Kulturë, Lifestyle

James Cameron, “Leonardo Da Vinçi” i sotëm

Publikuar

Me filmat “Rambo 2” dhe “Alien”, regjosori i “Avatar” e revolucionarizoi mënyrën e kuptimit të vazhdimit të një filmi. Vetëm se Da Vinçi i parë vetëm ka shkruar, i dyti edhe e ka regjistruar. Ndryshimi është aty dhe mund të shihet.

E çuditshme për ta thënë sot, por ka pasur një periudhë kur askush nuk priste asgjë nga James Cameron. I lindur në vitin 1954 në Kapuskasing të Kanadasë, James Francis Cameron kishte një ecuri mesatare në shkollë dhe pas përfundimit të gjimnazit punësohet si shofer kamioni.

Kjo deri vitin 1977, kur një ditë shkon në kinema, sheh një nga seritë e filmit “Star Wars” dhe vendos se bota e filmit do të jetë e ardhmja e tij. Katër vite më vonë, ai realizoi një film me një buxhet modest (i paguar me paratë e një shoqate dentare). Me titull “Xenogenesis”, ai ishte një film praktikisht amator, por që i bën përshtypje Roger Corman, i cili e dëshiron atë në studion e tij.

Këtu regjisori i ardhshëm i “Avatar” bën pak nga gjithçka: nga asistent/regjisorin tek skenaristi, nga njësia e dytë pas kamerës deri tek skenografia. Në këtë fazë Cameron dallohet në fusha të ndryshme: është shumë i talentuar në vizatim (si artistik ashtu edhe industrial), ka një sy të mirë, dhe me zgjuarsinë e tij të spikatur është në gjendje të zgjidhë problemet e një filmi, dhe di të shkruajë.

Por ai është totalisht i huaj për Hollywood-in, dhe fati i tij duket të jetë ai i një tekniku prodhimesh me një buxhet të ulët. Nuk është rastësi që u përfshi në drejtimin e efekteve speciale të filmit “Piranhas” (1978) dhe “Piraña Fear” (1982). Për fatin e tij, regjisori i sagës mbi peshkun e rrezikshëm mishngrënës largohet dhe kjo detyrë i caktohet Cameron.

Seria e radhës nuk ishte një prodhim shumë cilësor, por gabimet e regjisorit kanadez ishin deri diku të pashmangshme, si për shkak të kushteve në të cilat ai është i detyruar të punojë, po ashtu edhe për shkak se filmi është shumë i ngatërruar nga producenti.

Karriera e Cameron si regjisor u duk sikur kishte prekur fundin. Por ai kishte një talent si skenarist. Ndaj filloi që të shkruante skenarë. Skenari i tij i parë është një film i vogël fantastiko-shkencor që ngjall interesin e një personazhi të pamundur: Mister Univers, guvernatorit të ardhshëm të Kalifornisë Arnold Schwarzenegger.

Në atë kohë, bodybuilder-i kishte filluar të pëlqehej nga Hollywood-i teksa edhe emri i Cameron nisi të përmendej gjithnjë e më dendur. Kështu, ndërsa nis të marrë formë projekti për filmin “Terminator”, James merr disa detyra për shkrimin e skenarit.

Tani duhet kuptuar një gjë: vazhdimi i një filmi në serinë e radhës, është sot pjesë e një diskursi organik të lidhur me zhvillimin e pronësisë intelektuale. Ti krijon një vepër komerciale, me synimin e deklaruar të zgjerimit të saj në një mijë mënyra të ndryshme, gjithmonë nëse kjo gjë është e suksesshme.

Në vitet 1980, vazhdimet e filmave në seri të rja, ishin një ide që u shfaq vetëm më vonë, si një mënyrë e lehtë për të vazhduar vjeljen e përfitimeve të diçkaje që ishte shkuar mirë. Gjithsesi një praktikë e tillë në atë kohë nuk ishte një punë prestigjioze.

Prandaj kur Cameron merr përsipër të shkruajë vazhdimin e filmit “Rambo:First Blood” dhe “Aliens”, kjo nuk ndodh sepse Hollywood-i a pa atë si një talent të madh. Në fakt, ishte  krejtësisht e kundërta. Në atë kohë, Hollywood-i e vlerësonte atë si një tregtar të ndershëm, të cilit mund t’i besoheshin punë tregtare pa asnjë pretendim artistik.

