Lajmet
Burime të reja zbulojnë pse gjermanët iu bashkuan Partisë Naziste të Hitlerit
Informacionet janë marrë nga libri “Wie ich den Weg zum Führer fand”.
Published
4 years agoon
By
UBT newsGjetjet e Falterit në librin e tij të ri “Wie ich den Weg zum Führer fand” (“Si e gjeta rrugën për te Führer”) me siguri do të befasojnë disa lexues.
Ka teori të panumërta se pse kaq shumë gjermanë iu bashkuan partisë së Hitlerit, Partisë Kombëtare Socialiste të Punëtorëve Gjermanë (NSDAP), por kjo është një temë që ka parë relativisht pak kërkime empirike. Jürgen W. Falter, i konsideruar gjerësisht si studiuesi kryesor në botë për votuesit dhe anëtarët e NSDAP-së, tani ka shfrytëzuar burime të reja historike që u japin përgjigje këtyre pyetjeve, përcjell UBT News.
Në total, ka 10,000 faqe tekst – disa nga koha e Rajhut të Tretë, të tjera nga periudha më pas – që hedhin dritë mbi atë që i motivoi njerëzit të rreshtoheshin me Adolf Hitlerin dhe lëvizjen e tij. Falter dhe ekipi i tij i kanë analizuar sistematikisht këto burime duke përdorur metodat më të fundit, me ndihmë të kompjuterit.
Gjetjet e Falterit në librin e tij janë interesante për disa. NSDAP ishte një parti antisemite, por antisemitizmi ishte i parëndësishëm, ose të paktën jo një motiv i dhënë në burime, për 60 përqind të njerëzve që u bënë anëtarë partie. Edhe në rastin e 40 përqindëshit, aplikimet e të cilëve tregojnë se ata ndanin pikëpamjen antisemite të partisë, ky nuk ishte domosdoshmërisht motivi kryesor për t’u bashkuar.
Falter tregon se nuk u befasua nga kjo, pasiqë vet hulumtimi i tij mbi Hitlerin kishte treguar se ndërsa antisemitizmi ishte një tipar kryesor i fjalimeve të tij në fillim të viteve 1920, ai vështirë se u shfaq si një motiv në fjalimet gjatë periudhës së ngritjes së tij në pushtet (1929 – 1932).
Hitleri e dinte se ai nuk mund të fitonte mbi pjesën më të madhe të gjermanëve me armiqësi ndaj hebrenjve, dhe Falter tani tregon “se antisemitizmi ishte një motiv kryesor për t’u bashkuar me partinë vetëm për një pakicë anëtarësh të NSDAP”. Deri atëherë, shumica e 10 milionë gjermanëve që iu bashkuan NSDAP-së ndërmjet viteve 1919 dhe 1945 e bënë këtë edhe pas vitit 1933. Shumë prej tyre iu bashkuan partisë për oportunizëm dhe për përfitime personale dhe jo për arsye ideologjike. Ndryshe ishte për ata që iu bashkuan partisë para vitit 1933. Tek anëtarët e hershëm, nacionalizmi dhe antimarksizmi luajtën një rol shumë të rëndësishëm, si dhe bindjet socialiste.
Ajo që tërhoqi shumë njerëz ishte ideja e Volksgemeinschaft (“komuniteti kombëtar”), një koncept që shpesh kombinohej me antikapitalizmin. Rastësisht, kjo është veçanërisht e vërtetë për antisemitët midis anëtarëve të NSDAP-së, të cilët shpesh ndanin edhe ide socialiste. “Mund të duket gjithashtu befasuese që antisemitët mes anëtarëve të partisë që ne studiuam ishin shpesh socialistë në pikëpamje”, shkruan Falter. Rrënjët e lidhjeve midis Volksgemeinschaft, socializmit dhe armiqësisë ndaj hebrenjve mund të gjenden në antikapitalizëm, siç shkruan Hannah Weber në kapitullin e saj shumë të lexueshëm mbi “Anti-semitizmi si një motiv për t’u bashkuar me Partinë”.
Është interesante të theksohet se mjaft anëtarë partie vinin nga “familje socialdemokrate apo me orientim marksist”, siç konfirmon analiza e Falter. Përvoja e Luftës së Parë Botërore formoi gjithashtu shumë nacional-socialistë. “Për qëllime propagandistike”, shpjegon Falter:
“Hitleri dhe NSDAP, me premtimin e tyre për një Volksgemeinschaft që do të kapërcejë antagonizmat klasore, në kombinim me lidhjen midis nacionalizmit dhe socializmit të nënkuptuar në emër të partisë së tyre, shfrytëzuan me sukses dëshirën e shumë gjermanëve për harmoninë dhe unitetin kombëtar që ishte rritur nga përvoja e socializmit të vijës së parë dhe e llogoreve të luftës”.
