Aktualitet

Familja mbretërore midis lojërave politike në Mal të Zi

Published

on

Marko Careviq, kryetar i Budvës – qytetit magnet për turizmin në Mal të Zi – ka thënë se Podgorica duhet të kthejë një pjesë të pronave luksoze te ish-familja mbretërore e Serbisë.

Careviq është një biznesmen kontrovers, i cili ka ndihmuar udhëheqjen e disa protestave pro-serbe në Mal të Zi, vitin e kaluar.

Ai ka thënë se kthimi i pronave te anëtarët e mbijetuar të familjes Karagjorgjeviq do të ndihmonte në krijimin e një vije më të trashë midis aleatëve të koalicionit aktual qeverisës në Mal të Zi dhe Partisë Demokratike të Socialistëve (DPS), e cila, në zgjedhjet e vitit të kaluar, ka dalë në opozitë.

Careviq po ashtu ka thënë se dështimi për të kthyer pronën te familja mbretërore paraqet braktisje të “vullnetit të mirë dhe logjikës”.

“Unë nuk vendos”, ka thënë Careviq për Shërbimin e Ballkanit të Radios Evropa e Lirë. “Por, nëse ma kërkojnë, unë e deklaroj publikisht qëndrimin tim, sepse unë kam ardhur t‘i ndryshoj gjërat për të mirë”, ka thënë ai.

Deklaratat e tij janë kritikuar nga partnerët e vegjël të koalicionit qeverisës, të udhëhequr nga partia pro-serbe, Fronti Demokratik.

Familja Karagjorgjeviq është një temë polarizuese, për shkak të rolit të saj në margjinalizimin e familjes mbretërore malazeze në fillim të shekullit të kaluar, si dhe në drejtimin e një Jugosllavie të dominuar kryesisht nga serbët.

Mali i Zi i ka dhënë fund federatës së përbashkët me Serbinë në vitin 2006, kur ka shpallur pavarësinë.

Careviq ka aleancë me Frontin Demokratik, i cili është subjekti më i madh i shumicës parlamentare. Fronti Demokratik ka fituar pushtetin në zgjedhjet e gushtit të vitit të kaluar dhe ka formuar Qeverinë së bashku me Demokratët dhe Lëvizjen Qytetare URA.

Në ato zgjedhje, Partia Demokratike e Socialistëve (DPS) ka humbur pushtetin pas tri dekadash. DPS ka pasur një qëndrim negativ ndaj kërkesave të familjes Karagjorgjeviq për kthimin e pronave nga Mali i Zi.

Bixhozi i Careviqit tani duket se ka për qëllim të tërheqë vëmendje kombëtare, pasi aleatët e Frontit të tij Demokratik luftojnë për të ruajtur pushtetin.

“Fronti Demokratik i vetëm nuk mund të fitojë shumicën në Mal të Zi, por [Careviq] mund të jetë kandidat i tij i parë në zgjedhjet e ardhshme parlamentare dhe ndoshta zgjedhjet presidenciale”, thotë për Radion Evropa e Lirë Lubomir Filipoviq, komentator lokal dhe ish-kryetar i përkohshëm i Budvës.

“Ai ka një prani të fuqishme, jo vetëm në nivel lokal, por edhe kombëtar”.

“Ai po ndërton, le të themi, portofolin e botës serbe”, thotë Filipoviq.

Familja mbretërore

Dinastia Karagjorgjeviq është themeluar nga revolucionari serb, Gjorgje (Karagjorgje) Petroviq, gjatë një kryengritjeje të madhe anti-otomane, në fillim të viteve 1800.

Pas një shekulli të trazuar, në vitin 1903, Peter I Karagjorgjeviq është bërë mbret i Serbisë.

Më vonë, nën rrethana të diskutueshme që kanë lënë mënjanë Mbretërinë malazeze gjatë Luftës së Parë Botërore, Peter I ka marrë udhëheqjen e një mbretërie të përbashkët, që do të bëhej Jugosllavi.

Lidhjet e thella kulturore, gjuhësore dhe fetare të malazezëve krijojnë një marrëdhënie të veçantë me Serbinë – popullsia e së cilës është më shumë se dhjetë herë më e madhe se e Malit të Zi.

