Lajmet

Uji dhe Gjinia” – Shtytës i Zhvillimit të Qëndrueshëm

Published

3 weeks ago

March 22, 2026

UBTNews

Shkruan: Prof. Dr. sc. Hazir S. Çadraku

“Dita Botërore e Ujit” shënohet në nivel global çdo 22 mars, tani e 33 vjet, nën kujdesin e Kombeve të Bashkuara. Në Republikën e Kosovës, Dita Botërore e Ujit ka filluar të shënohet pas vitit 1999.

Uji si një nga komponentët kyçë të mjedisit dhe një nga burimet jetike për njeriun dhe biodiversitetin në përgjithësi, kërkon një sjellje miqësore nga njeriu, sot dhe në të ardhmen dhe kjo në raport me ruajtjen, mbrojtjen, menaxhimin dhe shfrytëzimin racional të burimeve hidrike të bazuar në konceptin e menaxhimit të integruar.

Shtimi demografik, rritja e standardit jetësor, kërkesa për më shumë ujë si në cilësi po ashtu edhe në sasi, kërkesa për më shumë njësi banesore, infrastrukturë përcjellëse (ujësjellës, rrjetë grumbullimi të ujërave të ndotura, trajtimit të tyre, rrugë për trafik/transport, etj.), ulja e nivelit të ujërave nëntokësore, shpërndarja e pabarabartë e burimeve hidrike në kohë dhe hapësirë, ndryshimet klimatike e faktorë të tjerë, janë bërë shkak i mungesës së ujit, përkeqësimit të cilësisë së tij, ndryshimit të regjimit, qasjes së pabarabartë në ujë dhe në përgjithësi në luhatjen e zhvillimit të qëndrueshëm si në nivel lokal, rajonal dhe global.

Për problemet e theksuara më lart, në vitin 1977, në Konferencën e Kombeve të Bashkuara të mbajtur në Rio de la Plata (Argjentinë) u formuluan rekomandimet e para të rëndësishme mbi problemet e lidhura me ujin dhe pasuritë ujore. Në vitin 1972 në Stokholm (Suedi) u mbajt Konferenca e parë për Mjedisin Njerëzor, ndërsa 20 vite më vonë, në vitin 1992 në Rio de Janeiro (Brazil) u mbajt Konferenca e Kombeve të Bashkuara për Mjedis dhe Zhvillim, e njohur si “Samiti i Tokës”. Qëllimi këtyre konferencave ishte që, përmes një gjithëpërfshirjeje globale, të bëhen përpjekje për zbutjen e ndikimeve, qoftë nga veprimtaria antopogjene, qoftë ajo natyrore (ndryshimet klimatike) që po përjeton mjedisi/pasuritë natyrore.

Kështu, “Samiti i Tokës” kishte objektiv hartimin e një agjende dhe plani të gjerë për veprim në nivel ndërkombëtar lidhur me çështjet dhe problematikat mjedisore gjë e cila do të ndihmonte koordinimin, bashkëpunimin dhe tejkalimin e sfidave si dhe zhvillimin e politikave për shekullin 20. Një e arritur kryesore e këtij samiti ishte Agjenda 21, një program veprimi që thërret për strategji dhe investime për të ardhmen, për një zhvillim të qëndrueshëm në shekullin 21. Agjenda 21 thekson nevojën për metoda të reja në edukim, arsim, në mënyrën e sjelljes ndaj mjedisit, ruajtjen e pasurive natyrore, pjesëmarrjen në të gjitha zhvillimet që lidhen me mjedisin, me qëllim të arritjes së një zhvillimi socio-ekomomik të qëndrueshëm.

Nisur nga rëndësia që ka mjedisi dhe vet burimet hidrike (ujore), Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara, me rezolutën e 22 shkurtit 1993, vendosi që 22 marsi të vendoset në kalendarin e festave mjedisore me emërtimin “Dita Botërore e Ujit”. Kështu, që nga viti 1993 për çdo vit anembanë globit shënohet 22 marsi si “Dita Botërore e Ujit”, e cila synon që të tërheqë vëmendjen mbi problemet që lidhen me të ujin dhe pasuritë ujore.

Ajo që e karakterizon shënimin e kësaj dite është tema e veçantë, e cila përcaktohet për çdo vit. Për shembull, në vitin 1995 u Dita Botërore e Ujit u shënua me temën “Gratë dhe Uji”,…, në vitin 2024 “Uji dhe fatkeqësitë”,…, në vitin 2024 “Shfrytëzimi i ujit për paqe,” në vitin 2025 “Ruajtja e akullnajave”, ndërsa për këtë vit është caktuar tema “Uji dhe gjinia”.

Historia

22 Marsi, si Dita Botërore e Ujit në nivel global shënohet tani e 33 vite më parë nën kujdesin e Kombeve të Bashkuara. Në Republikën e Kosovës, Dita Botërore e Ujit ka filluar të shënohet pas vitit 1999. Shënimi i kësaj dite në shkallë vendi, nga institucione publike administrative, institucione akademike/universitare, institucione të tjera edukativo-arsimore, shoqëria civile, etj., ka për qëllim dhe synon të përçojë porosi që lidhen me miradministrimin, menaxhimin, shfrytëzimin, barazinë, pjesëmarrjen, sjelljen, kulturën, ndërgjegjësimin, etj., që duhet ta kemi në raport me pasuritë natyrore e në veçanti me burimet hidrike.

