Live

REL: Mjekë dhe dëshmitarë përshkruajnë gjendjen e rëndë në Iran pas protestave

Published

on

Autoritetet iraniane e kanë zhytur vendin në atë që dëshmitarët e përshkruajnë si një bllokadë pothuajse totale digjitale, në përgjigje të protestave vdekjeprurëse mbarëkombëtare kundër Republikës Islamike, duke kufizuar ndjeshëm qarkullimin e informacionit nga brenda vendit.

Me qasjen në internet të kufizuar, vetëm rrëfime të fragmentuara kanë arritur në botën e jashtme përmes telefonatave të shkurtra njëkahëshe, individëve me qasje në internet satelitor dhe iranianëve që së fundi janë larguar nga vendi.

Protestat shpërthyen në fund të dhjetorit 2025, në mes të zemërimit në rritje të publikut për vështirësitë ekonomike, inflacionin e lartë dhe zhvlerësimin e fortë të rialit iranian.

Demonstratat fillestare për koston e jetesës dhe keqmenaxhimin ekonomik u përhapën shpejt në disa qytete dhe u shndërruan në protesta më të gjera kundër establishmentit, duke nxitur një reagim vdekjeprurës të forcave të sigurisë.

Organizatat për të drejtat e njeriut thonë se disa mijëra njerëz janë vrarë ose plagosur gjatë trazirave, megjithëse verifikimi i pavarur mbetet i pamundur për shkak të bllokadës.

Dëshmitarë okularë dhe profesionistë mjekësorë që folën për Radion Evropa e Lirë përshkruajnë spitale të mbingarkuara me pacientë që vuajnë nga plagë të rënda me armë zjarri, veçanërisht në kokë, sy, kraharor dhe bark.

Një protestues nga qyteti verilindor i Mashhadit, i cili së fundi u largua nga Irani, tha se kishte parë forcat e sigurisë duke u përballur dhunshëm me adoleshentë gjatë demonstratave.

Protestuesi përshkroi një adoleshent që pësoi lëndime të rënda në fytyrë pasi u godit me shkopinj, ndërsa një tjetër u qëllua në këmbë dhe më pas u desh t’ia amputonin këmbën.

Spitalet të mbingarkuara

Disa dëshmitarë përshkruan gjithashtu shenja dhune të dukshme në hapësirat publike pasi përfundonin demonstratat.

“Të nesërmen në mëngjes në Haft-e Tir, të gjitha rrugët po laheshin”, i tha REL-it një banor tjetër i Mashhadit që së fundi u largua nga Irani. “Bashkëshorti im e kishte parë; gjithçka ishte e mbuluar me gjak”.

Punonjësit shëndetësorë brenda Iranit raportojnë presion ekstrem mbi institucionet mjekësore.

Në një dëshmi të regjistruar, një anëtar i stafit mjekësor përshkroi një mungesë akute specialistësh, përfshirë neurokirurgë, kirurgë ortopedë dhe oftalmologë, ndërsa pacientët mbërrinin me plagë nga fishekë pushke, veçanërisht në kokë dhe fytyrë.

REL-i nuk mund t’i verifikojë në mënyrë të pavarur shifrat e viktimave apo pretendimet individuale. Megjithatë, mjekë brenda dhe jashtë Iranit thonë se përmasat dhe modeli i lëndimeve sugjerojnë përdorim të gjerë të municionit të vërtetë dhe armëve me fishekë të vegjël.

Shahram Kordasti, drejtor i kërkimeve në Fakultetin e Onkologjisë dhe Shkencave Farmaceutike të Kolegjit Mbretëror në Londër, tha se kolegët e tij në Iran kanë raportuar një numër jashtëzakonisht të lartë lëndimesh në sy dhe kokë.

“Vëllimi ishte aq i madh sa spitalet e specializuara për sytë nuk mund të përballonin më”, tha ai, duke shtuar se mungesat e furnizimeve mjekësore dhe vështirësitë për të arritur në spitale e kanë përkeqësuar krizën.

Spitalet po përballen gjithashtu me mungesa të mëdha gjaku. Roozbeh Esfandiari, një ish-mjek urgjence në Teheran që tani jeton në Shtetet e Bashkuara, u bëri thirrje iranianëve me grupe gjaku O-pozitiv dhe O-negativ që të dhurojnë gjak urgjentisht.

