Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

Foto: Rreth 60 të vrarë në Deçan e rrethinë gjatë sulmeve të fundit serbe në qershor 1998

15 qershor 1993

Regjimi serb ndaloi shfaqjen “Krushqit janë të ngrirë” të Ismail Kadaresë

Drejtori i dhunshëm i Teatrit Popullor të Kosovës, Aleksandër Xhaja, ndaloi shfaqjen “Krushqit janë të ngrirë”, të punuar sipas novelës së Ismail Kadaresë. Regjinë e shfaqjes e bëri Piro Mani, kurse asistent i regjisë ishte Selman Jusufi.

Gazeta “Bujku” merr vesh se Aleksandër Xhaja, urdhërin për ndalimin e shfaqjes e dha nga Beogradi me telefon, kurse përgjegjësit e Ansamblit të Dramës shqipe pranë Teatrit Popullor të Kosovës, kërkuan kot që udhëri të jepet me shkrim.

Kundër shfaqjes “Krushqit janë të ngrirë”, shtypi serb në Prishtinë dhe në Beograd ngriti akuza të shumta e të rënda, herë duke e vënë në dyshim përmbajtjen e shfaqjes me argumente ideologjike, herë duke e sulmuar vetë emrin e Ismail Kadaresë.

“Serbët dhe malazezët e Kosovës, shkruan “Borba” e sotme, kërkuan që të ndalohet kjo shfaqjes propogandistike politike, e cila inkuadrohet në ideologjinë e përgjishme në Kosovë”.

15 qershor 1994

Kryeushtaraku serb akuzon edhe njëherë shqiptarët dhe disa vende që kinse stërvisin ushtarakisht të rinjtë shqiptarë

Momçilo Perishiq, kryeshef i Shtatmadhorisë së Jugosllavisë së vetëshpallur, në një intervistë që i dha dje televizionit serb akuzoi edhe njëherë të rinjtë shqiptarë nga Kosova për kinse aftësim ushtarak në disa shtete të huaja me qëllim të ndezjes së luftës në Kosovë.

Ai tha se të rinjtë shqiptarë nga Kosova po refuzojnë të shërbejnë në ushtrinë e Jugosllavisë së vetëshpallur, por për shkak të iluzioneve për shkëputjen e dhunshme. “Ata i dërgojnë të rinjët përmes kanaleve në qendra të ndryshme në aftësim ushtarak në vende të ndryshme. Me rastin e provimit të aftësimit të tyre dhe për shkak të futjes masovike të armëve, ata hyjnë ilegalisht në vendin tonë. Ndërsa tash, pasi pjesëtarët e njësive kufitare i pengojnë në këtë, vie deri te incidentet. Gjatë hyrjes ilegale ata përdorin armët. Dhe për fat të keq, ato incidente përfundojnë me pasoja të rënda për kalimtarët ilegalë, e bota që nuk na përkrah fare e shfrytëzon me efikasitet në propogandën e mediumeve kundër vendit tonë”, tha ai.

Gjeneral-koloneli Perishiq tha se ushtria është faktor i stabiliteit në gjithë Jugosllavinë së vetëshpallur, duke përfshirë edhe Kosovën, duke iu falënderuar edhe subjekteve të tjera dhe popullit. “Por mendoj se shqiptari i zakonshëm kurrë nuk do të përkrahte opcionin luftarak, pasi shumë qartë e sheh se çka po ndodh në hapësirat ku po përpiqen që me dhunë të zgjidhin diçka. Së dyti ata e shohin qartë se çfarë është standardi i tyre në Kosovë dhe i bashkëkombasve të tyre në Shqipëri… Shqiptarët në Kosovë jetojnë sëpaku dhjetë herë më mirë se bashkëkombasit e tyre në Shqipëri”, tha ai.

Shpifjet e kryeushtarakut serb në funksion të vazhdimit të terrorit shtetëror serb në Kosovë

Akuzat e kryeushtarakut serb kundër shqiptarëve në Kosovë dhe kundër disa shteteve që kinse i stërvisin të rinjtë shqiptarë për luftë të armatosur në Kosovë nuk janë të reja.

Gjatë vjeshtës së vitit të kaluar Beogradi bëri zhurmë të madhe dhe të gjatë rreth arrestimit të pjesëtarëve të kinse Ministrisë së Mbrojtjes së Republikës së Kosovës.

Për krijimin e asaj farë ministrie Beogradi akuzonte drejtues të LDK-së dhe kryetarin Rugova. Gjatë asaj kohe akuzohej edhe Republika e Shqipërisë, me funksionarët ushtarakë të së cilës gjoja kishin bashkëpunuar me të arrestuarit që torturoheshin në burgjet serbe.

Pasi askush nuk e besoi ekzistimin e asaj ministrie, Beogradi shpiku gjatë muajit shkurt ushtarët e asaj ministrie të paqenë. Në disa vende të Kosovës u arrestuan të rinj që kishin ikur nga Kosova për shkak të dhunës serbe dhe ndjekjes së ushtrisë serbe.

