Aktualitet
Gratë për herë të parë në Forcat Ajrore në SHBA
Published
5 years agoon
By
UBT newsForca Ajrore Shtetet e Bashkuara më 8 korrik të vitit 1948, pranon rekrutet e para femra nëpërmjet një programi të quajtur Gratë në Forcat Ajrore (WAF).
WAF u formua në vitin 1948, kur presidenti Truman nënshkroi Aktin për integrimin e grave në Forcat e Armatosura.
Programi WAF përfundoi në vitin 1976, kur gratë filluan të pranohen në Forcat Ajrore në mënyrë të barabartë me burrat, pa ndihmën e ndonjë programi të veçantë.
Aktualitet
Shkon në dy numri i të vdekurve në Podujevë, ndërron jetë në QKUK edhe viktima e dytë
Published
8 minutes agoon
March 23, 2026By
UBTNews
Policia e Kosovës ka njoftuar se rasti i ndodhur mbrëmjen e së dielës në fshatin Majac të Podujevës është ri-cilësuar si “Vrasje e rëndë” dhe “Mbajtje në pronësi, kontroll ose posedim të paautorizuar të armëve”, pas vdekjes së personit të dytë në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës (QKUK).
Operacioni policor ka nisur rreth orës 18:40, pas pranimit të një informate fillestare se “në fshatin Majac të komunës së Podujevës, dyshohet që një person i cili gjendet në një veturë është pa shenja jete”.
Njësitë relevante, përfshirë hetuesinë dhe forenzikën, kanë identifikuar në vendngjarje një automjet të tipit VW me targa lokale, pronë e një burri nga Obiliqi, i cili u konstatua pa shenja jete nga ekipi mjekësor.
Gjatë zhvillimit të hetimeve intensive, autoritetet kanë rrethuar një shtëpi banimi në të cilën ndodhej një person i armatosur.
Sipas raportit policor, “dyshohet që një person i gjinisë femërore është brenda në një shtëpi, posedon armë zjarri dhe nuk pranon të komunikojë me askënd, e cila paraqet rrezik jete për vetën e saj dhe për të tjerët”.
Për të vënë situatën nën kontroll, janë angazhuar Njësia Speciale Intervenuese dhe zyrtarët për ndërmjetësim.
Pas ndërhyrjes, brenda shtëpisë janë gjetur dy persona të gjinisë femërore me plagë të rënda, të cilat u dërguan për trajtim mjekësor nën mbikëqyrje policore.
Megjithatë, Policia ka konfirmuar se sot rreth orës 03:35, “viktima femër kosovare ka ndërruar jetë në QKUK, vdekjen e të cilës e ka konstatuar mjeku kujdestar”.
Me urdhër të Prokurorit kompetent nga Departamenti i Krimeve të Rënda, trupat e pajetë janë dërguar në Institutin e Mjekësisë Ligjore (IML) për obduksion. Hetimet për zbardhjen e plotë të rrethanave të këtij rasti janë duke vazhduar nga njësitë përkatëse.
Live
Irani kërcënon të godasë centralet elektrike të Gjirit pas ultimatumit të Trump-it
Published
21 minutes agoon
March 23, 2026By
UBTNews
Irani do të sulmojë centralet elektrike të Izraelit dhe impiantet që furnizojnë bazat e SHBA-së në Gji nëse Presidenti Donald Trump realizon kërcënimin e tij për të “asgjësuar” rrjetin energjetik të Iranit, deklaruan Gardat Revolucionare të vendit në një deklaratë të hënën.
Deklarata duket se tërhoqi kërcënimet e mëparshme ndaj impianteve të shkripëzimit në rajon, të cilat janë vendimtare për sigurimin e ujit të pijshëm në vendet e Gjirit.
“Presidenti gënjeshtar i SHBA-së ka pretenduar se Gardat Revolucionare synojnë të sulmojnë impiantet e shkripëzimit të ujit dhe t’u shkaktojnë vështirësi njerëzve të vendeve të rajonit,” tha deklarata e shpërndarë në mediat shtetërore. “Ne jemi të vendosur t’i përgjigjemi çdo kërcënimi në të njëjtin nivel që ai krijon në termat e parandalimit… Nëse godisni energjinë elektrike, ne godasim energjinë elektrike.”