Në kontekstin post-jugosllav, shumë njerëz e konsiderojnë familjen Karagjorgjeviq si simbol të historisë së përbashkët serbo-malazeze.

Këtë muaj, pasardhësit e fundit të mbretit serb dhe jugosllav kanë thënë se shpresojnë se Qeveria malazeze do t’ua kthejë pronat luksoze – me vlerë miliona dollarë – të cilat i kanë kaluar shtetit pas marrjes së kontrollit nga komunistët, më 1946.

Pronat përfshijnë pesë hektarë tokë përreth një ish-rezidence mbretërore, të quajtur Kalaja e Leskovacit, dhe shtëpinë ku ka lindur mbreti Aleksandar, në ish-kryeqytetin mbretëror të Malit të Zi, Cetinë.

Ato gjithashtu përfshijnë ish-pallatin veror të mbretit Aleksandar, të njohur si Villa Milloçer, e që ndodhet pak jashtë Budvës.

“Nëse dikush dëshiron t’ua kthejë pronën Karagjorgjeviqëve, ai me siguri po deklaron se malazezët janë serbë dhe se vendi i tyre është me Serbinë”, thotë Patrick Moore, analist i Radios Evropa e Lirë për Ballkanin nga viti 1977 deri më 2008.

“Kjo është qartë një shuplakë ndaj ideologjisë së Gjukanoviqit dhe të tjerëve që favorizojnë pavarësinë e Malit të Zi dhe identitetin e veçantë”, thotë Moore.

Presidenti i Malit të Zi, Millo Gjukanoviq, dhe atoritetet që janë drejtuar për 30 vjet nga partia e tij DPS, i kanë refuzuar vazhdimisht pretendimet pronësore të familjes Karagjorgjeviq.

Familja mbretërore është përfaqësuar dikur nga firma ligjore e Ana Kollareviqit, e cila është motra e Gjukanoviqit. Firma i ka thënë Shërbimit të Ballkanit të Radios Evropa e Lirë javën e kaluar se nuk punon më për familjen.

Princi i Kurorës i Serbisë, Aleksandar Karagjorgjeviq, i ka thënë REL-it se “këtu nuk bëhet fjalë për pronë të familjes mbretërore, por për çështje të pronës private”.

Aktivisti dhe komentatori Filipoviq thotë se qasja e Careviqit duket se është përpjekje për të tronditur peizazhin politik, ku loja me kartën serbe bart më pak rrezik sesa në vitet e mëparshme.

“Tani për tani, në koalicionin tonë në nivel kombëtar dhe në nivel lokal, ata po luajnë lojën: Kush është një serb më i madh? Kush është më besnik ndaj interesit serb?”, thotë Filipoviq.

Shumë njerëz i konsiderojnë Karagjorgjeviqët si çlirimtarë që kanë bashkuar me të drejtë serbët dhe malazezët, një shekull më parë.

Të tjerët e lartësojnë dinastinë Petroviq-Njegosh, që ka qeverisur Malin e Zi për më shumë se dy shekuj para Luftës së Parë Botërore, si një alternativë që ka nxjerrë në pah identitetet e ndara historike të vendeve.

“Unë jam gjithmonë mbështetës i marrëdhënieve vëllazërore, por nëse duhet të zgjedh midis Petroviqit dhe Karagjorgjeviqit, unë zgjedh Petroviqin çdo herë”, ka thënë kryetari i Kuvendit të Malit të Zi, Alleksa Beçiq, duke i komentuar deklaratat e Careviqit.

Postet lokale dhe kombëtare

Kryeministri i Malit të Zi, Zdravko Krivokapiq, është një ish-profesor i pavarur. Koalicioni i tij qeveritar ka fituar miratimin e Parlamentit, dhjetorin e kaluar, me një diferencë prej vetëm një ulëseje.

Careviq është një biznesmen milioner dhe kryetar i një klubi futbolli. Partia e tij, Demokracia e Re Serbe është pjesë e Frontit Demokratik – aleancës më të fortë brenda koalicionit qeverisës, që ka program pro-serb.

