Lajmet

Qyteti fantazmë që elektrizoi ShBA-në

Published

on

Ky qytet i hershëm i minierave të bakrit të shekullit XX, dikur siguronte rehati dhe afërsi për qindra banorë, por shumë kohë pasi u braktis qyteti kufitar, brezi i ri u zhvendos.

Fshati u zbeh nga një numër dimrash të paepur të Alaskës, mbetjet e Kennecott nga shkretëtira, një anomali e këndeve të drejta kundër peisazhit të dhëmbëzuar malor të Wrangell – Parku Kombëtar St. Elias. Ky qytet i minierave të bakrit, i braktisur dhe i ruajtur, Kennecott është qyteti fantazmë që ndihmoi në elektrizimin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Në vitet 1900, hulumtuesit që kërkuan përgjatë skajit lindor të akullnajës Kennecott u ndeshën me shkëmbinjtë masivë të gjelbër të bakrit. Kërkesa për instalime elektrike bakri u intensifikua, ndërsa përpjekjet për elektrizim në shkallë të gjerë përfshinë Shtetet e Bashkuara dhe lëmshët përfshirë JP Morgan dhe familja Guggenheim panë rastin. Ata formuan Sindikatën e Alaskës, me synimin për të hyrë në pasuritë minerale të shkretëtirës së Alaskës.

Në kulmin e saj, Kennecott punësoi 600 njerëz. Puna ishte rraskapitëse – po ngrinte në miniera dhe orët ishin të gjata. Por sipas banorit aktual vendas, Kelly Bay, komuniteti lulëzoi.

“Ata kishin ngjarje të mëdha shoqërore dhe patinazh në akull në dimër”, tha ai.

Qyteti i ndërmarrjes kishte një spital, një shkollë, ambiente rekreative, një dyqan të përgjithshëm dhe madje edhe një qumështore.

Miniera u mbyll në vitin 1938 pasi depozitat e xeheve u shteruan dhe çmimet globale të bakrit ranë. Qyteti i braktisur u shndërrua sërish në shkretëtirë, ndërtesat ngadalë u shembën. Por në mesin e viteve 1970, njerëzit që kërkonin një mënyrë jetese “hippie” filluan ngadalë të zhvendosnin mbetjet e qytetit. Sipas shkrimtarit dhe historianit Ronald Simpson, Kennecott është vendi ideal për të ikur nga pjesa tjetër e botës.

“Nuk kishte punë atje ose diçka tjetër, por nëse njerëzit dëshironin ekzistencë të largët, e gjenin atë atje”, tha ai.

Në vitin 1978, Kennecott u rendit në Regjistrin Kombëtar të Vendeve Historike të Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe u caktua monedhë historike kombëtare në vitin 1986. Në vitin 1998, Shërbimi i Parkut Kombëtar të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, bleu shumë nga ndërtesat dhe pjesën më të madhe të tokës dhe filloi të restauronte vendin.

Sot, vizitorët e verës udhëtojnë shtatë orë në drejtim të lindjes nga Anchorage për të shëtitur në rrugët e Kennecott, duke imagjinuar sërish sfidat e jetës në skajin e botës./UBTNews

(Arjeta Ibishi, studente në Media dhe Komunikim në UBT)

Bota

Scholz: Nuk mund ta imagjinojë Netanyahun të arrestohet në Gjermani

Published

on

Kancelari gjerman, Olaf Scholz, ka shprehur se nuk mund ta imagjinonte ekzekutimin e një urdhërarresti kundër kryeministrit izraelit, Benjamin Netanyahu, gjatë një vizite të tij në Gjermani. Kjo deklaratë erdhi pas lëshimit të një urdhërarresti nga Gjykata Ndërkombëtare Penale (ICC) në nëntor, lidhur me veprimet e qeverisë izraelite në Gazë, dhe pas mbërritjes së Netanyahut në Budapest, udhëtimi i tij i parë në Evropë që nga lëshimi i këtij urdhri.

Scholz, gjatë një konference për shtyp në Berlin së bashku me mbretin e Jordanisë, Abdullah II, tha se qeveria gjermane kishte bërë të qartë qëndrimin e saj lidhur me arrestimin e Netanyahut, duke deklaruar: “Nuk mund ta imagjinoj se do të ketë një arrestim në Gjermani.”

Në një ditë kur Hungaria njoftoi planet për t’u tërhequr nga vendimi i ICC-së, ministrja e Jashtme gjermane, Annalena Baerbock, e kritikoi ashpër këtë vendim, duke theksuar se ishte një ditë e keqe për të drejtën penale ndërkombëtare dhe duke kujtuar se në Evropë, askush nuk është mbi ligjin.

