Lajmet

Cili është rreziku nga ethet Lassa dhe a është shqetësuese përhapja e sëmundjes?

Ethet Lassa është një sëmundje virale e shkaktuar nga virusi Lassa i cili shfaqet kryesisht në vendet në Afrikën perëndimore.

Published

on

Dy persona janë diagnostikuar me ethet Lassa në Angli dhe një rast tjetër i mundshëm është nën hetim, sipas Agjencisë së Sigurisë Shëndetësore në Mbretërinë e Bashkuar (UKHSA).

Rastet janë brenda së njëjtës familje dhe janë të lidhura me udhëtimet e fundit në Afrikën perëndimore. Ato janë rastet e para të identifikuara në Mbretërinë e Bashkuar që nga viti 2009.

Njëri prej rasteve është shëruar, ndërsa tjetri do të marrë kujdes të specializuar.

Çfarë janë ethet Lassa?

Ethet Lassa është një sëmundje virale e shkaktuar nga virusi Lassa i cili shfaqet kryesisht në vendet në Afrikën perëndimore, duke përfshirë Nigerinë, Sierra Leone, Malin, Liberinë dhe Guinenë. Ai transmetohet te njerëzit kryesisht përmes ushqimit ose sendeve shtëpiake të kontaminuara nga urina dhe jashtëqitja e minjve të infektuar.

Simptomat më të zakonshme përfshijnë fillimin gradual të etheve, sëmundjes dhe dobësisë së përgjithshme, sipas OBSH, dhe më pas përparon në dhimbje koke, të vjella dhe diarre.

Shkallët e ndryshme të humbjes së dëgjimit ndodhin gjithashtu në 25 për qind të pacientëve të shëruar, megjithëse për gjysmën tjetër të këtij grupi, dëgjimi do të kthehet pas një deri në tre muaj.

Në rastet më të rënda, ënjtja e fytyrës, lëngje në mushkëri, gjakderdhja nga goja, hunda, dhe presioni i ulët i gjakut mund të shfaqen si simptoma, sipas OBSH-së.

A janë ethet Lassa një shkak për shqetësim?

Sipas Dr. Susan Hopkins rastet e etheve Lassa janë të rralla, dhe sëmundja nuk përhapet lehtësisht. Në vitin 2019, vendet e BE/ZEE-së raportuan vetëm dy raste.

Megjithatë, aty ku ka infeksione, mund të ketë rezultate serioze. Rreth 1 për qind e rasteve rezultojnë fatale, me vdekje që ndodh brenda 14 ditëve.

Ethet Lassa janë veçanërisht të rënda në fund të shtatzënisë, që rezultojnë me vdekjen e nënës dhe/ose humbjen e fetusit, që ndodh në më shumë se 80 për qind të rasteve gjatë tremujorit të tretë. Megjithatë, 80 për qind e të infektuarve nuk kanë simptoma.

Për shkak se simptomat e etheve Lassa janë kaq të ndryshme dhe jo specifike, diagnoza klinike është shpesh e vështirë, veçanërisht në fillim të rrjedhës së sëmundjes.

Aktualisht nuk ka asnjë vaksinë kundër etheve Lassa./UBTNews/

Continue Reading

Lajmet

​Rritet numri i përfituesve nga skemat e pensioneve

Published

on

By

Agjencia e Statistikave të Kosovës (ASK) bën të ditur se në muajin dhjetor 2025, krahasuar me muajin dhjetor 2024, është rritur numri i përfituesve nga disa skema pensionale dhe sociale.

Sipas ASK-së, rritje e numrit të përfituesve është shënuar në: skemën për Pensionet Paraplegjike dhe Tetraplegjike (12,6%); skemën e pensioneve të Forcës së Sigurisë së Kosovës (8,6%); skemën për përkrahje financiare familjeve që kanë fëmijë me aftësi të kufizuara (8,0%); skemën e pensioneve bazike të moshës (7,5%); skemën e kompensimit për punëtorët e arsimit që punuan gjatë vitit shkollor 1990/91 deri në vitin shkollor 1998/99 (5,1%); skemën e pensioneve për personat me aftësi të kufizuara (4,5%); si dhe skemën për veteranët e luftës (2,7%).

Po ashtu, rritje është shënuar edhe te skema e kompensimeve për personat e verbër (1,2%) dhe skema e pensioneve të Trupave Mbrojtëse të Kosovës (TMK) (0,8%).

Ndërsa, në muajin dhjetor 2025, krahasuar me muajin dhjetor 2024, kishte rënie të numrit të përfituesve nga: skema për pensionet invalidore me 27,5 %; skema për pensionet e Trepçës me 20,6 %; skema për pensionet familjare me 10,6 %; skema e ndihmës sociale me 10,3 %, skema e pensioneve kontribut-paguesve të moshës me 2,0 %, skema për familjet e dëshmorëve dhe invalidët e luftës e1,4 %).

