Lajmet

Glasgou do të bëhet ‘qyteti i parë feminist’ në Mbretërinë e Bashkuar

Studiuesit argumentojnë se burrat kanë qenë historikisht përgjegjës për projektimin e qyteteve ku jetojmë.

Published

4 years ago

November 12, 2022

UBT news

Më 27 tetor, Këshilli i Qytetit të Glasgout mbështeti njëzëri një mocion që thoshte se gratë duhet të jenë në qendër të të gjithë aspektit të planifikimit të qytetit, duke u bërë qyteti i parë në MB që përqafon ‘urbanizmin feminist’.

Urbanizmi feminist mbron një lloj planifikimi urban që promovon gjithëpërfshirjen dhe vendos nevojat e të gjithëve përballë asaj se si ne mendojmë për peizazhin urban. Sepse, ndoshta çuditërisht, qytetet tona janë larg të qenit neutral ndaj gjinisë.

Studiuesit e urbanizmit feminist argumentojnë se burrat kanë qenë historikisht përgjegjës për projektimin e qyteteve ku jetojmë, dhe ata e bënë këtë duke menduar për nevojat dhe zakonet e tyre, shpesh duke anashkaluar çështjet e sigurisë dhe aksesit që prekin gratë dhe pakicat seksuale dhe gjinore.

Si duket një qytet feminist?
Një qytet feminist është ai ku plotësohen nevojat e të gjithë njerëzve që jetojnë në të. Në terma konkretë, kjo do të thotë ndërtimi i një qyteti ku të gjithë, duke përfshirë por pa u kufizuar vetëm tek gratë, ndihen njëlloj të sigurt dhe të fuqizuar, dhe ku çdo grup ka të njëjtën akses në shërbime.

Sipas mocionit të Holly-t, tiparet kryesore të një qyteti me barazi gjinore përfshijnë ecshmërinë, afërsinë me shërbimet, hapësirat publike të sigurta dhe hapësirat e hapura të gjelbra.

Këshilli i Glasgout zbuloi se duke hapur më shumë hapësira për gratë, ato gjithashtu do të kenë akses në më shumë mundësi, duke çuar në rritjen e pjesëmarrjes në takimet politike “dhe në fund të përfaqësimit të zgjedhur të grave”.

Si do të ndryshojë Glasgou?
“Të jem e sinqertë, nuk e di ende sepse e gjithë çështja është të bësh këtë qasje është konsultimi me gratë dhe pyetja e tyre se çfarë duan”, tha këshilltarja e Glasgou, Holly Bruce për Euronews Culture.

Këshilli i Glasgout ka vendosur të konsultohet me publikun përpara se të ecë përpara me ndonjë ndryshim, duke pyetur qytetarët se çfarë masash do të donin të shihnin të zbatoheshin në qytetet e tyre.

“Mund të them se do të doja shumë trotuare më të gjera dhe më shumë drita rrugore, por unë jam një grua e bardhë, cis, e aftë, kështu që nuk e di se çfarë ka nevojë të gjithë”, tha Bruce.

“Gratë e reja thanë se duan më shumë ndriçim në pjesë të caktuara të parqeve në mënyrë që të mund të ecin nëpër të gjatë natës dhe gjithashtu mund të kalojnë kohë atje sepse është një hapësirë e lirë, e bukur për të qenë. Sigurisht, ne duhet të jemi shumë të kujdesshëm”.

Një raport i botuar në fund të vitit 2021 nga Young Women Lead pas rrëmbimit dhe vrasjes së Sarah Everard në Londër zbuloi se shumica e grave dhe njerëzve jo-binarë në Glasgow ndiheshin të pasigurta ose jo mirë në autobusë dhe stacionet e autobusëve , ndërsa vetëm 5 në 214 të anketuar ndiheshin të sigurt ndërsa ishin në park.

Futja e më shumë tualeteve publike është një tjetër element që qyteti skocez do të shqyrtojë, tha Bruce, pasi pandemia zbuloi mungesën e tualeteve publike që ndikonte në mënyrë disproporcionale tek gratë.

Projekte të tjera për t’i bërë qytetet në Evropë më gjithëpërfshirëse janë në vazhdim në Barcelonë, Spanjë dhe Umeå, Suedi./UBTNews/

Rajoni

Vdekje tragjike dhe të njëpasnjëshme në Durrës

Published

3 hours ago

May 25, 2026

UBTNews

Dy ngjarje të rënda janë regjistruar gjatë ditës së sotme në Durrës, ku një burrë dhe një grua kanë humbur jetën në rrethana tragjike.

Në zonën e ish-Kënetës, një 68-vjeçar u gjet pa shenja jete në banesën e tij nga familjarët, ndërsa policia po e heton rastin si vetëvrasje me varje.

Ndërkohë, në lagjen 18 të qytetit, një grua 46-vjeçare dyshohet se është hedhur nga kati i pestë i një pallati.

Të dyja rastet po hetohen nga autoritetet, ndërsa shkaqet mbeten ende të paqarta.

Vendi

Prishtina pas luftës në qendër të dramës që shfaqet në festivalin ndërkombëtar në Graz

Published

5 hours ago

May 25, 2026

UBT News

Shfaqja “Prishtina: Vrasja e paralajmëruar e një ëndrre”, produksion i Qendrës Multimedia, do të prezantohet më 28 maj 2026 në kuadër të “Dramatiker:innenfestival”, që mbahet në Graz të Austrisë nga 26 deri më 31 maj.

