Botë

​Shefi i NATO-s thotë se Putini dëshiron konfrontim me Evropën pas Ukrainës

Published

on

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka paralajmëruar të enjten se presidenti rus, Vladimir Putin, dëshiron “ta zhdukë Ukrainën nga harta” dhe mund t’ua mësyjë pjesëve të tjera të Evropës pastaj.

Për këtë arsye, ai u bëri thirrje evropianëve t’u bëjnë trysni qeverive të veta për t’i rritur shpenzimet në mbrojtje.

Ka ardhur koha ta kemi një mendësi lufte”, tha Rutte para ekspertëve të sigurisë dhe analistëve në organizatës Carnegie Europe në Bruksel. Ai theksoi se njerëzit duhet të përgatiten për mundësinë që Rusia të përpiqet t’i përdorë “tufa dronësh” në Evropë, siç është duke bërë me ndikim vdekjeprurës në Ukrainë.

Putini “po përpiqet ta prishë lirinë dhe mënyrën e jetesës sonë”, tha Rutte.

Gjatë fjalimit të tij, ish-kryeministri i Holandës i përmendi sulmet e Rusisë në Gjeorgji më 2008, aneksimin e gadishullit ukrainas, Krimea, më 2014, si dhe pushtimin e plotë të Ukrainës që nisi para gati tri vjetëve.

A kemi nevojë edhe për më shumë paralajmërime të tjera a? Ne duhet të jemi thellësisht të shqetësuar. Unë e di që jam”, tha Rutte.

Rusia po përgatitet për konfrontim afatgjatë. Me Ukrainën, dhe me ne”, shtoi ai.

Rutte e mbajti fjalimin inaugurues rreth dy muaj pasi e mori detyrën si shef i NATO-së.

Prej atëherë, ai ka udhëtuar nëpër kryeqytetet e 32 vendeve anëtare, përfshirë një takim me presidentin e zgjedhur amerikan, Donald Trump, në Shtetet e Bashkuara, aleaten më të fuqishme të NATO-s.

NATO është mbështetëse e madhe e Ukrainës dhe i ka ndihmuar shumicën e anëtarëve të vet të dërgojnë armë, municione dhe ndihma të tjera në Ukrainë. Por, rikthimi i Trumpit dhe premtimi i tij për t’i dhënë fund luftës shpejt ka ngjallur shqetësime se një armëpushim i pafavorshëm mund t’i imponohet Ukrainës.

Trump ankohet rregullisht se aleatët e SHBA-së në NATO nuk shpenzojnë mjaftueshëm për mbrojtjen.

Rutte tha se shpenzimet ushtarake të Rusisë ka të gjasa të arrijnë 7 deri në 8% të GDP-së së saj vitin e ardhshëm – shumë më tepër se çdo aleat i NATO-s – me industrinë e saj të mbrojtjes që prodhon tanke, mjete të blinduara dhe municione.

Putini gjithashtu e ka mbështetjen e aleatëve si Kina, Irani dhe Koreja e Veriut.

Rutte theksoi se shpenzimet për mbrojtjen janë rritur ndjeshëm në Evropë. Dhe, 23 vende anëtare pritet ta arrijnë cakun e NATO-s për t’i ndarë 2 për qind të GDP-së për buxhetet e tyre ushtarake.

Por, Rutte shtoi: “Mund t’ju them se do të na duhet shumë më tepër se 2 për qind”.

Rutte renditi një varg “veprimesh armiqësore” nga Rusia rishtazi kundër aleatëve të NATO-s, duke përfshirë sulme kibernetike, atentate, një shpërthim në një depo municionesh në Çeki, bllokimin e radarëve në rajonin Baltik për të ndërprerë trafikun ajror, dhe “armatosjen” e imigrantëve për ta destabilizuar Evropën.

Këto sulme nuk janë thjesht incidente të izoluara. Ato janë rezultat i një fushate të koordinuar për t’i destabilizuar shoqëritë tona dhe për të na dekurajuar nga mbështetja për Ukrainën”, tha ai.

