Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

Foto: Më 14 qershor 1998, tre shqiptarë të vrarë në Carralevë

14 qershor 1993

Shpërthime të paidentifikuara në Gjakovë

Sot, prej orës 9,30 min. deri në orën 10,00, disa mbushje eksplozive, tash për tash të paidentifikuara, shpërthyen në disa vende e objekte në rrugën “Boris Kidriq” të Gjakovës, prej shkollës fillore “Mazllom Këpuska” e deri te Kisha Katolike. Siç bën me dije Dega e LDK-së në Gjakovë, gjurmët e këtyre shpërthimeve vërehen në teracën e shkollës fillore “Mazllom Këpuska”, ku po mësonin filloristët shqiptarë, pastaj afër shitores nr. 211-pronë e Lulzim Mulliqit, në kulmin e shitores nr. 376-pronë e Ramiz Barakut, në kulmin e punëtorisë zdrukthare të Fahredin Çarrit, në shtëpinë nr. 396 dhe në objekte të tjera. Nuk ka njoftime për pasojat e këtyre shpërthimeve.

Funksionarët e LDK-së në Gjakovë thanë se prej orës 9,30 min. e deri në orën 10,00 min. janë dëgjuar të shtëna nga kodra e Çabratit, ku qe një kohë bën ushtrime ushtria serbe. Ata thanë, poashtu, se pas pushimit të të shtënave, një oficer serb, me automjetin “Zastava”, me regjistrimin 126-56 ka kërkuar mbeturinat nëpër vendet ku ka gjurmë të shpërthimeve.

Nga Gjakova bëhet me dije se janë njoftuar anëtarët e Misionit Vëzhgues të KSBE-së në Pejë.

Lajmet nga Gjakova bëjnë me dije për një situatë shumë të tensinuar atje. Sot ishte ditë tregu dhe ka drojë se këto shpërthime ishin drejtuar për në turmën e qytetarëve të shumtë.

Pas vrasjes së më se dhjetë shqiptarëve në zonën kufitare Kosovë-Shqipëri dhe dy të tjerëve në Brekoc, ky është provokimi më i rëndë në Gjakovë.

Rexhep Osmani u dënua me 60 ditë burg

Kryetarit të Lidhjes së arsimtarëve shqiptarë “Naim Frashëri” dhe anëtar i delegacionit të Kosovës për çështje të arsimit shqiptar në kuadër të Konferencës së Gjenevës, Rexhep Osmanit, sot iu dorëzua vendimi i Gjyqit komunal për kundërvatje, me të cilin dënohet 60 ditë burg, si organizator i protestave për arsimin shqip, që u mbajtën më 12 tetor 1992.

Të përkujtojmë se Rexhep Osmani, në kohën e organizimit të protestave për arsimin shqip, ka qenë në paraburgim. Nga paraburgimi ai është liruar më datën 10 tetor 1992. Po ashtu Osmani nuk ka qenë fare anëtar i Këshillit për organizimin e këtyre protestave.

Vuajtjen e dënimit, sipas këtij vendimi, Rexhep Osmani duhet ta fillojë 15 ditë pasi ky vendim të bëhet i plotfuqishëm.

14 qershor 1994

Kosova në botimin më të ri të “Historisë së botës”

Botimi më i ri i “Historisë së botës”, lëshuar në qarkullim nga shtëpia botuese e Londrës është projekti i fundit që njeh realitete të reja në historinë e vonë të botës si dhe rivalorizon faktet, qëndrimet e botëkuptimet për proceset historike nga parahistoria e deri në postkomunizëm që ka zënë të bëhet skemë e përkufizimit kohor.