Të rinjtë që ishin mbajtur në një kohë në një kamp refugjatësh në Shqipëri dhe të cilët ishin kthyer në Kosovë për shkak se nuk kihsin mundur të shkonin në perëndim, u arrestuan dhe u torturuan për shumë javë nën akuzë se gjoja kishin stërvitur në një kazermë ushtarake në Shqipëri dhe se pastaj ishin kthyer në Kosovë, gjoja me detyra të caktuara ushtarake.

Gjatë prillit, duke kundërshtuar paralajëmrimin e Qeverisë së Gjermanisë për kthimin e refugjatëve shqiptarë të Kosovës, Beogradi shpiku tezën se të rinjtë shqiptarë kishin stërvitur në një ish-qendër të NATO-s në Gjermani.

Mirëpo kjo tezë u harrua shpejt, pasi u hesht për një kohë rreziku i kthimit të refugjatëve në Kosovë.

Ndërsa proceset e montuara politike kundër kinse pjesëtarëve të Ministrisë së Mbrojtjes së Republikës së Kosovës dhe kundër kinse ushtarëve të saj – të rinjëve që u arrestuan nën pretekst se kanë stërvitur në një kazermë ushtarake në Shqipëri, zhvillohen sipas një dinamike që i duhet politikës së Beogradit.

Si edhe deri më tash Beogradi synon me këto arrestime të justifikojë terrorin e përditshëm kundër popullit shqiptar në Kosovës dhe të kompremetojë lëvizjen demokratike shqiptare të Kosovës.

Implikimi i vendeve të ndryshme në fushatat e Beogradit bëhet me qëllim të neuralizimit të angazhimit të vendeve të caktuara veç e veç ose të bashkësisë ndërkombëtare në tërësi për zgjidhjen e çështjes së Kosovës, ose të problemeve të veçanta.

Ndërsa aktualizimi më i ri i kësaj çështjeje të shpifur nga Beogradi po bëhet përmes kryeushtarakut të saj me qëllim që në kohën e paralajmërimit të fillimit të bisedimeve të demonstrohet edhe njëherë dëshira serbe për të mbajtur të okupuar Kosovën.

15 qershor 1995

Policia plaçkiti tregun e Malishevës

Sot rreth orës 8, tregun e Malishevës dhe lokalet përreth i bllokuan një numër i madh i policëve dhe i policëve financiarë, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Malishevë.

Bëhet me dije se policia disa herë deri tash ka plaçkitur mallëra në tregun e Malishevës, porse sot ky aksion ishte mjaft i rreptë.

Veç plaçkitjes së mallit në treg, policët legjitimuan dhe kontrolluan edhe të gjithë kalimtarët e rastit, disa prej të cilëve i futën në lokalet e afërme, dhe u bënë kontroll detaje, duke ua hequr edhe rrobat e trupit.

Njoftohet se në lokalin “Foto Stili” policët plaçkitën 120 DM, ndërsa një shumë më të madhe devizash plaçkitën në lokalet “Mimoza”, “Dafina”, etj., ndërsa dyshohet se nga qytetarët është plaçkitur një sasi e madhe devizash, pasi sipas dëshmive të disave prej tyre, policët ua morën madje edhe devizat në apoena të vogla, gjë që deri tash nuk ka qenë karakteristikë e aksioneve të tilla.

15 qershor 1998

Lista e 58 të vrarëve në Deçan e rrethinë gjatë sulmeve të fundit serbe

Gjatë sulmeve të fundit të forcave sernë, në Deçan e rrethinë janë vrarë: Haxhi Metë Cacaj, Nexhat S. Iberhysaj, Xajë C. Kuçi, Shyhrete Jeftaj, Beqir R. Cacaj, Sabit Kasumaj, Shaban Kasumaj, Shaqir Dobraj, Ajmane Balaj, Besart Dautaj, Hate Lataj, Teuta Loshaj, Gale Dautaj, Hamdi Dautaj, Murat Dautaj, Ajshe Loshi, Muharrem Lataj, Faik Ukëhaxhaj, Besim Ukëhaxhaj, Lavdim Likaj, Bajram Ramosaj, Adem Ukëhaxhaj, Lush Binakaj, Ismet Ukaj, Arif Mahmutdemaj, Rexhep Pavataj, Ibrahim Demaliaj, Mehmet Mahmutdemaj, Beqir Krasniqi, Raze Krasniqi, Imer Ukaj, Halit Krasniqi, Ibrahim Hamzaj, Dërvish Hamzaj, Ymer Hamzaj, Bashkim Hamzaj, Zeqë Hamzaj, Gani Hamzaj, Rifat Hamzaj, Hysen Alimehaj, Hajdar Ukshinaj, Mehmet Ukshinaj, Shkurte Tolaj, Zize Tolaj, Osman Tolaj, mysafir nga Batusha, plak (80), mysafir nga Batusha, plakë (80), Çaush Çeskaj, Avni Përgjegjaj, Lule Selmanaj, Beqir Çufaj, Jeton Dabiçaj, Ahmet Zeqi (?), Selman Dukaj, Rexhep Mazrekaj, Zoje Selmanaj, Valdet Kuçi dhe Bajram Cacaj.