Duke qenë se jeta, aktivitetet dhe veprimtaria jonë është e lidhur ngushtë me ujin, një pamjaftueshmëri e tij lehtësisht çon në varfëri, përkeqësim të shëndetit, higjienë jo të mirë dhe paqëndrueshmëri sociale – ekonomike në përgjithësi. Sot, në shumë raporte, dokumente strategjike, plane veprimi e publikime shkencore, raportohet se në shumë vende të botës ka probleme me sigurimin e ujit të pijshëm, si në kuptimin sasior po ashtu edhe cilësor.

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (WHO), pavarësisht përparimeve që nga viti 2015, 1 në 4 njerëz – ose 2.1 miliardë njerëz në nivel global – ende nuk kanë qasje në ujë të pijshëm të menaxhuar në mënyrë të sigurt, përfshirë 106 milionë që pinë ujë direkt nga burime sipërfaqësore të patrajtuara.

“United Nations Women, United Nations Department of Economic and Social Affairs , Pamje e Përgjithshme Gjinore 2025: Përshpejtimi i Progresit në Barazinë Gjinore, Kombet e Bashkuara, Nju Jork, 2025”, raporton se më shumë se një miliard gra ende nuk kanë qasje në shërbime të ujit të pijshëm të menaxhuara në mënyrë të sigurt dhe rreth 1.8 miliard njerëz jetojnë në familje që mbështeten në burime uji të vendosura jashtë shtëpisë, një barrë që mbahet kryesisht nga gratë. Mungesa e qasjes në ujë në veçanti për gjininë femërore (vajza dhe gra) do të thotë përkeqësim i standardit jetësor, rrezik për sigurinë dhe probleme shëndetësore, sepse në shumicën e familjeve vajzat dhe gratë kanë rolin kryesor në mirëmbajtjen e familjes (larje, gatim, higjienë, etj.). Prandaj, përfshirja e vajzave dhe grave në çdo proces të hartimit të akteve juridike, dokumenteve strategjike, planeve të veprimit e deri në qeverisje dhe vendimmarrje pa dyshim që do të ndikonte në kujdesin ndaj ujit dhe në arritjen e përmbushjes së objektivave të zhvillimit të qëndrueshëm/Agjendës 2030 të OKB-së për zhvillim të qëndrueshme e cila është miratuara nga vendi ynë në vitin 2018.

(Shënim: Dikur në vitin 1964 dhe pamja në vitin 2023)

Uji dhe Gjinia. Gjinia është një shtytës i cili ka një rol thelbësor në zhvillimin e qëndrueshëm dhe në përmbushjen e agjendës 2030 të OKB-së për zhvillimin e qëndrueshëm. Kombet e Bashkuara theksojnë se integrimi sistematik i konsideratave gjinore në politikat e ujit përmirësojnë cilësinë e shërbimit, optimizojnë investimet dhe forcojnë qëndrueshmërinë e komunitetit ndaj ndryshimeve klimatike dhe krizave të ujit.

Praktika ka treguar se meshkujt (djem e burra) më tepër janë të fokusuar në gjetjen e ujit, sigurimin e infrastrukturës shërbyese dhe më pak të lidhur me përdorimin e ujit në krahasim me femrat (vajza e gra). Femrat praktikisht kanë një lidhje më të ngushtë me ujin, sepse ato e përdorin ujin për shumë destinime (ujë të pijshëm, ujë për gatim-zierje, larje, higjienë, ujitje, etj.). Prandaj, kujdesi i tyre ndaj ujit ndihmon shumë në ruajtjen e ujit dhe përkrah arritjen e objektivave të zhvillimit të qëndrueshme.

Raportohet se në shumë kultura, femrat janë përgjegjëse për sigurimin e ujit. Ato në shumë raste bëjnë rrugë relativisht të gjata për të siguruar ujë për nevojat familjare, etj., dhe kjo gjë është e mundimshme nga njëra anë rruga vajtje-ardhje që ato duhet bërë dhe, nga ana tjetër, ngarkesa e ujit që duhet bartur deri në shtëpi.

Sipas të dhënave të raportuara nga Kombet e Bashkuara, gratë dhe vajzat së bashku shpenzojnë afërsisht 250 milionë orë çdo ditë duke mbledhur ujë në vendet me shërbime të pamjaftueshme të furnizimit me ujë, më shumë se trefishi i kohës së harxhuar nga burrat dhe djemtë. Barra/ngarkesa/ që gratë dhe vajzat bartin për t’i siguruar ujë familjes në shumë raste manifestohet me probleme shëndetësore dhe kufizime të tjera. Mungesa e ujit në ambientet e brendshme shtëpiake apo në distanca të afërta manifestohet me shumë probleme si: pamjaftueshmëri në të ushqyer, përgatitje të ushqimeve, larje, higjienë, etj., si dhe kufizime të tjera emancipuese për vajzat dhe gratë.

Në përgjithësi, mungesa e ujit do të thotë pasiguri, rrezik dhe joqëndrueshmëri sociale dhe ekonomike. Duke qenë se gjinia vajzat dhe gratë kanë kërkesa më specifike higjienike, kërkohet të kenë hapësira të ndara sipas gjinisë, në mënyrë që ato mos të ndihen apo të jenë të cenuara.

Uji me bollëk dhe qasja në produkte sanitare higjienike është e domosdoshme sidomos për gratë dhe vajzat, sepse higjiena ka të bëjë me sigurinë personale. Fatmirësisht në vendin tonë qasja në ujë të pijshëm dhe ujë sanitar është relativisht e mirë dhe konsiderohet me bollëk, në krahasim me të dhënat e raportuar në raportet të OKB-së, etj., ku theksohet se në shumë vende të botës, vajzat dhe gratë bëjnë rrugë në distanca relativisht të gjata për ta siguruar ujin për nevojat e tyre familjare dhe shpeshherë gratë janë përgjegjëse për këtë punë, gjë e cila rëndon dhe kufizon deri në një shkallë emancipimin e femrës në ato vende apo rajone.

