Lajmet

Pse njerëzit ‘vdesin’ për thashetheme?

Pse thashethemet janë kaq interesante?

Published

on

Për sa kohë kemi pasur gjuhë, kemi pasur thashetheme. Në fakt, disa studiues kanë argumentuar se gjuha ka evoluar tek njerëzit pikërisht në mënyrë që ne të mund të flasim për njëri-tjetrin. Thashethemet janë shumë pjesë e natyrës njerëzore dhe se në trupin e vrullshëm të jetës shoqërore parahistorike një dashuri për thashethemet evoluoi sepse ishte e dobishme për njerëzit e hershëm që e bënin mirë.

Dhe kështu, historia e thashethemeve është historia e njerëzimit. Kur ndiqni lajmet e natës në televizion, do të shihni një paradë historish për njerëzit: përçarja në Familjen Mbretërore; skandalet dhe gënjeshtrat e politikanit të ditës; divorci i çrregullt mes dy VIP-ave; jeta e errët e vrasësit. Ne na pëlqejnë historitë e pangopura për jetën e fshehtë të të tjerëve, veçanërisht kur ato histori na lejojnë të bëjmë gjykime morale për njerëzit e përfshirë.

Pse thashethemet janë kaq interesante?

Disa thashetheme janë interesante për ne vetëm sepse japin informacione reputacioni për një person specifik. Për shembull, nëse do t’ju thoja që isha në një bar mbrëmë dhe se pashë një burrë duke pirë pije, ju do të më shikonit sikur të isha shumë i shqetësuar dhe do të pyesja veten pse do të ndjeja nevojën për të ndarë një gjë të tillë. një informacion çmendurisht jo interesant. Nga ana tjetër, nëse rezulton se njeriu që pashë duke pirë ishte shoku ynë i përbashkët Bill, dhe ne të dy e dimë se Bill është një alkoolist që nuk ka pirë për më shumë se 10 vjet, historia bëhet menjëherë më interesante sepse se për kë bëhet fjalë.

Thashethemet e tjera janë interesante për ne, pavarësisht se kujt kanë të bëjnë. Historitë për njerëzit që i mbijetuan një eksperience kërcënuese për jetën na magjepsin, sepse na mësojnë diçka që do të ishte shumë e kushtueshme për të mësuar nga dora e parë. Një informacion i tillë na jep një shans për të vlerësuar dobinë e strategjive për trajtimin e situatave të rrezikshme që mund të hasim në të ardhmen. Ne mund të përgatitemi për t’u përballur me sulmet e peshkaqenëve, vrasësit serialë ose mbijetesën në shkretëtirë duke ndjekur nga afër historitë rreth njerëzve që janë përballur me sukses pikërisht me këto sfida.

Ne i duam thashethemet për të njëjtën arsye që duam tregimet

Është për këtë arsye që dashuria jonë për thashethemet dhe dashuria jonë për historitë janë dy anët e së njëjtës medalje. Psikologu evolucionar Steven Pinker beson se për shkak se tregimi na pajis të përballemi me situata të jetës reale që mund të ndodhin më vonë, njerëzit që tërhiqeshin nga historitë kishin një avantazh evolucionar ndaj atyre që nuk ishin të tillë. Edhe një vështrim i përciptë në historitë e fëmijëve në kohë zbulon një preokupim për të dhënë mësime që mund të kenë pasoja jetë ose vdekje. Përrallat shpesh të tmerrshme të Grimm-it, në veçanti, janë plot me mësime se çfarë ndodh me fëmijët që enden vetë në pyll, pavarësisht paralajmërimeve të prindërve të tyre.

Përshtatshmëria e dashurisë sonë për trillimet e frikshme mund të ndihmojë gjithashtu për të shpjeguar pse njerëzit shpenzojnë rregullisht kohë dhe para për të terrorizuar veten duke shkuar në filma horror dhe duke vizituar shtëpi të përhumbura komerciale. Filmat horror dhe shtëpitë e përhumbura shkaktojnë ndjenja frike sepse shtypin butona në trurin tonë që na paralajmërojnë për rrezik të mundshëm. Megjithatë, na pëlqen të trembemi nga këto gjëra dhe është argëtuese sepse e dimë që nuk është e vërtetë dhe se jemi të sigurt. Filmat e frikshëm nxisin provën mendore të strategjive të arratisjes dhe mbijetesës dhe gjithashtu na mësojnë diçka për pikat e forta dhe dobësitë tona.

Prandaj, ne i duam historitë për shkak të vlerës së tyre mbijetese, dhe i duam thashethemet sepse thashethemet nuk janë asgjë më shumë se histori për njerëzit.

Dhe ndoshta për shkak se njerëzit janë të prirur në mënyrë unike të magjepsen nga thashethemet, ne kemi një marrëdhënie kaq të torturuar me to; ne i urrejmë thashethemet, por edhe më shumë e urrejmë të ngecim jashtë qarkut të thashethemeve. Ata prej nesh që kanë arritur një moshë të caktuar e kuptojnë se sa e pakëndshme mund të jetë të kalosh shumë kohë duke u parë në pasqyrë, dhe që njerëzimi të shikojë kolektivisht në pasqyrën e së kaluarës sonë dhe të shohë “një thashetheme” që shikon prapa, mund të jetë shqetësuese të thuash. më e pakta. Rrjedhimisht, shumë prej nesh preferojnë të mendojnë për thashethemet si diçka që bëjnë njerëzit “të tjerë”. Kur ne vetë po flasim për dikë, mund të besojmë vërtet se thjesht po “shprehim shqetësim” ose “ndajmë informacione të rëndësishme”. Mund të jetë e lehtë të mashtrojmë veten sepse përkufizimi i thashethemeve duket paksa i rrëshqitshëm dhe subjektiv.

Ashtu si gjyqtari i Gjykatës së Lartë të SHBA-së, Potter Steëart, shpalli shkëlqyeshëm në vitin 1964 se ai “e dinte pornografinë kur e pa”, nëse biseda gjykohet si thashetheme apo diçka më e pafajshme mund të jetë shumë në veshin e shikuesit./Classlifestyle

Lajmet

Supremja lë në fuqi burgimin e përjetshëm për Dardan Krivaqën

Published

on

By

Gjykata Supreme ka vërtetuar dënimin me burgim të përjetshëm ndaj Dardan Krivaqës për vrasjen e Marigona Osmanit, duke lënë në fuqi vendimet e shkallës së parë dhe të dytë.

Sipas Supremes, gjykatat më të ulëta kanë analizuar në detaje të gjitha provat, përfshirë dëshmitë, raportet e ekspertizës, provat materiale dhe video-incizimet nga banesa ku qëndronin i akuzuari dhe viktima. Nga këto prova është konstatuar se viktima kishte pësuar lëndime të rënda si pasojë e dhunës së ushtruar nga i akuzuari.

Raporti i autopsisë dhe ekspertët mjeko-ligjorë kanë vërtetuar se vdekja erdhi si pasojë e lëndimeve të shumëfishta trupore të shkaktuara me mjet të fortë, duke mbështetur kualifikimin e veprës si vrasje e kryer në mënyrë mizore.

Gjykata Supreme rrëzoi edhe pretendimet e mbrojtjes për parregullsi procedurale, ekspertizë psikiatrike dhe ndikim të substancave narkotike, duke theksuar se i akuzuari ka qenë i aftë të kuptojë veprimet e tij në momentin e kryerjes së krimit.

Continue Reading

Lajmet

Humb jetën një punëtor i KEK-ut në Termocentralin “Kosova B”

Published

on

By

Vdes një punëtor i Korporatës Energjetike të Kosovës (KEK sh.a.) sot, në një incident të rëndë në Termocentralin “Kosova B” në Obiliq. Punëtori 55 vjeç, u përfshi nga një mjet transportues kamion dhe pësimi i lëndimeve të rënda rezultoi fatal.

