Kulturë

Uma Thurman zbulon sekretin e saj më të errët

“Isha 15 vjeç kur abortova”, shkruan diva e “Kill Bill”.

Published

on

Aktorja hollivudiane Uma Thurman zbulon sekretin e saj më të errët në një artikull të publikuar në “Washington Post”.

“Isha 15 vjeç kur abortova”, shkruan diva e “Kill Bill” duke përdorur dramën e saj personale për të sulmuar ligjin e ri radikal të Teksasit, që ndalon ndërprerjen e shtatzënisë pas javës së gjashtë edhe në rastet e incestit ose përdhunimit.

“Hapi i parë drejt një krize të të drejtave të njeriut për gratë amerikane”, thotë ajo teksa shprehet se nuk është penduar për rrugën që ka marrë.

Ajo tregon se në moshën 15-vjeçare jetonte në Evropë “në një valixhe” duke u përpjekur të punonte në kinema.

“Një burrë i moshuar më la shtatzënë. Nuk dija çfarë të bëja. Doja ta mbaja fëmijën, por si?”.

Uma lajmëroi prindërit. Nëna e sëmurë rëndë në spital dhe babai pranë shtratit të saj diskutuan opsionet me të.

“Ne nuk kishim folur kurrë për seksin dhe ishte e tmerrshme për të tre ne. Ata më pyetën për statusin e marrëdhënies sime, që nuk mund të funksiononte dhe më paralajmëruan për vështirësitë e rritjes së një fëmije si adoleshente dhe vetëm. Fantazitë e fëmijërisë për të qenë nënë u rrëzuan ndërsa iu përgjigja pyetjeve të tyre shumë specifike. Si familje vendosëm të ndërpresim shtatzëninë. Vendimi më theu zemrën”, shprehet Thurman, ndërsa pranon se ka një dhimbje të jashtëzakonshme në këtë histori.

“Ky ka qenë sekreti im më i errët deri më tani. Tani jam 51 vjeçe dhe shkruaj nga shtëpia ku rrita tre fëmijë (Maya dhe Levon me Ethan Hawke dhe Luna me Arpad Busson) që janë krenaria dhe gëzimi im dhe që i kam pasur me burra që i kam dashur dhe besuar aq sa të dua të sjell një fëmijë në botë. Nuk jam penduar dhe admiroj dhe mbështes gratë që bëjnë zgjedhje të ndryshme”, shton ajo.

Aborti si adoleshente ishte për Uma Thurman “vendimi më i vështirë” i jetës së saj: “Ende më shkakton dhimbje, por ishte pika fillestare drejt jetës së gëzueshme që kam jetuar deri më tani. Zgjedhja për të mos e mbajtur foshnjën më lejoi të bëhesha nëna që doja dhe duhej të isha”, përfundon Thurman.

Continue Reading

Kulturë

Ikona e vitit 1860, në proces restaurimi dhe konservimi

Published

on

Muzeu Kombëtar i Artit Mesjetar në Korçë ka ndarë me publikun, përmes rrjeteve sociale, procesin e restaurimit dhe konservimit të ikonës së Johan Pagëzorit. Ikona, e cila ka një histori të pasur dhe ka qenë pjesë e një ikonostasi, ka pësuar dëmtime të konsiderueshme, duke qenë se informacioni për origjinën e saj mbetet i kufizuar.

E pikturuar në vitin 1860, ikona ka kaluar përmes një periudhe të vështirë konservimi. Shtresa pikturale e saj kishte pësuar dëme të mëdha, duke lënë të zbuluar gruntin e bardhë që ndodhet poshtë. Për më tepër, verniku që mbulonte ikonën ishte errësuar dhe oksiduar, duke i dhënë asaj një pamje të dëmtuar. Pas një procesi të kujdesshëm konsolidimi të shtresës së gruntit dhe pikturës, dhe pas largimit të vernikut të degraduar, ikona ka hyrë në një fazë të re ndërhyrjesh estetike, ku po përmirësohet edhe një pjesë e konsiderueshme e sipërfaqes së saj.