Gazetat iraniane kanë publikuar raporte të kufizuara, por shqetësuese. E përditshmja Ham-Mihan me seli në Teheran raportoi se vëllai i një protestuesi 30-vjeçar tha se burri ishte i gjallë dhe po fliste në spital përpara se papritur të shembej dhe të vdiste nga një plagë me armë zjarri në pjesën e poshtme të barkut.

Një dëshmitar tjetër i tha REL-it se një burrë u vra nga disa plumba ndërsa përpiqej të shpëtonte një mik të plagosur dhe se familja u detyrua të paguante një shumë të madhe për të marrë trupin.

Lëndime në sy

E përditshmja iraniane Shargh raportoi se lëndimet në sy përbëjnë një pjesë të konsiderueshme të viktimave nga protestat. Spitali i Syve Farabi në Teheran, qendra kryesore oftalmologjike e vendit, raportohet se po funksionon me kapacitet të plotë.

Amir-Mobarez Parasta, drejtues i Qendrës së Syve në Mynih, i tha REL-it se shifrat e lëndimeve janë të paprecedenta.

“Jam në kontakt me oftalmologë brenda Iranit”, tha ai. “Vetëm në një klinikë private të syve në Teheran, deri më tani janë regjistruar 6.000 lëndime në sy. Spitalet universitare në qytete të mëdha si Teherani, Mashhadi, Shirazi dhe Tabrizi kanë dokumentuar së bashku të paktën 600 raste që përfshijnë heqjen e syrit”.

Dëshmitarë okularë dhe stafi mjekësor raportuan gjithashtu një prani të rëndë të forcave të sigurisë në spitale, me forca të armatosura që kufizojnë qasjen dhe, në disa raste, ndalojnë pacientët para se të përfundojë trajtimi.

Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araqchi, pranoi më 11 janar se disa persona të plagosur ishin “eliminuar” nga ata që ai i quajti “terroristë”, dhe jo nga forcat e sigurisë.

Mjekët paralajmërojnë se shumë protestues të plagosur mbeten të fshehur, duke shmangur spitalet nga frika e arrestimit.

Plagët e patrajtuara nga armët e zjarrit dhe infeksionet, thonë ata, i vënë këta individë në rrezik serioz për vdekje, ndërsa Irani mbetet kryesisht i shkëputur nga bota e jashtme./REL

Continue Reading

Aktualitet

Mbi 1,700 të vdekur nga tërmetet në Venezuelë: Familjarët akuzojnë autoritetet për neglizhencë në kërkim-shpëtim

Published

on

By

Venezuela po përballet me pasojat e asaj që Presidentja e përkohshme, Delcy Rodríguez, e ka cilësuar si “katastrofën natyrore më brutale” në historinë e vendit. Dy tërmete të njëpasnjëshme, që goditën javën e kaluar, kanë lënë të vdekur të paktën 1,700 persona, ndërsa qyteti bregdetar La Guaira mbetet një nga zonat më të shkatërruara.

Në këtë qytet, skenat e ankthit përsëriten çdo ditë. Pranë rrënojave të një ndërtese 12-katëshe, ekipet e shpëtimit nga Venezuela dhe Kolumbia bëjnë thirrje për heshtje totale, duke fikur makineritë në përpjekje për të dëgjuar ndonjë shenjë jete nën pllakat e betonit. Megjithatë, për shumë familjarë që presin buzë rrugës, shpresa po zbehet nga zemërimi ndaj reagimit të ngadaltë të qeverisë.

Familjarët e personave të bllokuar thonë se janë humbur ditë të çmueshme përpara se të niste operacioni zyrtar i shpëtimit. Fillimisht, ishin vetëm banorët e zonës ata që gërmonin me duar, ndërsa policia vetëm vëzhgonte pa ndihmuar. Shumë prindër, si Miguel Oscar Nunez, djaloshi 34-vjeçar i të cilit ndodhet nën rrënoja, i frikësohen faktit se vonesat e autoriteteve mund t’u kushtojnë jetën të afërmve të tyre.

Ndërkohë, në pjesë të tjera të shtetit La Guaira, ekipet e shpëtimit dhe makineritë nuk kanë mbërritur ende, duke i lënë banorët krejtësisht të vetëm në kërkim të familjarëve.