Nga motivet e përmendura nga ish-anëtarët e partisë pas vitit 1945, socializmi ishte në fakt “ideologjia më e përmendur”. Kjo mund të jetë gjithashtu për shkak të faktit se procedurat e denazifikimit, raportet e të cilave u konsultuan Falter dhe ekipi i tij hulumtues, kishin të bënin me vetë-justifikim – dhe socializmi fillimisht nuk u kundërshtua në periudhën e pasluftës.
Mbi të gjitha, megjithatë, Falter tregon se nuk ka pasur kurrë një motiv të vetëm, mbizotërues që shpjegon pse njerëzit iu bashkuan partisë. Kishte një mori motivesh dhe rrugësh shumë të ndryshme për në NSDAP.
Merita e madhe e studimit të Falterit është se këto motive dhe rrugë nuk janë objekt spekulimi, siç ndodh shpesh, por që vetë-raportet e dëshmitarëve bashkëkohorë vlerësohen sistematikisht duke përdorur metoda moderne shkencore të analizës sasiore të tekstit. Analiza e plotë e këtyre burimeve origjinale nga Falter siguron që studimi i tij shmang rrezikun e ofrimit të shpjegimeve tepër të thjeshta monokauzale./UBTNews/
*Ky tekst (nga Rainer Zitelmann) është përkthyer dhe përshtatur në gjuhën shqipe nga UBT News.
Vendi
Dekani i Shkencave të Sportit në UBT, Agron Thaqi, pjesë e konferencës shkencore në Universitetin “Aleksandër Xhuvani” në Elbasan
Published
9 hours agoon
May 2, 2026By
ubtnewsDekani i Fakultetit të Shkencave të Sportit në UBT, Assoc. Prof. Dr. Agron Thaqi, po merr pjesë në konferencën shkencore të organizuar nga Universiteti “Aleksandër Xhuvani” në Elbasan.
Gjatë kësaj vizite, ai zhvilloi një takim me rektoren e universitetit, ku u diskutuan mundësitë e zgjerimit të bashkëpunimit ndërinstitucional në të ardhmen, me fokus në projekte të përbashkëta, shkëmbime akademike dhe organizimin e aktiviteteve shkencore.
Me këtë rast, u bë edhe një ftesë zyrtare për pjesëmarrje në konferencën vjetore të UBT-së, ndërsa u theksua bashkëpunimi ekzistues në kuadër të projektit ndërkombëtar SHAPE, ku të dy institucionet janë partnere.
Ky angazhim përfaqëson një hap të rëndësishëm drejt forcimit të lidhjeve akademike dhe avancimit të arsimit të lartë në nivel rajonal.
Lajmet
Koalicionet parazgjedhore: afati deri më 7 maj
Published
13 hours agoon
May 2, 2026By
UBTNews
Partitë politike në Kosovë duhet të deklarohen deri më 7 maj nëse do të marrin pjesë në zgjedhjet e 7 qershorit, si dhe nëse do të hyjnë në koalicione parazgjedhore.
Sipas planit të aktiviteteve të miratuar nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, më 2 maj ka nisur edhe periudha për aplikimin për certifikimin e partive të reja, si dhe për dorëzimin e listave të kandidatëve për deputetë. Afati për regjistrimin e partive të reja përfundon më 10 maj, ndërsa dorëzimi i listave të kandidatëve mund të bëhet deri më 12 maj.
Deri tani, nuk ka indikacione se partitë e mëdha politike do të formojnë koalicione para zgjedhjeve. Në zgjedhjet e fundit të mbajtura më 28 dhjetor, nga subjektet kryesore shqiptare vetëm Lëvizja Vetëvendosje kishte garuar në koalicion me parti më të vogla, përfshirë Guxo, Alternativën dhe PSHDK-në.
Një ditë më parë, KQZ-ja miratoi si planin e aktiviteteve ashtu edhe buxhetin për organizimin e zgjedhjeve të parakohshme, i cili arrin në 10 milionë e 887 mijë euro.
Sipas këtij plani, fushata zgjedhore do të zgjasë 10 ditë, duke filluar më 28 maj dhe duke përfunduar më 7 qershor në orën 07:00, kur edhe hapen vendvotimet.
Vendimi për kufizimin e shpenzimeve të fushatës pritet të merret më 5 maj, ndërsa më 16 maj do të hidhet shorti për renditjen e subjekteve politike në fletëvotim.
Procesi i votimit përmes postës do të zhvillohet nga 25 maji deri më 6 qershor. Një ditë para zgjedhjeve do të organizohet edhe votimi në përfaqësitë diplomatike të Kosovës. Ndërkohë, periudha për regjistrimin e votuesve nga diaspora është caktuar nga 6 deri më 17 maj.
Më 21 maj, KQZ-ja do të bëjë certifikimin e listës së votuesve, si për ata brenda vendit ashtu edhe për votuesit jashtë Kosovës.
Live
SHBA planifikon të tërheqë rreth 5,000 trupa nga Gjermania brenda një viti
Published
13 hours agoon
May 2, 2026By
UBTNews
Shtetet e Bashkuara të Amerikës pritet të tërheqin rreth 5,000 trupa nga Gjermania gjatë gjashtë deri në 12 muajve të ardhshëm, ka njoftuar Pentagoni të premten.