Johan Pagëzori, për të cilin është pikturuar ikona, është një nga figurat më të rëndësishme të krishtërimit, i njohur gjithashtu si “pararendësi”. I janë kushtuar një numër i madh ikonash, që pasqyrojnë momente të ndryshme të jetës së tij. Vitin e kaluar, në kuadër të Ditës së Muzeve, Muzeu Kombëtar i Artit Mesjetar organizoi një ekspozitë të veçantë, ku u shfaqën 13 ikona që ilustruan ngjarje kryesore nga jeta e Johan Pagëzorit. Disa nga këto vepra janë anonime, ndërsa të tjerat janë realizuar nga mjeshtra të njohur si Kostandin Jeremonaku dhe Vangjel Zengo, duke përfshirë periudha të ndryshme, nga shekulli i 14-të deri në shekullin e 20-të.

Ky restaurim dhe konservim i ikonës është një hap i rëndësishëm në ruajtjen e trashëgimisë kulturore dhe historike, duke e rikthyer atë në gjendje të përshtatshme për t’u ekspozuar dhe vlerësuar nga publiku./UBTNews/

Continue Reading

Kulturë

Eksodi i marsit të vitit ’91 drejt Italisë fqinje

Published

on

Më 6 mars të vitit 1991, më shumë se 3000 shtetas shqiptarë lanë vendin dhe hipën në bordin e anijes “Tirana”, e cila i çoi drejt Italisë. Ky moment shënoi një nga eksodet më dramatike të historisë së Shqipërisë pas rënies së diktaturës komuniste, një ngjarje që do të mbetej e paharruar për shumë vite.

Në vitin 1991, Shqipëria ishte duke kaluar një periudhë të pasigurtë dhe të turbullt pas rënies së regjimit komunist, kur liria e ribërë ishte një mundësi, por gjithashtu një sfidë e re. Pas dekadash të diktaturës dhe mbylljes absolute ndaj botës, populli shqiptar ishte i etur për të provuar një jetë të ndryshme, të mbushur me mundësi dhe shpresë për të ardhmen. Pasi të shumtë kishin shfrytëzuar mundësinë për të lëvizur nëpërmjet grykave të kufirit për në Greqi, tani një tjetër valë emigrimi kishte marrë formë, një eksod masiv nga portet e Shqipërisë drejt Italisë.

Ky eksod, i quajtur nga shumë historianë dhe analistë si një ngjarje analoge me eksodin biblik, nuk ishte një ngjarje e zakonshme. Ai pasqyronte dëshpërimin dhe shpresën për një të ardhme më të mirë në një botë të paeksploruar deri më tani. Shtetasit shqiptarë, të motivuar nga shpresa për lirinë dhe mundësitë që ofronte bota perëndimore, morën rrugën për të siguruar një jetesë më të mirë për veten dhe familjet e tyre.

Përveç anijes “Tirana”, që nisi më 6 mars, braktisja e Shqipërisë përshkoi një periudhë shumë intensive të muajve të parë të vitit 1991. Pritshmëritë ishin të mëdha, pasi gjithkush kishte dëgjuar për mundësinë e lirisë dhe jetës së pasur që shpesh shfaqej në ekranin e televizorëve të kohës. E megjithatë, kjo ndodhi në një klimë të pasigurtë politike dhe ekonomike, ku shqiptarët udhëhoqën një valë shpërthimi për të kërkuar një jetë tjetër në perëndim.

Me ardhjen e gushtit, një tjetër eksod ndodhi, kur mijëra shqiptarë të tjerë u nisën nga porti i Durrësit dhe hipën në anijen “Vlora”. E ngarkuar me burra, gra dhe fëmijë, kjo anije shpërtheu me një fluks të paparë emigrantësh, të cilët shpresonin se zbarkimi në Itali do t’u ofronte mundësinë për të filluar një jetë të re. Pas dy javësh, më shumë se 17 mijë shqiptarë u riatdhesuan nga Bari, ndërsa rreth 1500 prej tyre kërkuan azil politik dhe mbetën në Itali.

Eksodi i marsit të vitit 1991 mbetet një ngjarje që do të ruhet gjatë në kujtesën kolektive të shqiptarëve. Ai është një nga momentet që ka ndikuar fuqishëm në formimin e drejtimit të ri të Shqipërisë dhe ka pasqyruar një periudhë të vështirë për vendin, por gjithashtu një periudhë shprese për një të ardhme më të hapur dhe më të mundësuar./UBTNews/

 

Continue Reading

Kulturë

Poeti arbëresh Zef Serembe, kryengritësi i vetmuar

Published

on

Poeti arbëresh Zef Serembe, i njohur si një ndër emrat më të shquar të lirikës arbëreshe, mbetet një figurë që pasqyron pasionin, dhimbjen dhe vetminë e tij të thellë, ndërsa i dedikohet atdheut dhe idealeve të lirisë. I lindur më 6 mars 1843 në Strigar të Kozencës, Zef Serembe ishte një poet që e ngjizte poezinë e tij në një atmosferë të ngarkuar me tensione sociale dhe politike, ku dashuria për Shqipërinë dhe të drejtat e njeriut ishin përqafuar si tema të forta.