Më poshtë janë dëshmitë prekëse të prindërve që po kërkojnë fëmijët e tyre mes rrënojave dhe spitaleve:

“Djali im, ashtu si qindra të tjerë, është i bllokuar nën rrënoja. Kemi nevojë urgjente për më shumë mbështetje nga autoritetet për t’i nxjerrë. Ka mundësi që tërmeti të mos e ketë mbytur, por a e imagjinoni dot nëse ai vdes për shkak të neglizhencës së autoriteteve? Nuk e kam humbur shpresën, por ndihem i shkatërruar. Ligji i natyrës është që babai të vdesë para djalit.”

Miguel Oscar Nunez, prind i një djalit 34-vjeçar të bllokuar në rrënoja. “Operacioni i shpëtimit ka filluar shumë vonë dhe ka qenë i ngadaltë. Përgjigja e qeverisë ka qenë frustruese dhe na ka lënë të pafuqishëm.”

Kevin Montilla, shtëpia e të cilit u shkatërrua teksa gruaja dhe vajza e tij 16-vjeçare ndodheshin brenda. “Nuk kam ndihmë nga askush. Asnjë makineri apo shpëtimtar nuk është dërguar për të gërmuar në rrënoja. Është sikur të jesh lënë krejtësisht vetëm për të gjetur njerëzit e tu të dashur. Vajzat e mia ishin të qeta, vajza që mësonin. Thjesht i dua ato mbrapsht me çdo kusht.”

Deilisbeth Herreira, nënë vetëushqyese që po kërkon nëpër spitale dhe rrënoja dy vajzat e saj, 12 dhe 13 vjeçe. /BBC/ /E.A/

Continue Reading

Aktualitet

Mes rrënojave të Venezuelës: Histori shpëtimi dhe thirrje të dëshpëruara për ndihmë

Published

on

By

Më shumë histori të shpëtimeve mrekullibërëse kanë ardhur nga Venezuela të dielën, disa ditë pasi dy tërmete të fuqishme goditën vendin.

Presidentja e përkohshme, Delcy Rodríguez, tha se 33 persona u nxorën të gjallë nga rrënojat gjatë fundjavës. Mes tyre ishin dy djem të moshës 11-vjeçare, të cilët u shpëtuan veçmas nga ndërtesat e shembur, brenda pak orësh nga njëri-tjetri, të dielën.

Megjithatë, me dhjetëra mijëra njerëz ende të zhdukur, shpresat për të gjetur më shumë të mbijetuar po zbehen nga ora në orë.

Agjencitë e ndihmës thonë se 48 deri në 72 orët e para pas një katastrofe janë vendimtare për gjetjen e njerëzve të gjallë. Të afërmit e të zhdukurve po përballen me natën e pestë duke pritur lajme për njerëzit e tyre të dashur.

Deri të dielën, të paktën 1,450 njerëz janë konfirmuar të vdekur në atë që Rodríguez e quajti “katastrofa natyrore më brutale” në historinë e Venezuelës. Por kërkimi për gjetjen e të mbijetuarve nuk ka përfunduar.

Kërkime të dëshpëruara mes rrënojave

Familje të dëshpëruara kanë gërmuar mes rrënojave – disa prej tyre me duar – duke u përpjekur të gjejnë njerëzit e tyre të dashur. Disa i kanë thënë BBC-së se mund të dëgjojnë njerëz nën rrënoja, por nuk mund t’i lëvizin pllakat e rënda të betonit dhe po presin me ankth makineritë e rënda.

Tërmetet me magnitudë 7.2 dhe 7.5 ballë të mërkurën goditën brenda 39 sekondave dhe shkaktuan shembjen e pothuajse 800 ndërtesave, duke lënë shumë njerëz të bllokuar brenda.

Megjithëse dritarja vendimtare prej 72 orësh tashmë ka kaluar, shpëtimtarët kanë thënë se njerëzit ende mund të gjenden të gjallë, veçanërisht nëse kanë pasur qasje në ushqim dhe ujë.

Gjatë fundjavës, Njësia Kombëtare e Kolumbisë për Menaxhimin e Rrezikut nga Katastrofat (UNGRD) nxori një djalë 11-vjeçar, të quajtur Moises, nga poshtë rreth 3 metrave (9.8 këmbë) rrënoja. Reuters raportoi se një shpëtimtar u dëgjua në radio duke thënë se djaloshi u gjet pranë motrës dhe nënës së tij, të cilat kishin vdekur të dyja.

