Lajmet

​Të pagjeturit, 24 lokacione u gërmuan këtë vit

Ndërsa 71 mostra janë dërguar në Hagë.

Published

on

Këshilli Koordinues i Asociacioneve Familjare të të Zhdukurve të Kosovës ka kërkuar nga institucionet dhe mekanizmat ndërkombëtarë që të rritet angazhimi dhe presioni ndaj Beogradit zyrtar për kthimin e personave të zhdukur. Në konferencën e fundvitit, u tha se gjatë vitit janë gërmuar 24 lokacione në Kosovë dhe 71 mostra janë dërguar në Hagë.

Kryetari i Këshillit Koordinues i Asociacioneve Familjare të të Zhdukurve të Kosovës, Ahmet Grajqevci tha se informatat nga arkivat e Serbisë mbesin çelësi i zgjidhjes së kësaj problematike.

“Mungesa e më të dashurve tanë, mungesa e drejtësisë, shuarja e çdoditshme edhe e shpresës që do të mësojmë sa më parë për fatin e familjarëve tanë dhe vendndodhjen e familjarëve tanë të rrëmbyer dhe zhdukur dhunshëm nga policia dhe ushtria serbe gjatë kohës së luftës 1998-1999, e konfirmojmë se çështja e personave të zhdukur mbetet tema më e ndjeshme me të cilën përballet vendi ynë dhe mbetet plagë e hapur dhe e paharrueshme që vazhdon të kullojë edhe tani pas 23 viteve… Kërkojmë nga institucionet tona dhe mekanizmave ndërkombëtarë, që të rritet angazhimi dhe në veçanti të rritet presioni ndaj Beogradit zyrtar që të na kthejë më të dashurit tonë”, tha kryetari i këshillit, Ahmet Grajqevci.

Sipas tij, Kryetari i Komisionit Qeveritar për Persona të Zhdukur, Andin Hoti ka treguar se sa ka qenë numri i gërmimeve që janë realizuar gjatë këtij viti në Kosovë.

“Në vitin 2022 kemi arritur t’i gërmojmë 24 lokacione, 11 janë me gjetjen e eshtrave të mbetjeve mortore të njerëzve, 22 dorëzime kemi arritur t’i bëjmë familjarëve të personave të zhdukur në këtë vit. I kemi dërguar 71 mostra në Hagë prej këtyre gjetjeve… Nuk i kemi pranuar ende dhe shpresojmë që në janar t’i pranojmë rezultatet e analizave të ADN-së prej tyre dhe të shohim se sa do të jetë numri i saktë i personave të identifikuar nga këto mostra që i kemi dërguar. Numri i personave të gjetur në bazë të këtyre hulumtimeve që kemi bërë nuk ka identifikim ende, sepse janë dërguar në Hagë, është 17 gjetje sipas antropologëve tanë”, ka njoftuar Hoti.

Ai ka shtuar se gjatë vitit 2022 kanë pasur qasje në vetëm një lokacion në Serbi dhe presin që të vazhdojnë punimet edhe vitin e ardhshëm. Hoti tha se ende nuk është mbyllur lufta për familjarët e personave të zhdukur.

“Edhe nëse vitet shërojnë plagët, e kundërta është te familjarët e personave të zhdukur. Sepse kalimi i viteve për ta, rëndon një plagë të tillë. Pikërisht familjet e personave të zhdukur vazhdojnë të mbesin në luftë të hapur prej vitit 1999, ende nuk është mbyllur lufta për ta, ende vuajtjet janë të njëjta mos më të mëdha. Dhe kjo fatkeqësisht për shkak të politikës së njëjtë barbare të Beogradit zyrtar, të cilët ende vazhdojnë të mbajnë të politizuar çështjen e personave të zhdukur”, ka thënë Hoti.

Udhëheqësi i Zyrës në Komisionin Qeveritar për Personat e Pagjetur, Kushtrim Gara tha se edhe gjatë këtij viti janë përballur me mungesë të informacioneve të besueshme.

“Sfidat janë të mëdha që realisht edhe viti 2022 karakterizohet si vit i përpjekjeve dhe angazhimeve të shumta, por edhe vit i sfidave dhe problemeve me të cilat po hasin institucionet në punën e tyre. Para se gjithash sfidat të cilat po e përcjellin punën e komisionit dhe institucioneve të shtetit të Kosovës mbeten mungesa e informacioneve të besueshme por edhe problemeve të mbetjeve mortore në morgun e Institutit të Mjekësisë Ligjore”, ka thënë Gara.