Edhe pse shërbeu si një lidhje mes traditës arbëreshe dhe lëvizjeve çlirimtare, jeta e tij ishte një përjetim i vazhdueshëm i zhgënjimit dhe dhimbjes, ndikuar nga tragjeditë personale si vrasja e të ungjit dhe humbja e të dashurës. Pas këtyre goditjeve, ai vendosi të shpërngulet për në Brazil në vitin 1875, në kërkim të varrit të të dashurës, por as atje nuk mundi të gjejë paqe shpirtërore, përfundimisht duke mbyllur jetën në San Paolo në vitin 1901.

Zef Serembe është një poet i frymëzuar spontan, që lëvroi lirikën në tema të ndryshme, duke krijuar poezi atdhetare, filozofike, shoqërore dhe të dashurisë. Lirikët e tij atdhetare shpërfaqin dëshirën e zjarrtë për luftë kundër pushtuesve osmanë, ku poezi të tilla si “Vrull” dhe “Dora d’Istrias” i thirrin shqiptarët të qëndrojnë të bashkuar për të luftuar për lirinë.

Lirika filozofike dhe shoqërore e Serembes, përveçse përshkruan një individ të lidhur me dhembjen e pafundme të jetës, tregon gjithashtu një individ të shqetësuar për padrejtësitë shoqërore dhe të dëshpëruar nga pasiviteti i shoqërisë. Poeti është një figurë që përballet me jetën në vetmi, ku kërkon një kuptim të humbur dhe ku shpesh herë shfaqet si një hero i vetmuar dhe i zhgënjyer.

Përveç kësaj, veprat e tij janë një pasuri e madhe e letërsisë arbëreshe. Krijimet e tij u botuan pas vdekjes, duke përfshirë veprat si “Poesie italiane e canti originali tradotti dall’albanese” (Poezi italisht dhe këngë origjinale të përkthyera nga shqipja), “Sonetti vari” dhe “Il reduce soldato”, të cilat mbartin një frymë të pasur artistike dhe njohuri të thella për natyrën e shpirtit njerëzor. Pavarësisht humbjes së disa dorëshkrimeve të tij, Zef Serembe mbetet një ndër poetët më të rëndësishëm të lëvizjes kulturore arbëreshe, që e solli lirinë e shpirtit të tij dhe të atdheut përmes fjalës./UBTNews/

Continue Reading

Kulturë

Durrësi rindez dritat e artit – Rikonstruktohet Galeria “Nikolet Vasia”

Published

on

Në zemër të Durrësit, aty ku arti dhe historia ndërthuren në një simfoni ngjyrash e formash, Galeria e Artit Pamor “Nikolet Vasia” ka rilindur përmes një rikonstruksioni të plotë. Ky investim jo vetëm që ka përmirësuar infrastrukturën teknike dhe funksionale të galerisë, por ka sjellë edhe një rigjallërim estetik, duke i dhuruar qytetit një hapësirë ekspozuese dinjitoze dhe të denjë për artin bashkëkohor.

Për dekada me radhë, kjo galeri ka shërbyer si një dritare ku artistët durrsakë dhe të huaj kanë pasqyruar vizionet e tyre, por vitet kishin lënë gjurmët e tyre, duke u reflektuar në probleme si lagështia, ndriçimi i pamjaftueshëm dhe organizimi i brendshëm i hapësirave. Ndërhyrjet e fundit, që përfshinë suvatimin, hidroizolimin e tarracës, sistemin e ri elektrik, aspirimin dhe kondicionimin, e kanë shndërruar këtë galeri në një mjedis modern dhe funksional, ku arti mund të marrë frymë lirshëm.

Së shpejti, dyert e galerisë do të hapen sërish për publikun, duke mirëpritur ekspozita, evente dhe aktivitete të shumta kulturore. Për komunitetin artistik të Durrësit, ky rikonstruksion nuk është thjesht një investim në mure dhe drita, por një angazhim për të ruajtur dhe promovuar shpirtin e krijimtarisë, duke e kthyer galerinë në një pikë referimi për artin pamor në Shqipëri./UBTNews/

Continue Reading

Të kërkuara