Lajmet

Kush do të përfitojë nga marrëveshja e kufirit detar Liban-Izrael?

Libani duhet të rimëkëmbet ekonomikisht përpara se të kërkojë të shfrytëzojë burimet e reja.

Published

4 years ago

November 12, 2022

UBT news

Libani dhe Izraeli kanë nënshkruar një marrëveshje historike për demarkimin e një kufiri detar të diskutueshëm prej kohësh pas vitesh negociatash të ndërmjetësuara nga SHBA, duke i hapur rrugën Libanit për të shfrytëzuar burimet energjetike në brigjet e tij.

Megjithatë, analistët theksojnë se Libanit i mungon infrastruktura dhe qeverisja për një zhvendosje të shpejtë për t’u bërë një vend eksportues i naftës, kështu që marrëveshja nuk ka gjasa të kompensojë krizat ekonomike dhe sociale të vendit në një afat të shkurtër.

Sipas kufijve të miratuar rishtazi, Libani ka të drejtë të eksplorojë rezervuarin Qana ose Sidon, pjesë të të cilit shtrihen në ujërat territoriale të Izraelit. Ndërsa Izraeli ruan të drejtat për fushën e gazit Karish.

Libani ka përjetuar një kolaps të rëndë socio-ekonomik që pothuajse dyfishoi shkallën e varfërisë shumëdimensionale nga 42 përqind në 2019 në 82 përqind të popullsisë totale në 2021.

Autoritetet libaneze shpresojnë se marrëveshja detare mund të jetë një hap për Libanin për të filluar rindërtimin e ekonomisë së tij si një lëvizje drejt daljes nga kriza.

Që nga viti 2006, Evropa e ka parë gjithnjë e më shumë Mesdheun lindor si një burim të mundshëm energjie me potencial për të nxitur rritjen ekonomike në vendet fqinje, për të zbutur ndryshimet klimatike duke kufizuar varësinë e Evropës nga nafta dhe qymyri dhe për të reduktuar varësinë nga furnizimet me gaz rus.

Laury Haytayan, eksperte e politikave të naftës dhe gazit në Institutin e Qeverisjes së Burimeve Natyrore, shpjegoi për FRANCE 24 se do të ketë një pritje mjaft të gjatë përpara se të nxirret ndonjë gaz nga fusha e Qanës.

Nëse fusha e Qanës përmban një sasi nafte të mjaftueshme për shfrytëzim komercial, kompanisë do t’i duhet të lidhë “një marrëveshje të qartë me Izraelin” përpara se të bëjë ndonjë investim të madh, tha Haytayan, dhe kjo mund të çojë në vonesa të mëtejshme.

Haytayan tha se nëse Libani zbulon mjaftueshëm naftë për të eksportuar, ai ndoshta do të mbështetet në një rrugë që kalon përmes Egjiptit për të furnizuar Evropën. Kjo do të kërkonte më shumë zhvillim të tubacionit të vetëm ekzistues në Liban – tubacionit arab të gazit – i cili aktualisht rrjedh vetëm në një drejtim. Ndërsa për të filluar eksportin, kjo do të kërkonte shumë investime.

Nëse sasia e zbuluar nuk është e mjaftueshme për eksport, gazi mund të përdoret për të plotësuar nevojat e brendshme të energjisë së Libanit, tha Haytayan.

Sibylle Rizk, drejtoresha e politikave publike në Kulluna Irada, një grup avokues i angazhuar për reformën politike në Liban, thotë se pretendimet e autoriteteve se kërkimi i ri i naftës dhe gazit është thelbësor që Libani të rimëkëmbet nga kriza e tij e thellë socio-ekonomike, janë mashtruese. Edhe në një skenar të rastit më të mirë, të ardhurat e mundshme nga ndonjë zbulim nafte nuk priten për gjashtë deri në shtatë vjet, tha Rizk.

Rizk tha se Libani duhet të rimëkëmbet ekonomikisht përpara se të kërkojë të shfrytëzojë burimet e reja të energjisë. Vetëm atëherë vendi mund të përfitojë siç duhet nga të ardhurat e ardhshme të naftës dhe gazit.

Rizk vuri në dukje se humbjet në sektorin financiar privat janë rreth 72 miliardë dollarë, duke shtuar se Libani nuk mund të llogarisë në të ardhurat nga nafta dhe gazi për të shpëtuar sektorin e tij financiar dhe për të kompensuar dështimet e tij./UBTNews/

Rajoni

Vdekje tragjike dhe të njëpasnjëshme në Durrës

Published

2 hours ago

May 25, 2026

UBTNews

Dy ngjarje të rënda janë regjistruar gjatë ditës së sotme në Durrës, ku një burrë dhe një grua kanë humbur jetën në rrethana tragjike.

Në zonën e ish-Kënetës, një 68-vjeçar u gjet pa shenja jete në banesën e tij nga familjarët, ndërsa policia po e heton rastin si vetëvrasje me varje.

Ndërkohë, në lagjen 18 të qytetit, një grua 46-vjeçare dyshohet se është hedhur nga kati i pestë i një pallati.

Të dyja rastet po hetohen nga autoritetet, ndërsa shkaqet mbeten ende të paqarta.

Vendi

Prishtina pas luftës në qendër të dramës që shfaqet në festivalin ndërkombëtar në Graz

Published

4 hours ago

May 25, 2026

UBT News

Shfaqja “Prishtina: Vrasja e paralajmëruar e një ëndrre”, produksion i Qendrës Multimedia, do të prezantohet më 28 maj 2026 në kuadër të “Dramatiker:innenfestival”, që mbahet në Graz të Austrisë nga 26 deri më 31 maj.

