Aktualitet

REL: SHBA-ja dhe Irani s’arrijnë marrëveshje gjatë bisedimeve në Pakistan

Published

on

Pas 21-orësh negociata në kryeqytetin pakistanez, bisedimet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit nuk prodhuan ndonjë marrëveshje.

Nënpresidenti amerikan, JD Vance, doli nga takimet në orët e para të 12 prillit dhe njoftoi se përderisa dialogu ishte “përmbajtësor”, Teherani refuzuar që të pranonte kushtet kyç të sigurisë të Uashingtonit.

Dështimi për të siguruar qoftë edhe një kornizë preliminare zhyt të ardhmen e stabilitetit rajonal në një pasiguri, duke i lënë të dyja shtetet në konfrontim.

“Vijat e kuqe” bërthamore

Duke folur me gazetarët pas përfundimit të bisedimeve, Vance e paraqiti ngërçin në negociata si çështje të vullnetit politik të Iranit dhe jo thjesht si një teknikalitet diplomatik.

“Jemi marrë me këtë çështje tashmë për 21 orë… kemi zhvilluar një sërë diskutimesh thelbësore me iranianët. Ky është lajmi i mirë”, tha Vance.

“Lajmi i keq është se nuk kemi arritur një marrëveshje. Dhe, mendoj se ky është një lajm shumë më i keq për Iranin sesa për SHBA-në”.

 

Vance theksoi se “vijat e kuqe” të delegacionit amerikan mbeten në sigurimin e “zotimit afirmativ” se Teherani nuk do të synojë që të posedojë armë bërthamore apo mjete për të prodhuar shpejtë një armë të tillë, duke e cilësuar këtë si “qëllim kryesor” të administratës të presidentit amerikan, Donald Trump.

Pavarësisht se i cilësoi negociatorët amerikanë si “mjaft fleksibilë”, Vance la të kuptohet se hendeku mes dy palëve mbetet mjaft i madh.

“Pyetja e thjeshtë është: A shohim një vullnet nga ana e iranianëve për të mos zhvilluar armë bërthamore… në terma afatgjatë?”, pyeti Vance. “Këtë ende nuk e kemi parë”.

Një agjendë e gjerë e përballur me heshtje

Përderisa çështja bërthamore dominoi bisedimet, Vance konfirmoi se agjenda përfshinte të gjithë spektrin e marrëdhënieve të ngrira dypalëshe, përfshirë asetet e ngrira të Iranit dhe tensionet më të gjera rajonale.

Ai nuk dha detaje, duke theksuar se nuk do të “negocioj në publik”, pas bisedimeve që u zhvilluan prapa dyerve të mbyllur.

Vance konfirmoi se ekipi amerikan mbajti komunikim me presidentin Trump dhe ekipin e sigurisë kombëtare – përfshirë shefin e Mbrojtjes, Pete Hegseth dhe sekretarin e Shtetit, Marco Rubio – gjatë gjithë rundeve të bisedimeve.

Ai përmbylli fjalën e tij me një ultimatum:

“Ne po largohemi nga këtu me një propozim të thjesht, një metodë për të kuptuar ofertën tonë të fundit dhe më të mirën. Do të shohim nëse iranianët do e pranojnë”.

Delegacioni amerikan në Islamabad përfshinte të dërguarit e posaçëm, Steve Witkoff, dhe Jared Kushner, si dhe zyrtarë nga Këshilli i Sigurisë Kombëtare, Departamenti i Shtetit dhe Pentagoni. Ndërkaq, ai iranian u udhëhoq nga ministri i Jashtëm Abbas Araqchi dhe kryetari i Parlamentit Mohammad Baqer Qalibaf.

Shtëpia e Bardhë tha më 11 prill se bisedimet janë zhvilluar “ballë për ballë”, nën ndërmjetësimin e Pakistanit. Paraprakisht, Pakistani kishte mbajtur takime të ndara me dy delegacionet.