Traktati i Romës, që është dokumenti themelues i ICC-së, kërkon që shtetet anëtare të zbatojnë urdhrat e gjykatës. Si anëtare të ICC-së, edhe Hungaria dhe Gjermania janë të detyruara ligjërisht të arrestojnë Netanyahu nëse ai hyn në territorin e tyre. Megjithatë, vendimi i Hungarisë ka ngritur shqetësime dhe diskutime për zbatimin e ligjit ndërkombëtar dhe përgjegjësitë e shteteve anëtare të ICC-së.

Continue Reading

Bota

Çmimi i naftës bie pas tarifave të Trump

Published

on

Çmimet e naftës regjistruan një rënie të ndjeshme më 3 prill 2025, pas masave të reja tregtare të presidentit amerikan, Donald Trump. Rënia e çmimeve është lidhur me shqetësimet e tregjeve financiare për ndikimin që mund të ketë këto tarifa mbi rritjen ekonomike globale dhe kërkesën për naftë.

Çmimi i një fuçie nafte “West Texas Intermediate” (WTI), standardi amerikan, për dërgesë në maj, ra me 5,15%, duke arritur në 68,02 dollarë. Ndërkaq, çmimi i një fuçie nafte “Brent” të Detit të Veriut për dorëzimin e qershorit ra me 4,78%, duke u ulur në 71,37 dollarë.

Përveç pasigurisë nga tarifat e reja të Trump, OPEC-u njoftoi një rritje më të mprehtë të prodhimit të naftës se sa ishte pritur, që gjithashtu ka kontribuar në uljen e çmimeve të naftës.

Continue Reading

Lajmet

Policia gjobit shoferin që drejtoi veturën në anën e kundërt në autostradë

Published

on

Policia e Kosovës ka gjobitur një shofer me 500 euro pasi ai drejtoi veturën e tij në anën e kundërt të autostradës. Incidenti ka ndodhur në Autostradën “Dr. Ibrahim Rugova” dhe është bërë publik më 3 prill 2025 përmes një video-incizimi që u shpërnda në rrjetet sociale.

Shoferi ka marrë gjithashtu pesë pikë negative dhe i është ndaluar drejtimi i automjetit për një periudhë prej dymbëdhjetë muajsh. Mjeti është larguar nga trafiku përmes një kompanie të autorizuar për tërheqje. Policia, përmes një njoftimi, ka bërë të ditur se njësia për Kontroll të Autostradave në bashkëpunim me njësinë kufitare ka identifikuar dhe ndaluar shoferin që kryente shkeljen e rrezikshme në autostradë.

Continue Reading

Lajmet

Zëdhënësit e Speciales: Gjykata e Hagës mban përgjegjës individët, jo grupet etnike, organizatat apo komunitetet

Published

on

Zëdhënësit e Gjykatës Speciale, Michael Doyle dhe Angela Griep, kanë zhvilluar një konferencë për media, ku kanë sqaruar disa çështje lidhur me procesin gjyqësor që po zhvillohet në Hagë ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK). Gjatë konferencës, ata theksuan se Gjykata është e themeluar në përputhje me Kushtetutën e Kosovës dhe se përgjigjet për legjitimitetin e saj mund të gjenden aty. Ata nënvizuan se qëllimi i Gjykatës është të sigurojë gjykime të drejta, të pavarura dhe të paanshme për individët që ndiqen penalisht nga Prokuroria Speciale, si dhe për të mbrojtur dëshmitarët dhe për të siguruar dinjitetin e viktimave.

Zëdhënësit theksuan se Gjykata Speciale merret vetëm me përgjegjësi penale individuale dhe mbajnë përgjegjësi vetëm individët për krimet që u janë ngarkuar në aktakuzë. Ata gjithashtu sqaruan se Gjykata nuk merret me grupe etnike, organizata apo komunitete, por fokusohet tek përgjegjësia individuale.

Gjatë konferencës, ata përmendën edhe ankesën e mbrojtjes së Hashim Thaçit për pyetjet e bëra nga gjyqtarët ndaj dëshmitarëve, duke sqaruar se gjyqtarët kanë të drejtën dhe detyrën të bëjnë pyetje për të përcaktuar të vërtetën. Ata theksuan se kufizimi i mundësisë së gjyqtarëve për të bërë pyetje mund të cenonte rolin e tyre si gjetës të fakteve.

Continue Reading

Të kërkuara