Kosova në këtë botim jipet në një njësi të veçantë duke dhënë kryesisht në detaje historinë e saj nga autonomia e pas Luftës së Dytë Botërore e deri në zgjedhjet e fundit parlamentare. Në fillim jipet përkufizimi gjeografik dhe kufizimi i saj me Shqipërinë amë që ka qenë tendencë e përhershme për t’u bashkuar drisa më 1980 Serbia agjiton shkrirjen e saj në Serbi. Më 1990, pas përleshjeve të policisë me shqiptarët dhe me minoritetin sllav aty vihet gjendje e jashtëzakonshme, shpërndahet Parlamenti i Kosovës dhe qeveria dhe, formalisht, Parlamenti i Serbisë anekson Kosovën në shtator 1990. Më 1991, Parlamenti i Kosovës, edhe pse teknikisht i shpërndarë, organizon referendum për pavarësi që përfundon me 99 për qind mbështetje. Parlamenti zgjodhi qeverinë e përkohshme me Bujar Bukoshin kryeministër, e cila u riorganizua në tetor 1991. Në maj 1992, shumica e shqiptarëve mban zgjedhjet duke zgjedhur Ibrahim Rugovën president dhe 131 anëtarë të Parlamentit. Serbia i konsideroi këto zgjedhje ilegale, por lejoi të mbahen.

Në njësi të veçantë e të gjerë jipet historia e Shqipërisë nga Iliria e deri te qeveria demokratike e A.Meksit dhe presidentit Berisha, personalitetet historike: Skënderbeu, Mbreti Zog, diktatori Hoxha, presidenti i fundit komunist Alia etj.

Projekti është koncipuar si Histori e botës – ngjarje, popuj, qytetërime, nga parahistoria deri te postkomunizmi.

14 qershor 1995

“Dojçe Vele”: Bildti do të angazhohet edhe për Kosovën

Në një koment të Dojçe Veles, lidhur me zgjedhjen e Karl Bildtit për ndërmjetësues të Bashkimit Evropian në mbledhjen ministrore në Luksemburg, thuhet se ndërmjetësuesi i Bashkësisë Evropiane lidhur me krizën në ish-Jugosllavisë, nuk do të preokupohet vetëm me gjendjen në BH, por edhe me gjendjen në Maqedoni, Kosovë e Sanxhak.

Në komunikatën për shtyp nga kjo mbledhje e 15 ministrave të Bashkësisë Evropinae paralajmërohet aksioni për zgjidhjen e gjithmbarshme të krizës në ish-Jugosllavi dhe për herë të parë pas një viti përmendet edhe Konferenca e Gjenevës për ish-Jugosllavinë.

Nga kjo mbledhje ju sugjerua ndërmjetësuesit të ri evropian që strategjinë e tij ta zhvillojë mbi bazat e kësaj konference, ndësa për herë të parë, gjithashtu pas një viti, në dokumentin përfunditmar të BE-së nuk përmendet Grupi i Kontaktit për ish-Juogslalvinë. Nga kjo mund të konkludohet se Evropa dëshiron ta kthejë rolin e saj dominues në ish-Jugosllavi, transmeton “Bujku”.

14 qershor 1997

Tryezë për çështje të financimit në Kosovë

Në Shoqatën e Shkrimtarëve në Prishtinë, në organizim të Këshillit Qendror për Financim të Kosovës (KQFK), sot u mbajt tryeza në temën “Problemet financiare në Kosovë, përvojat e deritashme dhe perspektiva”, në të cilën morën pjesë përfaqësues të institucioneve e aasociacioneve të ndryshme si dhe të disa partive politike të Kosovës.

Në fjalën e hapjes, kryetari i KQFK, Ismail Kastrati tha se realizimi i planit të grumbullimit të mjeteve në Kosovë ka trende pozitive, ndërsa në realizimin e mjeteve nga 3 përqindëshi në disporë, sidomos në Gjermani, ka ngecje. Ai theksoi se organizimi i kësaj tribune ka për qëllim kërkimin e mundësive për funksionim më efikas dhe më frytdhënës në fushën e financave.

Naser Osmani, nënkryetar i KQFK paraqiti ecuritë e punës së këtij këshilli. Pasi pasqyroi format e deritashme të punës së KQFK, ai theksoi se prej vitit 1992 plani i të hyrave është rritur për 1034. 1 për qind ose mbi 10 herë, ndërsa vëllimi i të hyrave është shtuar për gjashtë herë.