Ndoshta Cameron e ndjen paksa këtë, sepse në shkrimin e skenarëve të dy filmave nuk jep më të mirën. Në fakt, ai shkruan skenarin vetëm të njërit nga filmat. Më pas ai ndryshon sheshet e xhirimit dhe disa detaje, dhe ua dorëzon punën klientëve përkatës.

Skenari i “Rambo 2:Revenge” është rishikuar pjesërisht nga Silvester Stallone, i cili e thjeshton dhe e shkurton. Ndësa ajo e vazhdimit të “Aliens” mbetet praktikisht identike.

Dhe Cameron e pëlqen shumë atë skenar, sepse sheh në të shumë potencial.

Deri në pikën që pas suksesit të madh të “The Terminator”, kur askush nuk dëshiron ta xhirojë vazhdimin e tij, dhe ai pranon ta drejtojë vetë. Midis viteve 1985-1986, “Rambo 2” dhe “Aliens” arrijnë në kinema dhe janë suksese të jashtëzakonshme me publikun. Megjithatë, kritikët lavdërojnë vetëm të dytën. Pse? Sepse i dyti drejtohet nga James Cameron.

Duke parë në retrospektivë, është e qartë se që të dy filmat janë kryesisht të mbivendosur: të njëjtat premisa narrative, i njëjti mision, e njëjta strukturë, i njëjti progresion dramatik. Madje ka edhe të njëjtat skena (si p.sh veshja e toreadorit, e zakonshme si për John Rambo po ashtu edhe për Ellen Ripley).

Ajo që bën dallimin (përveç zhvillimit të personazheve dhe sofistikimit të skenarit), është se George P. Cosmatos, regjisori i “Rambo 2”, është një autor i një stili shumë tradicional, dhe i paaftë për të shfrytëzuar maksimalisht 25 dollarët e buxhetit që kishte në dispozicion.

Dhe sot filmi i tij (që bëri gjithashtu histori) duket si një film me buxhet të ulët i

viteve 1970, për shkak të mënyrës së xhirimit të aksionit, dhe për shkak të një lloj shkapërderdhje të vënies në skenë. Ndërkohë filmi “Aliens”, pavarësisht një buxheti modest prej vetëm 15 milionë dollarësh, na shfaqet sërish si një realizim shumë modern, vizionar

dhe spektakolar, me një ritëm të furishëm dhe me skena të shkëlqyera.

Merita për këtë është e talenteve të shumë–anshme që zotëron James Cameron, i cili u angazhua praktikisht në çdo departament të produksionit, duke projektuar dhe drejtuar dhe redaktuar një kryevepër të përjetshme. Në filmografinë e tij ka filma më të suksesshëm dhe më domethënës se “Aliens”, por pikërisht tek ky film ne kuptojmë më së miri talentin e pakufishëm të Leonardo Da Vinçit modern, që është pikërisht James Cameron./bota.al

Kulturë, Lifestyle

Art apo ndërhyrje? Banorët e Salisburyt kundërshtojnë skulpturën përpara katedrales

Publikuar

nga

Një instalacion arti prej druri i quajtur Seaview, që përshkruan një shtëpi duke u shembur në det, ka shkaktuar debate mes banorëve të Salisbury-t. Vepra, e vendosur në lëndinën përpara Katedrales së Salisbury-t, synon të theksojë kërcënimet e urgjencës klimatike për brigjet britanike.

Disa banorë e kanë krahasuar skulpturën me një grumbull mbeturinash ose një zjarr të pandezur, duke kërkuar që ajo të hiqet.

Peter Darling, në një letër drejtuar Salisbury Journal, e përshkroi atë si një “njollë në peizazh” dhe “një grumbull druri të grumbulluar nga makineritë e mizave”. Ndërsa William Cousins e quajti veprën “i papërshtatshëm dhe fyes”, duke theksuar se banorët nuk ishin pyetur për vendosjen e saj.

Seaview është krijuar nga artistja Hilary Jack dhe përfaqëson një shtëpi të shkatërruar nga erozioni bregdetar në Norfolk. Një pjesë tjetër e ekspozitës, një skulpturë bronzi e një qese plastike të vendosur në një pemë, është gjithashtu pjesë e ekspozitës “Toka jonë”, e cila përfshin vepra që fokusohen në ndikimet e ndryshimeve klimatike.

Ndërsa shumë banorë kanë shprehur pakënaqësinë e tyre, të tjerët kanë mbrojtur instalacionin. Një komentues tha: “Katedralja gjithmonë i ka dhënë hapësirë ​​artit modern. Disa do t’ju pëlqejnë, disa jo. Të gjitha janë të përkohshme.” Një tjetër theksoi se vepra frymëzon debat dhe se arti nuk mund të pëlqehet nga të gjithë.

Kuratorja e artit të katedrales, Beth Hughes, tha se katedralja është vendi i përsosur për të diskutuar çështjet klimatike me shpresë për të ardhmen. Zëdhënësi i katedrales shtoi se Seaview synon të provokojë diskutime rreth erozionit bregdetar dhe ndikimeve klimatike, dhe është veçanërisht e angazhuar për të rinjtë.

Ekspozita “Toka jonë” përfshin gjithashtu vepra nga artistja Rebecca Chesney dhe artisti dhe aktivisti Derek Jarman, që eksplorojnë ndikimin e ndryshimeve klimatike dhe gëzimin e gjetur në natyrë./UBTNews/

Përkthyer nga Guardian, D.E.

Vazhdo të lexosh

Kulturë, Lifestyle

Një ditë për Kafkën: Shfaqje dhe refleksione në Bibliotekën Kombëtare

Publikuar

nga

Në një pasdite të qershorit në Tiranë, Biblioteka Kombëtare e Shqipërisë u transformua në një oaz kulturore për të nderuar jetën dhe veprën e shkrimtarit të shquar, Franz Kafka.

Qendra “Sotir Kolea” u bë vendi ku Markétá Mališová, një regjisore dhe shkrimtare e njohur çeke, dhe Charlotte Aigner, kryetare e Shoqatës Austriake “Franz Kafka”, i zbulojnë botës shqiptare detaje të paimagjinueshme rreth krijimtarisë së tij.

Duke filluar nga një hapje nga Etleva Domi, nëndrejtore e BKSH-së, atmosfera u mbush me emocion dhe kulturë. Ambasadorët Karel Urban dhe Christian Steiner bënë të ditur se Franz Kafka nuk është thjesht një emër, por një udhëtim në botën e absurdit dhe kontradiksioneve, shkruan ATA.

Përkthyesja Elda Gjana Boriçi solli përpara auditorit pjesë të përkthyera të veprave të tij, duke shtuar thellësi dhe ndjenjë të paharrueshme në marrëdhënien tonë me letërsinë e tij.

Dhe për të shtuar më shumë magjinë, BKSH hap ekspozitën e tij me koleksionet e tyre të çmuara, duke e bërë kështu Bibliotekën Kombëtare një destinacion të pazakontë për lexuesit dhe kuriozitetin.

Lufta e Kafkës për t’u kuptuar në një botë të pasigurt mbetet një frymëzim për gjeneratat, duke na mbushur me pyetje dhe reflektime për jetën, krijimtarinë dhe vlerat e vërteta që marrin formë në një botë të pandryshueshme.

Kjo veprimtari jo vetëm që shënoi një ditë të rëndësishme për kulturën dhe lidhjet ndërkombëtare, por gjithashtu e bëri kuptimplotë një nga shkrimtarët më të rëndësishëm të shekullit të kaluar, duke e ngritur atë në piedestalin e merituar të respektit dhe admirimin tonë./UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Kulturë, Lifestyle

Rrugëtimi enciklopedik: Fjalësi i ri shqiptar afër finalizimit

Publikuar

nga

Në një takim përmbyllës të mbajtur në Akademinë e Shkencave, redaksitë e ngritura sipas fushave paraqiten raportet për përgatitjen e fjalësit të “Enciklopedisë Shqiptare”. Ky takim shënon një hap të rëndësishëm drejt finalizimit të këtij projekti madhor.