Continue Reading

Lajmet

Profesorët e Fakultetit të Medias dhe Komunikimit publikojnë në revistën e indeksuar në Scopus

Published

on

By

Profesorët e Fakultetit të Medias dhe Komunikimit në UBT, dr. Votim Hanoli dhe dr.Ferid Selimi, së bashku me koautoren Elda Sinani, publikuan punimin “Hedonizmi në epokën digjitale: Një analizë e përdorimit të rrjeteve sociale si burim kënaqësie”, në revistën ndërkombëtare “Architectural Image Studies”, e indeksuar në platformën Scopus.

Ky punim trajton marrëdhënien mes hedonizmit dhe përdorimit të rrjeteve sociale në kontekstin e epokës digjitale. Në një shoqëri gjithnjë e më të ndërvarur nga teknologjia dhe komunikimi virtual, rrjetet sociale janë shndërruar në mjete të fuqishme për përmbushjen e nevojave emocionale dhe psikologjike të individëve, përfshirë kënaqësinë e menjëhershme, vëmendjen dhe vlerësimin social.

Duke u mbështetur në teori të tilla si Teoria e Kultivimit (George Gerbner), dhe Teoria e kornizimit (Framing) e (Goffman), studimi eksploron motivimet hedoniste që qëndrojnë pas sjelljes së përdoruesve në platformat digjitale.

Për të analizuar këtë fenomen, u realizua një studim empirik ku të dhënat tregojnë se shumica e të rinjve e përjetojnë përdorimin e rrjeteve sociale si një burim kënaqësie të menjëhershme, sidomos në lidhje me marrjen e pëlqimeve, ndarjen e përmbajtjeve personale dhe ndërveprimet sociale. Megjithatë, një pjesë e konsiderueshme e të anketuarve raportuan gjithashtu ndjenja boshllëku, ulje të vetëbesimit dhe varësi emocionale ndaj këtyre platformave.

Rezultatet sugjerojnë se rrjetet sociale funksionojnë si një mekanizëm i fuqishëm për përmbushjen e nevojave hedoniste, por gjithashtu ngrenë shqetësime lidhur me ndikimet afatgjata në mirëqenien psikologjike. Punimi përfundon me sugjerime për ndërgjegjësim mediatik dhe përdorim më të vetëdijshëm të teknologjisë dhe mediave sociale./UBTNews

Linku i revistës: Architectural Image Studies, 2184-8645

https://journals.ap2.pt/index.php/ais

https://www.scopus.com/sourceid/21101247624

Continue Reading

Lajmet

“Liria ka Emër” thërret protestë më 17 shkurt, me moton “Drejtësi jo politikë”

Published

on

By

Me moton “Drejtësi jo politikë”, më 17 shkurt në sheshin “Skëndërbeu” do të protestohet në mbrojtje të ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Kjo protestë do të fillojë në orën 14:00 dhe organizohet në përvjetorin e shpalljes së Pavarësisë së Kosovës.

Protesta kësaj radhe organizohet nga organizata “Liria ka Emër”.

Ne një konferencë për media, përfaqësues të kësaj organizate kanë përmendur shkeljet që janë bërë gjatë këtij procesi gjyqësor, për cka thanë se përmes protestës do të kërkojnë drejtësi.

Vitin e kaluar janë organizuar pesë protesta me thirrjet “Drejtësi per Çlirimtarët”.

Protesta e parë është mbajtur në Prishtinë, më pas në Hagë, Tiranë, Strasburg e në Shkup.

Continue Reading

Aktualitet

UBT në BETT 2026 në Londër – prezanton modelin unik të Smart City

Published

on

By

Si i vetmi institucion nga rajoni, UBT po prezantohet me hapësirën e vet në panairin më të madh botëror të teknologjisë në arsim, BETT 2026 në Londër, krahas kompanive globale si Google, Meta dhe të tjera.

Në këtë ngjarje globale, UBT prezanton platformën unike inovative për Smart City (All-in-One Solution), si dhe zgjidhje inovative në fushën e EdTech-ut, platformat digjitale dhe projektet kërkimore për transformimin e arsimit përmes inteligjencës artificiale.

Ekipi i UBT-së, gjatë tri ditëve, do të prezantojë përpara mijëra pjesëmarrësve dhe përfaqësuesve të sektorit të arsimit dhe industrisë edukative, duke ofruar produkte teknologjike, shërbime dhe sisteme smart për tregun global.

Continue Reading

Të kërkuara