Në konferencën e fundvitit të Këshillit Koordinues i Asociacioneve Familjare të të Zhdukurve të Kosovës, Salih Muhaxherri, familjar i personave të pagjetur, tha se është i zhgënjyer me punën që është bërë gjatë këtij viti.

“Viti 2022 për mua është vit zhgënjimi, nuk është vit i të arriturave diçka sa i përket kësaj çështje. Nuk kemi kurrfarë informata rreth të zhdukurve tanë edhe informata kanë munguar goxha shumë edhe nga institucionet më të larta qeveritare”, u shpreh ai.

Familjarët edhe pas 23 vitesh prej përfundimit të luftës, ende kërkojnë eshtrat e mbi 1600 personave të zhdukur.

Vendi

Dizajni, moda dhe identiteti kulturor në fokus të webinarit ndërkombëtar në UBT

Published

on

By

Në kuadër të Ditëve të Artit dhe Dizajnit, që po zhvillohen në UBT me mbi 30 aktivitete të ndryshme artistike, kreative dhe akademike, u organizua webinari ndërkombëtar me temën “Design, Memory and Identity in Contemporary Culture”, i udhëhequr nga Prof. Cennet Lika.

Ky aktivitet bëri bashkë në formatin online profesorë, artistë, dizajnerë dhe studentë nga vende të ndryshme, duke krijuar një platformë bashkëkohore diskutimi mbi rolin e dizajnit, kujtesës dhe identitetit në kulturën moderne. Përmes një qasjeje ndërdisiplinore, webinari trajtoi mënyrën se si moda, arti, kultura vizuale dhe identiteti kulturor ndërthuren në realitetin bashkëkohor dhe ndikojnë në formësimin e shoqërisë moderne.

Në panel morën pjesë emra të njohur vendorë dhe ndërkombëtarë, si: Elisa Poli – Program Leader Senior në NABA, Itali, Phlox Van Oppen – dizajnere tekstili nga Holanda, Tiina Burton – artiste dhe Senior Digital Fashion Lecturer në Cambridge, si dhe ligjëruesit e UBT-së, Dukagjin Muhaxheri dhe Dardan Luta.

Diskutimet sollën perspektiva të ndryshme mbi zhvillimet më të fundit në art, dizajn, modë dhe kulturë digjitale, duke i njohur studentët me praktikat dhe trendet bashkëkohore ndërkombëtare në industrinë kreative.

Përmes aktiviteteve të tilla, UBT vazhdon të dëshmojë përkushtimin në avancimin e programeve të artit dhe dizajnit, duke u ofruar studentëve mundësi të drejtpërdrejta bashkëpunimi me profesionistë vendorë dhe ndërkombëtarë, si dhe qasje në tema aktuale që ndërlidhen me kreativitetin, inovacionin dhe industrinë moderne kreative.

Ditët e Artit dhe Dizajnit në UBT po vazhdojnë me ekspozita, punëtori, ligjërata, diskutime dhe aktivitete të shumta interaktive, duke e shndërruar kampusin në një qendër të rëndësishme të artit, dizajnit dhe inovacionit kulturor.

 

Continue Reading

Kronikë e zezë

Vdekje tragjike dhe të njëpasnjëshme në Durrës

Published

on

By

Dy ngjarje të rënda janë regjistruar gjatë ditës së sotme në Durrës, ku një burrë dhe një grua kanë humbur jetën në rrethana tragjike.

Në zonën e ish-Kënetës, një 68-vjeçar u gjet pa shenja jete në banesën e tij nga familjarët, ndërsa policia po e heton rastin si vetëvrasje me varje.

Ndërkohë, në lagjen 18 të qytetit, një grua 46-vjeçare dyshohet se është hedhur nga kati i pestë i një pallati.

Të dyja rastet po hetohen nga autoritetet, ndërsa shkaqet mbeten ende të paqarta.

Continue Reading

Vendi

Prishtina pas luftës në qendër të dramës që shfaqet në festivalin ndërkombëtar në Graz

Published

on

Shfaqja “Prishtina: Vrasja e paralajmëruar e një ëndrre”, produksion i Qendrës Multimedia, do të prezantohet më 28 maj 2026 në kuadër të “Dramatiker:innenfestival”, që mbahet në Graz të Austrisë nga 26 deri më 31 maj.

