Qeveria kineze ka shprehur shqetësimin e saj të hënën pas ndërhyrjes ushtarake të Shteteve të Bashkuara mbi një anije mallrash me flamur iranian.

Përmes një deklarate zyrtare, Pekini i ka bërë thirrje palëve që të tregojnë përgjegjshmëri dhe të respektojnë marrëveshjet e armëpushimit për të shmangur një përshkallëzim të ri të tensioneve.

Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme kineze, Guo Jiakun, theksoi rëndësinë e ruajtjes së stabilitetit në një nga pikat më strategjike detare në botë.

“Situata në Ngushticën e Hormuzit është e ndjeshme dhe e ndërlikuar. Palët e përfshira duhet të shmangin përshkallëzimin e mëtejshëm dhe të krijojnë kushtet e nevojshme që tranziti normal përmes ngushticës të rifillojë”, deklaroi Jiakun.

Reagimi i Pekinit vjen pasi ushtria amerikane konfirmoi sekuestrimin e anijes, me arsyetimin se ajo kishte tentuar të thyente bllokadën e porteve iraniane. Nga ana tjetër, Teherani zyrtar ka pohuar se anija po udhëtonte nga Kina dhe e ka cilësuar veprimin e SHBA-së si “pirateri të armatosur”, duke u zotuar për hakmarrje.

Kina, si një partner i rëndësishëm tregtar në rajon, kërkon që të mos mbyllet “dritarja e paqes” që ishte hapur përmes negociatave të fundit.

“Tani që është hapur një dritare për paqe, duhet të krijohen kushte të favorshme për t’i dhënë fund luftës sa më shpejt të jetë e mundur”, shtoi zëdhënësi kinez, duke bërë thirrje për ruajtjen e vrullit të bisedimeve.

Ky incident vjen në një kohë delikate për diplomacinë ndërkombëtare, ku siguria e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit mbetet një sfidë kryesore për tregtinë globale të energjisë dhe mallrave.

Përgjatë mandatit të dytë të Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, tregtarët kanë vënë baste miliona dollarësh pak para se ai të bënte njoftime të rëndësishme.

BBC ka ekzaminuar të dhënat e vëllimit të tregtisë në disa tregje financiare dhe i ka krahasuar ato me disa nga deklaratat më domethënëse të presidentit që kanë lëvizur tregun.

Është gjetur një model i qëndrueshëm i rritjeve të menjëhershme vetëm pak orë, ose ndonjëherë edhe minuta, para se një postim në rrjetet sociale ose një intervistë mediatike të bëhej publike.

Disa analistë thonë se kjo mban shenjat e “insider trading” (tregtisë së paligjshme me informacione të brendshme), ku bastet vendosen nga njerëz bazuar në informacione që nuk janë të disponueshme për publikun e gjerë.

Të tjerë thonë se situata është më e komplikuar dhe se disa tregtarë janë bërë më të aftë në parashikimin e ndërhyrjeve të presidentit. /BBC/

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka deklaruar se SHBA-ja synon të marrë rezervat e uraniumit të pasuruar të Iranit, duke paralajmëruar se kjo mund të ndodhë edhe “në një formë shumë më armiqësore” nëse negociatat dështojnë.

Trump ka pretenduar më herët se Irani ishte “pajtuar për gjithçka” në kuadër të bisedimeve me SHBA-në, përfshirë bashkëpunimin për largimin e uraniumit të pasuruar nga territori iranian dhe transferimin e tij drejt SHBA-së.

Në një intervistë për CBS, ai ka mohuar mundësinë e përdorimit të trupave amerikane në terren për këtë qëllim. “Jo. Jo trupa”, ka deklaruar ai, duke shtuar se procesi do të realizohej në bashkëpunim me palën iraniane, në rast të arritjes së një marrëveshjeje.

“Do ta marrim së bashku sepse deri atëherë do të kemi një marrëveshje dhe nuk ka nevojë për luftë kur ka marrëveshje”, është shprehur Trump.

Më vonë, gjatë një tubimi në Arizona, ai ka përsëritur qëndrimin e tij, duke përmendur edhe atë që e quajti “pluhur bërthamor”. Sipas tij, SHBA-ja do të marrë “të gjithë pluhurin bërthamor”, term që ai e përdori për t’iu referuar uraniumit të pasuruar, ndonëse kjo shprehje nuk njihet në terminologjinë e industrisë bërthamore.

Nga ana tjetër, një zyrtar i lartë iranian ka hedhur poshtë deklaratat e Trumpit, duke mohuar se Irani ka pranuar të dërgojë rezervat e uraniumit në SHBA. Ai gjithashtu ka kundërshtuar pretendimin se Irani do të ndalë pasurimin e uraniumit, duke theksuar se vendi “kurrë nuk do të pranojë përjashtim nga e drejta ndërkombëtare”.

Gjatë ditës së premte, ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, njoftoi se Ngushtica e Hormuzit është plotësisht e hapur për kalimin e të gjitha anijeve tregtare. Sipas tij, ky vendim vjen si rrjedhojë e armëpushimit në Liban dhe do të mbetet në fuqi gjatë gjithë periudhës sa zgjat ky akord. Transporti detar do të zhvillohet sipas itinerarit të koordinuar nga autoritetet detare iraniane.

Ky lajm u mirëprit menjëherë nga presidenti amerikan, Donald Trump, i cili përmes një postimi në rrjetet sociale falënderoi Iranin për hapjen e kësaj pike kyçe strategjike.

Rihapja e Ngushticës së Hormuzit ka dhënë efekte të menjëhershme në ekonominë globale. Duke qenë se përmes kësaj rruge transportohet rreth 20% e naftës dhe gazit botëror, çmimi i naftës ka pësuar një rënie të lartë prej 10% menjëherë pas njoftimit.