Disa orë më vonë, presidentja e përkohshme Delcy Rodríguez postoi një video në rrjetin X, e cila me sa duket tregonte shpëtimin e një djaloshi të dytë 11-vjeçar në qytetin Caraballeda.

Frustrimi ndaj reagimit të qeverisë

Frustrimi po rritet mes qindra mijëra venezuelianëve që janë prekur nga tërmeti, ku shumë prej tyre akuzojnë shtetin për një reagim të ngadaltë dhe të pakoordinuar.

Familjet kanë bërë thirrje për makineri të rënda për t’i ndihmuar në përpjekjet e tyre për të nxjerrë të dashurit e tyre nga rrënojat, ndërsa shumë prej tyre po përdorin duart e zhveshura për të gërmuar në mbetjet e ndërtesave.

Një zjarrfikës që punon në Caraballeda i tha BBC-së se ka ende dhjetëra ndërtesa që nuk janë kontrolluar.

“Nuk ka mjaftueshëm duar,” tha ai. “Dhe ka shumë, shumë të ngjarë që ka ende njerëz të bllokuar.”

Në Catia La Mar, La Guaira – një nga zonat më të prekuara – njerëzit i dhanë BBC-së se pas një reagimi ngurrues dhe të keqmenaxhuar nga qeveria, kanë qenë vetë njerëzit ata që janë bërë bashkë për të organizuar përpjekjet e ndihmës.

Një burrë, Wilber, qau teksa tha se kishte humbur tetë nga të afërmit e tij, ku pesë prej tyre ishin ende të varrosur në shtëpitë e tyre. Ai tha se shteti, në vend që të ndihmonte, ishte në të vërtetë një pengesë.

“Qeveria vendosi të mbyllë rrugët,” tha ai, duke shtuar se kjo po e bënte “më të vështirë sjelljen e ndihmës”.

“Dje pritëm nga ora 6 e mëngjesit deri në orën 4 të pasdites për të marrë një leje të posaçme për të ardhur këtu. Humbëm orë të tëra,” tha ai.

Një faqe interneti për personat e zhdukur, e menaxhuar nga civilët, e çon numrin e njerëzve të zhdukur në dhjetëra mijëra, duke raportuar për më shumë se 46,000 persona me të cilët familjarët nuk kanë mundur të bien në kontakt.

Jeta në kampe të improvizuara

Përpjekjet e shpëtimtarëve janë penguar gjithashtu nga pasgoditjet, të cilat nga ana tjetër po tmerrojnë banorët.

“Të jem i sinqertë, të bën të ndihesh pak nervoz. Çdo zhurmë e vogël… e tmerrshme,” i tha BBC Mundo-s Jesús Andueza, një shofer autobusi 64-vjeçar.

Mijëra njerëz po jetojnë në makinat e tyre ose po ngrenë kampe në vende si aeroporti dhe fusha e golfit, larg ndërtesave që mund të shemben.

Fusha e golfit në Caraballeda është kthyer në një epiqendër të reagimit emergjent. Tapeti i saj i gjelbër, i cili dikur ishte i kuruar në mënyrë të përsosur, tani është një spital i improvizuar dhe një qendër donacionesh, ku banorët që kanë humbur gjithçka po kërkojnë mes grumbujve të rrobave të dhuruara dhe dutive me ndihma humanitare.

Milagros González, e cila jeton në Caribe, i tha BBC Mundo-s se ndërtesa e saj ishte një nga të paktat që nuk u shemb dhe ajo u largua sa më shpejt që mundi për t’u strehuar në fushën e golfit.

“Iva me dy vajzat e mia të vogla dhe dy të afërmit e mi të moshuar. Por falë Zotit dolëm të gjallë. Ndërtesa është e pajetueshme. Por jemi gjallë, kjo është ajo që ka rëndësi,” tha ajo.

Mbështetja ndërkombëtare

Rodríguez tha se kompleksi sportiv José María Vargas në La Guaira po shërbejë gjithashtu si një qendër e reagimit ndaj emergjencave.

Duke vënë në dukje se forcat e armatosura po ndanin rroba, barna dhe ushqime, Rodríguez tha se “çdo gjë po funksionon sa më mirë që të jetë e mundur gjatë këtyre momenteve të tmerrshme, këtyre orëve të tmerrshme që po kalon populli ynë”.