Qasja në ujë është një e drejtë bazike e njeriut, ndërsa menaxhimi i ujërave bazohet në tre parime themelore: barazi (qëndrueshmëri sociale), efikasitet (qëndrueshmëri ekonomike) dhe qëndrueshmëri mjedisore. Pra, qasja në ujë të pijshëm cilësor dhe të mjaftueshëm, si dhe grumbullimi dhe trajtimi i ujërave të ndotura përbëjnë një të drejtë themelore që ndërlidhet me të drejtën për dinjitet, shëndet dhe barazi. Standardi jetësor varet shumë nga sasia dhe cilësia e ujit që e kemi në dispozicion, e në veçanti për femrat, sepse ato kanë kërkesa më specifike në lidhje me përdorimin e ujit. Qasja në ujë dhe kanalizim është edhe një tregues (indikator) i cili mat shkallën e zhvillimit të një vendi, rajoni apo më gjerë (Lista Kombëtare e Treguesve Mjedisorë, https://www.ammk-rks.net/al/sistemi-informativ-mjedisor).

Qasja e duhur e vajzave dhe grave në ujë luan rol kyç në formësimin e të ardhmes së ujit dhe shëndetit, jo vetëm nga këndvështrimi i ruajtjes së ujit por edhe në rritjen e sigurisë së përgjithshme publike. Në këtë aspekt, si lokalisht po ashtu edhe globalisht, ka nevojë për një qasje më ndryshe e cila do të bazohej në të drejtën për gjithëpërfshirje ku zëri i vajzave dhe grave, shoqatave, etj., që ato përfaqësojnë, do të konsiderohej nga vendimmarrjet drejt zgjidhjes së krizës së ujit. Sipas UN Eenvironment Programme-DHI Centre on Water and Environment, rezulton se në vitin 2023, rreth 15 % e vendeve ende nuk kishin mekanizma për të siguruar pjesëmarrje efektive të grave, barazi në vendimmarrje dhe role teknike në menaxhimin e burimeve ujore. Prandaj, qasja e barabartë në ujë, investimi në emancipim, ndërgjegjësim, përfshirja e vajzave dhe grave në gjitha nivelet e planifikimit dhe vendimmarrjes pa dyshim që rrit sigurinë për të ardhmen e ujit, standardit jetësor, barazinë gjinore dhe, si përfundim, nga kjo gjithëpërfshirje kemi përfitime të gjithë.

(Shënim: Furnizimi me ujë të pijshëm, pamja në vitin 2023 dhe 2021, aktualisht vazhdon në disa fshatra e zona në vendin tonë)

Qasja në informata dhe pjesëmarrja. Aktualisht mbetet sfidë qasja në informata, pjesëmarrja dhe pabarazia në lidhje me planifikimin, menaxhimin, shfrytëzimin e ujit dhe mjedisit në përgjithësi. Edhe pse vajzat dhe gratë, kanë rolin qendror në menaxhimin e përditshëm të ujit në familjet tona, ato ende mbeten të papërfaqësuara mjaftueshëm në institucionet politikëbërëse, planifikuese, miradministruese dhe menaxhuese të infrastrukturës së shërbimeve me ujë dhe të burimeve ujore.

Një situatë e tillë e mungesës së informatës dhe përfshirjes joadekuate të gruas në planifikim dhe vendimmarrje, etj., ndikon drejtpërdrejt në qëndrueshmërinë e politikave, dokumenteve strategjike, planeve të veprimit dhe infrastrukturës për ofrimin e shërbimeve me ujë dhe grumbullimin e ujërave të ndotura.

Megjithatë, në kuadrin ligjor i cili rregullon dhe mbulon çështjet që kanë të bëjnë me fushën e mjedisit janë përcaktuar dispozita ligjore (nene, paragrafe e nënparagrafe), të cilat kanë rregulluar komponentët si: qasja në informata, pjesëmarrja e publikut në vendimmarrje, etj. Kështu, psh. Ligji Për Ujërat e Kosovës, në nenin 3, “Qasja në informata”, ka rregulluar çështjet që kanë të bëjnë me: qasjen në informata që lidhen me ujërat, pjesëmarrjen e publikut në procesin e vendimmarrjes që ka të bëjë me menaxhimin e ujërave, etj. Në paragrafin 1 të nenit 33 ka përcaktuar pjesëmarrjen e opinionit në hartimin e planit për menaxhimin e pellgjeve lumore, si dhe në paragrafet e Nenit 84, ka normuar diskutimin publik para finalizimit të dokumenteve strategjike dhe planeve të menaxhimit për ujëra.

Pra, nga pikëpamja e rregullimit juridik ka një progres në këtë drejtim, por sfidues duke të jetë përfaqësimi më i madh i gjinisë femërore në pozita të politikëbërjes, planifikimit dhe vendimmarrëse në sektorin e ujërave. Pra, vetë tema “Uji dhe Gjinia”, e cila është përcaktuar për të shënuar Ditën Botërore të Ujit për vitin 2026, si dhe dispozitat ligjore në ligjet e fushës së mjedisit, konkretisht të ligjit të ujërave, tregon për rolin dhe rëndësinë që kanë vajzat dhe gratë në qëndrueshmërinë e burimeve ujore dhe në përballjen me krizën ujit.