Drama me tekst të Jeton Nezirajt dhe regji të Blerta Nezirajt sjell në qendër transformimin urban të Prishtinës pas luftës, duke u fokusuar në figurën e arkitektit Rexhep Luci dhe ndryshimet e thella në hapësirën e qytetit.

Përmes një qasjeje bashkëkohore teatrore, shfaqja trajton çështje si planifikimi urban, arkitektura dhe trashëgimia kulturore, si dhe ndikimin e ndërtimeve pa kontroll në jetën e përditshme të qytetarëve.

“Prishtina…” është pjesë e programit ndërkombëtar të festivalit dhe është shfaqur me sukses në Kosovë dhe jashtë saj, duke u vlerësuar edhe nga kritika ndërkombëtare për qasjen e saj reflektuese mbi qytetin dhe kujtesën urbane.

Vendi

BE-ja dhe ekspertët kërkojnë masa më të ashpra ndaj cigareve elektronike

Published

6 hours ago

May 25, 2026

UBTNews

Rishikimi i ligjeve për duhanin dhe nikotinën nga Bashkimi Evropian ka nxitur diskutime të shumta në Konferencën Evropiane për Duhanin dhe Shëndetin, e mbajtur këtë javë në Milano. Ekspertë të shëndetësisë dhe organizata ndërkombëtare kanë bërë thirrje për rregulla më të forta ndaj cigareve elektronike dhe produkteve të reja me nikotinë, duke theksuar ndikimin e tyre te të rinjtë.

Gjatë konferencës është kërkuar forcimi i masave si rritja e taksave, kufizimi i reklamimit dhe ndalimi i përdorimit në më shumë hapësira publike. Drejtori i përgjithshëm i World Health Organization, Tedros Adhanom Ghebreyesus, ka paralajmëruar se produktet e reja të nikotinës po krijojnë forma të reja varësie, sidomos te të rinjtë.

“Sot, përballemi jo vetëm me dëmet e vazhdueshme të shkaktuara nga produktet tradicionale të duhanit, por edhe me një treg që po ndryshon me shpejtësi të produkteve të reja dhe në zhvillim të nikotinës. Këto produkte shpesh reklamohen si më pak të dëmshme, por në realitet po krijojnë rrugë të reja drejt varësisë, veçanërisht për të rinjtë. Kjo nuk është ulje e dëmit. Kjo është krijim i dëmit”, ka deklaruar ai.

Në konferencë u theksua gjithashtu se përdorimi i cigareve elektronike në Evropë po rritet ndjeshëm, veçanërisht tek të rinjtë. Përfaqësuesit e organizatave shëndetësore vlerësuan se krijimi i hapësirave pa nikotinë mbetet një nga mënyrat më efektive për mbrojtjen e shëndetit publik.

“Shfaqja e shpejtë e produkteve të reja të nikotinës, e kombinuar me ndryshimin e mënyrave të përdorimit, do të thotë se puna jonë është më e rëndësishme dhe më urgjente se kurrë”, ka thënë Juha Pekka Turunen.

Ndërkohë në Prishtinë, mjekët kanë ngritur shqetësime për shkallën e lartë të varësisë nga nikotina tek të rinjtë. Sipas tyre, shumë fëmijë dhe adoleshentë po bëhen të varur nga cigaret elektronike për shkak të përmbajtjes së lartë të nikotinës dhe aromave tërheqëse.

“Niveli i lartë i nikotinës që gjendet në këto produkte bën që fëmijët të bëhen kaq shumë të varur, sa që zgjohen edhe natën për të marrë dozën e nikotinës”, është shprehur mjeku Morina.

Ai ka paralajmëruar edhe për pasojat shëndetësore të këtyre produkteve, duke përfshirë dëmtimet në mushkëri, zemër, tru dhe sistemin psikik.

Së fundmi, në Kosovë është iniciuar ndryshimi i Ligjit për Kontrollin e Duhanit, por autoritetet deri tani kanë pranuar vetëm rekomandimin për ndalimin e aromave dhe shijeve në cigaret elektronike. /Ekonomia online/

Lajmet

Rrustem Thaqi zgjidhet kryesues i ri i KGJK-së

Published

7 hours ago

May 25, 2026

UBTNews

Rrustem Thaqi është zgjedhur kryesues i Këshillit Gjyqësor të Kosovës (KGJK) në mbledhjen e 367-të të mbajtur sot, më 25.05.2026, pas votimit me shumicë të anëtarëve të këshillit. Vendimi u mor nën udhëheqjen e zëvendëskryesueses Arjeta Sadiku, ndërsa mandati i tij do të zgjasë tre vjet.

Në garë për këtë pozitë ishin edhe kandidatët Rrustem Thaqi dhe Besnik Bislimaj, të cilët nuk prezantuan programe të reja pasi ato ishin paraqitur në mbledhjen e mëparshme. Pas zgjedhjes u bë edhe pranim-dorëzimi i detyrës nga Arjeta Sadiku te kryesuesi i ri.

Thaqi është gjyqtar i Gjykatës Supreme që nga viti 2022 dhe ka një karrierë të gjatë në sistemin e drejtësisë, përfshirë punën si avokat dhe gjyqtar në disa nivele të gjykatave në Kosovë. Ai gjithashtu ka mbajtur funksione të ndryshme profesionale, përfshirë angazhime në komisione dhe Akademinë e Drejtësisë.