Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, tha se Irani po përpiqet ta përdorë Ngushticën e Hormuzit si “mjet presioni ndaj botës”.

Ai e akuzoi atë se synon të kontrollojë një rrugë jetike ndërkombëtare dhe u bëri thirrje edhe vendeve të tjera që të ndajnë barrën e mbrojtjes së transportit detar global.

Duke folur para gazetarëve, para nisjes për një takim në Filipine, Rubio tha se operacionet ushtarake amerikane janë të përqendruara vetëm në ndalimin e sulmeve iraniane ndaj anijeve tregtare dhe në dobësimin e aftësisë së Teheranit për të kërcënuar trafikun detar.

“Është e qartë se Irani, ose të paktën disa njerëz në Iran, duan ta kontrollojnë Ngushticën dhe ta përdorin atë si mjet presioni ndaj botës”, tha Rubio.

“Shtetet e Bashkuara do të vazhdojnë të bëjnë atë që është e nevojshme për të mbrojtur transportin detar global, por edhe vendet e tjera duhet të fillojnë të kontribuojnë, qoftë me pajisje, qoftë me mjete financiare, për ta ndarë këtë barrë”, shtoi ai.

Sipas tij, Uashingtoni nuk mund të mbetet i vetmi përgjegjës për sigurimin e një prej rrugëve më të ngarkuara tregtare detare në botë.

“Nuk është detyrë e Shteteve të Bashkuara që ta mbrojnë përgjithmonë transportin detar të të gjithë planetit”, tha Rubio.

Diplomacia mbetet e mundur

Rubio tha se fushata aktuale ushtarake amerikane ka në shënjestër vetëm kapacitetet iraniane që po përdoren për të lëshuar raketa dhe dronë ndaj anijeve tregtare në Ngushticën e Hormuzit.

Ai e përshkroi Ngushticën si një rrugë ndërkombëtare që duhet të mbetet e hapur.

“Arsyeja e vetme pse Shtetet e Bashkuara po kryejnë sulme, është goditja e kapaciteteve iraniane që po përdoren për të sulmuar transportin tregtar global”, tha ai.

Sipas tij, forcat amerikane kanë arritur ta zvogëlojnë aftësinë e Iranit për të goditur anije dhe shumë sulme janë parandaluar para se të kryheshin.

“Ju dëgjoni për anijet që janë goditur. Por, nuk dëgjoni për ato që janë mbrojtur dhe për sulmet që Irani nuk ka arritur t’i kryejë”, tha Rubio.

Duke përsëritur se Uashingtoni mbetet i hapur për negociata, Rubio tha se diplomacia do të kërkonte një ndryshim të vërtetë në sjelljen e Teheranit.

“Ne jemi gjithmonë të hapur për diplomaci. Por, ajo duhet të jetë e vërtetë. Duhet të jetë një marrëveshje që ata janë të gatshëm ta respektojnë”, tha ai.

Rubio e akuzoi Iranin se ka shkelur mirëkuptimet e mëparshme, duke vazhduar sulmet ndaj anijeve në vend se ta rihapte Ngushticën e Hormuzit.

“Sjellja e tyre duhet të ndryshojë që të ndryshojë edhe e jona”, tha ai, duke shtuar se Teherani vazhdon të dërgojë sinjale përmes kanaleve të drejtpërdrejta dhe të tërthorta se është i interesuar për negociata, ndërkohë që vazhdon sulmet me raketa dhe dronë.

Ndarjet brenda Iranit

Rubio tha se, brenda udhëheqjes iraniane, duket se po thellohen ndarjet mes zyrtarëve që kërkojnë lehtësim ekonomik përmes diplomacisë dhe vijës së ashpër që dëshiron ta vazhdojë përballjen ushtarake.

“Ka një ndarje në rritje mes atyre që e kuptojnë se ekonomia e tyre është në gjendje të rëndë dhe të tjerëve që kanë një qasje shumë luftarake dhe vazhdojnë të lëshojnë raketa”, tha ai.

Rubio tha se Uashingtoni do t’i mirëpriste negociatat nëse zërat më pragmatikë do të fitonin më shumë ndikim në Teheran, por paralajmëroi se vazhdimi i përballjes do ta thellonte krizën ekonomike të Iranit.