Përtej rritjes së shpenzimeve për mbrojtjen në Evropë, Rutte theksoi se NATO-ja tani ka dhjetëra mijëra trupa në gatishmëri të lartë, në rast se ato nevojiten për ta mbrojtur territorin e aleatëve.

Me gjithë këtë, mbrojtja jonë është e mirë – tani për tani. Por, ajo që më shqetëson është e nesërmja”, tha ai dhe paralajmëroi se “ne nuk jemi gati për atë që na pret pas katër deri pesë vjetësh. Rreziku po afrohet me shpejtësi të plotë drejt nesh”.

Ajo që po ndodh në Ukrainë mund të ndodhë edhe këtu, dhe pavarësisht nga rezultati i kësaj lufte, ne nuk do të jemi të sigurt në të ardhmen nëse nuk jemi të përgatitur për ta përballuar rrezikun”, shtoi Rutte.

Rutte u bëri thirrje qeverive t’ua sigurojnë industrive të mbrojtjes “porositë e mëdha dhe kontratat afatgjata që u nevojiten për të prodhuar shpejt më shumë armë dhe armë më të mira”.

Ai u kërkoi industrive të rrisin prodhimin armëve mbrojtëse kundër dronëve dhe taktikave të tjera të reja luftarake.

Ai shtoi se “liria nuk vjen falas” për rreth 1 miliard njerëz që jetojnë në zonën euro-atlantike./REL/

Lajmet

REL: KE-ja propozon heqjen e roaming-ut për vendet e Ballkanit Perëndimor

Published

on

By

Komisioni Evropian (KE) ka propozuar nisjen e negociatave me gjashtë vendet e Ballkani Perëndimor për t’i përfshirë ato në regjimin e Bashkimi Evropian “Roam Like at Home” (Pa tarifa shtesë).

Programi i Komisionit Evropian “Roam Like at Home” është një rregullore e BE-së që u mundëson përdoruesve të telefonisë mobile të përdorin telefonat e tyre në shtetet e tjera anëtare me të njëjtat çmime si në vendin e tyre.

Kjo do të thotë se gjatë përdorimit të telefonit mobil në zonën e Bashkimi Evropian nuk ka kosto shtesë roaming-u për thirrjet, mesazhet SMS dhe përdorimin e internetit.

Komisionarja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, vlerësoi se kostot e roaming-ut paraqesin problem për qytetarët në shtetet e Ballkanit Perëndimor.

Tarifat e roaming-ut janë problem në gjithë Ballkanin Perëndimor. Për punëtorët që punojnë jashtë vendit dhe familjet që telefonojnë më të dashurit e tyre jashtë vendit. Faturat e papritura kur udhëtoni janë diçka që ne më nuk e pranojmë në BE. Sot propozojmë nisjen e bisedimeve për ta përfshirë në këtë edhe Ballkanin Perëndimor”, shkroi Kos në X.

Me propozimin për nisjen e bisedimeve, Komisioni Evropian kërkon miratimin e Këshilli i BE-së për hapjen e negociatave me partnerët nga Ballkani Perëndimor. Pasi Këshilli ta miratojë këtë kërkesë, Komisioni Evropian do të negociojë marrëveshje dypalëshe me secilin shtet të rajonit.

Pasi marrëveshjet për këtë çështje të përmbyllen me sukses, ato do të hapin rrugën që Ballkani Perëndimor të bëhet pjesë e zonës “Roam Like at Home” në BE.

Pas finalizimit të marrëveshjeve dhe harmonizimit të plotë me rregullat e BE-së për roaming-un, qytetarët që udhëtojnë mes BE-së dhe Ballkanit Perëndimor do të mund të realizojnë thirrje, të dërgojnë mesazhe dhe të përdorin shërbime të internetit, pa tarifa shtesë të roaming-ut.

Bashkimi Evropian e ka iniciuar “Roam Like at Home” në qershor të vitit 2017. Ai zbatohet për shtetet anëtare të BE-së dhe vendet e zonës ekonomike evropiane. Në janar të këtij viti, rregullorja u zgjerua edhe për Ukrainën dhe Moldavinë.