Përfundimisht, “Uji dhe Gjinia” janë dy nga shtytësit kryesorë për një zhvillim të qëndrueshëm për të ardhmen. Pabarazia gjinore (meshkuj e femra) në sektorin e ujit në proces e sipër do të ketë efekte negative drejt arritjes së objektivave të zhvillimit të qëndrueshëm / Agjenda 2030/. Përballimi me “Krizën e Ujit“ do të jetë më i vështirë pa pjesëmarrjen dhe gjithëpërfshirjen e grave dhe vajzave në të gjithë mekanizmat institucionalë dhe e shoqërisë civile.

Integrimi i mendimeve, propozimeve dhe zgjidhjeve që vijnë nga zëri i gjinisë femërore është i domosdoshëm të merret në konsideratë, në mënyrë sistematike për avancuar sektorin e ujit. Pjesëmarrja dhe përfshirja e grave në miradministrimin /qeverisjen e ujërave dhe në një komunikim të përhershëm me banorët (komunitetin) pa dyshim do të ndikonte ndjeshëm në kursimin, ruajtjen, mbrojtjen, në siguri dhe në shëndetin e përgjithshëm publik.

“22 Marsi – Dita Botërore e Ujërave” bën thirrje të gjithë politikëbërjes-institucioneve në të gjitha nivelet dhe shoqërisë civile vendore e ndërkombëtare se objektivat për një zhvillim të qëndrueshme të sektorit të ujit do të arrihen atëherë kur ka barazi gjinore, pjesëmarrje të barabartë dhe kur veprimet tona koordinohen dhe veprojnë së bashku për të bërë ndryshime në sektorin e ujit, në një kohë kur po përballemi me rritje të kërkesës për ujë çdo ditë e më shumë, me “krizë uji”, ndryshime klimatike dhe faktorë të tjerë njerëzorë dhe natyrorë.

Si rekomandime për arritjen e qëllimeve përfundimtare do të ishin: sigurimi i një partneriteti midis gjinive dhe të gjitha palëve të interesit në sektorin e ujit, përfshirja e të gjithëve dhe nxitja e demokracisë në këtë sektor, promovimi dhe sigurimi i barazisë gjinore-sociale nëpërmjet qeverisjes dhe menaxhimit me pjesëmarrje të barabartë, transparente dhe pa rrezikuar qëndrueshmërinë për brezat e ardhshëm dhe ekosistemeve ujore në përgjithësi dhe qasja e planifikimit dhe menaxhimit nga poshtë lartë ose qasja në bazë.

(Autori është ekspert dhe profesor në UBT)

Lajmet

UBT: Shkencë dhe teknologji për një jetë më të mirë

Published

3 hours ago

April 11, 2026

UBTNews

Programi i studimit në Shkencat e Ushqimit dhe Bioteknologji në UBT përfaqëson një platformë elitare arsimore, e cila është projektuar në përputhje të plotë me misionin institucional për të kultivuar liderë dinamikë dhe inovatorë në mjedisin akademik të shekullit të 21-të.

Ky program është i përkushtuar ndaj avancimit të njohurive dhe ekspertizës përmes një qasjeje shumëdisiplinore, duke i përgatitur studentët për të adresuar sfidat komplekse të industrisë ushqimore globale, shëndetit publik dhe sistemeve të qëndrueshme të ushqyerjes.

Përmes një kurrikule bashkëkohore, e cila është e krahasueshme me programet më të mira në Bashkimin Evropian dhe SHBA, UBT garanton një arsimim cilësor ku puna laboratorike, kërkimi shkencor dhe bashkëpunimi i ngushtë me industrinë janë prioritetet kryesore.

Studentët përfitojnë mundësi të shumta për lëvizshmëri ndërkombëtare dhe ndërveprim me një staf akademik ndërdisiplinor, gjë që siguron një kuptim të thellë të të gjithë zinxhirit ushqimor.

Përtej aspektit akademike, ky program ofron një mjedis mbështetës që nxit rritjen intelektuale dhe profesionale. Përmes programeve të mentorimit, projekteve praktike dhe praktikave në industri, studentët pajisen me aftësitë e nevojshme për tu zhvilluar në një peizazh global që ndryshon me shpejtësi.

Një pikë e fortë e këtij drejtimi është vetëqeverisja me pjesëmarrje, ku studentët përfshihen aktivisht në proceset vendimmarrëse, duke krijuar një ndjenjë përgjegjësie të përbashkët dhe transparence.

Ky fokus në lidership dhe perspektivë globale u mundëson të diplomuarve të zotërojnë njohuri të avancuara në kiminë e ushqimit, mikrobiologjinë dhe bioteknologjinë, duke i bërë ata të aftë të krijojnë dhe ruajnë artikuj ushqimorë të sigurt dhe me cilësi të lartë.

Programi luan gjithashtu një rol transformues në komunitet dhe rajon, duke shërbyer si një urë lidhëse mes shkencës dhe nevojave praktike të popullatës.

Për të mbështetur zhvillimin e gjeneratave të reja, UBT ofron mundësi të shkëlqyera financiare, duke përfshirë një bursë prej 20% për tre vitet e studimit për studentët e rinj që regjistrohen në këtë fakultet.

Përmes projekteve kërkimore të fokusuara në sfidat specifike rajonale, si praktikat e qëndrueshme bujqësore dhe siguria ushqimore, UBT kontribuon direkt në zhvillimin strategjik dhe ekonomik të Kosovës. Duke i pajisur studentët me kompetenca për të zgjidhur probleme komplekse dhe duke i nxitur ata drejt mësimit të vazhdueshëm, ky program siguron që çdo i diplomuar të jetë një agjent i ndryshimit pozitiv, i aftë për të udhëhequr me integritet dhe vizion në tregun ndërkombëtar të punës.

