Botë

Shefja e Gjykatës Ndërkombëtare Penale akuzon Rusinë dhe SHBA për ndërhyrje

Published

on

Presidentja e Gjykatës Ndërkombëtare Penale (GJNP-së) ka përdorur gjuhë të ashpër ndaj Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë duke i akuzuar për ndërhyrje në hetimet e gjykatës. Ajo i ka quajtur sulmet ndaj gjykatës si “të tmerrshme”.

Gjykata po kërcënohet me sanksione ekonomike të ashpra nga një anëtar i përhershëm të Këshillit të Sigurimit sikur gjykata të ishte një organizatë terroriste”, tha gjyqtarja Tomoko Akane gjatë fjalimit në takimin vjetor të këtij institucioni.

Zonja Akane i referohej vërejtjeve të bëra nga senatori amerikan Lindsey Graham, partia republikane e të cilit do të kontrollojë të dy dhomat e Kongresit në janari. Senatori Graham e krahasoj gjykatën me një “shaka të rrezikshme” dhe i kërkoi Kongresit të vinte sanksione ndaj prokurorit të saj. “Kam një mesazh për aleatët, për Kanadanë, Britaninë, Gjermaninë, Francën, nëse përpiqeni të ndihmoni Gjykatën Ndërkombëtare Penale, ne do t’ju vëmë sanksione”, tha Senatori Graham gjatë një interviste për rrjetin amerikan ‘Fox News’.

Senatori Graham u zemërua nga njoftimi i muajit të kaluar se gjyqtarët kishin pranuar një kërkesë nga kryeprokurori i gjykatës Karim Khan për të lëshuar urdhër-arreste për Kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu, për ish-ministrin e tij të mbrojtjes dhe për shefin ushtarak të Hamasit për krime kundër njerëzimit në lidhje me luftën 14 mujore në Gazë.

Kjo shënon herën e parë që gjykata globale e drejtësisë lëshon urdhër arrest për udhëheqësin e një aleati të rëndësishëm perëndimor.

Sfidat e GJNP-së me urdhrat për arrestimin e udhëheqësve

Kërcënimet e Senatorit Graham nuk shihen si fjalë boshe.

Presidenti i zgjedhur Donald Trump, gjatë mandatit të parë, sanksionoi prokurorin e mëparshëm të gjykatës, Fatou Bensouda, me një ndalim udhëtimi dhe ngrirje të pasurive për shkak të hetimit të trupave amerikane dhe zyrtarëve të inteligjencës në Afganistan.

Kryetarja e Gjykatës Akane, u shpreh ashpër edhe për Rusinë. “Disa zyrtarë të zgjedhur po përballen me urdhër-arreste nga një anëtar i përhershëm i Këshillit të Sigurimit”, tha ajo. Moska lëshoi urdhër arrest për kryeprokurorin e gjykatës Khan dhe të tjerë në përgjigje të hetimit ndaj Presidentit rus Vladimir Putin.

Asambleja e Shteteve, e cila përfaqëson 124 vendet anëtare të GJNP-së, do të mbajë konferencën e saj të 23-të për të zgjedhur anëtarët e komitetit dhe për të miratuar buxhetin e gjykatës.

GJNP u krijua në vitin 2002 për të ndjekur penalisht individët përgjegjës për krime e luftës, krime kundër njerëzimit, gjenocid dhe krimin e agresionit. Gjykata përfshihet vetëm kur kombet nuk janë në gjendje ose nuk dëshirojnë t’i ndjekin penalisht këto krime në territorin e tyre. Deri më sot, 124 vende kanë nënshkruar Statutin e Romës, i cili krijoi gjykatën. Izraeli, Rusia dhe Kina nuk e kanë nënshkruar Statutin e Romës.

GJNP nuk ka forcë zbatuese dhe mbështetet në shtetet anëtare për të ekzekutuar urdhër-arrestet.

Vendimi për të lëshuar urdhra të tillë për Kryeministrin Netanyahu dhe ish-ministrin e mbrojtjes të Izraelit, Yoav Gallant, është denoncuar nga kritikët e gjykatës. Vendimi ka marrë mbështetje të rezervuar nga shumë prej mbështetësve të saj, një dallim i madh me mbështetjen e fuqishme që u dha vitin e kaluar për urdhër-arrestin kundër Presidentit rus Putin për krimet e luftës në Ukrainë.