Pakistani më 7 prill ndërmjetësoi një marrëveshje dyjavore armëpushimi, që parasheh ndalimin e sulmeve të SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit, dhe të Iranit ndaj Izraelit dhe vendeve të Gjirit Persik.

Po ashtu, Teherani ka për obligim të hapë Ngushticën e Hormuzit – rrugë kyç për transportin e naftës dhe gazit në botë, që e mbylli pothuajse plotësisht pasi SHBA-ja dhe Izraeli nisën sulmet ndaj Republikës Islamike më 28 shkurt. Megjithatë, që nga armëpushimi, anijet po përballen me pengesa.

Qëndrimi i Iranit

Qëndrimi në anën iraniane ishte një rezistencë parimore.

Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmaeil Baqaei, shkroi në rrjetet sociale se suksesi i negociatave varej nga fakti që Uashingtoni “të përmbahej nga kërkesat e tepruara dhe të paligjshme” dhe të pranonte “të drejtat legjitime dhe interesat” e Iranit.

Baqaei i përshkroi negociatat si “intensive” që sipas tij përfshin një sërë çështjesh, përfshirë Ngushticën e Hormuzit, reparacionet e luftës dhe “përfundimin e luftës kundër Iranit”.

Mediat e lidhura me Teheranin i bën jehonë këtij qëndrimi, duke e akuzuar Uashingtonin për “shkelje të premtimit” dhe “akte dashakeqe”

Dështimi i bisedimeve në Islamabad ka shkaktuar shqetësim të menjëhershëm te vëzhguesit rajonalë, të cilët druhen se vakumi diplomatik do të mbushet me demonstrime të forcës ushtarake.

“Regjimi i Iranit mendon se po fiton. Kjo po e inkurajon Teheranin që edhe një herë të refuzojë ofertat e SHBA-së”, tha për Radion Evropa e Lirë, Jason Brodsky, drejtor i politikave në Të Bashkuar Kundër Një Irani Bërthamor.

“Por rrezikon ta teprojë me kërkesa. SHBA-ja duhet të ndryshojë kalkulimin vendimmarrës të Iranit për ta thyer këtë perceptim të fitores. Kjo krijon terren për një përshkallëzim ushtarak”, shtoi ai. /REL/

Continue Reading

Lajmet

MINT publikon çmimet e reja të derivateve për fundjavë dhe të hënën

Published

on

By

Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINT) ka bërë të ditura çmimet maksimale të lejuara për derivatet e naftës, të cilat do të vlejnë për datat 10 dhe 11 maj 2026.

Sipas njoftimit të ministrisë, çmimi maksimal i naftës është caktuar në 1.61 euro për litër, ndërsa benzina nuk mund të shitet më shtrenjtë se 1.50 euro për litër.

Ndërkaq, çmimi maksimal i gazit është përcaktuar në 0.79 euro për litër.

Rritja e shqetësimeve për tregun e naftës po lidhet edhe me tensionet e fundit në Ngushticën e Hormuzit, një nga korridoret më të rëndësishme të transportit të naftës në botë.

Irani ka paralajmëruar vështirësi për anijet e vendeve që mbështesin sanksionet ndaj Teheranit, duke shtuar frikën për ndikim në furnizimin global me derivate. Këto zhvillime kanë nxitur lëvizje dhe pasiguri në tregjet ndërkombëtare të energjisë.

Continue Reading

Aktualitet

Irani paralajmëron tensione në Ngushticën e Hormuzit ndaj vendeve që mbështesin sanksionet

Published

on

By

Irani ka paralajmëruar vendet që mbështesin sanksionet kundër tij se mund të përballen me vështirësi gjatë kalimit të anijeve të tyre në Ngushticën e Hormuzit, raportojnë mediat shtetërore iraniane.

Brigadier Gjeneral Amir Akraminia, zëdhënës i ushtrisë iraniane, deklaroi se shtetet që zbatojnë masa ndëshkuese ndaj Teheranit do të hasin “probleme” në këtë korridor detar me rëndësi strategjike.