Aplikimet e hershme kanë filluar, këtu gjeni linkun për me shumë informata.

Kujtesë

DITARI: Çfarë lajmesh kemi lexuar në çdo 11 prill, në vitet nëntëdhjetë

Published

5 hours ago

April 11, 2026

UBTNews

11 prill 1994

Lajm i plotë:

NATO shënoi përmbushjen e vendosmërisë amerikane për veprim konkret kundër serbëve

Lajmi i parë që mbrëmë dhe sot u transmetua në masmediumet gjermane është bombardimi i objektivave ushtarake serbe në periferi të Gorazhdës nga ana e aeroplanëve bombardues amerikanë. Sulmi i aeroplanëve amerikanë u bë me pëlqimin e sekretarit të përgjithshëm të OKB-së, Butros Gali, i cili të shtunën deklaroi se duhet të përdoren të gjitha mjetet për t’i detyruar serbët që të ndalin pushtimet.

Sot TV Gjerman e dha me storie filmike procesin e bombardimit mbi objektivat ushtarake serbe, ku më së paku u shkatërruan dy tanke serbe. Si rezultat i këtij aksioni serbët u detyruan të ndërprejnë sulmet mbi popullsinë boshnjake të Gorazhdes.

Sulmin kundër serbëve e përshëndeti presidenti amerikan, Bill Klinton. Ai theksoi se ky aksion i NATO-s shënoi përmbushjen e vendosmërisë amerikane për të vepruar konkretisht kundër serbëve. Ai tërhoqi vërejtjen se në rast se serbët nuk ndalen, ata përsëri do të ndeshen me kundërgoditje të ngjashme nga NATO-ja.

Emërues i përbashkët i komentatorëve gjermanë të cilët mbrëmë paraqitën pikëpamjet e tyre qoftë nga Uashingtoni, Brukseli apo Boni, është se fillimi i veprimit të NATO-s përmes hedhjes së bombave kundër serbëve shënon hapin e parë që dëshmon se NATO-ja është e vendosur të veprojë edhe herave të tjera në mënyrë të ngjashme kundër agresorit serb. Edhe pse aksioni i NATO-s, i cili u ekzekutua përmes aeroplanëve luftarakë amerikanë, u vlerësua si veprim i vonuar, përkatësisht në momentin e fundit, kundër agresorit serb, me shpresë se ky rast nuk do të jetë i fundit.

Përderisa në Perëndim ky aksion i NATO-s kundër serbëve u mirëprit, ndërkaq në Moskë presidenti rus, i cili është përgatitur për udhëtim në Madrid, deklaroi se proteston ashpër kundër aksionit amerikan mbi serbët. Jelcini ishte i prekur sidomos pse SHBA-të para se të intervenonin në objektivat ushtarake serbe nuk janë konsultuar me Rusinë, prandaj, theksoi ai, ka biseduar për këtë me presidentin amerikan dhe ka kërkuar që për aksionet e ngjashme në ish-Jugosllavi Rusia të konsultohet paraprakisht.

Lajme të tjera:

Kryetari i Turqisë: Do ta përkrahim Kosovën e Shqipërinë në rast të agresionit serb

Demaçi prezentoi çështjen e Kosovës në një tubim ndërkombëtar në Veneci

Terroristët grekë vranë dy e plagosën tre ushtarë shqiptarë

Gjatë marsit në komunën e Gjilanit policia serbe bastisi 40 familje

Stërvitje të forcave serbe në Landovicë të Prizrenit

Në fshatrat e Opojës së Dragashit policia ndjek aktivistët

Represioni në Kosovë

Kryqi i Kuq i Suedisë: Të mos kthehen refugjatët shqiptarë

Në demonstratën e boshnjakëve në Bon morën pjesë edhe shqiptarë nga Kosova

Sanie Matoshi fituese e festivalit “Kosovarja këndon ’93-94”

Grupi folklorik dhe Dega e LDK-së në Nju-Jork dhanë 5.060 dollarë për Fondin e Kosovës

Ekstremisti serb Sheshel në Kosovë

Lajm i plotë:

Policët malazias vranë kolegun e tyre duke menduar se po shtijnë në një shqiptar

Gazeta serbe “Veçernje novosti” ka njoftuar ditëve të fundit për një proces gjyqësor në Podgoricë, në të cilin dy policë malazias, Velizar Darmanoviqi (34) dhe Predrag Vuçiniqi (22) u liruan nga akuza për vrasjen e kolegut të tyre Miodrag Rackoviq më 15 mars të vitit 1992 në Sukobinë të Ulqinit.

Siç njoftonte kjo gazetë në numrin e së shtunës “vrasja kishte ndodhur afër mesnatës më 15 mars 1992 në kufirin jugosllavo-shqiptar, ku patrulla e ministrisë së punëve të brendshme të Ulqinit ishte nisur për të arrestuar një qytetar shqiptar, i cili duhej të sillte material propagandistik në Jugosllavi. Patrulla ishte ndarë në dy grupe dhe kur këto ishin takuar në terr në një çufrrajë – kishin shtënë me armë në njëra-tjetrën, duke menduar se në anën tjetër është armiku nga Shqipëria”, ku u vra polici Miodrag Rackoviq.