Presidenti Joe Biden i quajti urdhrat e arrestit për zotin Netanyahu dhe ish-ministrin e mbrojtjes “ofendues” dhe u zotua të mbështesë Izraelin. Një vit më parë, Presidenti Biden e quajti urdhër-arrestin për Presidentin Putin “të justifikuar” dhe tha se Presidenti rus kishte kryer krime lufte. Shtetet e Bashkuara nuk janë vend anëtar i GJNP-së.

Franca tha se do të “respektonte detyrimet e saj”, por do të duhej të shqyrtonte imunitetin e mundshëm të zotit Netanyahu. Kur u shpall urdhri për Presidentin Putin, Franca tha se do t’i japë “mbështetjen e saj punës thelbësore” të gjykatës.

Austria dhe Italia nuk u pajtuan me urdhrat e arrestit, por thanë se do t’i zbatojnë ato. Gjermania tha se do ta studionte vendimin. Anëtarja e Gjykatës Hungaria ka thënë se do të qëndrojë me Izraelin në vend të gjykatës.

Ekspertja e sigurisë globale, Janina Dill, shprehu shqetësim se përgjigje të tilla mund të minojnë përpjekjet për drejtësinë globale. “Kjo me të vërtetë ka potencialin të dëmtojë jo vetëm gjykatën, por ligjin ndërkombëtar”, tha ajo për agjencinë e lajmeve ‘Associated Press’.

Milena Sterio, eksperte në të drejtën ndërkombëtare në Universitetin Shtetëror të Klivlendit, i tha agjencisë ‘Associated Press’ se sanksionet kundër gjykatës mund të prekin një numër njerëzish që kontribuojnë në punën e gjykatës, siç është avokatja ndërkombëtare për të drejtat e njeriut Amal Clooney. Zonja Clooney e këshilloi prokurorin aktual për kërkesën e tij për urdhër-arrestet për Kryeministrin Netanyahu dhe të tjerët.

Sanksionet janë një barrë e madhe”, tha zonja Sterio.

Botë

​Sarajeva i bashkohet procedurës penale në rastin “Sarajevo Safari”

Published

on

By

Këshilli i Qytetit të Sarajevës nesër do të miratojë një vendim për të dhënë pëlqimin që Sarajeva të bashkohet me procedurën penale në Milano. Me këtë vendim, Sarajeva i bashkohet procedurës penale që po zhvillohet para autoriteteve kompetente gjyqësore në Milano, e filluar kundër personave që morën pjesë në të shtënat me snajper të qytetarëve të Sarajevës, shkruan “vijesti”.

Kryetari i Bashkisë dhe Zyra e Prokurorit të Qytetit të Sarajevës janë të autorizuar, brenda juridiksionit të tyre, të ndërmarrin të gjitha veprimet dhe aktivitetet ligjore, teknike dhe administrative me qëllim bashkimin e Qytetit të Sarajevës në procedurën penale si palë e dëmtuar.

Konsullata e Përgjithshme e Bosnjës dhe Hercegovinës në Milano, nëpërmjet Ministrisë së Punëve të Jashtme të BeH, i dërgoi një letër të datës 18.12.2025 Qytetit të Sarajevës, të shënuar si një procedurë gjyqësore në Milano kundër snajperëve në Sarajevë.

Zyra e Prokurorit të Përgjithshëm e mori letrën në fjalë më 29 dhjetor 2025, e cila deklaronte se procedurat ishin filluar para autoriteteve kompetente në Milano kundër personave që janë shtetas italianë, të cilët morën pjesë në të shtënat me snajper të qytetarëve të Sarajevës.

Procedurat u iniciuan nga gazetari investigativ italian Ezio Gavazzeni në bashkëpunim me ish-gjyqtarin penal Guido Salvani, ndërsa procedurat hetimore po zhvillohen nga prokurori Alessandro Gobbis. Pala e dëmtuar përfaqësohet nga avokati Nicola Brigida pro bono.

Letra e lartpërmendur nga Konsullata e Përgjithshme e BeH në Milano thotë se avokati Brigida pyeti nëse Qyteti i Sarajevës dëshiron të bashkohet me procedurën penale si palë e dëmtuar.

Në përputhje me dispozitat e legjislacionit penal, pala e dëmtuar ka një pozicion të kufizuar procedural në aspektin e të drejtave dhe detyrimeve në procedurën penale, si dhe në ndërmarrjen e veprimeve procedurale, megjithatë, pala e dëmtuar mund të ketë ende një rol të rëndësishëm në të njëjtën kohë, varësisht nga faza e procedurës penale.