Ukraina do t’u kërkojë aleatëve të saj një ndihmë ushtarake shtesë prej 20 miliardë dollarësh gjatë takimit të javës së ardhshme të Grupit të Kontaktit për Mbrojtjen (Formati Ramstein). Sipas burimeve nga sektori ukrainas i mbrojtjes, qëllimi i kësaj kërkese urgjente është konsolidimi i avantazhit aktual në fushën e betejës ndaj Rusisë.

Një burim zyrtar bëri të ditur se përparimi rus ka stagnuar gjatë muajit të fundit, kryesisht falë sulmeve ukrainase me dronë të rrezes së mesme dhe të gjatë, të cilët kanë dëmtuar logjistikën dhe sektorin energjetik të Rusisë.

“Kemi një dritare të mirë mundësie në front gjatë muajve të ardhshëm, prandaj na duhet mbështetje financiare urgjente,” u shpreh burimi për Reuters.

Për të arritur këtë shifër, Kievit do t’u kërkojë shteteve të caktuara partnere kontribute që variojnë nga 2 deri në 6 miliardë dollarë secila, përmes ndihmës direkte ose kredive. Megjithëse Presidenti rus Vladimir Putin ka deklaruar se forcat e tij po avancojnë dhe ekonomia ruse mbetet e qëndrueshme, ai pranoi se sulmet ukrainase po shkaktojnë dëme. Ky lajm u raportua fillimisht nga mediat ndërkombëtare si Politico. /Reuters/ E.A/

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, deklaroi të enjten se një marrëveshje për t’i dhënë fund konfliktit me Iranin ishte afër, vetëm disa orë pasi anuloi natën e tretë radhazi të sulmeve ushtarake.

Trump kishte deklaruar më parë se SHBA-ja do ta godiste Iranin “shumë fort”, por disa orë më vonë tha se negociatorët e tij “sapo kishin arritur një marrëveshje të shkëlqyer” me Iranin.

Ai u tha gazetarëve se marrëveshja është “në pritje të finalizimit të dokumenteve, gjë që duhet të përfundojë gjatë ditëve të ardhshme” dhe se “me shumë gjasë” do të mbahet një ceremoni nënshkrimi në Evropë.

Megjithatë, zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Iranit, Esmail Baghaei, i tha televizionit shtetëror se raportimet për një marrëveshje janë “spekulative” dhe se “asgjë nuk është finalizuar”.

Duke folur para gazetarëve, Trump tha:

“Ne kemi një marrëveshje që Irani të mos ketë kurrë armë bërthamore, dhe ky ishte qëllimi kryesor i gjithë asaj që duhej të bënim për ta arritur këtë. Pra, është një gjë shumë e madhe”.

Ai shtoi se “ndoshta do të ketë një nënshkrim, ndoshta në Evropë”, sapo dokumentet të finalizohen, dhe se kjo duhet të ndodhë “shumë shpejt”.

Sipas Trumpit, dokumentet janë “pothuajse në formën përfundimtare, kështu që do të shohim”.

Trump tha gjithashtu se Ngushtica e Hormuzit do të rihapet “sapo të nënshkruhet marrëveshja”.

Lideri amerikan tha se kishte biseduar me udhëheqësit e rajonit, përfshirë aleatët e Gjirit dhe kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu, duke shtuar:

“I gjithë Lindja e Mesme është shumë e lumtur”.

Trump ka pretenduar edhe më parë se një marrëveshje me Iranin ishte afër, por pa u konkretizuar.

SHBA-ja dhe Izraeli nisën sulme të gjera ndaj Iranit më 28 shkurt. Irani u kundërpërgjigj duke sulmuar Izraelin dhe shtetet aleate të SHBA-së në Gjirin Persik, si dhe duke mbyllur praktikisht Ngushticën e Hormuzit – një rrugë kyçe transporti për naftën dhe gazin natyror të lëngshëm në botë.

Megjithëse ishte rënë dakord për një armëpushim në prill, SHBA-ja dhe Irani kanë shkëmbyer herë pas here sulme, përfshirë dy raunde goditjesh reciproke gjatë kësaj jave. Në të njëjtën kohë, Trump ka vazhduar të flasë për mundësinë e arritjes së një marrëveshjeje me Iranin.

Pas komenteve të tij më të fundit, çmimi i naftës së tipit Brent ra ndjeshëm në rreth 89 dollarë për fuçi (rreth 66 paund), një rënie prej 4.4% gjatë ditës. /BBC/ /E.A/