11 prill 1995

Lajmet kryesore:

Kryetari Rugova arriti në Tiranë

Unioni Evropian intensifikon përpjekjet kundër keqësimit të mëtejshëm të gjendjes në Kosovë

David Atkinsonit nuk iu dha viza për të vizituar Kosovën

Mbledhje me udhëheqësit e nëngedëve të LDK-së në Skënderaj

Adem Demaçi: Kemi nevojë për një organizim më të mirë

Shqipëria respekton sanksionet

Një delegacioni i Pax Christit nga Holanda u takua me përfaqësuesit e FR të LDK-së

Gazeta “Nju-Jork Tajms” për situatën aktuale në Kosovë

Frika e një lufte të zgjeruar në Ballkan

Vazhdon procesi i montuar në Pejë

Lajm i plotë:

Në Bllacë të Suharekës humbën jetën dy fëmijë

Dje, rreth orës 16:30 minuta në lagjen “Zekolli” të fshatit Bllacë të Suharekës ndodhi një tragjedi e rëndë, me ç’rast humbën jetën Nexhat Abdyl Zekolli (1985) dhe Shpend Mehmet Zekolli (1986), njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Suharekë.

Të dy fëmijët, duke u kthyer nga shkolla shkuan për t’u larë në vendin e quajtur “Lugu i botës”, ku Milaim Zekolli me ekskavator kishte hapur një pus për ujë.

Edhe pse Nexhati u nxor i gjallë nga uji i ftohtë, ai vdiq rrugës për në ambulancën e Suharekës, ndërsa të gjitha përpjekjet e fshatarëve për ta shpëtuar Shpendin ishin të kota.

Lajme të tjera:

Dhuna e përditshme në Kosovë

Policia serbe arrestoi dy dezertorë nga ish-ushtria jugosllave

Policia në Gjilan ndërpreu një ndeshje futbolli dhe burgosi Shemsedin Mustafën

Policia ndërhyri sërish në SHMT ” Marin Beçikemi” në Vushtrri

Policia rrahu arsimtarin Man Veliqi

Policia serbe sërish plaçkiti mall në tregun e plaçkave në Prishtinë

Po vazhdon xhirimi i filmit artistik të Ekrem Kryeziut

Persona të shumtë u arrestuan nën pretekst të dhënies e marrjes së ryshfetit

Kërkohet Haxhi Bytyçi

11 prill 1997

Lajmet kryesore:

Konferencë për gazetarë e kryetarit të Republikës së Kosovës, dr. Ibrahim Rugova

Në Durrës arritën dy anije ushtarake italiane

Parlamenti turk mbështet dërgimin e trupave në Shqipëri

Danimarka e gatshme të marrë pjesë në misionin ushtarak shumëkombësh në Shqipëri

Parlamenti gjerman mbështet misionin e forcave shumëkombëshe në Shqipëri

OSBE‑ja rithekson rëndësinë e mbledhjes së armëve në Shqipëri

Nikollas Hill e Majkëll Mekllellen vizituan Universitetin e Prishtinës

Reagimet e shtypit serb pas tryezës së Nju Jorkut

Kryeministri maqedonas u takua me kancelarin gjerman

Presione në Kaçanik kundër pronarëve të ndërmarrjeve e dyqaneve

Për armëmbajtje u dënua me një vit burg

Dhuna e përditshme në Kosovë

Lajm i plotë:

Dje në Baicë të Gllogocit persona të panjohur vranë Ramiz Lekun

Dje, në orët e mëngjesit në fshatin Baicë, persona të panjohur me armë zjarri vranë Ramiz Ymer Lekun, punëtor në Kuvendin e instaluar komunal serb në Gllogoc, njofton KI i Degës së LDK-së në Gllogoc.

Bëhet e ditur se pas vrasjes së Ramiz Lekut, në afërsi të vendit të ngjarjes janë stacionuar forca të armatosura të policisë serbe, të cilat ishin të pajisura edhe me automjete, ndërsa me vete kishin edhe dy qenë nuhatës.

Gjatë ditës së djeshme pas vrasjes së Ramiz Lekut, forca të shtuara të policisë serbe u stacionuan edhe nëpër rrugë e udhëkryqe të qytezës së Gllogocit.

Ndërkaq, dje rreth orës 11:00, policia serbe bllokoi lagjen e Lekajve në Baicë dhe arrestoi Feriz Lekun (47) dhe Jetmir Lekun (21), të cilët nga dita e djeshme ende po mbahen në arrest.

Të përkujtojmë se më 29 qershor të vitit 1994, nga persona po ashtu ende të paidentifikuar, qe vrarë edhe babai i Ramizit, Ymer Leku.

Në përpjekje për të futur pasiguri e përçarje në mesin e shqiptarëve, shtypi serb njoftoi dje menjëherë se kinse vrasës të Lekut janë pjesëtarët e të së ashtuquajturës UÇK. Mediumet serbe kanë vepruar kështu edhe në dy raste të tjera, lidhur me vrasjen e Xunë Durmishit nga Rakinica e Skënderajt dhe të Isuf Halitajt e Fehmi Hazirajt të vrarë më 25 mars në fshatin Siçevë të Klinës. Mirëpo, pohimet për kolaboracionizëm, i kanë hdehur poshtë me shkrim dhjetëra shqiptarë të fshatrave prej nga ishin viktimat.

11 prill 1998

Edicioni i parë (15:00)

Lajm i plotë:

Në rrugën kryesore të Prishtinës edhe sot defiluan në mënyrë të qetë mijëra qytetarë

Dhjetëra mijëra qytetarë shqiptarë të të gjitha moshave e gjinive, bënë sot një sheti protestuese në qendër të Prishtinës, në rrugën “Nëna Tereze”. Protesta u mbajt me moton “Kosova burgu më i madh në botë”.

Qytetarët filluan të grumbulloheshin para orës 12,00, ndërsa në mesditë, e gjithë rruga “Nëna Tereze”, prej ndërtesës së Kuvendit të Kosovës e deri te shtëpia e vjetër e mallrave u bllokua nga numri i madh i pjesëmarrësve në këtë shëtitje.