Aktualisht, nuk ka konfirmim nga Komisioni Evropian se kur mund të nisë zbatimi i kësaj rregulloreje për vendet e rajonit, pasi sipas zyrtarëve të KE-së gjithçka varet nga negociatat me institucionet përkatëse në rajon.

Zëdhënësi i Komisionit Evropian, Ricardo Cardoso, pranoi se bëhet fjalë për një proces të ndërlikuar.

“Afatet kohore varen nga gatishmëria e secilit prej partnerëve nga Ballkani Perëndimor për të përmbyllur marrëveshje dypalëshe me BE-në dhe për të siguruar harmonizimin e tyre të plotë me legjislacionin përkatës”, tha zëdhënësi i KE-së.

Të gjashtë shtetet e Ballkanit Perëndimor – Kosova, Shqipëria, Serbia, Mali i Zi, Bosnje dhe Hercegovina dhe Maqedonia e Veriut – po ashtu synojnë që një ditë të bëhen anëtare të bllokut. Nga të gjashtë vendet, Kosova është e fundit në rrugën evropiane, pasi është shteti i vetëm që nuk ka status të vendit kandidat. Prishtina ka aplikuar për anëtarësim në BE në fund të vitit 2022. /REL/

 

Continue Reading

Aktualitet

Grevë kombëtare në transportin publik në Gjermani: Autobusët dhe trenat ndalojnë

Published

on

By

Punonjësit e transportit publik në shumicën e land-eve federale të Gjermanisë do të mbajnë një grevë paralajmëruese kombëtare, duke ndaluar pothuajse të gjitha shërbimet e autobusëve, tramvajeve dhe metrove. Greva do të fillojë të premten, më 27 shkurt, dhe do të zgjasë deri të shtunën, më 28 shkurt. Në disa zona, ndërprerjet mund të vazhdojnë deri të dielën, më 1 mars. Shërbimet e trenave të Deutsche Bahn nuk do të preken për momentin.

Sindikatës ver.di, që përfaqëson rreth 100,000 punonjës të transportit publik, synon përmirësimin e kushteve të punës, duke përfshirë orë më të shkurtra pune në javë, pushime më të gjata dhe shtesa për punën gjatë natës dhe fundjavës. Në disa land-e si Bavari, Brandenburg, Saarland, Turingia dhe Hamburg, negociatat përfshijnë edhe paga më të larta.

Në disa rajone, si Saksi-Anhalt, transporti publik mund të ndalojë për deri katër ditë, nga 26 shkurt deri më 1 mars. Vetëm në Saksen e Poshtme (Niedersachsen) punonjësit nuk mund të zhvillojnë grevë për shkak të një detyrimi paqeje që parandalon ndërprerjen e punës.

Për udhëtarët, sindikata paralajmëron për ndërprerje të mëdha dhe rekomandon të përdorin alternativa si makina personale, biçikleta ose skuterë elektrikë. ADAC ofron informacion mbi trafikun dhe gjendjen e rrugëve për ata që duhet të lëvizin gjatë grevës. /ADAC/

Continue Reading

Botë

Dhjetëra të vdekur nga rrëshqitjet e dheut në Brazil, qeveria shpall gjendjen e katastrofës

Published

on

By

Numri i të vdekurve nga rrëshqitjet e dheut të shkaktuara nga shirat e rrëmbyeshëm në shtetin brazilian të Minas Gerais është rritur në 22, njoftuan sot autoritetet lokale.

Më parë u njoftua se 14 persona humbën jetën nga rrëshqitjet e dheut.

Shërbimi lokal i zjarrfikësve konfirmoi 16 vdekje në qytetin Juiz de Fort dhe gjashtë në qytetin Ubi, rreth 110 kilometra larg, raporton Reuters.

Presidenti brazilian Luiz Inácio Lula da Silva shprehu ngushëllimet e tij familjeve të viktimave.