Kështu, në fazën e hetimit, i dëmtuari mund të paraqesë një kërkesë për realizimin e një kërkese pasurore-juridike, si dhe të paraqitet si “ndihmës i prokurorit”, duke marrë parasysh rrethanat se i dëmtuari e njeh mjedisin ku është kryer vepra penale, ndoshta edhe të dëmtuar të tjerë, mund të propozojë paraqitjen dhe marrjen e provave të caktuara, dhe në këtë mënyrë, përmes aktivitetit të tij/saj, ai/ajo mund të jetë një burim i vlefshëm njohurish dhe kështu të kontribuojë ndjeshëm në zhvillimin me sukses të procedurës.

Për më tepër, në fazën e shqyrtimit gjyqësor, në të cilën zhvillohet një diskutim i plotë dhe gjithëpërfshirës i çështjes penale, roli i të dëmtuarit është i rëndësishëm, pasi ai/ajo mund të thirret në shqyrtimin gjyqësor si dëshmitar, mund të paraqesë një kërkesë pasurore-juridike, mund të ketë mundësinë të paraqesë një deklaratë përfundimtare dhe së fundmi mund të ketë të drejtën e ankimit kundër vendimit.

Gjithashtu duhet të merret në konsideratë se veprimet e snajperëve gjatë luftës së kaluar, në të cilën ata qëlluan ndaj civilëve të paarmatosur në zonën e Sarajevës, përfaqësojnë trauma individuale dhe kolektive dhe një plagë të përhershme në Sarajevë dhe të gjithë qytetarët e saj, duke pasur parasysh se mbi 11,000 civilë, shumë prej të cilëve ishin fëmijë, vdiqën gjatë rrethimit.

Zhvillimi i procedurave penale kundër personave përgjegjës dhe autorëve të veprave penale dhe dënimi i tyre përfundimtar do të përfaqësonte mbrojtjen e vlerave themelore shoqërore të rrezikuara (jeta, integriteti, rendi publik), ruajtjen e rendit ligjor, si dhe dënimin shoqëror të veprës penale përmes një reagimi të drejtë ndaj shkeljeve të ligjit, dhe përmbushjen dhe mbrojtjen e të drejtave dhe interesave të viktimave dhe familjeve të tyre.

Me miratimin e vendimit në fjalë, Sarajevës si institucion do t’i jepej mundësia të merrte pjesë në procedurat penale në fjalë, në të cilat Qyteti i Sarajevës do të japë kontributin e tij dhe do të mbrojë të drejtat dhe interesat e viktimave dhe të gjithë qytetarëve të tij.

Continue Reading

Botë

ShBA: Shtatë të vdekur dhe një i plagosur nga rrëzimi i një avioni privat

Published

on

By

Shtatë persona kanë humbur jetën dhe një tjetër është plagosur nga rrëzimi i një avioni privat të dielën në një aeroport në shtetin amerikan Maine.

Sipas njoftimit të Administratës Federale të Aviacionit (FAA), avioni me dy motorë, i tipit Bombardier Challenger 650, u rrëzua gjatë procedurës së ngritjes në Aeroportin Ndërkombëtar të Bangor-it dhe pas përplasjes u përfshi nga flakët, shkruan CNN.

Autoritetet kanë nisur hetimet për të zbardhur shkaqet e aksidentit, i cili ndodhi ndërsa një stuhi e fortë dëbore godiste rajonet verilindore të Shteteve të Bashkuara.

Continue Reading

Botë

​Rusia, Ukraina dhe SHBA do të zhvillojnë bisedime trepalëshe në Abu Dhabi

Published

on

By

Negociatorë rusë, ukrainas dhe amerikanë do të mbajnë bisedime në Emiratet e Bashkuara Arabe të premten, në atë që zyrtarët e përshkruajnë si takimin e parë ku marrin pjesë të tria vendet që kur Moska nisi pushtimin e saj në shkallë të gjerë, gati katër vjet më parë.

Kremlini konfirmoi se zyrtarë rusë do të marrin pjesë në bisedime, pas një takimi në Moskë mes presidentit Vladimir Putin dhe të dërguarve amerikanë.

Rusia i përshkroi ato bisedime si “të dobishme në çdo aspekt”, por tha se një marrëveshje afatgjatë paqeje nuk mund të arrihet derisa të zgjidhen çështjet territoriale, shkruan BBC, transmeton KosovaPress.

Në Forumin Ekonomik Botëror në Davos, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky kritikoi aleatët evropianë për mungesë “vullneti politik” në marrjen e veprimeve kundër Rusisë.