Ndryshe nga dita e djeshme, protestuesit sot nuk bartnin pankarta, nuk brohorisnin, por vetëm shetisnin të qetë, duke duartrokitur herë pas herësh.

Policia serbe në kohën sa zgjati kjo sheti e qytetarëve ndaloi qarkullimin e automjeteve rrugës kryesore të kryeqendrës.

Gjatë ditës së sotme protestuesit iu përmbajtën me përpikëri thirrjes së Këshillit Organizativ të Protestave dhe në orën 12. 30 u shpërndanë të qetë.

Policia serbe edhe sot përcolli me vëmendje pjesëmarrësit e kësaj proteste, e cila u mbajt me moton: “Kosova burgu më i madh në botë”, por kësaj radhe nuk intervenoi.

Shetitje të ngjajshme dhe me moto të njëjtë u mbajtën edhe në të gjitha qendrat e Kosovës. Në rrugën kryesore të Prizrenit edhe pse binte një shi i imët, ishin prezentë disa dhjetëra mijëra qytetarë. Qytetarët bënë shetinë pa pankarta dhe pa brohoritje. Por, pasiqë numri i pjesëmarrësve ishte i madh, në “Shadërvan” u krijuan dy rreshta të mëdhenj qytearësh, që shëtisnin në radhë, kurse në rrugët tjera kishte qytetarë të shumtë. Ishte e dukshme prezenca e forcave policore.

Në Suharekë edhe sot, në mënyrë spontane qytetarët dolën në qendër të qytetit për të protestuar kundër dhunës serbe mbi popullin shqiptar të Kosovës. Protesta filloi në ora 12 dhe mbaroi në ora 12,30. Në protestë morën pjesë rreth 10. 000 qytetarë.

Në orët e para të mëngjesit e me pretekst të kontrollimit të automjeteve në komunikacion, policia ka përjashtuar nga qarkullimi në komunikacion një pjesë të madhe të autobusëve. Kjo ka ndikuar që një numër imjaft i madh i qytetarëve të mos mund të marrin pjesë në protestë.

Edhe sot forcat policore ishin prezente, por intervenime nuk pati, kështu që protesta përfundoi pa ekscese, njofton KI i Degës së LDK-së në Suharekë.

Pejë: Në qytet, në orën 12:00 pati shetitje të qytetarëve nëpër të gjitha rrugët që shpiejnë në qendër. Nga mëngjesi, në hyrje të qytetit ishin përqëndruar forca të mëdha të policisë serbe, të cilat i legjitimonin qytetarët.

Numri i qytetarëve që mori pjesë sot në shetitje nuk ishte aq i madh për shkak se ishte ditë me shi, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Pejë.

Gjilan: – Edhe sot, në Gjilan, në mënyrë masive, me dhjetëra mijëra qytearë iu përgjigjën ftesës së organizatorit për shëtitje të qetë e spontane.

Ashtu, siç ishte paraparë nga Këshilli Organizativ i Protestave, sikurse dje, edhe sot, më 11 prill, para orës 12, në komunën e Gjilanit, turma të mëdha qytetarësh ia mësynë qytetit, për t’i pushtuar trotuaret e tij. Sot, për shkak se ishte edhe ditë tregu, qyteti i Gjilanit ishte i bllokuar, kështu që edhe shetitja ishte e zgjatur për shkak se kordonet e policisë, nuk lejonin qytetarët të niseshin drejt qendrës dhe tregut, për të kryer shërbimet e tyre, njofton KI i Degës së LDK-së në Gjilan.

Mijëra qytetarë shetiten sot në mesditë edhe në Malishevë, Shtime, Han të Elezit e në Rahovec, ndonëse në shumicën e këtyre qendrave moti ishte me shi.

Lajm i plotë:

Raporti i dhunës në Skënderaj, 74 të vrarë në periudhën janar-mars 1998

Vrasje 74, plagosje 22, ndalim arbitrar 144, arrestim arbitrar 34, bisedë informative 52, torturë fizike 107, torturë psikike 686, dënim për vepër penale 2, dënim për kundërvajtje 5, marrje e pasaportës 5, të zhdukur 18, bastisje 65, kërcënim 423, marrje peng 110, tentim vrasje 572, fyerje 24, lëndime trupore 105, plaçkitje 76, ndërhyrje në institucionet humanitare 1, ndërhyrje në institucionet arsimore 5, ndërhyrje sociale 5, punëtorë në botën e jashtme 1, ndalim kthimi në atdhe 2, azilkërkues të kthyer 2, vizitë e policisë në shtëpi 36, goditje e shtëpive me armë të ndryshme 53, pengim për t’u varrosur në varrezat e veta 5. Gjithsej 2. 635 raste të shkeljeve, njofton “Bujku”.