Shtetet e Bashkuara prej vitesh kanë vendosur sanksione të ashpra ndaj Iranit, ndërsa masa të ngjashme kanë ndërmarrë edhe Bashkimi Evropian, Britania dhe Australia. Këto vende kanë shprehur shqetësime lidhur me programet ushtarake të Iranit, situatën e të drejtave të njeriut dhe mbështetjen e grupeve militante.

Gjatë periudhës së tensioneve të fundit, Irani kishte paralajmëruar më herët edhe anijet e vendeve që mbështesin operacionet ushtarake amerikane dhe izraelite.

Në anën tjetër, disa shtete po shqyrtojnë mundësinë e krijimit të një misioni të përbashkët për mbrojtjen e transportit detar në Ngushticën e Hormuzit, e cila konsiderohet një nga rrugët më të rëndësishme për tregtinë globale. Britania ka bërë të ditur se do të dërgojë një anije luftarake në Lindjen e Mesme për të kontribuar në sigurinë e lundrimit në këtë zonë. /CNN/

Continue Reading

Lajmet

Kosova në Ditën e Evropës: Aspirata evropiane mes pengesave politike

Published

on

By

Kosova po e shënon 9 Majin – Ditën e Evropës – mes simbolikës së orientimit të saj pro-evropian dhe sfidave që vazhdojnë ta përcjellin në rrugën drejt Bashkimit Evropian. Ndonëse konsiderohet një nga shoqëritë më pro-evropiane në Ballkanin Perëndimor, vendi ende nuk ka marrë statusin e kandidatit, edhe pse aplikimi për anëtarësim u dorëzua në fund të vitit 2022.

Për më shumë se dy vite, procesi integrues i Kosovës u rëndua nga masat ndëshkuese të Bashkimit Evropian, të vendosura pas tensioneve në veri gjatë vitit 2023. Këto masa sollën pasoja edhe në aspektin financiar, duke bllokuar mbi 600 milionë euro projekte dhe mbështetje për Kosovën, deri në fillim të vitit 2026, kur Brukseli vendosi t’i largojë ato.

Situata nxiti reagime dhe kritika për qasjen e BE-së ndaj Kosovës, sidomos në raport me zhvillimet në rajon. Ndërkohë që Kosova u përball me masa kufizuese, Serbia nuk u sanksionua në mënyrë të ngjashme as pas sulmit të armatosur në Banjskë, ngjarje që tensionoi më tej raportet mes dy vendeve.

Profesori i marrëdhënieve ndërkombëtare dhe shkencave politike, Dritëro Arifi, vlerëson se Kosova ka treguar vazhdimisht orientim të qartë drejt Bashkimit Evropian, sidomos përmes përafrimit të legjislacionit me standardet evropiane.

“Kosova është jashtëzakonisht shumë e përkushtuar drejt integrimit evropian. Të gjitha ligjet që janë miratuar që nga pavarësia janë në përputhje me ligjet e BE-së dhe në këtë aspekt Kosova është shumë e përgatitur”, thotë Arifi.

Sipas tij, megjithëse Kosova ka bërë progres në aspektin institucional dhe ligjor, pengesat politike vazhdojnë të mbeten vendimtare në procesin e integrimit.

“Procesi i integrimit nuk është vetëm teknik, por edhe politik. Problemi politik ka ndikuar që Kosova të stagnojë në këtë proces, edhe pse është ndër vendet më pro-evropiane jo vetëm në Ballkan, por edhe në shumë vende të Bashkimit Evropian”, deklaron ai.

Arifi thekson se një ndër vështirësitë kryesore mbetet fakti që pesë shtete të Bashkimit Evropian ende nuk e njohin pavarësinë e Kosovës, gjë që, sipas tij, krijon pengesa të vazhdueshme në avancimin e vendit drejt strukturave evropiane.

“Kosova ende nuk e ka statusin e vendit kandidat dhe kjo realisht e dëmton rrugën drejt integrimit. Në një mënyrë të vetëdijshme apo jo, vetë BE-ja po e dëmton procesin e integrimit të Kosovës, por edhe të gjithë Ballkanit Perëndimor”, shprehet Arifi.