Më tutje z. Osmani tha se me rreth 90 për qind të të gjitha mjeteve të grumbulluara është financuar arsimi, kurse mjetet tjera janë shpërndarë për financimin e veprimtarive të tjera shoqërore (shëndetësi, kulturë, sport dhe asistencë sociale). Ai vlerësoi se në shkallën e realizimit të mjeteve kanë ndikuar mundësitë ekonomike, niveli profesional i kuadrove të angazhuar, niveli i organizimit të punës, shkalla e zbatimit të vendimeve dhe akteve normative të KQFK, bashkëpunimi dhe bashkëveprimi me subjektet tjera të Republikës së Kosovës dhe stimulimi material i të punësuarve në këshill. Z. Osmani tha se, sipas shkallës së realizimit të planit të grumbullimit të mjeteve, më të suksesshmit janë këshillat e financimit në Suharekë, Rahovec, Istog, Zhur, Junik, Prizren, Pejë e Gjilan; të mirë janë këshillat e Prishtinës, Ferizajt, Shtimjes, Kamenicës, Vitisë, Dragashit e Deçanit; si relativisht të mirë ato të Kaçanikut, Klinës, Malishevës, Lipjanit, Gllogocit, Shtërpcës, Obiliqit dhe Hanit të Elezit; ndërsa rezultate modeste arritën këshillat e Podujevës, Vushtrrisë, Mitrovicës, Skënderajt dhe Fushë Kosovës.

Në fund ai theksoi se KQKF, me rastin e ndarjes së mjeteve plotësuese për Këshillat e Financimit, ka përfilluar të gjitha kriteret, specifikat dhe rrethanat aktuale.

Kolë Staka, nënkryetar i Komisionit për Ekonomi e Financa i Kuvendit të Republikës së Kosovës, në fillim foli për gjendjen sociale në Kosovë. Ai theksoi se aktualisht në Kosovë mbi 700. 000 qytetarë shqiptarë nuk gëzojnë sigurim shëndetësor, kurse mbi 400. 000 fëmijë nuk marrin shtesa. Ai paraqiti edhe të dhënën se 75 për qind e popullsisë aktive të Kosovës është e papunë, se rreth 9O për qind e popullsisë jeton në kufi të varfërisë ndërsa ndërmjet 55 e 60 përqind jeton në varfëri ekstreme.

Ai më tutje foli në mënyrë kritike për institucionalizimin e jetës në Kosovë në të gjitha fushat, veçanërisht në fushën e ekonomisë e të financave. Si rezultat të të metave në institucionalizim ai e vështroi faktin se në Kosovë gjatë vitit inkasohen 16 milionë marka, ndërsa pushteti serb, në mënyra të ndryshme legale e jolegale, inkason dhjetrëra herë më shumë mjete në Kosovë.

Mehmet Hajrizi, anëtar i kryesisë së LDK-së, vlerësoi se fuqia akumuluese në Kosovë është shumëfish më e madhe se sa mjetet e inkasuara dhe e çmoi pozitivisht punën e KQFK. Ai u angazhua për institucionalizimin e mëtejmë të jetës në të gjitha fushat dhe e vlerësoi të domosdoshme që Qeveria e Republikës së Kosovës të kompletojë gjithë administratën në Kosovë, derisa nuk bëhet konstituinmi i Kuvendit dhe i organeve tjera të Kosovës.

Dr. Musa Limani, drejtor i Institutit Ekonomik të Prishtinës, pasi vlerësoi se ekonomia e Kosovës gjendet para një krize të madhe, sepse shkalla e amortizimit është më e madhe se sa shkalla e riprodhimit, theksoi se veprimi i KQFK varet prej veprimit të institucioneve të tjera dhe e çmoi të domosdoshëm respektimin e institucioneve, sidomos të Qeverisë së Republikës. Ai vlerësoi se në këtë fushë nuk mund të bëhet më shumë derisa në Kosovë nuk hartohet politika fiskale, për hartimin e të cilës është i nevojshëm hartimi i programit ekonomik. Politikën fiskale, tha ai, duhet ta bëjë Qeveria ose ndonjë institucion profesional.