Lajme të tjera:

Civilët serbë rrahën disa të rinj shqiptarë

Forcat serbe plaçkitën lagjen e Kastratëve në Turiçefc

Izet Ismaili: Popullin e Drenicës e kërcënon uria

Gllogoc: U morën në polici tre veprimtarë politikë dhe humanitarë

Ahmet Mustafa u lirua dje në gjendje të rëndë fizike

Policia serbe arrestoi shumë persona nga Hasi

Shpërthim i zjarreve në malet e Vushtrrisë e të Kaçanikut

Forca ushtarake u vendosën në aeroportin bujqësor të Dushanovës së Prizrenit

Serbët formojnë edhe një qendër propagandistike gazetare në Prishtinë

Pengohet qarkullimi i autobusëve nëpër Komoran

U lirua objekti i shkollës së mesme në Rahovec

Në shkollën e Janjevës zvarritet kthimi i nxënësve shqiptarë

Edicioni i dytë (19:30)

Lajmet kryesore:

Kryetari Rugova priti diplomatin rumun Jon Donka

Forca të mëdha ushtarake u stacionuan në zonën kufitare Kosovë-Shqipëri

Ushtria serbe provokon banorët e fshatrave të Gjilanit

Në rajonin e Hasit policia bastis familjet shqiptare

Në Mitrovicë dolën në shetitje proteste 20 000 vetë

Konferencë për Kosovën në Kaliforni

Në Mitrovicë u bastis një familje shqiptare

Marrje në biseda informative

Policët dhe civilët serbë keqtrajtojnë shqiptarët në Gjilan

Foto: Skenderaj

Vendi

Vdes ish-kongresisti Eliot Engel, zë i fuqishëm në mbështetje të Kosovës

Published

17 hours ago

April 10, 2026

UBTNews

Ish-kongresisti amerikan Eliot Engel ka vdekur në moshën 79-vjeçare, duke lënë pas një trashëgimi si një nga mbështetësit më të mëdhenj të Kosovës. Ai u largua nga Kongresi i Shteteve të Bashkuara në janar 2021, pas mbi 30 vjetësh shërbim.

Kryetarja e Kuvendit të Kosovës, Albulena Haxhiu, e cilësoi vdekjen e tij si humbje të një miku të dëshmuar dhe përkrahësi të palëkundur të lirisë dhe shtetësisë së Kosovës. Ajo theksoi se Engel, gjatë dekadave në Kongres, ishte në anën e drejtë të historisë – nga mbështetja për ndërhyrjen e NATO më 1999 kundër regjimit të Slobodan Milošević, deri te përkrahja për pavarësinë e Kosovës më 2008.

Edhe kongresisti Ritchie Torres e vlerësoi Engelin si një zë të fortë për Kosovën dhe komunitetin shqiptar në kohë kur pak të tjerë i kushtonin vëmendje.

Engel, pjesë e Partisë Demokratike, përfaqësoi që nga viti 1989 një zonë të Bronksit në New York City me komunitet të madh shqiptar. Ai ishte ndër figurat kyçe në sigurimin e mbështetjes së Kongresit për njohjen e pavarësisë së Kosovës në vitin 2008.

Për kontributin e tij, Kosova ka emërtuar rrugë dhe autostradë me emrin e tij, si dhe ka lëshuar pullë postare me portretin e Engelit. Ndërkohë, qëndrimet e tij pro Kosovës e bënë figurë të diskutueshme në Serbi, e cila vazhdon të kundërshtojë pavarësinë e saj.

Gjatë një seance dëgjimore në vitin 2020, Engel kishte shprehur lidhjen e veçantë me rajonin, duke theksuar se asnjë vend në Ballkan nuk e kishte prekur më shumë se Kosova.

Ai hyri në Kongres në periudhën e shpërbërjes së dhunshme të Jugosllavisë dhe u angazhua në çështjet e rajonit përmes Komitetit për Punë të Jashtme, duke u bërë një nga njohësit më të mirë të Ballkanit në politikën amerikane.

Aktualitet

Kalon në parim ligji për sigurime shëndetësore dhe çmimet tavan

Published

17 hours ago

April 10, 2026

UBTNews

Në vazhdimin e seancës së dytë të jashtëzakonshme të pasdites, Kuvendi i Kosovës ka miratuar në parim projektligjin për sigurimin e detyrueshëm të kujdesit shëndetësor dhe atë për çmimet tavan.

Projektligji për sigurimet shëndetësore u miratua me 65 vota për, duke marrë mbështetje edhe nga një pjesë e opozitës, e cila e cilësoi atë si të domosdoshëm. Ky projektligj parasheh krijimin e një pakete bazike shëndetësore që do të përditësohet çdo vit, ndërsa kontributet do të jenë 3.5 për qind nga paga e të punësuarit dhe 3.5 për qind nga punëdhënësi, për financimin e fondit të sigurimit.

Megjithatë, u theksua se funksionalizimi i Sistemit Informativ Shëndetësor mbetet parakusht për zbatimin e tij, ndërkohë që digjitalizimi i këtij sistemi ende nuk është përmbyllur. Një ligj i ngjashëm ishte miratuar edhe në vitin 2014, por nuk kishte gjetur zbatim praktik. Ndërkaq, ky projektligj ishte rrëzuar nga Gjykata Kushtetuese në janar për shkak të miratimit jokushtetues. Shqyrtimi i dytë i tij pritet të bëhet më 23 prill.

Në të njëjtën seancë, Kuvendi miratoi në parim edhe projektligjin për çmimet tavan me 63 vota për, pa mbështetjen e opozitës. Sipas ministrit të Financave, Hekuran Murati, ligji synon mbrojtjen e qytetarëve dhe do të përdoret si masë e jashtëzakonshme në raste të destabilizimit të tregut, duke theksuar se nuk është kundër tregut të lirë, por kundër abuzimeve me çmimet.

Nga ana tjetër, deputetët opozitarë e kundërshtuan projektligjin, duke vlerësuar se ai rrezikon ndërhyrjen në tregun e lirë dhe i jep Qeverisë kompetenca të drejtpërdrejta për kontrollin e çmimeve. Ata ngritën shqetësime edhe për mënyrën e funksionimit të bordit të paraparë në projektligj, duke e cilësuar atë si jopavarur dhe me mungesë të metodologjisë së qartë për vendimmarrje.