Kulturë

Pse në ditët e sotme nuk po lexohet?

Çfarë po ndodh me ne?

Published

on

Një nga gjërat që po bie më tepër në sy kohët e fundit, është shkëputja nga libri. Për këtë gjë mund tëpyesësh librashitësit dhe të konfirmojnë rëniet e shitjeve, por edhe vetë të njohurit nëse janë duke lexuar diçka për momentin apo jo (me shumë mundësi përgjigjia do të jetë negative). Por çfarë ka ndodhur me ne? Pse ka ardhur ky ndryshim radikal me kalimin e viteve?

“Jemi të zënë në rutinën e tyre të përditshme”. Ky ndoshta mund të jetë justifikimi më i shpeshtë i përdorur, kur i pyesni se pse nuk lexojnë. Të gjithë jemi të zënë, ama secili nga ne e gjen 30 minuta kohëpër të shfletuar një roman. Në momentin që pijmë kafe, në rastet kur dalim vetëm, mund ta shoqërojmëatë kafe me një libër në duar. Por nuk ka se si të ndodhë diçka e tillë, kur vendin e librit e kanë zënëthashethemet në facebook, instagram apo whatsapp.

Teknologjia po na tjetërson. Sado të lexosh online (që edhe ky më duket një tjetër justifikim, pasi shumëpak romane mund të gjesh online), asgjë nuk ta jep kënaqësinë e shfletimit të një libri, të ndjesh aromën e faqeve të një romani, sidomos të atyre të vjetërve, klasikëve.

Ne ia kemi harruar vlerën librit, ndaj edhe përreth kemi kaq shumë persona që nuk dinë të shkruajnë shqip në mënyrë të saktë. Nuk po diskutojmë tani analiza fjalish apo fjalësh në sintaksë e morfologji, por tëshkruajnë. Është realisht minimumi. Të shkojë një individ 18 vjeç dhe të dorëzojë një tezë mature ku nëese fjalën “diell” e shkruan “diedh”, është turp. Më shumë keq më vjen pikërisht për të rinjtë, pasi më tërriturit sado i kanë krijuar disa baza të forta fjalori dhe drejtshkrimi.

Për të mos folur pastaj për të folurin në publik, në një ambient me të panjohur. Mezi flasin jo për arsye tënatyrës introverte, pasi në shoqëri shpërthejnë, por sepse nuk dinë të artikulohen, nuk dinë si t’i formulojnë idetë dhe të shpalosin tek të tjerët vërtet të menduar logjik.

Ne kemi detyrë morale si qytetarë që të paktën brezin e ri ta nxisim të lexojë para se vërtet të jetë shumëvonë, para se vetë ne t’i vuajmë pasojat e një gabimi kaq të madh që po bëjmë. Ne duhet t’i bindim tërinjtë se libri është realisht thesar, se ai dhe vetëm ai mund t’i aftësojë në të shkruar dhe në të folur. E ardhmja sa vjen dhe bëhet më e vështirë, askush s’ka nevojë për persona të aftë profesionalisht. Nëse dikush nuk di të flasë në intervistë pune, e dimë tashmë se atë vend pune e ka të humbur, sado i shkëlqyer të jetë për atë pozicion.

Rrjetet sociale, kafet në lokal, lojërat në play station etj. janë të gjitha sekondare kur krahasohen me atë qërealisht të pret në të ardhmen. Investimi duhet bërë mbi libra që edhe përfitimi të jetë maksimal.

Pavarësisht shkakut, teknologjisë, apo neglizhencës sonë, na pret një detyrë e vështirë për ta kthyer këtëbrez në binarët e duhur dhe kam shpresën se mund t’ia arrijmë…Bota.al

Lajmet

“Shame and Money” do të shfaqet në Festivalin e Filmit në La Rochelle

Published

on

Filmi “Shame and Money” (“Le prix et la valeur”), me regji të Visar Morinës, do të ketë premierën e tij franceze në Festivalin e Filmit në La Rochelle, një nga ngjarjet më të rëndësishme kinematografike në Francë.

Lajmi është bërë i ditur nga ekipi i filmit, i cili ka njoftuar se në javët në vijim do të zbulohen edhe premierat e tjera evropiane të projektit.

“Shame and Money” është një bashkëprodhim ndërkombëtar i realizuar nga Vicky Bane dhe Schuldenberg Films, në bashkëpunim me Eagle Eye Films Kosova, Vertigo Ljubljana, On Film Production, List Production dhe Quetzalcoatl.

Në rolet kryesore të filmit interpretojnë Astrit Kabashi, Flonja Kodheli, Kumrije Hoxha, Fiona Gllavica dhe Alban Ukaj, emra të njohur të kinematografisë shqiptare.

Filmi është shkruar dhe drejtuar nga Visar Morina, ndërsa bashkëskenariste e projektit është Doruntina Basha. Realizimi i tij është mbështetur nga një sërë institucionesh kombëtare dhe ndërkombëtare të filmit, përfshirë Qendrën Kinematografike të Kosovës, Eurimages dhe fonde të tjera evropiane.

Përfshirja në Festivalin e Filmit në La Rochelle përbën një tjetër sukses për kinematografinë kosovare, ndërsa filmi pritet të vazhdojë rrugëtimin e tij në festivale dhe premiera të tjera ndërkombëtare gjatë muajve të ardhshëm.