Të shtunën, Trump paralajmëroi se centralet elektrike iraniane do të shkatërroheshin nëse Teherani dështonte të “hapte plotësisht” Ngushticën e Hormuzit për të gjithë lundrimin brenda 48 orëve.
Trump caktoi një afat të hënën rreth orës 19:45 pasdite EDT (2345 GMT). Sulmet iraniane kanë mbyllur efektivisht Ngushticën e Hormuzit, e cila transporton një të pestën e naftës globale dhe gazit natyror të lëngshëm, duke shkaktuar krizën më të keqe të naftës që nga vitet 1970.
Më shumë se 2,000 njerëz janë vrarë gjatë luftës që SHBA dhe Izraeli nisën më 28 shkurt, e cila ka përmbysur tregjet, ka rritur kostot e karburantit, ka nxitur frikën e inflacionit global dhe ka tronditur aleancën perëndimore të pasluftës. Kërcënimi i sulmeve në rrjetet elektrike të Gjirit të dielën ngriti frikën e ndërprerjes masive të shkripëzimit për ujin e pijshëm dhe shqetësoi më tej tregjet e naftës, me çmimet që u hapën me luhatje në tregtinë e Azisë.
Pas më shumë se tre javësh bombardimesh të rënda amerikane dhe izraelite, që zyrtarët thonë se kanë reduktuar ndjeshëm aftësitë raketore të Iranit, Teherani ka vazhduar të demonstrojë aftësinë e tij për të goditur mbrapsht. Sirenat e sulmit ajror ranë në pjesë të Izraelit verior dhe qendror, duke përfshirë Tel Avivin dhe Bregun e Perëndimor të pushtuar gjatë natës të së dielës, duke paralajmëruar për raketa që vinin nga Irani.
Ushtria izraelite tha herët të hënën se kishte filluar një valë sulmesh në shkallë të gjerë duke synuar infrastrukturën iraniane në Teheran. Washington Post raportoi të hënën në mediat sociale se Lideri Suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, ishte “i plagosur, i izoluar dhe nuk po u përgjigjej mesazheve të drejtuara atij.” Në fillim të këtij muaji, një zyrtar iranian i tha Reuters se Lideri i ri Suprem i vendit ishte plagosur lehtë. /Reuters/
Vendi
Një i vdekur dhe dy të plagosur në Majac të Podujevës
Published
11 hours agoon
March 22, 2026By
UBTNews
Një ngjarje e rëndë ka ndodhur në fshatin Majac të Podujevës, ku një person ka humbur jetën, ndërsa dy të tjerë kanë mbetur të plagosur, raporton Koha.net.
Rastin e ka konfirmuar zëdhënësja e Prokurorisë Themelore në Prishtinë, Kaltrina Shala, e cila bëri të ditur se menjëherë pas pranimit të informatës, prokurorja kujdestare nga Departamenti për Krime të Rënda ka dalë në vendin e ngjarjes për të ndërmarrë veprimet e nevojshme hetimore, raporton Koha.net.
Deri më tani nuk janë bërë të ditura rrethanat e plota të ngjarjes, ndërsa autoritetet kompetente janë duke zhvilluar hetime për zbardhjen e rastit.
Lajmet
REL: Keqllogaritja që mund ta destabilizojë Ballkanin
Published
19 hours agoon
March 22, 2026By
UBTNews
Gara në armatim ekziston prej shekujsh, por pas Luftës së Dytë Botërore mori formë globale dhe sistematike, sidomos midis Shteteve të Bashkuara dhe Bashkimit Sovjetik gjatë Luftës së Ftohtë.
Armët bërthamore, raketat balistike dhe avionët luftarakë transformuan mënyrën e konceptimit të fuqisë në vitet që pasuan.
Sot, në rajonin e Ballkanit Perëndimor, lëvizjet e Serbisë dërgojnë paralajmërime serioze.
Ky vend – partner i NATO-s dhe kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian – bleu raketa balistike supersonike nga Kina për forcën e tij ajrore. Kështu, u bë fuqia e parë në Evropë e pajisur me raketat ajër-tokë CM-400AKG, sipas presidentit serb, Aleksandar Vuçiq.
“E kemi bërë me sukses integrimin e raketave kineze në avionët rusë MiG-29 të gjeneratës së katërt. Këta janë sot ndër avionët më të mirë në Evropë – ndoshta edhe në botë. Raketat ajër-tokë nënkuptojnë goditjen e objektivave në tokë dhe kanë fuqi shkatërruese”, tha Vuçiq më 12 mars.
Reagimet ishin të shumta nga fqinjët që luftuan kundër Serbisë gjatë luftërave jugosllave të viteve 1990.
Kroacia – sot anëtare e NATO-s dhe Bashkimit Evropian – e konsideroi blerjen e raketave kineze si kërcënim për stabilitetin rajonal dhe shenjë të rritjes së garës së armatimit në Ballkan, ndërsa Kosova akuzoi Serbinë për tendenca hegjemoniste ndaj fqinjëve.
Këto dy vende, së bashku me Shqipërinë, nënshkruan në mars të vitit 2025 një marrëveshje për bashkëpunim në fushën e mbrojtjes dhe sigurisë, të cilën Vuçiq e sheh si kërcënim të drejtpërdrejtë për sigurinë e Serbisë – “nuk ekziston asnjë arsye tjetër për bashkimin e tyre, vetëm Serbia”.
“Ne po përgatitemi për sulmin e tyre. Ata nuk synojnë të mbrohen, por të sulmojnë. Po formojnë aleancë ushtarake për të na sulmuar”, tha Vuçiq teksa fliste për raketat kineze në Radio-Televizionin e Serbisë.
Ai nuk paraqiti asnjë provë për këto pretendime, të cilat Zagrebi, Prishtina dhe Tirana i hedhin vazhdimisht poshtë. Tha vetëm se forcat e armatosura serbe kanë në dispozicion edhe armë të tjera të sofistikuara, që nuk mund të bëhen publike.
Për njohësit e çështjeve ushtarake dhe të sigurisë, këto mesazhe dërgojnë sinjale frike dhe pasigurie në rajon, rrisin perceptimin e kërcënimit dhe shtyjnë vendet fqinje drejt forcimit të kapaciteteve mbrojtëse. Kjo dinamikë, sipas tyre, mund të shndërrohet lehtësisht në një spirale të re armatimi, ku çdo veprim prodhon kundërveprim dhe tensionet vetëm se rriten.
Redion Qirjazi, ekspert i sigurisë në Shqipëri – vend anëtar i NATO-s, thotë se raketat kineze i japin Serbisë mundësi të reja për të projektuar fuqinë dhe ndryshojnë balancën e sigurisë në rajon; ato nuk janë thjesht mbrojtje – siç pretendon blerësi – por zgjasin kapacitetet ushtarake në distanca të largëta.
“Raketat kineze janë shumë precize. Një veçori shqetësuese e tyre është edhe shpejtësia e lartë – rreth Mach 4 deri Mach 5, ose deri në 6 mijë km/orë – që i fut në kategorinë e raketave të vështira për t’u interceptuar”, thotë Qirjazi për programin Expose të Radios Evropa e Lirë.
Në Ballkan, Serbia mban tensione të hapura me Kosovën, ndaj së cilës ka pretendime territoriale, me Kroacinë dhe herë pas here me Malin e Zi. Marrëdhëniet e saj me Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut janë më të qeta, ndërsa lidhja me Republikën Sërpska në Bosnje dhe Hercegovinë mbetet një rast i veçantë, që dallon nga pjesa tjetër e këtij shteti.
Blerjet e raketave kineze, sipas Kadri Kastratit, ekspert ushtarak nga Kosova, tregojnë qartë tendencën e Serbisë për t’u pozicionuar si aktori më i armatosur dhe më dominues në Ballkan dhe për ta mbajtur rajonin gjithmonë në teh të destabilizimit.
“Gjithë këtë armatim, Serbia është duke e blerë për të hyrë në garë, para së gjithash me Kroacinë. Pas furnizimit të Kroacisë me avionët Rafale nga Franca, Vuçiq bëri marrëveshje me presidentin e Francës, Emmanuel Macron, për blerjen e avionëve të tillë. Pra, është një garë mes tyre”, thotë Kastrati për Exposenë.
