Lajmet

Pse kthimi i Viktor Bout në Rusi është kaq i rëndësishëm për Putinin?

Analizë nga Nick Paton Walsh.

Published

on

Analizë nga Nick Paton Walsh, redaktor i CNN për Sigurisë Ndërkombëtare

Ky është shkëmbimi më i pabarabartë në rastet më të pamundshme, por ndoshta presioni intensiv i këtij momenti është arsyeja pse shkëmbimi i një ylli të basketbollit amerikan me një tregtar armësh rus përfundoi duke ndodhur tani.

Në sipërfaqe, Brittney Griner dhe Viktor Bout akuzohen për krime të ndryshme, në mënyrë qesharake. Griner u dënua në një koloni penale ruse për posedim të një grami të vetëm vaj kanabisi. Bout thuhet se është tregtari më pjellor i armëve i dekadave të fundit, duke nxitur konflikte në Afrikë dhe më gjerë – dhe më konkretisht është dënuar në një gjykatë amerikane për komplot për të vrarë amerikanët.

Por rrethanat dhe presioni politik nga të dyja palët e përmbysën këtë çekuilibër. Griner fitoi një rëndësi për amerikanët – bazuar në pretendimet e saj për pafajësinë dhe kapjen e saj flagrante si një peng gjeopolitik në prag të pushtimit rus të Ukrainës – që shtyri administratën Biden të fillonte negociatat me Kremlinin në pikën më të keqe të marrëdhënieve SHBA-Rusi, të paktën që nga fundi i Luftës së Ftohtë.

Rëndësia e madhe e Bout për Rusinë ka qenë gjithmonë enigma më e madhe. Si mundet që një njeri të jetë kaq i vlefshëm për Moskën që të shpenzojnë dekada duke kërkuar lirimin e tij në çfarëdo niveli që munden, dhe gjithashtu të jetë thjesht një pilot dhe tregtar global i pafajshëm dhe fatkeq, siç ka pretenduar ai? Kush është ky djalë që mohon gjithçka?

E intervistova Bout në vitin 2009 pas muajsh negociatash ndërsa ai ishte i burgosur në Bangkok. Ai është një poliglot që është fjalëpakë, simpatik dhe mund të rapsodizojë pafundësisht për listën e personazheve politikë me të cilët ka marrëdhënie personale globalisht.

Unë kam parë video të Bout në Kongo dhe në të gjithë Afrikën, ku ai ishte shumë afër konflikteve atje. Ai akuzohet, nga analistë të shumtë dhe hetime të OKB-së, për përhapjen e armëve të vogla në të gjithë atë kontinent gjatë viteve ’90 dhe fillim të viteve ’00, gjë që ai e mohoi. Madje kishte akuza që ai kishte armatosur edhe Al Kaedën, të cilat ai gjithashtu i mohoi. Kishte pak gjëra që ai nuk u akuzua se bënte dhe pak gjëra që ai nuk i mohoi. Ai u bë një lloj mashtruesi dhe fokusi i një filmi me aktorin Nicolas Cage të quajtur “Lord of War”.

Kjo është historia e karrierës: ai është njeriu që u bë i njohur si “tregtari i vdekjes”. Ajo për të cilën ai kaloi 14 vjet në burg dhe u ekstradua në SHBA, ishte një goditje komplekse nga Agjencia Amerikane e Zbatimit të Drogës, në të cilën ai u mashtrua duke rënë dakord të furnizonte me armë agjentët amerikanë që pretendonin të ishin terroristë kolumbianë – kjo për të vrarë amerikanët. Është e çuditshme që pas gjithë krimeve për të cilat Bout u akuzua, ai për të cilin u burgos ishte një komplot – një komplot, më shumë se një akt.

Sigurisht, ai është një pilot dhe një sipërmarrës. Ai ishte një përkthyes ushtarak me një të kaluar sovjetike. Por ka akuza se ai ka punuar në inteligjencën ruse dhe është bërë një aset për ta në furnizimin me armë në mbarë botën për të forcuar qëllimet gjeopolitike të Moskës. Kishte gjithashtu sugjerime se ai kishte shërbyer së bashku me rusë të lartë që tani janë afër Presidentit Vladimir Putin. Kjo mund të ketë shpjeguar intensitetin me të cilin amerikanët e kërkonin atë. Ai kurrë nuk ishte askushi.