Continue Reading

Kulturë

102 vjet nga vdekja e Franz Kafkës

Published

on

Sot shënohen 102 vjet nga vdekja e Franz Kafkës, njërit prej shkrimtarëve më të rëndësishëm dhe më me ndikim të letërsisë botërore të shekullit XX, veprat e të cilit vazhdojnë të lexohen dhe studiohen në mbarë botën.

I lindur më 3 korrik 1883 në Pragë, Kafka u bë i njohur për stilin e tij unik letrar, ku realizmi ndërthuret me elemente fantastike dhe surrealiste. Në qendër të krijimtarisë së tij qëndrojnë tema si tjetërsimi, ankthi ekzistencial, faji, vetmia dhe absurditeti i jetës moderne.

Ndër veprat më të njohura të tij janë “Metamorfoza”, “Procesi” dhe “Kështjella”, të cilat konsiderohen gurë themeli të letërsisë moderne. Ndikimi i tij ka qenë aq i madh sa termi “kafkor” përdoret edhe sot për të përshkruar situata absurde, të pakuptimta dhe burokratike, të ngjashme me ato që ai paraqiti në veprat e tij.

Kafka ndërroi jetë më 3 qershor 1924, në moshën 40-vjeçare, pas një beteje me tuberkulozin. Gjatë jetës ai botoi vetëm një pjesë të vogël të krijimtarisë së tij dhe nuk arriti të përjetonte famën që do ta shndërronte në një prej autorëve më të rëndësishëm të shekullit të kaluar.

Pas vdekjes, miku dhe ekzekutori letrar i tij, Max Brod, vendosi të mos respektonte dëshirën e Kafkës për t’i shkatërruar dorëshkrimet e pabotuara. Falë këtij vendimi, shumë prej veprave që e bënë të pavdekshëm u botuan dhe u bënë pjesë e trashëgimisë letrare botërore.

Më shumë se një shekull pas vdekjes, Franz Kafka mbetet një nga zërat më të fuqishëm të letërsisë moderne, ndërsa veprat e tij vazhdojnë të ofrojnë reflektime të thella mbi njeriun, shoqërinë dhe kompleksitetin e ekzistencës.

Continue Reading

Lajmet

Filharmonia e Kosovës organizon koncerte edukative për nxënësit e shkollave fillore

Published

on

Filharmonia e Kosovës do të sjellë dy koncerte edukative për nxënësit e shkollave fillore në kuadër të programit “Arti në shkolla”, me qëllim afrimin e fëmijëve me muzikën klasike dhe instrumentet muzikore.

Koncertet do të mbahen në Atelienë e Pallatit të Rinisë dhe Sportit në Prishtinë dhe do t’i dedikohen publikut të ri.

Më 4 qershor 2026, duke filluar nga ora 13:30, Kuinteti Frymor i Filharmonisë së Kosovës do të interpretojë veprën e njohur “Pjetri dhe Ujku” të Sergei Prokofiev, të aranzhuar nga David Sale. Në këtë koncert do të performojnë Zanë Abazi në flaut, Xhovana Marku në obo, Shkumbin Bajraktari në klarinetë, Meriton Ferizi në fagot dhe Ilir Kodhima në korno.

Një ditë më vonë, më 5 qershor, në të njëjtën orë dhe vend, do të prezantohet koncerti “Dialog”, me vepra të kompozitorëve David Hartzell, James Curnow, Robert Clérisse, Leroy Ostransky dhe Thomas Simaku. Në këtë mbrëmje do të interpretojnë Betim Krasniqi në trombon dhe Misbah Kaçamaku në piano.

Përmes këtyre aktiviteteve, Filharmonia e Kosovës synon të nxisë interesimin e fëmijëve për muzikën artistike dhe t’u ofrojë atyre një përvojë të afërt me botën e instrumenteve dhe interpretimit muzikor.

Continue Reading

Lajmet

Baleti Kombëtar i Kosovës hap Festivalin e Baletit Klasik dhe Modern në Shkup me “Carmina Burana”

Published

on

Baleti Kombëtar i Kosovës do të jetë pjesë e Festivalit të Baletit Klasik dhe Modern në Shkup, ku është ftuar të hapë edicionin e sivjetmë me shfaqjen “Carmina Burana”, me koreografi të Toni Candeloros.

Shfaqja do të mbahet më 6 qershor 2026, në ora 20:00, në Teatrin Kombëtar në Shkup, duke shënuar një tjetër prezantim ndërkombëtar të trupës së baletit kosovar.

Nga Baleti Kombëtar i Kosovës kanë bërë të ditur se pjesëmarrja në këtë festival përbën një nder të veçantë dhe një mundësi të rëndësishme për të kontribuar në shkëmbimin kulturor dhe artistik në rajon. Sipas tyre, ky aktivitet shërben gjithashtu për të frymëzuar gjeneratat e reja të baletit dhe për të forcuar bashkëpunimin ndërmjet artistëve.

Në njoftim thuhet se programi i festivalit i kushton vëmendje të veçantë edhe promovimit të artistëve të rinj, duke u ofruar atyre mundësinë të ndajnë përvojat skenike me publikun dhe profesionistët e fushës.

Pjesëmarrja e Baletit Kombëtar të Kosovës në këtë festival vjen si dëshmi e angazhimit të vazhdueshëm për promovimin e artit skenik dhe prezantimin e vlerave artistike të vendit në skenat rajonale dhe ndërkombëtare.

Continue Reading

Të kërkuara