“Fokusi ynë është të ofrojmë ndihmë humanitare, restaurimin e shërbimeve bazë, mbështetje për personat e zhvendosur dhe ndihmë për rindërtim”, shkroi Lula në llogarinë e tij X.

Rreth 440 persona janë zhvendosur në Juiz de Fora, tha bashkia, duke shtuar se ekipe të specializuara janë mobilizuar për t’iu përgjigjur incidenteve dhe për të kërkuar persona të zhdukur. /Reuters/

Continue Reading

Aktualitet

Gjyqtarët e Gjykatës së Lartë në fokus në fjalimin e Trump

Published

on

By

Gjyqtarët e Gjykatës së Lartë në fokus në fjalimin e Trump

Në fjalimin e Donald Trump për Gjendjen e Kombit, gjyqtarët e Gjykatës së Lartë në qendër të vëmendjes

Presidenti Donald Trump, i cili ka kritikuar ashpër vendimin e Gjykatës Supreme të SHBA-së që rrëzoi tarifat e tij të gjera doganore, u përball drejtpërdrejt me disa prej gjyqtarëve kur mbajti fjalimin e tij për Gjendjen e Kombit të martën në mbrëmje.

Fjalimi vjetor nxori në pah zhgënjimin e Trump ndaj tre gjyqtarëve konservatorë që iu bashkuan tre anëtarëve liberalë në vendimin 6–3 të së premtes: Kryetari i Gjykatës, John Roberts, si dhe Neil Gorsuch dhe Amy Coney Barrett.

Roberts dhe Barrett morën pjesë, së bashku me kolegët e tyre Brett Kavanaugh dhe Elena Kagan. Trump i përshëndeti dhe u shtrëngoi duart të katërve me të mbërritur. Gorsuch ishte mes pesë gjyqtarëve që munguan në fjalimin e këtij viti.

Gjatë fjalimit, Trump e quajti vendimin e Gjykatës së Lartë “shumë të pafat” dhe “zhgënjyes”, por ritheksoi qëndrimin e administratës së tij se ekzistojnë mekanizma të tjerë ligjorë për të vendosur tarifa të ngjashme.

“Këto dispozita alternative ligjore janë testuar prej kohësh,” tha Trump. “Janë pak më komplekse, por në fakt ndoshta janë edhe më të mira.”

Presidenti republikan emëroi Gorsuch në vitin 2017 dhe Barrett në vitin 2020 gjatë mandatit të tij të parë. Roberts shërben si kryetar i Gjykatës prej më shumë se dy dekadash, që nga emërimi i tij në vitin 2005 nga ish-presidenti republikan George W. Bush.

Pas shpalljes së vendimit të premten, Trump dënoi gjykatën dhe gjashtë gjyqtarët që votuan kundër tij. Gjykata arriti në përfundimin se ai kishte tejkaluar kompetencat e tij duke anashkaluar Kongresin dhe duke vendosur tarifat në bazë të një ligji amerikan të parashikuar për emergjenca kombëtare.

“Një turp”

Trump tha se ishte “i turpëruar” nga tre gjyqtarët konservatorë që votuan kundër tij, duke i quajtur “budallenj dhe vegla të RINO-ve dhe demokratëve të majtë radikalë”. Termi RINO (“Republican in Name Only” – republikan vetëm në emër) përdoret shpesh nga republikanët konservatorë për të fyer anëtarë të partisë që konsiderohen jo besnikë.

Sipas Trump, Gorsuch dhe Barrett ishin “turp për familjet e tyre” për vendimin mbi tarifat. Ai gjithashtu pretendoi, pa ofruar prova, se gjykata ishte “ndikuar nga interesa të huaja”.

Megjithatë, Trump lavdëroi tre gjyqtarët që votuan në favor të tij, duke vlerësuar veçanërisht emërimin e tij të vitit 2018, Kavanaugh.