Careviq është akuzuar për ndërtimin e një pjese të perandorisë së tij bujqësore në tokën e shtetit dhe për përfitime nga kontratat e Qeverisë lokale.

Në muajin prill, ai ka sinjalizuar se mund të kandidojë për president të Malit të Zi në vitin 2023, kur presidenti aktual, Gjukanoviq, pritet të garojë për rizgjedhje.

Por, Careviq ka çështje lokale për të ndjekur, nëse shpreson të organizojë një fushatë të efektshme kombëtare.

Ai është bërë kryebashkiak për dy vjet, me një marrëveshje për ndarjen e pushtetit, pasi partia e tij Demokracia e Re Serbe dhe aleatët e saj të Frontit Demokratik kanë mundur partinë DPS të Gjukanoviqit në zgjedhjet lokale të vitit 2016.

Por, më 2 korrik, deputetët kanë refuzuar raportin vjetor të Careviqit në Kuvendin Komunal të Budvës, gjë që ka çuar në shpërthimin e koalicionit lokal midis aleancës së tij me Frontin Demokratik dhe partnerit tjetër, Demokratëve. Kjo tani ka vënë në dyshim udhëheqjen lokale të Careviqit./Radio Evropa e Lire

lajme

Studentja e UBT-së, Adile Jashari, fiton çmimin e parë në Itali në ngjarjen prestigjioze të modës “Sotto il Cielo di Genzano 2026”

Published

on

By

Pesë studente të Departamentit të Dizajnit të Modës në UBT, të cilat përfaqësojnë gjeneratën e re të dizajnereve të Kosovës, prezantuan me sukses kreativitetin, talentin dhe vizionin e tyre në ngjarjen prestigjioze ndërkombëtare të modës “Sotto il Cielo di Genzano 2026”, të mbajtur në Romë, Itali. Përmes koleksioneve dhe koncepteve të tyre unike, ato përfaqësuan denjësisht UBT-në dhe Kosovën para një audience ndërkombëtare, duke dëshmuar potencialin e dizajnit kosovar në skenën globale.

Suksesi më i madh i kësaj pjesëmarrjeje u shënua nga studentja e UBT-së, Adile Jashari, e cila fitoi vendin e parë në kategorinë “Ricerca Stilistica” (Kërkim Stilistik), një çmim që vlerëson origjinalitetin, hulumtimin kreativ dhe qasjen inovative në dizajn.

Ky vlerësim i rëndësishëm e veçoi Adilen mes pjesëmarrësve nga vende të ndryshme të botës, duke konfirmuar nivelin e lartë profesional dhe kreativ të studentëve të UBT-së në arenën ndërkombëtare.

Në këtë aktivitet morën pjesë edhe katër studente të tjera të Departamentit të Dizajnit të Modës në UBT, të cilat prezantuan punimet e tyre para profesionistëve dhe dashamirëve të modës nga vende të ndryshme, duke promovuar talentin, kulturën dhe identitetin krijues të Kosovës.

Pjesëmarrja dhe suksesi i studentëve të UBT-së në “Sotto il Cielo di Genzano 2026” dëshmojnë përkushtimin e institucionit në zhvillimin e talenteve të reja dhe krijimin e mundësive që studentët të prezantohen dhe të vlerësohen në ngjarjet më prestigjioze ndërkombëtare të artit dhe dizajnit.

Continue Reading

Lajmet

United Hospital, adresa ku teknologjia e së ardhmes kujdeset për shëndetin e gruas dhe mirëqenien e familjes

Published

on

By

Në një kohë kur shëndetësia moderne po përjeton transformime të mëdha teknologjike në nivel global, United Hospital po pozicionohet si një nga institucionet më inovative dhe më dinamike shëndetësore në Kosovë dhe rajon, duke sjellë standarde të reja në diagnostikim, trajtim dhe kujdes ndaj pacientit.

Me investime të vazhdueshme në teknologjitë më të avancuara mjekësore, me staf të specializuar dhe me një vizion të qartë për të ardhmen e mjekësisë, ky institucion po dëshmon çdo ditë se shëndetësia cilësore ndërtohet mbi kombinimin e dijes, inovacionit dhe humanizmit.