Kishte gjithmonë një mistikë kurioze për Bout dhe shoqëruesit e tij. Po, ai ishte i pafajshëm, për gjithçka, do të thoshte. Por gjithashtu po, ai kishte pasur një jetë interesante. Gjithmonë ka pasur një mbyllje syri që ju merrni shpesh kur dikush e di se ka më shumë në një histori sesa thuhet hapur.

Surpriza më e madhe sot është, si ndodhi ky shkëmbim gjatë pushtimit rus dhe brutalizimit të Ukrainës? Ai thotë dy gjëra: se Moska dhe Uashingtoni janë në gjendje të bëjnë biznes edhe kur bombat ruse vrasin civilë të pafajshëm ukrainas, dhe Shtetet e Bashkuara i ofrojnë armë Ukrainës që po vrasin ushtarë rusë, dhe se fuqitë bërthamore mund të punojnë në çështje të tjera të mprehta ndërsa plumbat janë duke fluturuar. Kjo është një gjë e mirë për të gjithë në planet. Do të thotë se mbizotërojnë disa koka të ftohta dhe interesat bazë fitojnë.

Kjo gjithashtu tregon disa dobësi në anën e Putinit. Në një kohë kur ai po shfaq në mënyrë të ashpër retorikën bërthamore kundër Perëndimit, ai po pranon gjithashtu një marrëveshje diplomatike të profilit të lartë për të rikthyer një figurë me rëndësi të madhe, komplekse për elitën e Rusisë, komunitetin e inteligjencës dhe krenarinë kombëtare.

Ky është një njeri për të cilin shumë rusë të zakonshëm mund të kenë dëgjuar, dhe ai sigurisht ka një rëndësi mitologjike për elitën ruse. Ai nuk është dikush që Moska – për të perifrazuar sloganin e shëmtuar të pushtimit rus, në të cilin qindra trupa ushtarësh kanë mbetur të shpërndara në fushën e betejës – do të “lë pas”.

Këta janë pikërisht njerëzit me të cilët Putini dëshiron të fitojë favor tani. Marrëveshja mund të ketë qenë gjithashtu më egoiste: Shumë besojnë se kur Bout shërbeu në Afrikë, ai kishte lidhje të ngushta me anëtarët e elitës ruse tani afër Putinit (megjithëse Bout e ka mohuar edhe këtë).

A ishte kjo arsyeja pse SHBA shpenzoi kaq kohë dhe para për ta ndaluar atë? A mendonin se ai do të kthehej? Këtë mund të mos e dimë kurrë.

Po, është një fitore për Putinin, por një fitore që vjen me çmimin e ekspozimit të dobësisë së tij dhe nevojës së tij për të mbajtur elitën ushtarake në të cilën mbështetet./UBTNews/

Vendi

MINT publikon çmimet e reja të derivateve për fundjavë dhe të hënën

Published

on

By

Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINT) ka bërë të ditura çmimet maksimale të lejuara për derivatet e naftës, të cilat do të vlejnë për datat 10 dhe 11 maj 2026.

Sipas njoftimit të ministrisë, çmimi maksimal i naftës është caktuar në 1.61 euro për litër, ndërsa benzina nuk mund të shitet më shtrenjtë se 1.50 euro për litër.

Ndërkaq, çmimi maksimal i gazit është përcaktuar në 0.79 euro për litër.

Rritja e shqetësimeve për tregun e naftës po lidhet edhe me tensionet e fundit në Ngushticën e Hormuzit, një nga korridoret më të rëndësishme të transportit të naftës në botë.

Irani ka paralajmëruar vështirësi për anijet e vendeve që mbështesin sanksionet ndaj Teheranit, duke shtuar frikën për ndikim në furnizimin global me derivate. Këto zhvillime kanë nxitur lëvizje dhe pasiguri në tregjet ndërkombëtare të energjisë.

