Lajmet

Ukraina kërkon një gjykatë speciale për të ndjekur penalisht Putinin. A mund të funksionojë?

Nga Virginia Pietromarchi

Published

on

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky u ka kërkuar Shteteve të Bashkuara të mbështesin krijimin e një gjykate speciale për të gjykuar udhëheqjen ruse për krimin e agresionit për luftë kundër Ukrainës.

“Paqja është e pamundur pa drejtësi dhe drejtësia është e pamundur pa një proces të rregullt ligjor”, tha Zelensky në një video-mesazh të lexuar nga shefi i kabinetit të tij presidencial, në një ngjarje të mbajtur nga Instituti i Paqes i SHBA-së të mërkurën.

Lutja e presidentit erdhi pas një përpjekjeje disamujore të përfaqësuesve ukrainas për të lobuar në vendet evropiane dhe SHBA për formimin e një gjykate speciale – një propozim që ka ngritur dyshime mbi ligjshmërinë e tij dhe shqetësime për çështjen e drejtësisë selektive, thonë disa nga ekspertët.

Shpesh i quajtur “nëna e të gjitha krimeve”, krimi i agresionit kryhet kur udhëheqja e një vendi përdor forcën ushtarake kundër një shteti tjetër në mënyrë të paligjshme – në këtë rast, i akuzuari do të ishte Presidenti rus Vladimir Putin dhe rrethi i tij i ngushtë.

Gjykata Ndërkombëtare Penale (ICC) nuk mund të ndjekë penalisht Putinin.

Gjykata ndërkombëtare po heton krimet e luftës dhe krimet kundër njerëzimit të kryera në Ukrainë, të cilat është e vështirë të lidhen drejtpërdrejt me urdhrat e Kremlinit.

Shtytja për një gjykatë speciale mori vrull javën e kaluar pasi Shefja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, mbështeti propozimin. Menjëherë pas kësaj, Franca u bë vendi i parë evropian që deklaroi publikisht mbështetjen e saj. Shtetet baltike dhe Holanda thuhet se janë gjithashtu në bord, ndërsa SHBA, Gjermania dhe Mbretëria e Bashkuar kanë pasur rezervat e tyre.

Von der Leyen tha se gjykata speciale mund të formohej vetëm me mbështetjen e Kombeve të Bashkuara. Meqenëse Rusia ka të drejtën e vetos në Këshillin e Sigurimit të OKB-së për shkak të statusit të saj si një anëtare e përhershme, një votim mund të ketë vetëm një goditje në asamblenë e përgjithshme të OKB-së. Kremlini e kundërshtoi me forcë propozimin, duke thënë se ai nuk do të kishte legjitimitet.

Komisioni propozoi dy opsione. Një gjykatë ndërkombëtare e pavarur e bazuar në një traktat shumëpalësh ose një “gjykatë hibride” e integruar në një sistem kombëtar drejtësie me gjyqtarë ndërkombëtarë. Në të dyja rastet, bekimi i OKB-së “do të ishte thelbësor”, thuhej në një dokument të Komisionit të botuar më 30 nëntor.

Gjykata do të synonte një numër të vogël të pandehurish, përfshirë udhëheqjen politike ruse dhe udhëheqësit e lartë ushtarakë, të cilët me gjasë do të kishin shmangur përballjen me drejtësinë në ICC, tha Philippe Sands, profesor i së drejtës ndërkombëtare në University College London, i cili ishte i pari që propozoi krijimi i gjykatës speciale.

Pasi shprehu idenë për një gjykatë në një opinion në Financial Times, Sands tha se mori një breshëri thirrjesh të papritura nga ekspertë dhe udhëheqës, përfshirë nga ish-kryeministri britanik Gordon Brown.

Ndërsa shanset për të parë Putinin dhe zyrtarë të tjerë të lartë rusë të paraqiten në një gjykatë ndërkombëtare janë aktualisht të largëta, Sands beson se kjo mund të bindë ata në rrethin e brendshëm të Putinit të thyejnë gradat.