Gjyqtarët e Gjykatës së Lartë shpesh marrin pjesë në fjalimin për Gjendjen e Kombit, që mbahet në një seancë të përbashkët të Kongresit në sallën e Dhomës së Përfaqësuesve. Tradicionalisht, ata veshin rrobat gjyqësore dhe qëndrojnë të palëvizshëm e pa shprehur emocione.

Pjesëmarrja e tyre “dërgon një mesazh stabiliteti” dhe “tregon se këto nuk janë institucione armiqësore,” tha profesori i shkencave politike në Universitetin Brown, Corey Brettschneider.

Në një fjalim para Kongresit vitin e kaluar, Trump i shtrëngoi dorën Roberts, e preku në shpatull dhe i tha: “Faleminderit edhe një herë. Nuk do ta harroj.”

Kjo deklaratë erdhi pas një vendimi të vitit 2024 të Gjykatës së Lartë, të hartuar nga Roberts, që i dha Trump – i cili ishte përballur me akuza penale jashtë detyrës – imunitet të gjerë nga ndjekja penale për veprime zyrtare si president. Më vonë, Trump tha se po e falënderonte Roberts për betimin në ceremoninë e inaugurimit.

Katër gjyqtarë morën pjesë në fjalimin e fundit formal për Gjendjen e Kombit të Trump në vitin 2020.

“Shumë shqetësuese”

Roberts ka marrë pjesë në çdo fjalim për Gjendjen e Kombit që nga anëtarësimi i tij në Gjykatë, megjithëse publikisht ka vënë në pikëpyetje arsyen e pjesëmarrjes.

“Imazhi i anëtarëve të një dege të qeverisë që ngrihen në këmbë, duke rrethuar fjalë për fjalë Gjykatën e Lartë, duke brohoritur, ndërsa gjykata, sipas protokollit, duhet të qëndrojë pa shprehje, mendoj se është shumë shqetësues,” tha Roberts në një fjalim në vitin 2010 në Universitetin e Alabamës.

“Në masën që Gjendja e Kombit është shndërruar në një miting politik,” shtoi ai, “nuk jam i sigurt pse jemi aty.”

Roberts i bëri këto komente pasi presidenti demokrat Barack Obama, gjatë fjalimit të tij për Gjendjen e Kombit, kritikoi një vendim të Gjykatës së Lartë që rrëzoi disa kufizime për financimin e fushatave, duke thënë se do të “hapte dyert” për para të pakufizuara nga korporata dhe potencialisht nga jashtë në zgjedhjet amerikane.

Gjyqtari konservator Samuel Alito, i pranishëm në atë fjalim, reagoi duke tundur kokën dhe duke artikuluar me buzë “nuk është e vërtetë”, një devijim nga qëndrimi tradicionalisht i paanshëm i gjyqtarëve.

Alito e ka shmangur fjalimin për Gjendjen e Kombit që atëherë, duke e quajtur atë një traditë “shumë të sikletshme”. Në një intervistë të vitit 2015 për median konservatore American Spectator, ai tha se gjyqtarët vendosen shpesh në një pozitë të vështirë gjatë këtyre fjalimeve.

I ndjeri gjyqtar konservator Antonin Scalia gjithashtu kishte si praktikë të mungonte në këtë fjalim, të cilin njëherë e quajti “spektakël fëminor”.

Presidenti demokrat Joe Biden, gjatë fjalimit të tij për Gjendjen e Kombit në vitin 2024, iu drejtua drejtpërdrejt gjyqtarëve të pranishëm dhe i qortoi për vendimin e vitit 2022 që kufizoi të drejtat për abort.

“Me gjithë respektin, gjyqtarë, gratë nuk janë pa … fuqi elektorale apo politike,” tha Biden.

Herën e fundit që të nëntë anëtarët e gjykatës munguan në një fjalim për Gjendjen e Kombit ishte në vitin 2000, pranë fundit të mandatit të dytë të presidentit demokrat Bill Clinton. Gjykata, në një deklaratë publike në atë kohë, i atribuoi mungesat “ndryshimeve në udhëtime dhe sëmundjeve të lehta.”

/Reuters/

Continue Reading

Të kërkuara