Continue Reading

Aktualitet

Kosova në Ditën e Evropës: Aspirata evropiane mes pengesave politike

Published

on

By

Kosova po e shënon 9 Majin – Ditën e Evropës – mes simbolikës së orientimit të saj pro-evropian dhe sfidave që vazhdojnë ta përcjellin në rrugën drejt Bashkimit Evropian. Ndonëse konsiderohet një nga shoqëritë më pro-evropiane në Ballkanin Perëndimor, vendi ende nuk ka marrë statusin e kandidatit, edhe pse aplikimi për anëtarësim u dorëzua në fund të vitit 2022.

Për më shumë se dy vite, procesi integrues i Kosovës u rëndua nga masat ndëshkuese të Bashkimit Evropian, të vendosura pas tensioneve në veri gjatë vitit 2023. Këto masa sollën pasoja edhe në aspektin financiar, duke bllokuar mbi 600 milionë euro projekte dhe mbështetje për Kosovën, deri në fillim të vitit 2026, kur Brukseli vendosi t’i largojë ato.

Situata nxiti reagime dhe kritika për qasjen e BE-së ndaj Kosovës, sidomos në raport me zhvillimet në rajon. Ndërkohë që Kosova u përball me masa kufizuese, Serbia nuk u sanksionua në mënyrë të ngjashme as pas sulmit të armatosur në Banjskë, ngjarje që tensionoi më tej raportet mes dy vendeve.

Profesori i marrëdhënieve ndërkombëtare dhe shkencave politike, Dritëro Arifi, vlerëson se Kosova ka treguar vazhdimisht orientim të qartë drejt Bashkimit Evropian, sidomos përmes përafrimit të legjislacionit me standardet evropiane.

“Kosova është jashtëzakonisht shumë e përkushtuar drejt integrimit evropian. Të gjitha ligjet që janë miratuar që nga pavarësia janë në përputhje me ligjet e BE-së dhe në këtë aspekt Kosova është shumë e përgatitur”, thotë Arifi.

Sipas tij, megjithëse Kosova ka bërë progres në aspektin institucional dhe ligjor, pengesat politike vazhdojnë të mbeten vendimtare në procesin e integrimit.

“Procesi i integrimit nuk është vetëm teknik, por edhe politik. Problemi politik ka ndikuar që Kosova të stagnojë në këtë proces, edhe pse është ndër vendet më pro-evropiane jo vetëm në Ballkan, por edhe në shumë vende të Bashkimit Evropian”, deklaron ai.

Arifi thekson se një ndër vështirësitë kryesore mbetet fakti që pesë shtete të Bashkimit Evropian ende nuk e njohin pavarësinë e Kosovës, gjë që, sipas tij, krijon pengesa të vazhdueshme në avancimin e vendit drejt strukturave evropiane.

“Kosova ende nuk e ka statusin e vendit kandidat dhe kjo realisht e dëmton rrugën drejt integrimit. Në një mënyrë të vetëdijshme apo jo, vetë BE-ja po e dëmton procesin e integrimit të Kosovës, por edhe të gjithë Ballkanit Perëndimor”, shprehet Arifi.

Ai kritikon edhe vendimin për masat ndëshkuese, duke i cilësuar ato si të padrejta dhe me ndikim negativ për zhvillimin e vendit.

“Masat ndëshkuese të BE-së kanë qenë jashtëzakonisht të dëmshme dhe jokorrekte dhe kanë ndikuar shumë në potencialin tonë si shtet”, thotë ai.

Profesori vlerëson se Kosova duhet të vazhdojë reformat dhe ndërtimin e standardeve evropiane, pavarësisht ritmit të integrimit formal në BE.

Ai shton se forcimi i institucioneve dhe funksionimi sipas standardeve evropiane duhet të mbetet prioritet i Kosovës, pavarësisht sfidave politike që e shoqërojnë procesin.

“BE-ja duhet ta bëjë një hap dhe ta pranojë Kosovën si vend kandidat. Kjo do ta ndryshonte edhe politikën e Serbisë, sepse do të kuptohej qartë se Bashkimi Evropian nuk ka më dykuptimësi për shtetësinë e Kosovës”, deklaron Arifi.