Jonuz Salihu, nënkryetar i PPK-së u angazhua për profesionalizimin e punës në këshillat komunalde dhe për shtimin e cilësisë.

Mr. Bajram Shatri, përfaqësuesi i Entit Pedagogjik të Kosovës, tha se për shkak të mosfunksionimit të Ministrisë së Arsimit në shkollat e Kosovës mungojnë edhe mjetet elementare të konkretizimit, ndërsa Sylë Preshtreshi, afarist, e çmoi të nevojshme që në tryezë të bisedohej për karakterin e financave dhe jo për problemet në sfera tjera. Ai u angazhua për një bashkëpunim më të mirë të institucioneve financiare me partitë politike në Kosovë.

Muharrem Ibrahimi, kryetar i Kontrollit Financiar të KQFK-së, tha se deri tasni në Kosovë janë bërë 14. 272 kontrolle, ndërsa numri i parregullsive është i vogël. Në sicilin kontroll janë konstatuar mesatarisht nga 0. 5 për qind. Ai u angazhua për themelimin e një gjyqi nderi për rastet e parregullsive.

Në këtë tryezë diskutuan edhe Behxhet Rushiti (BSPK), Lekë Gashi (PLK), Qerim Ujkani (PNDSH), Sali Klinaku (UNIKOMB) etj.

Organizatori i tryezës, KQFK, paraqiti disa propozime të reja për shtimin e shkallës së inkasimit të mjeteve.

14 qershor 1998

Forcat serbe filluan sot në mëngjes një sulm të ri kundër katër fshatrave të Deçanit

Forcat serbe ushtarake e policore serbe ndërmorën sot në mëngjes një aksion të gjerë kundër fshatrave Carrabreg i Poshtëm, Carrabreg i Epërm, Drenoc e Prejlep të Deçanit. Nga ora 05 në këto fshatra janë shkrepur mbi 500 granata. Në orën 7:15 forcat serbe shtinë me 16 raketa të tipit “kaqusha”, njoftoi Osman Cacaj kryetar i Komisionit për Informim të Degës së LDK-së në Deçan.

Në orën O4;40 nga Peja në Deçan kanë shkuar mbi 40 automjete me armatime të llojshme, ndërsa në orën 06:00 shkuan edhe 15 tanke.

Gjatë rrugës për në Deçan, pjesëtarët e forcave serbe ua kënë vënë zjarrin disa shtëpive të këtyre katër fshatrave. Nga shumë shtëpi vazhdonte të dilte flaka edhe në orën 10: 00 kur z. Cacaj po njoftonte nga rrethina e Deçanit për këtë aksion të forcave serbe.

Pasojat e këtyre sulmeve deri më tash nuk dihen.

Ushtarët serbë vranë Mefail Fejzullahun në Gjilan

Mefail Fejzullahu (1966) u vra nga ushtarët jugosllavë mbrëmë rreth orës 20:00 në malin e fshatit Velekincë të Gjilanit.

Bashkëpuntori i QIK-ut nga Gjilani saktësoi se z. Fejzullahu ishte me prejardhje nga fshati Mohovc, komuna e Bujanocit, ndërsa banonte përkohësisht në Gjilan, rruga “Ferizaji”. Ai u qëllua për vdekje derisa po mblidhte kërpudha, për shkak të gjendjes së rëndë sociale të familjes së tij.

Ditëve të fundit, te vendi Zabeli i Sahit Agës afër malit të fshatit Velekincë, janë koncentruar forca të mëdha serbe.

Velekinca është paralagje e qytetit, ndërsa ende nuk dihen rrethanat në të cilat u vra Mefaili.