“Le ta dinë se askush këtu nuk është vetëm, asnjë familje apo individ nuk ka pse të ndihet vetëm. Populli ynë dhe shteti ynë janë këtu, sistemi i mbrojtjes sociale është këtu dhe solidariteti ndërkombëtar është këtu.”

Ditët e fundit, ekipe ndërkombëtare shpëtimi nga Meksika, Spanja, Katari, SHBA-ja dhe Britania e Madhe kanë mbërritur për të përforcuar përpjekjet e kërkimit.

Tom Fletcher nga OKB-ja tha të shtunën se 39 ekipe kërkim-shpëtimi janë vendosur nga e gjithë bota, ku secili përbëhet nga 50-100 persona.

“Bëhet fjalë për pothuajse 2,000 njerëz që po vijnë me shpejtësi, 111 qen, si dhe ekipe mjekësore. Ne hyjmë me këto mikro-dronë, që i quajnë dronë-buburrecë, të cilët na ndihmojnë të gjejmë njerëz nëpër ndërtesa.” /BBC/ /E.A/

 

Continue Reading

Aktualitet

Shkon në 589 numri i viktimave në Venezuelë nga tërmetet e fuqishme, mijëra persona rezultojnë të zhdukur

Published

on

By

Numri i të vdekurve nga tërmetet shkatërruese në Venezuelë ka shkuar në 589, ndërsa 2.980 persona të tjerë kanë mbetur të lënduar. Sipas raportimeve nga BBC, situata mbetet kritike pasi besohet se qindra qytetarë janë ende të bllokuar nën rrënojat e ndërtesave të shembura.

Ekipet e shpëtimit dhe ndihmat e para nga jashtë kanë filluar të mbërrijnë të premten, gati dy ditë pasi tërmetet e dyfishta rrafshuan zona të tëra brenda dhe përreth kryeqytetit Karakas. Presidentja në detyrë, Delcy Rodríguez, e rrethuar nga zyrtarë qeveritarë dhe ushtarakë, njoftoi bilancin e fundit të viktimave herët të premten dhe përshëndeti ndihmën e menjëhershme të ekipeve të shpëtimit nga e gjithë bota.

Autoritetet druhen se numri i të vdekurve pritet të rritet ndjeshëm, pasi mijëra persona janë raportuar zyrtarisht si të zhdukur. Në një faqe interneti të hapur posaçërisht për të mbledhur informacione mbi njerëzit e pagjetur, deri të premten në mëngjes ishte regjistruar një listë me rreth 50.000 persona.

Kjo katastrofë natyrore erdhi pas dy tërmeteve të njëpasnjëshme me magnitudë 7.2 dhe 7.5 që goditën vendin mbrëmjen e së mërkurës. Këto lëkundje, të cilat u ndjenë në të gjithë rajonin, vlerësohen si ndër më të fuqishmet dhe më shkatërrueset që kanë goditur Venezuelën në më shumë se një shekull. /BBC/ /E.A/

Continue Reading

Aktualitet

SHBA mbledh mbi 60 shtete në një samit kundër dhunës politike

Published

on

By

Sekretari Amerikan i Shtetit, Marco Rubio, do të organizojë një samit të madh më 15 korrik për të diskutuar mënyrat se si të luftohet rritja e dhunës politike në botë.

Një zyrtar nga Departamenti i Shtetit njoftoi se samiti do të mbahet në Uashington. Në këtë takim, Rubio ka planifikuar të ftojë përfaqësues nga më shumë se 60 shtete të ndryshme nga Evropa, Azia dhe Amerika.

Ky samit po organizohet pas strategjisë së re kundër terrorizmit që Presidenti Donald Trump nënshkroi në muajin maj. Kjo strategji fokusohet në zbulimin dhe ndalimin e grupeve të dhunshme politike, të cilat Shtëpia e Bardhë i cilëson si antiamerikane dhe anarkiste.

Zyrtarët amerikanë thanë se ky sistem ka nevojë për një përditësim të ri, me qëllim që të mbrohen më mirë qytetarët dhe siguria kombëtare. SHBA do të godasë të gjitha aktivitetet që konsiderohen terrorizëm, siç janë vrasjet, rrëmbimet, kërcënimet ndaj qeverisë, si dhe sulmet ndaj policisë dhe ushtrisë./Reuters/ /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara