Opinion: Jonathan Liew, kolumnist i Guardian.

Transmetimet live ende vazhdojnë, duke i drejtuar kamerat drejt plazhit në Ceuta, ku nuk po ndodh asgjë. Gazetarët qytetarë të vetëshpallur akoma enden rrugëve, duke regjistruar pamjet e tyre të dridhura me telefonat intelegjentë. Zia Yusuf nga Reform UK ishte atje gjatë fundjavës, i veshur në një këmishë të bardhë të pastër dhe pantallona elegante të qepura mirë, që askush të mos e ngatërronte me njerëzit e tjerë me ngjyrë që ndodheshin aty. Me njerëzit e këqij me ngjyrë.

Pse u bë hyrja e migrantëve në Ceuta, në kufirin spanjollo-maroken, një histori kaq e madhe në mbarë botën? Si arriti të tërhiqte vëmendjen e Donald Trumpit dhe Elon Muskut, të shfaqej në edicionin e lajmeve të mbrëmjes të NBC-së – një program që, le ta themi, nuk njihet si veçanërisht i prirur për të nxjerrë në pah histori nga Afrika kontinentale? Çfarë e bëri atë një çështje kaq shqetësuese për udhëheqësit evropianë? Çfarë e ktheu në një histori të parezistueshme për faqet e para të Daily Mail, Daily Express dhe Daily Telegraph?

Sigurisht, jo ndonjë lloj kërcënimi urgjent apo i afërt për kufijtë tanë, aq më pak për kufijtë e Shteteve të Bashkuara. Enklavat spanjolle të Ceutës dhe Meliljes funksionojnë nën përjashtime të veçanta nga zona Shengen, duke e bërë pothuajse të pamundur që një migrant pa dokumente të arrijë në Spanjën kontinentale, rreth 12 milje larg përtej Mesdheut. Sapo shumë prej migrantëve e kuptuan këtë, ata u larguan.

As nuk ishte ndonjë shqetësim humanitar për ata që u mbytën ose u vranë në përplasjen e turmës. “Rreth 48 mijë nga deri në 60 mijë njerëzit që hynë në Ceuta nga Maroku u kthyen brenda një dite. Megjithatë, fluksi i papritur krijoi një krizë për qeverinë pro-imigracionit të Spanjës. Gati tre duzina njerëz vdiqën.” Kështu shkruante një nëntitull i New York Times të premten. Dhe sapo të kalosh përtej sintaksës së ndërlikuar, a vure re diçka të pazakontë aty? Së pari integriteti i kufirit, pastaj pasojat politike dhe më pas njerëzit që vdiqën: hierarkia e diskursit të djathtë mbi emigracionin e shprehur në tri fjali perfekte. Numri i të vdekurve që atëherë është rritur në 72 ose 88 – autoritetet nuk bien dakord për shifrën – dhe askush nuk duket veçanërisht i shqetësuar.

Përkundrazi, Ceuta funksionon si një lloj “pornografie kufitare” për të djathtën ekstreme globale: një pikë ku projektohen fantazitë e tyre më të gjalla dhe apokaliptike. Nëse historiani Mike Davis dikur e përshkroi murin kufitar SHBA-Meksikë si “një skenografi politike”, atëherë në epokën e deepfake-ve dhe fermave të trollëve, Ceuta ka rezultuar po aq pjellore për prodhimin e përmbajtjes: kufiri i riformuar si teatër digjital, migrimi masiv si televizion në orarin kryesor.

Ironia e madhe këtu është se, nga këndvështrimi i sigurisë, Ceuta funksionon pothuajse saktësisht ashtu siç ishte projektuar. Një gardh gjashtë metra i lartë me tela me gjemba, i përforcuar me kulla vrojtimi dhe një rrjet kamerash vëzhgimi, e ndan atë nga Maroku. Nga Ceuta, një pikë kontrolli e brendshme ruan të vetmen linjë trageti drejt Spanjës kontinentale. Bashkimi Evropian ka shpenzuar vite dhe qindra miliona euro për zhvillimin e partneriteteve me Marokun për menaxhimin e kufirit.

Asnjëra prej këtyre nuk dukej se kishte rëndësi, ndërsa liderët evropianë rreshtoheshin për t’i dhënë qeverisë së Pedro Sánchez një goditje publike. Italia riktheu kontrollet kufitare ajrore dhe detare me Spanjën. Emmanuel Macron dërgoi njësi të lëvizshme në kufirin spanjoll për të forcuar kontrollet. Giorgia Meloni – e mbështetur nga Finlanda, Danimarka dhe Çekia – ka argumentuar se anëtarësimi i Spanjës në zonën Shengen duhet të pezullohet.

Dhe sigurisht, këta janë kryesisht politikanë vendas që i drejtohen një audience vendase, përpara një cikli zgjedhor ku qeveritë aktuale në Francë, Itali dhe Poloni po sfidohen nga forcat nacionaliste në të djathtë të tyre. Vetë Sánchez përballet me zgjedhjet në vitin 2027, një garë ku qeveria e tij mund të mburret me rritje të fortë ekonomike dhe ku kundërshtarët e tij të djathtë do të përpiqen dëshpërimisht ta kthejnë atë në një referendum për emigracionin.

Ky është këndvështrimi politik. Por në të vërtetë, spektakli i Ceutës përfaqëson një nevojë më primitive dhe instinktive, veçanërisht në botën anglishtfolëse, që fushata nxitëse kundër emigracionit të shihet, jo vetëm të dëgjohet. Fotografitë dhe pamjet nga enklava ditët e fundit, të gjitha të filmuara nga larg dhe pothuajse kurrë nga afër, janë të orientuara drejt një qëllimi të vetëm: ta bëjnë shikuesin t’i shohë këto trupa me ngjyrë si një masë të vetme, ku secili është i padallueshëm nga tjetri – kontabilistët dhe kirurgët nga prodhuesit e bombave dhe përdhunuesit, të gjallët nga të vdekurit.

Dhe kështu, pak nga pak, vija mes nacionalizmit dhe supremacisë së pastër të bardhë bëhet gjithnjë e më e paqartë. Në fakt, vetë ideja se një kalim kufitar, 1600 kilometra dhe dy dete larg nesh, është disi problemi ynë urgjent, ka kuptim vetëm brenda një botëkuptimi ku dallimi i vërtetë nuk është mes “Britanisë” dhe “jashtë saj”, por mes një Evrope të imagjinuar të bardhë e të krishterë dhe një tjetri barbar me ngjyrë.

Megjithatë, për gjithë këtë, e djathta nuk vepron e vetme. Lehtësimi i dukshëm në disa pjesë të së majtës, pasi shumica e 60 mijë migrantëve fillestarë u kthyen në Marok, shfaq një pranim shqetësues: një pranim të heshtur të narrativës së rrezikshme se migrimi është në vetvete një problem. Ja një mendim radikal: po sikur migrimi të jetë problem vetëm për ata që duan ta shohin si të tillë? Po sikur të fillonim ta shihnim lëvizjen masive të njerëzve më pak si një kërcënim ekzistencial dhe më shumë si një pashmangshmëri të thjeshtë të ekzistencës njerëzore?

Nëntë vjet më parë, Gary Younge paraqiti në Guardian një vizion utopik për kufij të hapur dhe pa kontrolle migrimi. Çfarë ndodhi me atë ndjenjë vizioni dhe idealizmi? Kur u bë diskutimi për kufijtë – biseda mbi arsyet dhe mënyrën se si lëvizim – diçka që duhet të frikësohet dhe jo të përqafohet?

Nëse Ceuta ishte një dështim aksidental i sigurisë apo një ngjarje e organizuar qëllimisht, në fakt është dytësore. Thelbi është se, ndërsa e djathta globale rrit besimin e saj dhe industria e migrimit kërkon përmbajtje të re, “pornografi” të re kufitare, do të ketë më shumë Ceuta në të ardhmen. Njerëzit do të vazhdojnë të migrojnë dhe të vdesin duke u përpjekur, dhe sepse kjo është televizion i mirë, kjo do të vazhdojë të ndodhë.

“Sot më shumë se kurrë,” shkruan sociologia Mimi Sheller në librin e saj Mobility Justice, “këto zona kufitare janë të lagura me gjakun e nacionalizmit të bardhë, profilizimit etnik dhe vdekjes së imponuar në tokën pa zot.”

Fundi i kësaj rruge janë masakrat, dhuna nga turmat, jo më “ndaloni varkat”, por “qëlloni varkat”; kufiri i imagjinuar si një zonë lufte në një lojë kompjuterike. Fundi është ajo që njerëz si Musk dhe mbështetësit e tij të ekstremit të djathtë po paraqesin tashmë: një botë ku ushtri “meshkujsh në moshë ushtarake” pushtojnë tokën tonë të pastër dhe problemi nuk janë forcat që i dëbuan nga shtëpitë e tyre, por “empatia juaj vetëvrasëse”, sepse këta nuk janë njerëz të barabartë që meritojnë trajtim të barabartë.

Këto janë pasojat. Dhe sinqerisht, kur të ndodhë Ceuta e radhës, e majta duhet të gjejë një përgjigje më të mirë sesa thjesht të jetë mirënjohëse që ata u kthyen përsëri në shtëpi.

Jonathan Liew, kolumnist i Guardian.

Shiko: https://www.theguardian.com/commentisfree/2026/aug/04/ceuta-carnival-anti-migrant-content-opportunists-on-right-lesson-for-left

Filmi i ri i Marvel, “Spider-Man: Brand New Day”, ka nisur me një sukses të jashtëzakonshëm në kinematë botërore, duke regjistruar një prej debutimeve më të fuqishme në historinë e kinemasë.

Produksioni ka arkëtuar rreth 927 milionë dollarë nga shitjet e biletave në mbarë botën vetëm në ditët e para të shfaqjes, duke kaluar fitimet totale të disa filmave të mëdhenj dhe duke iu afruar shifrës magjike prej 1 miliard dollarësh.

Ky është rikthimi i katërt i Tom Holland në rolin e Peter Parker, personazhit të dashur Spider-Man. Në tregun amerikan filmi ka siguruar rreth 335 milionë dollarë gjatë fundjavës së parë, duke u renditur ndër debutimet më të suksesshme të të gjitha kohërave.

Edhe tregjet ndërkombëtare kanë luajtur një rol të madh në suksesin e filmit, me rreth 572 milionë dollarë të arkëtuara jashtë SHBA-së, ndërsa vetëm Kina ka kontribuar me afërsisht 121 milionë dollarë.

Megjithatë, rekordin për debutimin më të madh vazhdon ta mbajë “Avengers: Endgame”, i cili në vitin 2019 fitoi mbi 1.2 miliardë dollarë në mbarë botën gjatë fundjavës së parë.

Suksesi i “Spider-Man: Brand New Day” konfirmon edhe një herë fuqinë e universit Marvel dhe interesimin e madh të publikut për superheronjtë në ekranin e madh./A.K/

Organizatorët e Met Gala kanë zbuluar temën e edicionit të vitit 2027, e cila do të lidhet me ekspozitën pranverore të Institutit të Kostumeve në Muzeun Metropolitan të Artit në New York.

Ekspozita, me titull “John Galliano: Horizons”, do t’i kushtohet stilistit të njohur britanik John Galliano, duke trajtuar njëkohësisht krijimtarinë e tij artistike dhe polemikat që kanë shoqëruar karrierën e tij.

Galliano konsiderohet një nga stilistët më me ndikim të brezit të tij, megjithatë karriera e tij u trondit në vitin 2011, kur u shpall fajtor për dy raste të gjuhës së urrejtjes pas deklaratave antisemitike dhe raciste. Më vonë ai kërkoi falje publike, duke pranuar se veprimet e tij ishin të papranueshme.

Sipas organizatorëve, ekspozita nuk do të fokusohet vetëm te kontributi i Gallianos në historinë e modës, por edhe te ndikimi që polemikat kanë pasur në jetën dhe karrierën e tij.

Drejtoresha editoriale globale e Vogue, Anna Wintour, ka mbështetur projektin, duke theksuar se ekspozita synon të pasqyrojë të gjithë rrugëtimin e stilistit, duke përfshirë si arritjet artistike, ashtu edhe gabimet e së kaluarës.

Megjithëse vendimi ka nxitur diskutime në botën e modës, organizatorët theksojnë se qëllimi është të ofrojnë një portret të plotë të John Gallianos, duke reflektuar mbi ndikimin e tij në industri dhe përgjegjësinë që figurat publike mbajnë për veprimet e tyre.

Tema e Met Gala 2027 është bërë tashmë një nga më të komentuarat, shumë kohë përpara se eventi të mbahet./A.K/