Trupi i të vrarit është bartur nga spitali i Gjilanit në Prishtinë dhe tash gjendet në morg.

Varrimi i tij bëhet në vendlindje, në fshatin Mohoc.

Forcat serbe vranë mbrëmë Muhamet Ukshinin e Shkelzen Hasanin në Morinë

Forcat serbe kanë vazhduar mbrëmë sulmet kundër fshatrave të Rekës së Keqe, dhe se në këtë zonë është u zhvilluar një luftë e ashpër në mes të forcave ushtarake serbe dhe banorëve të këtyre fshatrave. Njoftohet se sulmet serbe kanë qenë të koncentruara sidomos në fshatin Morinë, në vijën kuftare Shqipëri-Kosovë. Në mbrojtje të shtëpive të veta janë vrarë Muhamet Imer Ukshini dhe Shkelzen Sylë Hasani, ndërsa është plagosur rëndë edhe një shqiptar tjetër, identiteti i të cilit ende nuk dihet. Trupi i pajetë i Muhametit është dërguar mbrëmë vonë nga policia serbe në morgun e spitalit të Gjakovës.

Dje pas një ultimatumi që ua bëri ushtria serbe fshatarëve të Morinës, nga fshati u tërhoqën edhe ata pak banorë shqiptarë që kishin mbetur ende në shtëpitë e veta. Numri më i madh i tyre është larguar nga fshati qysh më herët. Një ultimatum i njëjtë u është bërë edhe fshatrave Popoc e Ponoshec.

Rrugët që çojnë nga Gjakova për në fshatrat e Rekës së Keqe sot janë bllokuar nga policia serbe dhe nuk lejohet asnjë hyrje-dalje.

Njoftohet për tre shqiptarë të vrarë në Carralevë

Forcat serbe vranë sot tre shqiptarë në Carralevë, ndërsa dy të tjerë i arrestuan, njoftuan burimet e LDK-së në Shtimje.

Më parë nga Ferizaji ishin nisur 11 tankse, dhjetë transporterë, 16 kamionë, një tanks tërheqsë, një kamion për uhë e një për lidhje, një kamion të ndihmës së parë, dy pizgauerë, një vetëgjuajtës kundërajror. Konvoji kaloi nëpër Shtimje dhe shkoi në drejtim të Duhlës. Gryka e Carralevës gjendet në mes Shtimjes e Duhlës, në magjitralen Prishtinë – Prizren.

Burimet e LDK-së e Shtimjes njoftojnë se nga Carraleva dëgjohen shpërthime të herëpashershme të fuqishme.

Pasdreke u dogjën mbi 30 shtëpi në fshatrat e sulmuara të Deçanit

Forcat serbe kanë ndërmarrë sot sulme masive kundër Deçanit dhe rrethinës. Granatimet me topa 220 mm, kaçusha dhe raketa tokë- tokë kanë filluar në orën 06:00 dhe po vazhdojnë ende. Janë granatuar fshatrat Drenoc, Prejlep, Rastavicë, Voksh, Sllup, Junik, Jasiq, Gjocaj, e tjerë.

Vetëm pasdreke janë kallë mbi 30 shtëpi. Në fshatin Strellc i Epërm janë kallë 6 shtëpi, në Lëbushë 5, në Isniq 3, në Deçan 4, në Carrabreg i Ulët 3, e tjerë.

Forcat serbe kanë plaçkitur e vjedhë shumë fshatra. Veetëm në fshatin Lëbushë janë vjedhë mbi 100 lopë dhe të gjitha janë dërguar në bazën e forcave serbe te Manastiri i Deçanit.

Grantimet e sotme janë bërë nga baza ushtarake në Hulaj dhe nga Ura e Bajram Hasanit.

Në Deçan sot kanë arritur në orët e hershme forca të shumta ushtarake me 65 mjete të ndryshme, tanksa, pizgauerë, autoblinda, kamionë, të gjithë janë ushtarake.