Një nga risitë më të rëndësishme është përdorimi i sistemeve diagnostikuese të mbështetura nga Artificial Intelligence, të cilat po revolucionarizojnë mënyrën e identifikimit dhe analizimit të problemeve shëndetësore. Pajisja moderne e rezonancës magnetike (MRI), e integruar me Inteligjencë Artificiale, ofron saktësi të lartë diagnostikuese, identifikim të ndryshimeve minimale patologjike, kohë më të shkurtër ekzaminimi dhe komoditet më të madh për pacientët.

Kjo qasje moderne nuk është vetëm investim në teknologji, por investim në sigurinë dhe cilësinë e jetës së pacientëve, duke mundësuar diagnostikim më të hershëm dhe trajtime më efikase.

Një rëndësi e veçantë po i kushtohet edhe shëndetit të gruas. Përmes departamenteve të specializuara të gjinekologjisë dhe obstetrikës, United Hospital po ofron pako të strukturuara të kontrollit dhe diagnostikimit, të cilat synojnë parandalimin, zbulimin e hershëm të sëmundjeve dhe garantimin e një kujdesi gjithëpërfshirës për gratë në çdo fazë të jetës së tyre.

Ndërkohë, ekipi profesional i udhëhequr nga specialistë me përvojë po realizon ndërhyrje kirurgjikale moderne me standarde bashkëkohore evropiane. Një nga rastet e fundit ishte operacioni i suksesshëm për largimin e cistës së gjëndrës Bartholini, i realizuar nga Sebajdin Gjini, procedurë e cila garanton trajtim efektiv, minimizim të komplikimeve dhe rikuperim të shpejtë të pacientes.

Një kapitull i veçantë në filozofinë e këtij institucioni mbetet kujdesi ndaj nënës dhe foshnjës. Përmes paketave moderne të lindjes, që përfshijnë lindjen natyrale, lindjen me epidural dhe lindjen cezariane, pacientet përfitojnë kujdes të specializuar, monitorim të vazhdueshëm, analiza të nevojshme dhe mbështetje profesionale para dhe pas lindjes.

United Hospital, modeli i ri i mjekësisë moderne në Kosovë: Teknologji me Inteligjencë Artificiale, ekspertizë elitare dhe kujdes maksimal për çdo pacient

 

Por ajo që e bën edhe më të veçantë rrugëtimin e United Hospital është vizioni i menaxhimit dhe lidershipit akademik mbi të cilin është ndërtuar kjo histori suksesi. Fakti që ky institucion drejtohet nga një prej figurave më të njohura të arsimit, inovacionit dhe shkencës në Kosovë, Edmond Hajrizi, konsiderohet nga shumë njohës të fushës si garanci për zhvillim të qëndrueshëm, modernizim të vazhdueshëm dhe orientim drejt praktikave më të avancuara ndërkombëtare.

 

Nën këtë frymë, United Hospital nuk po investon vetëm në aparatura dhe infrastrukturë, por po ndërton një kulturë të re shëndetësore ku pacienti mbetet në qendër të çdo vendimmarrjeje profesionale.

Teknologjia, Inteligjenca Artificiale, ekspertiza mjekësore, etika profesionale dhe kujdesi njerëzor po bashkohen në një adresë të vetme, duke e shndërruar United Hospital në një nga emrat më të respektuar dhe më premtues të shëndetësisë moderne në Kosovë. Për shumë pacientë, ai tashmë nuk përfaqëson vetëm një spital, por një qendër besimi, sigurie dhe shprese për një jetë më të shëndetshme./rajonipress/

Continue Reading

Rajoni

UBT merr pjesë në vizitën studimore të projektit TBEAI në Universitetin e Lubjanës

Published

on

By

Katër përfaqësues të UBT-së morën pjesë në vizitën e dytë studimore të projektit ndërkombëtar “Transforming Business Education with AI in Western Balkans: Innovating Education for the Next Generation of Entrepreneurs (TBEAI)”, e cila u zhvillua nga 9 deri më 11 qershor 2026 në Universitetin e Lubjanës, përkatësisht në Fakultetin e Shkencave Kompjuterike dhe Informacionit në Slloveni.