Drama me tekst të Jeton Nezirajt dhe regji të Blerta Nezirajt sjell në qendër transformimin urban të Prishtinës pas luftës, duke u fokusuar në figurën e arkitektit Rexhep Luci dhe ndryshimet e thella në hapësirën e qytetit.

Përmes një qasjeje bashkëkohore teatrore, shfaqja trajton çështje si planifikimi urban, arkitektura dhe trashëgimia kulturore, si dhe ndikimin e ndërtimeve pa kontroll në jetën e përditshme të qytetarëve.

“Prishtina…” është pjesë e programit ndërkombëtar të festivalit dhe është shfaqur me sukses në Kosovë dhe jashtë saj, duke u vlerësuar edhe nga kritika ndërkombëtare për qasjen e saj reflektuese mbi qytetin dhe kujtesën urbane.

Vendi

BE-ja dhe ekspertët kërkojnë masa më të ashpra ndaj cigareve elektronike

Published

5 hours ago

May 25, 2026

UBTNews

Rishikimi i ligjeve për duhanin dhe nikotinën nga Bashkimi Evropian ka nxitur diskutime të shumta në Konferencën Evropiane për Duhanin dhe Shëndetin, e mbajtur këtë javë në Milano. Ekspertë të shëndetësisë dhe organizata ndërkombëtare kanë bërë thirrje për rregulla më të forta ndaj cigareve elektronike dhe produkteve të reja me nikotinë, duke theksuar ndikimin e tyre te të rinjtë.

Gjatë konferencës është kërkuar forcimi i masave si rritja e taksave, kufizimi i reklamimit dhe ndalimi i përdorimit në më shumë hapësira publike. Drejtori i përgjithshëm i World Health Organization, Tedros Adhanom Ghebreyesus, ka paralajmëruar se produktet e reja të nikotinës po krijojnë forma të reja varësie, sidomos te të rinjtë.

“Sot, përballemi jo vetëm me dëmet e vazhdueshme të shkaktuara nga produktet tradicionale të duhanit, por edhe me një treg që po ndryshon me shpejtësi të produkteve të reja dhe në zhvillim të nikotinës. Këto produkte shpesh reklamohen si më pak të dëmshme, por në realitet po krijojnë rrugë të reja drejt varësisë, veçanërisht për të rinjtë. Kjo nuk është ulje e dëmit. Kjo është krijim i dëmit”, ka deklaruar ai.

Në konferencë u theksua gjithashtu se përdorimi i cigareve elektronike në Evropë po rritet ndjeshëm, veçanërisht tek të rinjtë. Përfaqësuesit e organizatave shëndetësore vlerësuan se krijimi i hapësirave pa nikotinë mbetet një nga mënyrat më efektive për mbrojtjen e shëndetit publik.

“Shfaqja e shpejtë e produkteve të reja të nikotinës, e kombinuar me ndryshimin e mënyrave të përdorimit, do të thotë se puna jonë është më e rëndësishme dhe më urgjente se kurrë”, ka thënë Juha Pekka Turunen.

Ndërkohë në Prishtinë, mjekët kanë ngritur shqetësime për shkallën e lartë të varësisë nga nikotina tek të rinjtë. Sipas tyre, shumë fëmijë dhe adoleshentë po bëhen të varur nga cigaret elektronike për shkak të përmbajtjes së lartë të nikotinës dhe aromave tërheqëse.

“Niveli i lartë i nikotinës që gjendet në këto produkte bën që fëmijët të bëhen kaq shumë të varur, sa që zgjohen edhe natën për të marrë dozën e nikotinës”, është shprehur mjeku Morina.

Ai ka paralajmëruar edhe për pasojat shëndetësore të këtyre produkteve, duke përfshirë dëmtimet në mushkëri, zemër, tru dhe sistemin psikik.

Së fundmi, në Kosovë është iniciuar ndryshimi i Ligjit për Kontrollin e Duhanit, por autoritetet deri tani kanë pranuar vetëm rekomandimin për ndalimin e aromave dhe shijeve në cigaret elektronike. /Ekonomia online/

Lajmet

Rrustem Thaqi zgjidhet kryesues i ri i KGJK-së

Published

6 hours ago

May 25, 2026

UBTNews

Rrustem Thaqi është zgjedhur kryesues i Këshillit Gjyqësor të Kosovës (KGJK) në mbledhjen e 367-të të mbajtur sot, më 25.05.2026, pas votimit me shumicë të anëtarëve të këshillit. Vendimi u mor nën udhëheqjen e zëvendëskryesueses Arjeta Sadiku, ndërsa mandati i tij do të zgjasë tre vjet.

Në garë për këtë pozitë ishin edhe kandidatët Rrustem Thaqi dhe Besnik Bislimaj, të cilët nuk prezantuan programe të reja pasi ato ishin paraqitur në mbledhjen e mëparshme. Pas zgjedhjes u bë edhe pranim-dorëzimi i detyrës nga Arjeta Sadiku te kryesuesi i ri.

Thaqi është gjyqtar i Gjykatës Supreme që nga viti 2022 dhe ka një karrierë të gjatë në sistemin e drejtësisë, përfshirë punën si avokat dhe gjyqtar në disa nivele të gjykatave në Kosovë. Ai gjithashtu ka mbajtur funksione të ndryshme profesionale, përfshirë angazhime në komisione dhe Akademinë e Drejtësisë.