Pas heqjes së masave ndëshkuese, pritjet tashmë janë që institucionet e Kosovës të fokusohen në objektivat e ardhshme evropiane, përfshirë anëtarësimin në Këshillin e Evropës dhe avancimin drejt statusit të vendit kandidat.

Në Ditën e Evropës, Kosova vazhdon ta shohë integrimin evropian si synim strategjik, duke kërkuar njëkohësisht mbështetje dhe trajtim më të barabartë nga Bashkimi Evropian.

Continue Reading

Vendi

MINT gjobit KEDS-in edhe me 35 mijë euro pas parregullsive me njehsorët elektrikë

Published

on

By

Komisioni verifikues në kuadër të Agjencisë së Metrologjisë së Kosovës (AMK) po vazhdon me verifikimin e njehsorëve elektrikë pas ankesave të shumta të qytetarëve, proces ky që ka rezultuar me masa ndëshkimore.

Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINTI) ka njoftuar se pas kontrolleve laboratorike të 16 njehsorëve, janë gjetur shkelje të rënda, për çka Inspektorati Qendror i Mbikëqyrjes së Tregut ka shqiptuar gjobë ndaj KEDS-it në vlerë prej 35 mijë eurosh.

Nga analizat e detajuara laboratorike, në gjashtë raste është vërtetuar se njehsorët elektrikë kishin afat të skaduar të verifikimit, ndërsa në gjashtë raste të tjera janë evidentuar devijime në orë dhe datë. Po ashtu, inspektorët kanë konstatuar një rast të heqjes së miratimit të tipit të njehsorit, ndërkohë që tre pajisje të tjera janë ende në proces të ekzaminimit të mëtutjeshëm.

MINTI dhe Agjencia e Metrologjisë kanë bërë të ditur se ky aksion nuk do të ndalet me aq. Verifikimet do të vazhdojnë intensivisht edhe në ditët në vijim për të garantuar që çdo pajisje matëse funksionon sipas standardeve ligjore, me qëllim mbrojtjen e konsumatorëve nga faturimet e pasakta dhe sigurimin e transparencës në tregun e energjisë.

 

Continue Reading

Lajmet

Shqipëria synon mbylljen e 10 kapitujve të parë me BE-në: Plotësohen 27 piketa kyçe

Published

on

By

Shqipëria ka hyrë në një etapë intensive teknike drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian, duke u fokusuar tashmë në përmbushjen e detyrimeve konkrete ekonomike dhe shoqërore. Gjatë mbledhjes së Këshillit Kombëtar të Integrimit Evropian, Kryenegociatorja Majlinda Dhuka bëri të ditur se vendi po punon për mbylljen teknike të 10 kapitujve të parë, të cilët mbulojnë 27 nga 101 piketat totale të përcaktuara nga Brukseli.

Sipas ministres Dhuka, Shqipëria ka bërë hapa domethënës në fusha si marrëdhëniet me jashtë, kërkimi shkencor dhe arsimi, për të cilat pritet vlerësimi përfundimtar nga Komisioni Evropian. Përparim është shënuar edhe në kapitujt që lidhen me pronësinë intelektuale, prokurimin publik dhe politikat monetare. Deri më tani, janë realizuar 92 nisma të rëndësishme që kanë mundësuar përmbushjen e 24 piketave të ndërmjetme, duke marrë vlerësime pozitive nga partnerët evropianë.

Një peshë të rëndësishme në këtë proces luan reforma në drejtësi dhe lufta kundër korrupsionit. Dhuka vlerësoi rolin e Kuvendit në miratimin e ligjeve për statusin e gjyqtarëve dhe prokurorëve, si dhe nismat për lobimin dhe parandalimin e konfliktit të interesit. Paralelisht, vëmendje u është kushtuar të drejtave themelore, mbrojtjes nga diskriminimi dhe forcimit të lirisë së medias përmes ndryshimeve në Kodin Penal.

Në përfundim, Kryenegociatorja theksoi se Shqipëria po dëshmon seriozitet institucional në ndërtimin e një shteti që garanton rendin dhe drejtësinë sipas standardeve të BE-së. Sipas saj, kalimi nga faza e besimit politik në atë të rezultateve teknike është prova më e madhe e progresit të vendit në rrugën evropiane.

 

Continue Reading

Të kërkuara