Edhe pse pretendon neutralitet ushtarak, Serbia është ushtria më e shtrenjtë në Ballkanin Perëndimor. Vetëm në vitin 2024, shpenzoi 2.2 miliardë dollarë – rreth pesë herë më shumë se Shqipëria, anëtare e NATO-s dhe vendi i dytë në rajon për shpenzime ushtarake, sipas të dhënave të Institutit të Stokholmit për Kërkime mbi Paqen (SIPRI).
Serbia shpenzon dukshëm më shumë edhe se Kroacia, e cila gjithashtu është anëtare e NATO-s. Sipas SIPRI-t, dallimi në shpenzimet e mbrojtjes midis këtyre dy vendeve arrin në qindra miliona euro çdo vit.
Pas pushtimit rus të Ukrainës, Serbia i ndryshoi burimet e saj të armatimit, duke iu drejtuar Kinës për dronë luftarakë dhe sistemin raketor anti-ajror FK-3, por nuk ndaloi as blerjet nga Perëndimi, si Shtetet e Bashkuara dhe Franca.
Në deklaratat e tij, Vuçiq i kushton vëmendje të veçantë sidomos forcës ushtarake të Kroacisë. Në vitin 2024, kur Serbia bleu avionë luftarakë shumëfunksionalë, Rafale, nga Franca, ai ironizoi duke thënë se kur Kroacia bën të njëjtën gjë, është “lajm i mirë për rajonin”, ndërsa kur Serbia i blen, bëhet “tragjedi”.
“Ne nuk krijojmë probleme askund, as nuk i planifikojmë, as nuk i synojmë. Ky është një sinjal i madh i besimit mes Francës dhe Serbisë. Ne vetëm duam ta ruajmë vendin tonë”, tha Vuçiq.
Katarina Gjokiq, hulumtuese në Institutin e Stokholmit për Kërkime mbi Paqen, thotë se krahasimet mes Serbisë dhe Kroacisë duhet parë me kujdes. Kroacia, si anëtare e NATO-s, planifikon kapacitetet e saj ushtarake brenda aleancës dhe ndjek detyrat përkatëse, ndërsa Serbia vepron jashtë këtij mekanizmi.
Gjokiq thotë se ekziston një tendencë e elitave politike që të shikojnë përtej kufirit dhe ta përdorin armatimin e fqinjëve si alibi për të justifikuar zgjerimin e fuqisë së tyre.
“Ajo që është shqetësuese – kur bëhet fjalë për Serbinë, Kosovën dhe Kroacinë – është fjalori i papërgjegjshëm i elitave politike, që rrit tensionet, në vend se të shfrytëzohen mekanizmat ekzistues rajonalë ose të krijohen të rinj për komunikim dhe zgjidhje të problemeve. Thjesht, ekziston një prirje për të shkuar drejt rritjes së tensioneve – gjë që mund të jetë e rrezikshme, sepse edhe te qytetarët krijohet ndjenja e pasigurisë dhe frika se çfarë mund të ndodhë”, thotë Gjokiq për Exposenë.
Qirjazi paralajmëron se një klimë e tillë tensionesh dhe mosbesimi mund të çojë në interpretime të gabuara nga pala tjetër, duke nxitur reagime të shpejta dhe të pakontrolluara.
Kjo rrit rrezikun e përshkallëzimit edhe pa një qëllim të drejtpërdrejtë për konflikt – një situatë të cilën Qirjazi e përkufizon si “keqllogaritje”.
“Këtë e kemi parë edhe në konfliktin e fundit midis Iranit, Izraelit dhe Shteteve të Bashkuara, ku argumenti ishte se kemi prova që Irani do të sulmonte i pari, ndaj ne goditëm. Apo – edhe në rastin e Irakut – u tha se Saddam Husseini do të krijonte armë bërthamore dhe do t’i përdorte kundër aleatëve në rajon, ndaj ne do të veprojmë. Kjo është ajo spiralja e sigurisë dhe përshkallëzimi”, shpjegon Qirjazi.
Në përgjigje të blerjes së raketave kineze, Bashkimi Evropian – ku Serbia synon të anëtarësohet – tha se vendi duhet të bëjë zgjedhje të qarta strategjike në rrugën e integrimit. Ndërkohë, NATO-ja, partnere e Serbisë, nuk iu përgjigj interesimit të Radios Evropa e Lirë për mënyrën se si e sheh bashkëpunimin e vazhdueshëm të Beogradit me Pekinin.
Në muajin maj, aleanca perëndimore do të mbajë stërvitje të përbashkëta ushtarake me Serbinë në poligonin Borovac, pranë kufirit me Kosovën.
Në një postim në rrjetet sociale, Komanda e Forcave të Përbashkëta të NATO-s në Napoli tha se stërvitja do të zhvillohet me ftesë të Serbisë. Sipas saj, ajo forcon bashkëpunimin praktik dhe mbështet stabilitetin në Ballkanin Perëndimor.
Për Qirjazin, kjo dëshmon se Serbia ndjek strategjinë e “lojës me disa porta”. Nga njëra anë i hap derën Kinës për të rritur ndikimin në rajon, dhe nga ana tjetër bashkëpunon me Perëndimin për të krijuar një lloj varësie të ndërsjellë.
“Kjo strategji ka qenë karakteristike edhe e ish-Jugosllavisë me Titon, pasi mbante partneritete dhe aleanca me shumë aktorë të ndryshëm strategjikë, në mënyrë që të krijonte një varësi të këtyre superfuqive ndaj këtij vendi”, thotë Qirjazi.
Sipas tij, kjo qasje i jep Serbisë më shumë hapësirë manovrimi dhe i vendos aktorët ndërkombëtarë në një pozitë më të ndërlikuar në rast të konfliktit të mundshëm. Gjokiq pajtohet, por vë në pah edhe një aspekt tjetër:
“Një nga arsyet pse shumë vende sigurojnë armë nga Kina është se ato janë më të lira. Rasti i Serbisë është pak më specifik në aspektin gjeografik, sepse ajo ndodhet në Evropë dhe prej saj ka pritje të tjera”.
“Unë, për shembull, merrem me Afrikën Perëndimore dhe e di se atje ka shumë vende që kanë marrëdhënie të shkëlqyera me BE-në dhe, në të njëjtën kohë, sigurojnë armatim nga Kina, sepse është më i lirë”, thotë Gjokiq.
Vuçiq nuk zbuloi çmimin e raketave kineze CM-400AKG, të cilat mund të bartin deri në 200 kg material shpërthyes, por i përshkroi si “shumë të shtrenjta”.
Sipas raportit të fundit të SIPRI-t, blerjet e armëve në Evropë janë rritur ndjeshëm, duke e bërë kontinentin rajonin më të madh importues – me një rritje prej 210% midis periudhave 2016-2020 dhe 2021-2025.
Shtetet e Bashkuara, në anën tjetër, kanë rritur dominimin në eksportet e armëve – me Kosovën një prej klientëve të shumtë të tyre.
Zyrtarët kosovarë të Mbrojtjes theksojnë se blerjet e armëve bëhen ekskluzivisht nga aleatët e NATO-s. / REL/
Shkon në dy numri i të vdekurve në Podujevë, ndërron jetë në QKUK edhe viktima e dytë
Irani kërcënon të godasë centralet elektrike të Gjirit pas ultimatumit të Trump-it
Një i vdekur dhe dy të plagosur në Majac të Podujevës
REL: Keqllogaritja që mund ta destabilizojë Ballkanin
Frutat dhe perimet më të këqija të supermarketit, shkak – pesticidet
DITARI: Çfarë lajmesh kemi lexuar në çdo 22 mars, në vitet nëntëdhjetë
Uji dhe Gjinia” – Shtytës i Zhvillimit të Qëndrueshëm
Edmond Hajrizi emërohet Zëvendëspresident i Organizatës Evropiane për Cilësi
Intervistë 100-vjeçare në Forbes: Si i parashikoi Tomas Edison panelet diellore dhe trenat elektrikë
Të kërkuara
-
Lajmet3 months agoProfesorët e UBT-së publikojnë studim shkencor në revistën prestigjioze ndërkombëtare të indeksuar në Scopus (Q1)
-
Lajmet1 month agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet2 months agoStudentët e UBT-së në vizitë studimore në Presidencën e Republikës së Kosovës
-
Lajmet2 months agoProfesori i UBT-së, Kujtim Thaçi publikon artikull shkencor në revistën prestigjioze Frontiers in Immunology