Skënder Gjinushi, kryetar i ASHSH dhe kryeredaktor i enciklopedisë, vlerësoi progresin e bërë, duke theksuar rëndësinë e raportimit me të dhëna numerike dhe caktimin e kriterëve të qarta për përfshirjen në fjalës. Ai nënvizoi domosdoshmërinë e një disilpline të përbashkët shkencore dhe kalendarike, duke inkurajuar shmangien e pseudokritereve dhe respektimin e ekuivalencës, shkruan ATA.

Dr. Arian Leka, përgjegjës i botimeve enciklopedike, raportoi për përditësimin e të dhënave dhe bashkimin e listave nga 14 redaksi fushash, duke përfshirë fusha si komunikimi, gjeologjia, matematikë-fizika dhe informatika, ndër të tjera.

Ndërkohë, 11 redaksi të tjera janë në proces të përfundimit të fjalësit dhe përputhjes së tij me udhëzimet e Redaksisë Qendrore. Këto përfshijnë redaksi në fusha si arkeologjia, letërsia, trashëgimia kulturore dhe identiteti kombëtar, dhe ekonomia.

Një sfidë mbetet shmangia e mbivendosjeve, që kërkon bashkëpunim të ngushtë midis redaksive me tematika të ngjashme. Përkundër disa vështirësive, ka një tendencë të përgjithshme pozitive drejt përmbushjes së synimit për një fjalës prej 10 mijë njësish enciklopedike.

Takimi i sotëm theksoi rëndësinë e bashkëpunimit dhe koordinimit midis redaksive të Shqipërisë dhe Kosovës për të arritur një fjalës të përbashkët dhe gjithëpërfshirës, duke reflektuar një kontribut të pavarur dhe të ri në fushën e enciklopedisë./UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Kulturë, Lifestyle

Java Kulturore Braziliane në Tiranë: Një festë e poezisë dhe muzikës

Publikuar

nga

Java Kulturore Braziliane do të zhvillohet në Tiranë nga data 21 deri më 29 qershor, duke sjellë një përvojë të pasur dhe të larmishme kulturore nga Brazili.

Ngjarjet do të nisin me një ngjarje të veçantë, Natën Poetike Braziliane, që do të mbahet më 21 qershor. Kjo mbrëmje do të jetë një përzierje harmonike e poezisë dhe muzikës, ku tingujt e ëmbël të pianos do të shoqërojnë recitimin e poezive.

Publiku do të ketë mundësinë të përjetojë frymën e thellë të letërsisë braziliane në një interpretim dygjuhësh, shqip dhe portugalisht. Pjesëmarrësit do të jenë publikues, përkthyes dhe pjesëtarë të komunitetit brazilian, të cilët do të sjellin në jetë veprat e autorëve të njohur si Hilda Hilst, Fernando Pessoa, Machado de Assis me novelën “The Psychiatrist”, dhe Miguel Torga.

Më 24 qershor, në skenë do të ngjitet Camerata Balcanica, një ansambël i përbërë nga artistë të rinj të muzikës klasike nga Ballkani Perëndimor. Ky grup prej 10 muzikantësh, përfshirë katër violinë, dy viola, dy cello dhe një bas, do të interpretojnë disa prej veprave më të bukura muzikore braziliane. Performanca e tyre pritet të jetë një përvojë e jashtëzakonshme muzikore që do të mbetet gjatë në kujtesën e publikut, shkruan Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Për adhuruesit e kinemasë, më 25 qershor në kinema “Millenium” do të shfaqet filmi brazilian “Behind the Sun”. Ky film, i vitit 2001 dhe me regji të Walter Salles, është frymëzuar nga romani i njohur “Prilli i Thyer” i Ismail Kadaresë. Ai trajton jetën e një familjeje të varfër në Brazilin rural, duke sjellë një rrëfim prekës dhe të fuqishëm për sfidat dhe tragjeditë e tyre.

Java Kulturore Braziliane në Tiranë është një mundësi unike për të gjithë ata që duan të zbulojnë dhe të përjetojnë thesaret e kulturës braziliane nëpërmjet poezisë, muzikës dhe kinemasë. Mos e humbisni këtë shans për t’u zhytur në një botë të re të artit dhe kulturës./UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Të kërkuara