UBT në këtë aktivitet u përfaqësua nga Dekani i Fakultetit të Shkencave Kompjuterike dhe Inxhinierisë, Prof. Dr. Besnik Qehaja, Prof. Gonxhe Beqiri nga Fakulteti i Menaxhmentit, Biznesit dhe Ekonomisë, Elinda Krasniqi nga Zyra e Projekteve, si dhe Prof. Bekim Marmullaku, udhëheqës i Departamentit për Bashkëpunim dhe profesor në Fakultetin e Menaxhmentit, Biznesit dhe Ekonomisë.

Ky aktivitet u organizua në kuadër të projektit TBEAI, i bashkëfinancuar nga Bashkimi Evropian, dhe ka bërë bashkë partnerë nga institucione të arsimit të lartë të Shqipërisë, Sllovenisë, Portugalisë, Bosnjë dhe Hercegovinës, si dhe Kosovës. UBT është pjesë aktive e këtij konsorciumi ndërkombëtar, duke kontribuar në zhvillimin dhe modernizimin e arsimit të lartë në rajon.

Gjatë ditëve të punës, pjesëmarrësit janë angazhuar në aktivitete të fokusuara në finalizimin e kurrikulës së programit të ri master, shkëmbimin e praktikave më të mira në fushën e inteligjencës artificiale, si dhe diskutimet mbi inovacionin dhe transformimin digjital në arsimin e biznesit.

Programi i vizitës përfshiu punëtori për definimin e kurrikulës së studimeve master, prezantime nga ekspertë të Universitetit të Lubjanës, vizita në qendrat kërkimore dhe laboratorët e avancuar teknologjikë, prezantimin e platformës FRIDA HPC Cluster, si dhe aktivitetet e Slovenian Artificial Intelligence Competence Center, një nga qendrat më të rëndësishme për zhvillimin e inteligjencës artificiale në Slloveni.

Pjesëmarrja e UBT-së në këtë vizitë studimore kontribuon në forcimin e bashkëpunimit ndërkombëtar, zhvillimin e kapaciteteve akademike dhe integrimin e inteligjencës artificiale në programet moderne të arsimit të lartë. Përmes këtij projekti, UBT synon të mbështesë përgatitjen e një gjenerate të re profesionistësh dhe sipërmarrësish të aftë për t’u përballur me sfidat e transformimit digjital dhe ekonomisë së bazuar në njohuri.

Continue Reading

lajme

UBT zhvillon takim bashkëpunimi me New University në Lubjanë

Published

on

By

Në kuadër të zgjerimit të bashkëpunimit ndërkombëtar dhe forcimit të partneriteteve akademike, Udhëheqësi i Departamentit për Bashkëpunim në UBT, Prof. Bekim Marmullaku, zhvilloi një takim me Rektorin e New University në Lubjanë, Prof. Peter Jambrek.

Gjatë takimit u diskutuan mundësitë për thellimin e bashkëpunimit ndërmjet dy institucioneve, me fokus të veçantë në krijimin e një asociacioni të përbashkët akademik, zhvillimin e programeve të përbashkëta studimore, si dhe avancimin e aktiviteteve në fushën e kërkimit shkencor, mobilitetit të studentëve dhe stafit akademik.

Bashkëbiseduesit shprehën gatishmërinë për të intensifikuar bashkëpunimin institucional përmes projekteve të përbashkëta, shkëmbimit të përvojave dhe praktikave më të mira në arsimin e lartë, duke krijuar mundësi të reja për zhvillimin profesional dhe akademik të studentëve dhe stafit të të dy institucioneve.

Ky takim përfaqëson një hap të rëndësishëm drejt forcimit të lidhjeve ndërinstitucionale dhe zgjerimit të rrjetit ndërkombëtar të bashkëpunimit, duke kontribuar në rritjen e cilësisë së arsimit, inovacionit dhe ndërkombëtarizimit të universiteteve partnere.

UBT mbetet i përkushtuar në ndërtimin e partneriteteve strategjike me institucione prestigjioze të arsimit të lartë në Evropë dhe më gjerë, me synim krijimin e mundësive të reja akademike, shkencore dhe profesionale për studentët dhe stafin e tij.

Continue Reading

Të kërkuara