Drama me tekst të Jeton Nezirajt dhe regji të Blerta Nezirajt sjell në qendër transformimin urban të Prishtinës pas luftës, duke u fokusuar në figurën e arkitektit Rexhep Luci dhe ndryshimet e thella në hapësirën e qytetit.

Përmes një qasjeje bashkëkohore teatrore, shfaqja trajton çështje si planifikimi urban, arkitektura dhe trashëgimia kulturore, si dhe ndikimin e ndërtimeve pa kontroll në jetën e përditshme të qytetarëve.

“Prishtina…” është pjesë e programit ndërkombëtar të festivalit dhe është shfaqur me sukses në Kosovë dhe jashtë saj, duke u vlerësuar edhe nga kritika ndërkombëtare për qasjen e saj reflektuese mbi qytetin dhe kujtesën urbane.

Continue Reading

Lajmet

BE-ja dhe ekspertët kërkojnë masa më të ashpra ndaj cigareve elektronike

Published

on

By

Rishikimi i ligjeve për duhanin dhe nikotinën nga Bashkimi Evropian ka nxitur diskutime të shumta në Konferencën Evropiane për Duhanin dhe Shëndetin, e mbajtur këtë javë në Milano. Ekspertë të shëndetësisë dhe organizata ndërkombëtare kanë bërë thirrje për rregulla më të forta ndaj cigareve elektronike dhe produkteve të reja me nikotinë, duke theksuar ndikimin e tyre te të rinjtë.

Gjatë konferencës është kërkuar forcimi i masave si rritja e taksave, kufizimi i reklamimit dhe ndalimi i përdorimit në më shumë hapësira publike. Drejtori i përgjithshëm i World Health Organization, Tedros Adhanom Ghebreyesus, ka paralajmëruar se produktet e reja të nikotinës po krijojnë forma të reja varësie, sidomos te të rinjtë.

“Sot, përballemi jo vetëm me dëmet e vazhdueshme të shkaktuara nga produktet tradicionale të duhanit, por edhe me një treg që po ndryshon me shpejtësi të produkteve të reja dhe në zhvillim të nikotinës. Këto produkte shpesh reklamohen si më pak të dëmshme, por në realitet po krijojnë rrugë të reja drejt varësisë, veçanërisht për të rinjtë. Kjo nuk është ulje e dëmit. Kjo është krijim i dëmit”, ka deklaruar ai.

Në konferencë u theksua gjithashtu se përdorimi i cigareve elektronike në Evropë po rritet ndjeshëm, veçanërisht tek të rinjtë. Përfaqësuesit e organizatave shëndetësore vlerësuan se krijimi i hapësirave pa nikotinë mbetet një nga mënyrat më efektive për mbrojtjen e shëndetit publik.

“Shfaqja e shpejtë e produkteve të reja të nikotinës, e kombinuar me ndryshimin e mënyrave të përdorimit, do të thotë se puna jonë është më e rëndësishme dhe më urgjente se kurrë”, ka thënë Juha Pekka Turunen.

Ndërkohë në Prishtinë, mjekët kanë ngritur shqetësime për shkallën e lartë të varësisë nga nikotina tek të rinjtë. Sipas tyre, shumë fëmijë dhe adoleshentë po bëhen të varur nga cigaret elektronike për shkak të përmbajtjes së lartë të nikotinës dhe aromave tërheqëse.

“Niveli i lartë i nikotinës që gjendet në këto produkte bën që fëmijët të bëhen kaq shumë të varur, sa që zgjohen edhe natën për të marrë dozën e nikotinës”, është shprehur mjeku Morina.

Ai ka paralajmëruar edhe për pasojat shëndetësore të këtyre produkteve, duke përfshirë dëmtimet në mushkëri, zemër, tru dhe sistemin psikik.

Së fundmi, në Kosovë është iniciuar ndryshimi i Ligjit për Kontrollin e Duhanit, por autoritetet deri tani kanë pranuar vetëm rekomandimin për ndalimin e aromave dhe shijeve në cigaret elektronike. /Ekonomia online/

 

 

Continue Reading

Të kërkuara