Ai kritikon edhe vendimin për masat ndëshkuese, duke i cilësuar ato si të padrejta dhe me ndikim negativ për zhvillimin e vendit.

“Masat ndëshkuese të BE-së kanë qenë jashtëzakonisht të dëmshme dhe jokorrekte dhe kanë ndikuar shumë në potencialin tonë si shtet”, thotë ai.

Profesori vlerëson se Kosova duhet të vazhdojë reformat dhe ndërtimin e standardeve evropiane, pavarësisht ritmit të integrimit formal në BE.

Ai shton se forcimi i institucioneve dhe funksionimi sipas standardeve evropiane duhet të mbetet prioritet i Kosovës, pavarësisht sfidave politike që e shoqërojnë procesin.

“BE-ja duhet ta bëjë një hap dhe ta pranojë Kosovën si vend kandidat. Kjo do ta ndryshonte edhe politikën e Serbisë, sepse do të kuptohej qartë se Bashkimi Evropian nuk ka më dykuptimësi për shtetësinë e Kosovës”, deklaron Arifi.

Pas heqjes së masave ndëshkuese, pritjet tashmë janë që institucionet e Kosovës të fokusohen në objektivat e ardhshme evropiane, përfshirë anëtarësimin në Këshillin e Evropës dhe avancimin drejt statusit të vendit kandidat.

Në Ditën e Evropës, Kosova vazhdon ta shohë integrimin evropian si synim strategjik, duke kërkuar njëkohësisht mbështetje dhe trajtim më të barabartë nga Bashkimi Evropian.

Continue Reading

Aktualitet

Irani akuzon SHBA-në për “aventurë ushtarake të pakujdesshme”

Published

on

By

Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, ka akuzuar Shtetet e Bashkuara se po zgjedhin një “aventurë ushtarake të pakujdesshme” sa herë që një zgjidhje diplomatike ndodhet mbi tavolinë.

Përmes një postimi në platformën X, Araghchi deklaroi se iranianët nuk do t’i nështrohen kurrë presionit, ndërkohë që të dyja palët akuzuan njëra-tjetrën për nisjen e sulmeve në Ngushticën e Hormuzit.

Ai ngriti pikëpyetje nëse kjo është një taktikë e thjeshtë presioni apo rezultat i manipulimit të Presidentit Donald Trump nga faktorë sabotues për ta futur atë në një tjetër vorbull lufte.

Pavarësisht këtyre përplasjeve, Trump është shprehur se armëpushimi mbetet i paprekur, i cili synon të mundësojë bisedimet për t’i dhënë fund luftës që SHBA dhe Izraeli nisën në shkurt. Sipas Sekretarit të Shtetit, Marco Rubio, Irani pritet t’u përgjigjet propozimeve amerikane këtë të premte. Gjatë një vizite në Itali, Rubio deklaroi se shpreson që oferta e Iranit të jetë serioze.

Ndërkohë, Komanda Qendrore e SHBA-së (Centcom) njoftoi të enjten se Irani kishte lëshuar raketa, dronë dhe mjete lundruese drejt tre anijeve luftarake amerikane në atë që e cilësoi si një sulm të paprovokuar.

Nga ana tjetër, komanda e lartë ushtarake e Iranit pretendoi se SHBA-ja kishte shënjestruar një cisternë nafte iraniane dhe një anije tjetër që po i afrohej Ngushticës së Hormuzit, duke kryer gjithashtu sulme ajrore në disa zona bregdetare.

Irani ka mbajtur kontrollin e Ngushticës dhe ka sulmuar aleatët e SHBA-së në Gji si hakmarrje, duke shkaktuar rritje të menjëhershme të çmimeve të energjisë, pasi kjo pikë kyçe shërben për transportin e 20% të naftës dhe gazit në botë. /BBC

Continue Reading

Të kërkuara