, “çpërthye”, “çpesh”, “gumsoj”, dhe të tjera./UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Kulturë, Lifestyle

Një portret i sfidave sociale të atdheut: Filmi i Kosovës “Rrugës” në Festivalin e Kanës

Publikuar

nga

Më datë 24 maj në ora 11:00 në Teatrin Debussy do të shfaqet premiera e filmit të shkurtër, “Rrugës”, i cili përfaqëson Kosovën në konkurrencën kryesore të Festivalit të Kanës.

Filmi i ri nga regjisori Samir Karahoda është përzgjedhur zyrtarisht për garën e filmave të shkurtër në edicionin e 77-të të Festivalit të Kanës. Kjo është hera e dytë që një film në regji të Karahodës përzgjedhet për garën zyrtare të Festivalit më prestigjioz në botë, pas suksesit të filmit “Pa Vend” në vitin 2021. Nga një pool prej 4,420 filmave, “Rruga” është përzgjedhur mes 11 filmave të shkurtër nga 11 shtete që do të konkurojnë këtë vit.

Rishfaqja e këtij filmi do të mbahet më 25 maj në Teatrin Bunuel, fillimisht në ora 14:00.

“Rrugës”, përshkruan udhëtimin e një babai dhe djali të tij në rrugën drejt aeroportit për të marrë një dhuratë të dërguar nga jashtë nga kumbari i djalit. Në këtë rrugë, ata ballafaqohen me pengesa burokratike dhe një perspektivë të pakëndshme për ndryshime reale politike dhe sociale në vendin e tyre, por gjejnë ngushëllim dhe forcë në optimizmin e tyre për të ardhmen.

Skripti i “Rrugës” është shkruar nga vetë Samir Karahoda dhe djali i tij, Mironi, duke integruar tregime personale dhe elemente autobiografike, që reflektojnë shqetësimet e tyre për të ardhmen e vendit. Nëpërmjet këtij udhëtimi të shkurtër, ata eksplorojnë lidhjen e tyre mes sfidave shoqërore dhe pasigurisë që përjetojnë në atdheun e tyre.

“Rrugës”, është mbështetur nga Qendra Kinematografike e Kosovës, Televizioni Kulturor Europian ‘ARTE’, dhe Televizioni Finlandez ‘Yle’./UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Të kërkuara