“Për mua, ideja e një gjykate speciale është një mjet për një qëllim, jo një qëllim në vetvete”, tha ai.

Kundërshtarët e gjykatës speciale thonë se ajo do të largonte fondet nga ICC dhe do të minonte punën e saj, përcjell UBT News.

Kryeprokurori i GJNP-së, Karim Khan, u tërhoq kundër idesë së një tribunali, duke thënë se ndërsa GJNP nuk mund të ndiqte penalisht Putinin, zyrtarët e tij të lartë mund të gjykoheshin.

Rezoluta e OKB-së në mes të nëntorit, e cila i bëri thirrje Rusisë t’i paguante dëmshpërblimet e luftës Ukrainës, kaloi me 94 vota pro, 14 kundër dhe 74 abstenime. Në të kundërt, 35 vende abstenuan nga votimi për rezolutën e OKB-së që dënon aneksimin rus të katër territoreve të Ukrainës.

“Një numër kaq i madh abstenimesh tregon se vendet nuk bien domosdoshmërisht dakord që një trajtim i veçantë gjyqësor duhet t’i jepet Ukrainës”, tha Mbengue, i cili është gjithashtu president i Shoqërisë Afrikane të së Drejtës Ndërkombëtare, për Al Jazeera.

Këmbëngulja për krijimin e një gjykate kundër Moskës ndeshi gjithashtu dyshimin nga ata që pyesin se përse e njëjta masë nuk u zbatua për të trajtuar krimet e tjera të supozuara ndërkombëtare, përfshirë pushtimin e Irakut nga SHBA-të dhe Mbretëria e Bashkuar.

Perspektiva e miratimit të një rezolute të OKB-së me një shumicë të dobët do të dërgonte gjithashtu një mesazh negativ për mbështetjen e bashkësisë ndërkombëtare për Ukrainën.

Për këtë arsye, vendimi i BE-së për të miratuar publikisht gjykatën u prit me një shkallë acarimi midis disa vendeve anëtare të OKB-së, veçanërisht midis vendeve të G7, të cilët ishin të shqetësuar se një votim në asamblenë e përgjithshme do të krijonte “një polarizim të tepruar midis Jugut dhe Veriut”, tha një burim diplomatik me njohuri për këtë çështje.

Ekzistojnë gjithashtu shqetësime mbi precedentin që gjykata do të krijonte. Poashtu, ekzistojnë pyetje mbi bazën ligjore të opsioneve të përshkruara nga BE-ja dhe efektin aktual që gjykata do të kishte. Nuk është ende e qartë se si gjykata do ta trajtojë çështjen e imunitetit të kreut të shtetit.

Për më tepër, “organi nuk do të kishte mbështetjen e këshillit të sigurisë, që do të thotë se nuk do të kishte asnjë kërkesë ligjore nga vendet e tjera për të bashkëpunuar”, tha Anthony Dworkin, bashkëpunëtor i lartë i politikës në KE.

Si rezultat, një hetim në gjykatë do të ishte “diçka stresuese për të [Putinin], por jo diçka që ai do të kishte shumë frikë”, shtoi ai./UBTNews/

Lajmet

REL: Prokuroria serbe thotë se BIA nuk i është përgjigjur kërkesës për ta marrë në pyetje Vuçiqin në rastin “Panda”

Published

on

By

Prokuroria për Krimin e Organizuar në Serbi ka bërë të ditur se Agjencia e Inteligjencës dhe Sigurisë nuk u është përgjigjur kërkesave për zhvillimin e bisedave me presidentin serb, Aleksandar Vuçiq, si dhe me ish-drejtuesit e Sigurimit të Shtetit, Jovica Stanishiq dhe Franko Simatoviq, në kuadër të hetimeve për vrasjen e gjashtë të rinjve serbë në kafenenë “Panda” në Pejë në vitin 1998, raporton Radio Evropa e Lirë.

Në një përgjigje për REL-in, Prokuroria tha se ka kërkuar në disa raste nga BIA që të zhvillojë biseda me personat e propozuar për të verifikuar nëse ata posedojnë informacione të rëndësishme për hetimin, por deri më tani nuk ka marrë asnjë përgjigje.

Sipas Prokurorisë, veprimet e mëtejshme do të varen nga raporti që pritet të dorëzohet nga BIA.

Kërkesa për marrjen në pyetje të Vuçiqit, Stanishiqit dhe Simatoviqit është paraqitur nga avokati i familjeve të viktimave, Ivan Niniq, i cili argumenton se ata mund të kenë njohuri të rëndësishme për rastin. Në veçanti, Vuçiq ka deklaruar disa herë publikisht se ekzistojnë informacione lidhur me vrasjet në kafenenë “Panda”, ndërsa në vitin 2013 kishte thënë se nuk kishte prova që autorë të krimit ishin shqiptarët dhe se opinioni publik serb do të përballej me “të vërteta të tmerrshme”.

Në kërkesën drejtuar Kryeprokurorit Publik, Niniq ka kërkuar gjithashtu që të verifikohen pretendimet se Radomir Boban Baqoviq mund të jetë autori i drejtpërdrejtë i masakrës. Këto pretendime u publikuan së fundmi në një video në rrjetin social Telegram nga shtetasi malazez në arrati, Milosh Medenica.

Prokuroria bëri të ditur se Baqoviqi nuk është marrë asnjëherë në pyetje në lidhje me këtë rast, pasi deri më tani nuk është konsideruar dëshmitar i besueshëm në hetim.

Autoritetet serbe theksuan se hetimet, të nisura në vitin 2016, vazhdojnë ende, pasi nuk janë siguruar prova të mjaftueshme për të krijuar dyshim të bazuar mbi autorët e krimit. Prokuroria shtoi se është e gatshme t’i paraqesë Prokurorisë Supreme Publike një raport të plotë mbi veprimet e ndërmarra deri më tani.

Më 14 dhjetor 1998, pesë nxënës të shkollës së mesme dhe një studente u vranë kur persona të armatosur hynë në kafenenë “Panda” në Pejë dhe hapën zjarr. Në atë kohë, autoritetet serbe arrestuan disa shqiptarë nën dyshimin për përfshirje në krim, por ata u liruan një vit më vonë nga Gjykata në Beograd për mungesë provash.

D.L

Continue Reading

Lajmet

Himarë, humb jetën 65-vjeçari pasi dyshohet se u plagos nga shpërthimi i dinamitit gjatë peshkimit

Published

on

By

Një 65-vjeçar ka humbur jetën të enjten në zonën e Porto Palermos, në Himarë, pasi dyshohet se u plagos rëndë nga shpërthimi i një lënde plasëse që po e përdorte për peshkim, raporton KosovaPress.

Sipas Policisë së Shtetit, ngjarja ka ndodhur rreth orës 09:00, kur shtetasi me inicialet P.M., 65 vjeç, dyshohet se u lëndua nga shpërthimi i një lënde plasëse (dinamit) gjatë peshkimit.

I plagosuri u transportua menjëherë për trajtim mjekësor në Qendrën Shëndetësore të Himarës, por nuk arriti t’u mbijetojë plagëve dhe ndërroi jetë.

Grupi hetimor, nën drejtimin e Prokurorisë, po vazhdon veprimet për zbardhjen dhe dokumentimin e plotë të rrethanave të kësaj ngjarjeje.

D.L

Continue Reading

Lajmet

Arrestohet edukatorja në Tiranë, dyshohet se ushtroi dhunë ndaj një fëmije 2-vjeçar

Published

on

By

Një edukatore e një kopshti privat në Tiranë është arrestuar në flagrancë, nën dyshimin se ka ushtruar dhunë fizike ndaj një fëmije 2-vjeçar,raporton KosovaPress.

Sipas njoftimit të Policisë së Tiranës, e dyshuara me inicialet B.H., 32 vjeçe, e cila punonte si edukatore në këtë institucion, dyshohet se ka ushtruar dhunë ndaj të miturit në ambientet e kopshtit ku punonte.

“Specialistët për Hetimin e Krimeve në Komisariatin e Policisë Nr. 4 arrestuan në flagrancë shtetasen B.H., 32 vjeçe, me detyrë edukatore në një kopsht privat, pasi dyshohet se ka ushtruar dhunë fizike ndaj një të mituri 2-vjeçar, në ambientet e kopshtit ku punonte”, thuhet në njoftimin e Policisë së Tiranës.

Materialet procedurale i janë referuar Prokurorisë për veprime të mëtejshme hetimore, ndërsa policia ka bërë të ditur se po vazhdon punën për dokumentimin e plotë të rrethanave të rastit.

D.L

Continue Reading

Lajmet

Haxhiu nga Zubin Potoku: Mbetjet e gjetura janë me prejardhje njerëzore, të ruhet integriteti i hetimeve

Published

on

Ushtruesja e detyrës së presidentes së vendit, Albulena Haxhiu, ka vizituar lokacionin në fshatin Kalludër të Zubin Potokut, ku institucionet e Kosovës po zhvillojnë gërmime në kërkim të personave të zhdukur me dhunë gjatë luftës së fundit në Kosovë, raporton Ekonomia Online.

Haxhiu tha se në terren po angazhohen institucionet përgjegjëse për zbardhjen e fatit të personave të zhdukur.

“Sot, bashkë me nënkryetaren, ministren Bogujevci, jemi këtu në fshatin Kalludër, për të parë nga afër punën e ekipeve tona në kërkim të së vërtetës për personat e zhdukur me dhunë gjatë luftës së fundit në Kosovë.

Më lejoni që së pari të falënderoj institucionet e Republikës së Kosovës për përfshirjen në këtë proces, secilin institucion në veçanti: nga Policia, nga Prokuroria, nga Komisioni për Personat e Zhdukur me Dhunë gjatë luftës së fundit në Kosovë, po ashtu nga IML-ja, por edhe secilin institucion tjetër që po e bëjnë angazhimin më të madh për të ardhur deri te e vërteta. Tash ajo çfarë është konfirmuar është që mbetjet janë me prejardhje njerëzore. Tani duhet të presim punën e institucioneve kompetente për ekzaminime dhe për identifikim”, ka thënë ajo.

Haxhiu, ka bërë thirrje që të ruhet integritetit i hetimeve.

“Ajo çfarë është e rëndësishme ta theksoj është që secili nga ne, institucionet e Republikës së Kosovës, përfshirë këtu edhe mediat, duhet të kujdesemi që ta ruajmë integritetin e hetimeve, sepse kjo është një çështje shumë e ndjeshme, e po ashtu të kemi konsideratë për familjet që presin informacione se çfarë po ndodh në këtë terren”, ka shtuar ajo.

Haxhiu tha se çështja e personave të zhdukur me dhunë mbetet plagë e hapur edhe më shumë se 25 vjet pas përfundimit të luftës.

“Ajo çfarë duhet të theksoj po ashtu është që personat e zhdukur me dhunë gjatë luftës në Kosovë — pra gjatë luftës së fundit në Kosovë — është plaga më e madhe me të cilën po përballemi edhe sot. Pra, përkundër faktit që kanë kaluar mbi 27 vite nga periudha e luftës, ne përballemi me pasojat e asaj lufte. Për sa kohë këtu po bëhet përpjekje maksimale për të kuptuar se ku janë personat e zhdukur me dhunë, vazhdojmë të përballemi me gjuhë urrejtjeje, me retorikë shoviniste, me mohim të krimeve, e po ashtu me pretendime me pretendime territoriale ndaj Republikës së Kosovës nga krerët e institucioneve në Serbi”, ka shtuar ndër të tjera Haxhiu./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara