Ekskluziviteti në Shën Stefan dhe Milloçer nuk ekziston më dhe ai tashmë është zëvendësuar me turizëm masiv ku plazhet janë “të lira”, tha për Radion Evropa e Lirë, Dragani, që është banor i kësaj zone.
“Dhe ata që ‘çliruan’ këto plazhe nuk i shfrytëzojnë ato. Më lejoni vetëm t’ua rikujtoj: ne, vendasit nuk jemi larë asnjëherë në plazhet që kanë qenë për pushuesit, këto plazhe për 40 vjet gjithmonë kanë qenë për pushuesit e hoteleve tona ekskluzive, ashtu siç sugjerojnë edhe emrat e tyre”, shtoi Dragani.
Pasi pronari i Adriatic Properties dhe operatori hotelier Aman Resorts njoftuan se gjatë kësaj sezone nuk do të hapin hotelet në Shën Stefan dhe Milloçer, hyrja në këto plazhe të hoteleve është e hapur. Plazhet nuk janë të rregulluara, nuk kanë çadra dhe në brendësi të hoteleve llixhat, restorantet, kafenetë dhe objektet e tjera shoqëruese janë mbyllur.
Këto janë plazhe ekskluzive në Rivierën e Budvës, që për dekada të tëra kanë qenë të destinuara vetëm për mysafirët e hoteleve, të cilët kanë paguar mijëra euro për një natë. Aty mund të pushonin edhe qytetarë të tjerë, por duhej që të paguanin çmime astronomike, ku karriget e plazhit dhe një çadër kushtonin 120 euro në ditë.
Hoteli në Shën Stefan pas renovimit më 2013.
Vendimit për të mbyllur hotelet i paraprin disa protesta në fillim të vitit nga banorët vendas, të cilët u mbështetën edhe nga qeverisja lokale e Budvës, komunë që udhëhiqet partia pro-serbe, Fronti Demokratik. Pas protestave u hoqën rrethojat e vendosura në hyrje të hoteleve dhe plazheve.
Ata kundërshtuan ndërtimet e reja brenda hotelit pranë Plazhit të Mbretëreshës, ku po investonte Adriatic Properties, dhe kërkuan që të ketë qasje të pakushtëzuar në plazhet e këtij hoteli.
Kjo kërkesë është përmendur si arsye nga Adriatic Properties për mbylljen e Shën Stefanit dhe Milloçerës, pasi, siç thanë nga kjo kompani, ata nuk mund të garantojnë qetësi dhe diskrecion për mysafirët e tyre, bazuar në ofertën e tyre turistike.
Presidenti i Malit të Zi, Millo Gjukanoviq tha se vetëm një qeveri absolutisht e papërgjegjshme ka bërë që pjesë e ofertës turistike të jetë edhe Plazhi i Mbretëreshës, gjë që sipas tij është e barabartë me tallje dhe që sipas tij, Mali i Zi të humbë një investitor.
“Ne besojmë, që e keni parë edhe në rrjetet sociale, se si duket pjesa kryesore e bregdetit në Plazhin e Mbretëreshës. Aty shiten birra dhe qebapë për një euro”, tha Gjukanoviq.
Aman Resorts dhe Adriatic Properties po shqyrtojnë mundësinë që të largohen nga Mali i Zi dhe dërgimi i çështjes në arbitrazh, ashtu siç e la të kuptohet presidenti Gjukanoviq, mund të nënkuptojë që nëse shteti e humb rastin, atëherë këta investitorë do të kërkonin dëmshpërblim të paktën 100 milionë euro.
Ditët e errëta të turizmit në Mal të Zi
“Kjo është një errësirë e re e Shën Stefanit, e treta në 30 vjetët e fundit”, tha për Radion Evropa e Lirë, dekani i Fakultetit të Biznesit dhe Turizmit në Budva, Rade Ratkoviq, teksa komentoi mbylljen e hoteleve dhe plazhet e parregulluara.
Ai theksoi se me hapjen e qytezës-hotel të Shën Stefanit më 1960 kishte nisur një epokë e re e zhvillimit të turizmit malazez, sepse hoteli i qytetit fitoi famë botërore dhe ishte pasardhës i hoteleve që sot njihen si hoteleve të konceptit Boutique– një vendpushim luksoz dhe çdo turisti i ofrohet privatësia dhe shërbim individual.
Milloçer, 21 qershor, 2021.
Ratkoviq shtoi se Shën Stefani ka operuar me fitim deri në vitin 1990, kur dhe pati mungesë të turistëve elitë, për shkak të luftërave dhe sanksioneve.
“Ajo ishte errësira e parë e Shën Stefanit dhe e dyta ishte kur u dha me qira një biznesmeni pronar i bankës së kursimeve, Jugoskandik, Jezdimir Vasileviq i cili shkatërroi kursimtarët në Mal të Zi dhe Serbi. Tani është muzgu i tretë, ku është trishtuese të shohësh të mbyllura hotele dhe plazhe që tani po duken si ‘pazar’”, tha Ratkoviq.
Çfarë thonë vendasit?
Shumica e vendasve nuk kanë pranuar të flasin publikisht nëse plazhet elitare duhet të jenë të destinuara vetëm për ata që kanë para. Siç thanë banorët, të cilët folën jozyrtarisht për REL-in, shumica e pronarëve të pronave kanë apartamente që i lëshojnë me qira, por kanë edhe interesa personale për qasjen të pakufizuar në plazhet e hoteleve.
Dragani beson se problemi mund të zgjidhet nëse turizmi udhëhiqet nga ata që e njohin këtë sektor. Ai po ashtu pyetet se pse vendasit hezitojnë që të flasin për këtë problem, por ai thotë se ky është sindromë i një vendi të vogël, ku të gjithë e njohin njëri-tjetrin.
“Ata mendojnë se do të hidhërohen me njëri-tjetrin. Ju e shihni se të gjithë janë të ndarë, të gjithë janë të lodhur nga grindjet dhe argumentet”, thotë ky banor lokal
Velko, i cili që 40 vjet punon në hotelin e Shën Stefanit, kujton se në Shën Stefan dhe Milloçer gjithmonë ka pasur rregulla, të cilat kanë siguruar një standard të lartë të turizmit. Por, ai beson se pas ndalimit të hyrjes në plazhe nga Adriatic Properites, është dashur të gjendej një kompromis ndërmjet ekskluzivitetit dhe kërkesave të disa qytetarëve.
“Vitin e kaluar, ne pamë se në këto plazhe kishte pak turistë dhe këtë vit, plazhi u mbush plot, nuk ja vlen. Prandaj, ne duhet të gjejmë modaliteti për ta rregulluar më mirë shfrytëzimin e asaj hapësire. Mendoj se është e lehtë sepse zgjidhje veçse ekzistojnë diku tjetër dhe ne thjesht duhet t’i aplikojmë ato. Por, normalisht, dikush duhet të qëndrojë prapa (këtyre vendimeve)”, thotë ai.
Çfarë thonë turistët?
Sandra nga Beogradi ka vendosur që pushimet e verës t’i kalojë në Budvë, por që kur ajo mori vesh që hyrja në Plazhin e Mbretëreshës në Milloçer ishte pa para, ajo vendosi që të vijë në këtë plazh së bashku me familjen e saj.
“Isha këtu edhe vitin e kaluar dhe karriget (e plazhit) ishin rreth 100 euro, në kohën kur në këtë shtet kishte shpërthyer pandemia e koronavirusit. shpresoj që hotelet do të hapen sërish dhe ky plazh sërish të jetë ekskluziv sepse Shën Stefani dhe Milloçeri me të vërtetë e meritojnë një gjë të tillë”, thotë ajo.
Për Ratkon nga Bosnjë e Hercegovina, hyrja falas në këtë plazh, është një lajm i mirë.
“Kur diçka është falas, atëherë ekskluziviteti humbet, por nga ana tjetër fiton popullariteti sepse një grup turistësh do të vijnë dhe sërish do të shpenzojnë para”, thotë ky turist.
Një çift i ri nga Ukraina, Elena dhe Aleksandari, për herë të tretë po qëndrojnë në Mal të Zi. Ata thonë se janë të befasuar që hyrja në plazhet e Milloçerit është falas.
“Është një gjë e mirë për ne sepse nuk duhet të paguajmë 100 euro, por gjithashtu do të thotë se kjo hapësirë e vogël mbushet me njerëz. Sipas mendimit tim, në një plazh mund të jetë hyrja falas, ndërkaq plazhet e tjera mund të kenë çmime të larta dhe gjithçka do të jetë mirë”, thotë Elena.
Plazha e Mbretëreshës (majtas 2019, djathtas 28 qershor, 2021).
“Pajtohem me bashkëshorten time. Por, nuk më pëlqen që në këtë zonë është ndërtuar kaq shumë gjatë pesë vjetëve të fundit që ne kemi vizituar këtë vend. Nëse vazhdon kështu, kjo perlë do të humbë”, shton Aleksandari.
Pasojat për këtë destinacion turistik
Që prej se është hapur, Shën Stefanin dhe Milloçerin e kanë vizituar presidentë, e figura të tjera si Sophia Loren, Carlo Ponti, Elizabeth Taylor, Bobby Fischer, Boris Spassky, Claudia Schiffer, Andrea Bocelli, Kirk Douglas, Sylvester Stallone dhe Robert De Niro.
Verën, para se të shpërthente pandemia, familja e David dhe Victoria Beckham kishte kaluar pushimet në këtë vend.
Profesori i Ekonomisë së Turizimit, Rade Ratkoviq vlerëson se do të jetë e vështirë që të kompensohen dëmet që do t’i shkaktojë turizmit të Malit të Zi, mbyllja e hoteleve në këtë vend. Ai shton se shpreson që të arrihet një marrëveshje, në mënyrë që hotelet të hapen sërish vitin e ardhshëm.
“Sidoqoftë, kam frikë se gjithçka do të rezultojë në gjyq, në arbitrazh. Askush nuk ka zgjidhur asgjë në gjykatë, sepse fajtor deklarohet në gjykatë dhe kërkohet kompensimi i dëmit dhe problemi nuk zgjidhet. Është në interesin tonë që hotelet të jenë të hapura, dhe të ketë vende pune për njerëzit tanë që jetojnë atje”, thotë Ratkoviq.
Sipas Ratkoviqit, me mbylljen e Shën Stefanit dhe Milloçerit humb industria e turizmit, shteti i Malit të Zi, banorët vendas dhe punëtorët. Po ashtu, ky destinacion do të humbiste edhe pozitën që aktualisht ka para investitorëve të huaj.
Hotelet në Shën Stefan, Milloçer dhe Plazhi i Mbretëreshës – që janë pjesët më të famshme turistike në Mal të Zi – u dhanë me qira më 2007 te kompania hoteliere nga Singapori, Aman Restorts për një periudhë 30-vjeçare. Më vonë kjo periudhë u zgjat deri në 42 vjet. Marrëveshja u bë në kohën kur qeveria qendrore dhe ajo lokale drejtoheshin nga Partia Demokratike Socialiste e Gjukanoviqit.
Këtë kontratë më vonë e mori përsipër kompania Adriatic Properties, që është në pronësi të biznesmenit grek, Petros Statis dhe Aman Resorts mbeti si operator i hotelit.
Hotelet, kryesisht janë në pronësi të qeverisë dhe janë të regjistruara në shoqërinë aksionare “Hoteli Shën Stefan”.
Qeverisja lokale, që përbëhet nga Fronti Demokratik, Demokratët dhe lëvizja URA, në mbledhjet e mbajtura së fundmi kanë thënë se marrëveshja për këtë çështje ishte në dëm të interesave lokale dhe shtetërore.
Së fundmi autoriteti shtetëror që administron bregdetin, tha se do të rishikojë marrëveshjen e vitit 2007.
Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) mund të unifikohet dhe t’i ofrojë votat e 18 deputetëve të saj të zgjedhur në Kuvendin e Kosovës, në rast se Lëvizjen Vetëvendosje, si partia fituese e zgjedhjeve të parakohshme parlamentare të 7 qershorit, i ofron postin e presidentit të vendit në një marrëveshje eventuale.
Kështu tha për Radion Evropa e Lirë, nënkryetari i LDK-së, Lutfi Haziri.
Sipas tij, votat e LDK-së mund të unifikohen në rast se emri i presidentit del nga radhët e LDK-së dhe jo përtej kësaj partie.
“Në rast se ky emër është Lumiri [Abdixhiku, kryetar i partisë] ose emri im, atëherë mund të unifikohemi. Lumirit i bie të jetë i pari, sipas detyrës zyrtare, sepse është kryetar. Pas Lumirit, konsensus më të madh [brenda LDK-së] kam unë”, theksoi Haziri.
Në zgjedhjet e 7 qershorit, LDK-ja garoi me emrat e Vjosa Osmanit si kandidate për presidente dhe të Lumir Abdixhikut si kandidat për kryeministër.
Kjo parti siguroi 18 ulëse në Kuvendin e Kosovës, por sipas Hazirit, për emrin e Osmanit, LDK-ja nuk do të mund të sigurojë mbështetjen e të gjithë deputetëve të saj.
“Mund të jetë sikur herën e kaluar, pra, dy-tri vota, mund të ndahen, por në rastin e Lumirit ose rastin tim, mund të unifikohemi”, sqaroi Haziri.
Osmani më herët ka deklaruar se emri i saj “nuk ka qenë, as nuk është e as nuk do të bëhet pengesë në krijimin e institucioneve”.
Haziri theksoi se LDK-ja aktualisht “ka vetëm një adresë kryesore”, të cilës mund t’i drejtohet Lëvizjen Vetëvendosje, për ndonjë marrëveshje eventuale.
“Vetëm me Lumir Abdixhikun. Ai është kryetar. Ne nuk kemi mbledhur Kuvendin [e LDK-së]. Nëse mblidhet Kuvendi ose ka akt të dorëheqjes, atëherë kemi situatë të re. Deri atëherë është vetëm një adresë dhe nuk ka adresë të dytë”, tha Haziri për Radion Evropa e Lirë.
Kjo është përgjigja e tij ndaj deklaratave të Donika Gërvallës, ministre në detyrë e Drejtësisë në Qeverinë e Albin Kurtit, kryetarit të LVV-së.
Gërvalla në një intervistë për televizionin vendor KTV, duke komentuar zhvillimet brenda LDK-së, tha se brenda saj “janë disa rryma të ndryshme”.
Sipas saj, LVV-ja e ka problem të flasë me LDK-në, sepse “nuk e dimë me cilën rrymë je duke folur”, për ndonjë marrëveshje eventuale për konsolidimin e institucioneve të vendit, pas zgjedhjeve të 7 qershorit.
“Unë po kërkoj që ai që potencialisht ulet për të negociuar me ne, të jetë edhe personi që e përfaqëson këtë parti. Ne nuk mund të ulemi me pesë veta të ndryshëm në LDK. Sepse nëse LDK-ja dëshiron të jetë faktor në zgjedhjen e presidentit, atëherë ata duhet të garantojnë edhe votat e grupit të vetë parlamentar”, theksoi Gërvalla.
Në anën tjetër, nënkryetari i LDK-së, Haziri shpjegoi se deri më tash në adresë të LDK-së “nuk ka ardhur nga LVV-ja ndonjë ftesë” për të biseduar për ndonjë marrëveshje eventuale.
Sipas tij, në rast se një ftesë e tillë arrin në adresë të partisë, atë do ta shqyrtojnë organet e LDK-së dhe vendimmarrja do të jetë e brendshme varësisht se cila do të jetë oferta e LVV-së.
Zgjedhjet e parakohshme të 7 qershorit u mbajtën pasi legjislatura paraprake dështoi të votonte një president të ri brenda afatit kushtetues, pasi Vjosa Osmanit i skadoi mandati pesëvjeçar në prill.
Nga LVV-ja kanë thënë se janë të gatshëm të bisedojnë për çështjen e krijimit të institucioneve të reja, pasi të certifikohet rezultati i zgjedhjeve të 7 qershorit.
Sipas Kushtetutës, për themelimin e Kuvendit dhe zgjedhjen e Qeverisë kërkohet vota e së paku 61 deputetëve.
Fituesja e zgjedhjeve, LVV-ja e Kurtit pritet të ketë 53 mandate në Kuvendin prej 120 vendesh dhe ajo mund t’i bëjë numrat, së bashku me pakicat joserbe, për Kuvendin dhe Qeverinë.
Por, për çështjen e presidentit kërkohen të paktën 80 vota – apo dy e treta e deputetëve – në dy rundet e para, dhe presidenti i ri do të mund të zgjidhej me 61 vota në rundin e tretë. /REL//A.K/
Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINT), përmes Agjencisë së Metrologjisë së Kosovës (AMK) dhe Inspektoratit Qendror të Mbikëqyrjes së Tregut, po vazhdon aksionin për mbikëqyrjen dhe verifikimin e njehsorëve elektrikë në territorin e Kosovës.
Gjatë kontrolleve të realizuara së fundmi, inspektorët kanë identifikuar pesë njehsorë elektrikë me afat të skaduar të verifikimit metrologjik. Për shkak të kësaj shkeljeje, ndaj operatorit ekonomik KEDS është shqiptuar një gjobë në vlerë prej 25 mijë eurosh.
MINT dhe AMK kanë bërë të ditur se verifikimet e matësve do të vazhdojnë edhe në ditët në vijim, me qëllim të garantimit të matjes së saktë të konsumit të rrymës, mbrojtjes së të drejtave të konsumatorëve dhe respektimit të ligjit.
“Institucionet përgjegjëse mbeten të përkushtuara për të siguruar që çdo njehsor elektrik në përdorim të jetë i verifikuar dhe në përputhje me kërkesat ligjore, duke garantuar transparencë dhe besueshmëri në procesin e matjes”, thuhet në njoftim.
Po ashtu, ministria u ka bërë thirrje të gjithë qytetarëve që kanë dyshime apo dëshmi lidhur me funksionimin e njehsorëve të tyre elektrikë, t’i adresojnë ankesat përmes numrit të telefonit +383 46 311 000 (në Viber) ose në adresën elektronike: [email protected]. /E.A/
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, do të zhvillojë këtë të mërkurë një takim me presidentin amerikan, Donald Trump, në Shtëpinë e Bardhë. Ky takim vjen si një përpjekje për të ulur tensionet mes Uashingtonit dhe aleatëve evropianë, përpara samitit të rëndësishëm të aleancës që do të mbahet në korrik.
Marrëdhëniet mes administratës Trump dhe vendeve evropiane janë përkeqësuar ndjeshëm kohët e fundit, veçanërisht pas mospajtimeve të thella lidhur me luftën në Iran dhe kërkesave të vazhdueshme të SHBA-së që aleatët të rrisin shpenzimet e tyre për mbrojtje.
Sipas burimeve të “Euronews”, Rutte do të paraqesë të dhëna që dëshmojnë një rritje rekord të investimeve ushtarake nga vendet anëtare. Ai pritet të argumentojë se presioni i ushtruar nga vetë Trump ka ndikuar drejtpërdrejt në këtë rritje financiare, duke theksuar se shpenzimet e përgjithshme të aleancës kanë prekur shifrën prej një trilion dollarësh. Po ashtu, Rutte do të vërë në dukje se rritja e prodhimit ushtarak ka hapur vende të reja pune edhe në Shtetet e Bashkuara.
Megjithatë, pakënaqësia e administratës amerikane tashmë është reflektuar në hapa konkretë. Pentagoni ka njoftuar një sërë masash që reduktojnë pjesëmarrjen afatgjatë të SHBA-së në aleancë.
Pas kritikave të hapura të kancelarit gjerman, Friedrich Merz, ndaj strategjisë ushtarake amerikano-izraelite në Iran, Presidenti Trump njoftoi menjëherë tërheqjen e pesë mijë trupave amerikane nga territori gjerman.
Samiti i ardhshëm i NATO-s, i cili është planifikuar të mbahet më 7 dhe 8 korrik në Ankara të Turqisë, pritet të fokusohet kryesisht në sigurinë evropiane dhe atë arktike, si dhe në zgjerimin e kapaciteteve të prodhimit ushtarak. /Euronews/ /E.A/
Organizata Ndërkombëtare Detare e OKB-së (IMO) pritet të evakuojë më shumë s1 11,000 detarë të cilët kanë mbetur të bllokuar në Gjirin Persik si pasojë e luftës së SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit.
Sekretari i Përgjithshëm i IMO-së, Arsenio Dominguez, deklaroi se ky “operacion në shkallë të gjerë” do të realizohet në bashkëpunim me Iranin, Omanin, SHBA-në, shtetet e tjera bregdetare të rajonit dhe industrinë detare.
“Kemi siguruar garancitë e nevojshme të sigurisë dhe kemi verifikuar plotësisht kushtet për lundrim të sigurt për të mbështetur këto operacione,” shtoi Dominguez.
Edhe pse javën e kaluar u nënshkrua një marrëveshje e përkohshme për t’i dhënë fund konfliktit, Uashingtoni dhe Teherani po vazhdojnë të përplasen për detajet e Memorandumit të Mirëkuptimit (MoU).
Përplasjet për inspektimet bërthamore dhe raketat balistike
SHBA-ja ka bërë të ditur se memorandumi përfshin garanci që programi i armëve bërthamore të Iranit do t’i nënshtrohet inspektimeve nga Agjencia Ndërkombëtare për Energji Atomike (AEA).
Përmes një postimi në rrjetet sociale, Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, shkroi:
“Irani ka rënë dakord plotësisht dhe tërësisht për inspektimet bërthamore të nivelit më të lartë në një të ardhme të gjatë (Përgjithmonë!!!). Kjo do të sigurojë ‘Sinceritet Bërthamor’.”
Mirëpo, pak para postimit të Trumpit, Irani deklaroi se agjencia e OKB-së nuk do të lejohet të inspektojë zonat bërthamore që u bombarduan nga SHBA-ja dhe Izraeli vitin e kaluar. Ndaj kësaj, një zyrtar amerikan u përgjigj duke thënë se “iranianët kanë pranuar inspektime të rrepta të mbetjeve të programit të tyre… regjimi iranian do të thotë çfarëdo që i duhet për konsum të brendshëm”.
Nga ana tjetër, Presidenti i Iranit, Masoud Pezeshkian, gjatë një vizite në Pakistan, u shpreh prerë se vendi i tij “kurrë dhe në asnjë rrethanë nuk do të negociojë me askënd për kapacitetet e veta mbrojtëse”.
Këtë e konfirmoi edhe Kryeministri i Pakistanit, Shehbaz Sharif, i cili në një konferencë të përbashkët me Pezeshkian sqaroi se çështja e raketave balistike nuk është diskutuar dhe “nuk ka qenë fare në tryezë”.
Rubio në Gjirin Persik: Ngushtica e Hormuzit është ujë ndërkombëtar
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka nisur një turne në Gjirin Persik, duke filluar nga Emiratet e Bashkuara Arabe, për të vijuar në Kuvajt dhe Bahrejn – dy vende këto që strehojnë baza ushtarake amerikane.
Rubio paralajmëroi se asnjë shteti nuk i lejohet të vendosë taksa në Ngushticën e Hormuzit, rrugë kjo ku Irani ka tentuar të tarifojë anijet kaluese.
“Ky është një kanal ujor ndërkombëtar. Asnjë vendi nuk i lejohet të ngarkojë taksa apo tarifa në një kanal ndërkombëtar. Ky është ligji ndërkombëtar ekzistues. Besoj se të gjitha vendet e këtij rajoni pajtohen me ne”, deklaroi Rubio me të mbërritur në Emirate.
Plani i evakuimit dhe pasojat ekonomike
Evakuimi i detarëve varet tërësisht nga mbajtja e hapur e ngushticës. IMO njoftoi se plani parashikon përdorimin e dy rrugëve të përkohshme detare, ndërsa anijet do të kontaktohen individualisht për udhëzime të mëtejshme.
Pas 28 shkurtit, kur nisën sulmet e para ndaj Iranit, Teherani e bllokoi efektivisht ngushticën, gjë që rriti çmimin e naftës bruto “Brent” në mbi 100 dollarë për fuçi, si dhe bllokoi dërgesat e energjisë dhe produkteve esenciale si plehrat artificiale.
Sipas të dhënave të fundit nga kompania e inteligjencës detare “Kpler”, që nga rihapja e Ngushticës së Hormuzit, të paktën 172 anije kanë lundruar përmes saj, ku vetëm gjatë së shtunës kanë kaluar 42 sosh. /BBC/ /E.A/