“Nuk mendoj se kjo do të jetë mirë për Iranin”, tha Rubio, duke e përshkruar ekonominë e vendit si të rrënuar, me inflacion të lartë, mungesa të ushqimeve dhe karburanteve, rënie të të ardhurave dhe probleme të rënda të brendshme.

Rubio, po ashtu, e akuzoi udhëheqjen iraniane se po i përdor burimet për të mbështetur grupe si Hezbollahu, Hamasi dhe milicitë rajonale, në vend se të investojë te populli i saj.

Sipas tij, brenda Iranit, përfshirë edhe mes disa zyrtarëve qeveritarë, po rritet vetëdija se drejtimi aktual i vendit nuk është i qëndrueshëm.

“Nëse hapet dera për diplomaci, ne do ta mirëpresim”, tha Rubio. /REL/

Ushtria e Shteteve të Bashkuara ka ndërmarrë një valë sulmesh kundër Iranit për të gjashtën natë radhazi, përgjatë një përplasjeje ushtarake për kontrollin e Ngushticës së Hormuzit.

Komanda Qendrore e SHBA-së (Centcom) njoftoi se sulmet kishin për qëllim “të zvogëlonin më tej aftësitë ushtarake iraniane”, ndërsa konfirmoi gjithashtu se ka hipur në një anije si pjesë e bllokadës së porteve iraniane. Në anën tjetër, mediat shtetërore dhe autoritetet provinciale të Iranit raportuan se sulmet amerikane goditën infrastrukturën civile, duke përfshirë ura, një stacion treni dhe një aeroport. BBC Verify ka konfirmuar sulmin mbi një urë në perëndim të Bandar Abbas-it në provincën Hormozgan.

Korpusi i Gardës Revolucionare të Iranit (IRGC) deklaroi se është hakmarrë duke goditur pikat e radarëve të vëzhgimit detar të SHBA-së në Oman, si dhe objektiva në Kuvajt dhe Bahrejn. Ky korpus pretendoi gjithashtu se ka sulmuar një qendër komande të operacioneve speciale të SHBA-së në Al-Tanf të Sirisë, pranë kufirit me Jordaninë, si kundërpërgjigje ndaj vrasjes së ushtarëve iranianë dy ditë më parë. Për këtë pretendim nuk ka pasur asnjë koment nga Siria apo SHBA-ja.

Autoritetet e Kuvajtit njoftuan se sulmet iraniane goditën stacionet e prodhimit të energjisë dhe të shkripëzimit të ujit, duke shkaktuar dëme materiale, një zjarr dhe ndërprerje të energjisë elektrike. Ndërkaq, ushtria e Jordanisë bëri të ditur se ka rrëzuar tre raketa iraniane, pa raportuar për viktima apo dëme.

Në Kurdistanit Irakian, tetë persona u vranë dhe disa të tjerë u plagosën në qytetin e Sulaymaniyah-s në orët e para të mëngjesit, sipas agjencisë kurde të lajmeve Rudaw dhe Agence France-Presse. Forcat kurde ia faturuan këtë sulm Iranit, ndërsa njoftuan veçmas se kanë rrëzuar edhe tetë dronë mbi qytetin e Erbit, pa pasur viktima.

Ngushtica e Hormuzit – një rrugë ujore kritike përgjatë bregdetit të Iranit, të cilën Teherani e bllokoi pas sulmeve të përbashkëta të SHBA-së dhe Izraelit – mbetet e mbyllur. Kjo situatë ka ndikuar në qarkullimin e naftës nga rajoni, gjë që shtyu kreun e Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, Fatih Birol, të shprehë shqetësimin për furnizimet globale me energji nëse situata nuk përmirësohet në javët e ardhshme.

Gjatë ditës së premte, ministrat e jashtëm të Kinës dhe Pakistanit bënë thirrje që SHBA-ja dhe Irani të ndërpresin luftimet dhe të rifillojnë negociatat. Ndërkaq, sulmet amerikane të natës së fundit goditën gjithashtu pranë ishullit Qeshm, si dhe në qytetet bregdetare jugore Bandar Abbas dhe Bushehr, ku ndodhet edhe një central bërthamor. /BBC/