Botë

Shefja e Gjykatës Ndërkombëtare Penale akuzon Rusinë dhe SHBA për ndërhyrje

Published

on

Presidentja e Gjykatës Ndërkombëtare Penale (GJNP-së) ka përdorur gjuhë të ashpër ndaj Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë duke i akuzuar për ndërhyrje në hetimet e gjykatës. Ajo i ka quajtur sulmet ndaj gjykatës si “të tmerrshme”.

Gjykata po kërcënohet me sanksione ekonomike të ashpra nga një anëtar i përhershëm të Këshillit të Sigurimit sikur gjykata të ishte një organizatë terroriste”, tha gjyqtarja Tomoko Akane gjatë fjalimit në takimin vjetor të këtij institucioni.

Zonja Akane i referohej vërejtjeve të bëra nga senatori amerikan Lindsey Graham, partia republikane e të cilit do të kontrollojë të dy dhomat e Kongresit në janari. Senatori Graham e krahasoj gjykatën me një “shaka të rrezikshme” dhe i kërkoi Kongresit të vinte sanksione ndaj prokurorit të saj. “Kam një mesazh për aleatët, për Kanadanë, Britaninë, Gjermaninë, Francën, nëse përpiqeni të ndihmoni Gjykatën Ndërkombëtare Penale, ne do t’ju vëmë sanksione”, tha Senatori Graham gjatë një interviste për rrjetin amerikan ‘Fox News’.

Senatori Graham u zemërua nga njoftimi i muajit të kaluar se gjyqtarët kishin pranuar një kërkesë nga kryeprokurori i gjykatës Karim Khan për të lëshuar urdhër-arreste për Kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu, për ish-ministrin e tij të mbrojtjes dhe për shefin ushtarak të Hamasit për krime kundër njerëzimit në lidhje me luftën 14 mujore në Gazë.

Kjo shënon herën e parë që gjykata globale e drejtësisë lëshon urdhër arrest për udhëheqësin e një aleati të rëndësishëm perëndimor.

Sfidat e GJNP-së me urdhrat për arrestimin e udhëheqësve

Kërcënimet e Senatorit Graham nuk shihen si fjalë boshe.

Presidenti i zgjedhur Donald Trump, gjatë mandatit të parë, sanksionoi prokurorin e mëparshëm të gjykatës, Fatou Bensouda, me një ndalim udhëtimi dhe ngrirje të pasurive për shkak të hetimit të trupave amerikane dhe zyrtarëve të inteligjencës në Afganistan.

Kryetarja e Gjykatës Akane, u shpreh ashpër edhe për Rusinë. “Disa zyrtarë të zgjedhur po përballen me urdhër-arreste nga një anëtar i përhershëm i Këshillit të Sigurimit”, tha ajo. Moska lëshoi urdhër arrest për kryeprokurorin e gjykatës Khan dhe të tjerë në përgjigje të hetimit ndaj Presidentit rus Vladimir Putin.

Asambleja e Shteteve, e cila përfaqëson 124 vendet anëtare të GJNP-së, do të mbajë konferencën e saj të 23-të për të zgjedhur anëtarët e komitetit dhe për të miratuar buxhetin e gjykatës.

GJNP u krijua në vitin 2002 për të ndjekur penalisht individët përgjegjës për krime e luftës, krime kundër njerëzimit, gjenocid dhe krimin e agresionit. Gjykata përfshihet vetëm kur kombet nuk janë në gjendje ose nuk dëshirojnë t’i ndjekin penalisht këto krime në territorin e tyre. Deri më sot, 124 vende kanë nënshkruar Statutin e Romës, i cili krijoi gjykatën. Izraeli, Rusia dhe Kina nuk e kanë nënshkruar Statutin e Romës.

GJNP nuk ka forcë zbatuese dhe mbështetet në shtetet anëtare për të ekzekutuar urdhër-arrestet.

Vendimi për të lëshuar urdhra të tillë për Kryeministrin Netanyahu dhe ish-ministrin e mbrojtjes të Izraelit, Yoav Gallant, është denoncuar nga kritikët e gjykatës. Vendimi ka marrë mbështetje të rezervuar nga shumë prej mbështetësve të saj, një dallim i madh me mbështetjen e fuqishme që u dha vitin e kaluar për urdhër-arrestin kundër Presidentit rus Putin për krimet e luftës në Ukrainë.

Presidenti Joe Biden i quajti urdhrat e arrestit për zotin Netanyahu dhe ish-ministrin e mbrojtjes “ofendues” dhe u zotua të mbështesë Izraelin. Një vit më parë, Presidenti Biden e quajti urdhër-arrestin për Presidentin Putin “të justifikuar” dhe tha se Presidenti rus kishte kryer krime lufte. Shtetet e Bashkuara nuk janë vend anëtar i GJNP-së.

Franca tha se do të “respektonte detyrimet e saj”, por do të duhej të shqyrtonte imunitetin e mundshëm të zotit Netanyahu. Kur u shpall urdhri për Presidentin Putin, Franca tha se do t’i japë “mbështetjen e saj punës thelbësore” të gjykatës.

Austria dhe Italia nuk u pajtuan me urdhrat e arrestit, por thanë se do t’i zbatojnë ato. Gjermania tha se do ta studionte vendimin. Anëtarja e Gjykatës Hungaria ka thënë se do të qëndrojë me Izraelin në vend të gjykatës.

Ekspertja e sigurisë globale, Janina Dill, shprehu shqetësim se përgjigje të tilla mund të minojnë përpjekjet për drejtësinë globale. “Kjo me të vërtetë ka potencialin të dëmtojë jo vetëm gjykatën, por ligjin ndërkombëtar”, tha ajo për agjencinë e lajmeve ‘Associated Press’.

Milena Sterio, eksperte në të drejtën ndërkombëtare në Universitetin Shtetëror të Klivlendit, i tha agjencisë ‘Associated Press’ se sanksionet kundër gjykatës mund të prekin një numër njerëzish që kontribuojnë në punën e gjykatës, siç është avokatja ndërkombëtare për të drejtat e njeriut Amal Clooney. Zonja Clooney e këshilloi prokurorin aktual për kërkesën e tij për urdhër-arrestet për Kryeministrin Netanyahu dhe të tjerët.

Sanksionet janë një barrë e madhe”, tha zonja Sterio.

Lajmet

8-vjeçarja nga Luiziana humb jetën nga “ameba trungrënëse” pas notit në liqen

Published

on

Një vajzë 8-vjeçare nga Luiziana, Lillian Smart, ka humbur jetën pasi u infektua me Naegleria fowleri, një amebë e rrallë e njohur si “ameba trungrënëse”.

Sipas familjes, Lillian nga Ruston ndërroi jetë pak pasi kishte festuar ditëlindjen e saj të tetë, ndërsa dëmtimet në trurin e saj ishin shumë të rënda.

Departamenti i Shëndetësisë i Luizianës kishte njoftuar më herët për një rast të dyshuar të infektimit me këtë amebë te një banor i zonës, pas notit në liqenin Claiborne, rreth 48 kilometra në veriperëndim të Ruston. Dyshohet se edhe infektimi i vajzës ka ndodhur gjatë notit në ujë të ëmbël.

Naegleria fowleri gjendet zakonisht në ujëra të ëmbla dhe të ngrohta. Infeksioni mund të ndodhë kur uji i kontaminuar hyn përmes hundës dhe arrin në tru.

Autoritetet theksojnë se ameba nuk shkakton infeksion kur uji gëlltitet dhe nuk transmetohet nga personi në person.

Departamenti i Shëndetësisë e ka cilësuar infeksionin si “jashtëzakonisht të rrallë, por pothuajse gjithmonë fatal”.

Në Shtetet e Bashkuara janë raportuar vetëm 180 raste të konfirmuara të infeksionit me Naegleria fowleri nga viti 1937 deri në vitin 2025./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Vizitë në ditën e pavarësisë: Kryeministri britanik Andy Burnham udhëton drejt Ukrainës

Published

on

By

Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Andy Burnham, ka arritur të hënën në Ukrainë, në udhëtimin e tij të parë zyrtar jashtë vendit që nga marrja e detyrës.

Kjo vizitë përkojnë me 35-vjetorin e pavarësisë së Ukrainës nga Bashkimi Sovjetik. Gjatë këtij qëndrimi, Burnham pritet të njoftojë arritjen e një marrëveshjeje që i mundëson Ukrainës nisjen e prodhimit të versioneve të saj të raketave britanike “Storm Shadow”.

Me të mbërritur, ai u prit nga ministri i Jashtëm ukrainas, Andrii Sybiha, ndërsa në agjendë është paraparë edhe një takim me presidentin Volodymyr Zelensky.

Ministri britanik i Mbrojtjes, Luke Pollard, deklaroi se përzgjedhja e Ukrainës si destinacioni i parë ndërkombëtar i kryeministrit Burnham dëshmon qartë shkallën e lartë të mbështetjes së Mbretërisë së Bashkuar për këtë shtet.

Pollard theksoi nevojën për rritjen e kapaciteteve të mbrojtjes ajrore, duke vënë në dukje se zhvillimet dhe konflikti në Lindjen e Mesme kanë rritur kërkesën globale për sistemet “Patriot”.

“Për këtë arsye, Mbretëria e Bashkuar po e ndihmon Ukrainën me mjete të tjera mbrojtëse, jo vetëm për të rrëzuar raketat kruiz të lëshuara nga Rusia, por edhe për të neutralizuar dronët”, deklaroi ai për BBC-në. /BBC/

Continue Reading

Aktualitet

Luftë tregtare SHBA-Kanada: Vendosen tarifa të reja prej 50%

Published

on

By

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka thënë se Kanada dëshiron “përfitimet e të qenit një shtet [i SHBA-së], pa qenë një i tillë”, pasi bisedimet tregtare midis dy vendeve dështuan vonë të premten.

Prishja e negociatave nxiti tarifa të reja prej 50% nga ana e SHBA-së mbi një sërë mallrash kanadeze. Trump tha gjithashtu se fermerët amerikanë janë ngarkuar me “shuma masive tarifash” për vite me rradhë.

Kryeministri kanadez Mark Carney i quajti tarifat e reja një “llogaritje të gabuar” të projektuar për “të na dëmtuar dhe përçarë”.

Carney konfirmoi se do t’u përgjigjej tarifave të Trump “dollar për dollar” nga 8 shtatori, përfshirë taksat mbi çelikun, produktet e qumështit, pajisjet shtëpiake dhe elektronikën, duke thënë se SHBA dhe Kanada tashmë janë në një luftë tregtare.

Të dyja vendet ishin optimiste për një marrëveshje në fillim të javës, por bisedimet u dështuan pasi të dyja palët akuzuan njëra-tjetrën për bërjen e ndryshimeve të minutës së fundit.

“Ata kërkuan tepër shumë dhe ofruan tepër pak”, tha Carney të shtunën. “Je në luftë kur sulmohesh. Ne u sulmuam.”

Komentet e fundit të Trump i bëjnë jehonë referencave të tij të përsëritura për ta bërë Kanadanë “shtetin e 51-të” të Amerikës që nga rikthimi i tij në detyrë, çka ka nxitur frustrim te udhëheqësit dhe banorët e saj.

Dështimi i bisedimeve tregtare përmbysi një marrëdhënie tregtare thellësisht të integruar, pa asnjë rrugë të qartë drejt zgjidhjes.

“Ne nuk mund të pranojmë atë që ata kanë ofruar dhe nuk do të japim atë që ata kanë kërkuar”, tha Carney.

Trump i tha Fox News të dielën se kanadezët ishin “të marrë” që u angazhuan në një luftë tregtare me SHBA-në dhe mendojnë se “do të fitojnë faktikisht”.

Tarifat e reja 50% të SHBA-së do të zbatohen për një sërë mallrash kanadeze, përveç tarifave ekzistuese të SHBA-së mbi çelikun, aluminin, automjetet dhe lëndën drusore kanadeze.

Ato janë të kufizuara në fushëveprim, duke mbuluar rreth 20 miliardë dollarë (15 miliardë stërlina; 28 miliardë dollarë kanadezë) importe nga Kanada, ose rreth 5% të totalit, përfshirë verën, produktet e qumështit, çimenton, veshmbathjet dhe pajisjet e hokejit.

Kryeministri tha se Kanada po hakmerrej “me hezitim” për të mbrojtur interesat e saj, ndërsa detajet e kundërmasave pritet të publikohen në ditët në vijim. /BBC/

Continue Reading

Aktualitet

Disa të plagosur pas një sulmi me shpatë në një shkollë në Suedi

Published

on

By

Një sulmues i armatosur me shpatë plagosi disa persona në një shkollë të mesme në Suedinë qendrore, thanë autoritetet të premten, teksa mediat kanë raportuar se autori i dyshuar i sulmit është qëlluar nga policia.

“Një sulmues i armatosur me shpatë ka hyrë në Brinellskolan dhe ka plagosur disa persona”, tha komuna e Fagerstas përmes një deklarate, duke shtuar se sulmuesi ishte arrestuar nga policia.

Gazeta Aftonbladet raportoi se një person i armatosur me një hanxhar ishte plagosur me armë zjarri në këmbë nga policia.

Komuna nuk specifikoi numrin e të plagosurve, por tha se policia po kontrollon shkollën dhe se shkollat e tjera në zonë ishin mbyllur.

Transmetuesi publik SVT tha se ambulanca, makina të policisë dhe një helikopter kanë shkuar në shkollën që gjendet në qytetin me rreth 12.000 banorë.

Suedia është përballur me disa sulme në institucione arsimore.

Në shkurt të vitit 2025, një 35-vjeçar vrau dhjetë persona në një qendër të arsimit për të rritur në Orebro. Policia tha ky sulm kishte për motiv synimin e autorit për të bërë vetëvrasje për shkak të problemeve financiare dhe psikologjike.

Në mars të vitit 2022, një nxënës 18-vjeçar vrau me thikë dy mësues në një shkollë të mesme në qytetin jugor të Malmos.

Ndërsa në tetor të vitit 2015, tre persona u vranë në një sulm me motive racore në një shkollë në qytetin perëndimor Trollhatan, nga një sulmues i armatosur me shpatë, i cili u vra nga policia./REL/

Continue Reading

Të kërkuara