Të pranishëm në takimin e së enjtes mbrëma me Putinin dhe dy këshilltarë të tjerë rusë ishin tre përfaqësues amerikanë, përfshirë Steve Witkoff, si dhe dhëndri i Donald Trump, Jared Kushner.

Këshilltari i Kremlinit, Yuri Ushakov, tha se bisedimet ishin “thelbësore, konstruktive dhe shumë të drejtpërdrejta”, por përsëriti se çdo marrëveshje për paqe të qëndrueshme nuk do të ishte e mundur pa zgjidhjen e çështjeve territoriale.

“Derisa kjo të arrihet, Rusia do të vazhdojë të ndjekë në mënyrë të qëndrueshme objektivat e operacionit special ushtarak,” tha ai.

Ushakov shtoi se Putin theksoi se Rusia është “sinqerisht e interesuar” për një zgjidhje diplomatike.

“Pa zgjidhjen e çështjes territoriale sipas formulës së rënë dakord në Anchorage, nuk ka shpresë për të arritur një zgjidhje afatgjatë,” tha ai, duke iu referuar samitit mes Trumpit dhe Putinit në Alaska vitin e kaluar.

Witkoff vitin e kaluar kishte thënë se Rusia kishte rënë dakord të lejonte SHBA-në dhe Evropën t’i jepnin Ukrainës garanci “të fuqishme” sigurie si pjesë e një marrëveshjeje të mundshme paqeje.

Pas takimit me Trumpin në Davos, Zelensky gjithashtu e bëri të qartë se statusi i ardhshëm i territorit në lindje të Ukrainës mbetet çështje e pazgjidhur përpara bisedimeve në Abu Dhabi.

“Gjithçka ka të bëjë me tokën. Kjo është çështja që ende nuk është zgjidhur,” u tha Zelensky gazetarëve në Davos, duke shtuar se “rusët duhet të jenë gati për kompromise, jo vetëm Ukraina”.

Pikat e debatit territorial përfshijnë kërkesën e Rusisë që Ukraina të heqë dorë nga 25% e rajonit të Donetskut që ende kontrollohet nga Kievi.

Zelensky bëri shaka në Davos se shpresonte që Emiratet e Bashkuara Arabe ta dinin për takimin e planifikuar të premten, por si tregues i seriozitetit të bisedimeve ai përmendi disa nga zyrtarët më të lartë si pjesë e ekipit negociator ukrainas.

Kreu i Këshillit Kombëtar të Sigurisë dhe Mbrojtjes, Rustem Umerov, tashmë po zhvillonte bisedime me zyrtarë amerikanë në Davos, së bashku me Kyrylo Budanov, kreun e zyrës së Zelenskyt, dhe negociatorin David Arakhamia. Ata do t’u bashkohen në Emirate edhe shefi i Shtabit të Përgjithshëm, Andrii Hnatov.

Nga ana ruse, delegacioni në Abu Dhabi do të udhëhiqet nga gjenerali Igor Kostyukov, drejtori i agjencisë ruse të inteligjencës ushtarake GRU, ndërsa i dërguari për investime, Kirill Dmitriev, do të takohet veçmas me Witkoff për të diskutuar çështje ekonomike.

Continue Reading

Botë

Trump tërheq ftesën e Kanadasë për në ”Bordin e Paqes”

Published

on

By

Presidenti i ShBA-së, Donald Trump, ka tërhequr një ftesë për Kanadanë për t’u bashkuar me “Bordin e Paqes” të sapokrijuar, në përplasjen e fundit midis fqinjëve të Amerikës së Veriut.

“Ju lutem, lejoni që kjo Letër të shërbejë për të përfaqësuar se Bordi i Paqes po tërheq ftesën e tij drejtuar jush në lidhje me anëtarësimin e Kanadasë”, tha Trump në Truth Social në një postim drejtuar Kryeministrit Mark Carney, i cili bëri bujë këtë javë kur paralajmëroi për një “çarje” në rendin global të udhëhequr nga ShBA-ja.

Kanadaja kishte lënë të kuptohet se, ndërsa nuk do të paguante të ishte në bord, do të bashkohej.

Ndërkohë, shefi i BE-së, Antonio Costa, tha se udhëheqësit evropianë kanë dyshime serioze në lidhje me fushëveprimin e bordit, por ishin të gatshëm të punonin me organin në Gaza.

Continue Reading

Të kërkuara