Ky vendim vjen në një kohë tensionesh mes presidentit Donald Trump dhe udhëheqjes gjermane, në lidhje me qasjen e SHBA-së ndaj konfliktit me Iranin. Më herët gjatë javës, Trump kishte paralajmëruar tërheqjen e trupave nga Gjermania, aleate e NATO-s, pas kritikave të kancelarit Friedrich Merz, i cili kishte deklaruar se SHBA-ja po “poshtërohej” nga Irani dhe kishte vënë në pikëpyetje strategjinë e Washingtonit.
Zëdhënësi i Pentagonit, Sean Parnell, tha se vendimi është marrë pas një rishikimi të plotë të vendosjes së forcave amerikane në Evropë, duke marrë parasysh nevojat operative dhe zhvillimet në terren.
Gjermania mbetet një nga qendrat kryesore të pranisë ushtarake amerikane në Evropë. Ajo strehon objekte të rëndësishme si selitë e komandave amerikane për Evropën dhe Afrikën, Bazën Ajrore Ramstein dhe një qendër të madhe mjekësore në Landstuhl, ku janë trajtuar ushtarë të plagosur nga konfliktet në Afganistan dhe Irak. Në territorin gjerman janë të vendosura edhe armë bërthamore amerikane.
Tërheqja e paralajmëruar përfaqëson rreth 14 për qind të afro 36,000 trupave amerikane të stacionuara aktualisht në Gjermani. Në total, në Evropë zakonisht ndodhen midis 80,000 dhe 100,000 trupa amerikane, në varësi të operacioneve dhe rotacioneve.
Aleatët e NATO-s prej më shumë se një viti kanë pritur që trupat e vendosura pas nisjes së luftës së Rusisë në Ukrainë në shkurt 2022 të jenë të parat që do të tërhiqen.
Lajmet
Trump paralajmëron Italinë dhe Spanjën me largimin e trupave amerikane nga Evropa
Published
1 day agoon
May 1, 2026By
UBTNews
Presidenti i Donald Trump ka paralajmëruar Italinë dhe Spanjën me mundësinë e tërheqjes së trupave amerikane nga territoret e tyre, si pjesë e një rishikimi më të gjerë të pranisë ushtarake të SHBA-së në Evropë.
Italia dhe Spanja i janë shtuar listës në rritje të vendeve që Trump po i vë në shënjestër me kërcënime të tilla. Duke folur për media, ai deklaroi se “me gjasë” do ta shqyrtojë këtë hap, duke e lidhur drejtpërdrejt me qëndrimet kritike të dy vendeve ndaj fushatës ushtarake amerikane në Iran, sipas raportimit të The Guardian.
“Pse të mos e bëj? Italia nuk ka qenë ndihmë për ne dhe Spanja ka qenë e tmerrshme, absolutisht e tmerrshme”, është shprehur Trump.
Të dy shtetet kanë kundërshtuar ashpër veprimet ushtarake të SHBA-së në Lindjen e Mesme. Presidenti amerikan ka kritikuar vazhdimisht udhëheqësit e tyre për refuzimin që të mbështesin këtë fushatë.
Kryeministrja italiane, Giorgia Meloni, ka refuzuar përdorimin e një baze ajrore në Sicili nga forcat amerikane për operacionet në Iran, ndërsa Trump e ka akuzuar atë se “i mungon guximi”.
Në anën tjetër, kryeministri spanjoll Pedro Sánchez ka qenë një nga kritikët më të fortë evropianë të kësaj lufte që nga fillimi. Ai është përballur vazhdimisht me reagime dhe kërcënime nga Trump, përfshirë edhe paralajmërime për pezullim të anëtarësimit të Spanjës në NATO.
Dekani i Shkencave të Sportit në UBT, Agron Thaqi, pjesë e konferencës shkencore në Universitetin “Aleksandër Xhuvani” në Elbasan
Koalicionet parazgjedhore: afati deri më 7 maj
SHBA planifikon të tërheqë rreth 5,000 trupa nga Gjermania brenda një viti
Trump paralajmëron Italinë dhe Spanjën me largimin e trupave amerikane nga Evropa
Siguria në punë: Mes ligjit dhe vdekjes
Gjimnazi TIK në UBT International Smart Schools me numër rekord regjistrimesh – drejtimi më i kërkuar në Kosovë
UBT shënon International Jazz Day me koncert artistik në Parkun Shkencor
DITARI: Çfarë lajmesh kemi lexuar në çdo 30 prill, në vitet nëntëdhjetë
Ballkani fiton 1-2 ndaj Drenicës
Të kërkuara
-
Lajmet3 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet2 months agoKoordinatorja e projektit AKIL-EU në UBT, prof. Manjola Zaçellari, referon në University of Oxford
-
Lajmet2 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Live2 months agoKryegjykatësi Smith III shpall mbylljen e çështjes gjyqësore