Në vendngjarje menjëherë kanë dalë zyrtarët e KEK-ut, Policia e Kosovës dhe ekipet mjekësore, të cilat konfirmuan vdekjen e të ndjerit.

KEK sh.a. shpreh ngushëllimet më të sinqerta familjes së viktimës, kolegëve dhe bashkëpunëtorëve të tij. Autoritetet po e trajtojnë rastin në përputhje me procedurat ligjore.

Ky informacion është bërë i ditur nga vetë Korporata Energjetike e Kosovës.

Continue Reading

Lajmet

Konjufca bisedon me shefin e misionit të Luksemburgut për thellimin e bashkëpunimit

Published

on

By

Ministri i Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Glauk Konjufca, takoi dje Shefin e Misionit të Ambasadës së Luksemburgut në Kosovë, Eric Dietz.

Në takim, Dietz e uroi Konjufcën për mandatin e ri dhe riafirmoi gatishmërinë për të vazhduar bashkëpunimin e ngushtë mes dy vendeve.

Diskutimet u fokusuan tek forcimi i marrëdhënieve bilaterale, koordinimi për procesin e integrimit evropian dhe zgjerimi i bashkëpunimit ekonomik, thuhet në njoftimin e MPJD-së.

Konjuca është shprehur se Kosova mbetet e përkushtuar për thellimin e mëtejshëm të partneritetit me Luksemburgun.

Continue Reading

Lajmet

ZPS: Thaçi udhëhoqi grupet për të penguar dëshmitarët në rastin e krimeve të luftës

Published

on

By

Prokuroria e Specializuar (ZPS) tha se ish-presidenti Hashim Thaçi drejtoi tre grupe të ndryshme me qëllim pengimin e dëshmitarëve në çështjen 6, që lidhet me krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.

Grupi i parë përbëhej nga Fadil Fazliu dhe djali i tij, Fahriu, grupi i dytë nga Blerim Shala dhe Artan Behrami, ndërsa grupi i tretë përfshinte Vllaznim Kryeziu, nën drejtimin e Thaçit. Sipas prokurorisë, të gjithë të akuzuarit vepruan me qëllim dhe ishin të vetëdijshëm se po kryenin një vepër penale, që në Kosovë dënohet me 1–5 vjet burgim.

ZPS gjithashtu njoftoi se iu sekuestrua një dokument në makinën e Smakajt, i printuar në Hagë nga Thaçi pak orë para vizitës së Behramit dhe Smakajt. Dokumenti përmbante udhëzime se si duhet të fliste dëshmitari Bislim Zyrapi dhe për të minimizuar rolin udhëheqës të Thaçit në UÇK. Një audio-incizim nga 7 tetori 2023 tregon Thaçin duke dhënë udhëzime të ngjashme për dëshmitarët dhe komandantët e tjerë.

ZPS: Thaçi dhe Kuçi u përpoqën të ndikojnë në dëshmitarë, zbulohet audio-incizim dhe mesazhe

Prokuroria e Specializuar (ZPS) njoftoi se ish-presidenti Hashim Thaçi dhe i akuzuari Kadri Kuçi diskutuan për tre dëshmitarë gjatë një takimi në Hagë. Dy prej tyre ishin ish-pjesëtarë të UÇK-së, ndërsa i treti do të dëshmonte për keqtrajtimin e pretenduar nga UÇK, sipas ZPS. Thaçi, pretendon prokuroria, udhëzoi se si duhej të dëshmonin.

ZPS tha se ka prova që mbështesin të gjitha pikat e aktakuzës, duke përfshirë vizita të tjera dhe përpjekje për të nxjerrë informacione konfidenciale dhe për të ndikuar në dëshmitarë, me qëllim që ata të ndryshonin dëshmitë ose t’i ndihmonin çështjes së Thaçit.

Prokurori Joshua Hafetz bëri të ditur se ka nëntë audio-incizime të Thaçit në qendrën e paraburgimit në Hagë, thirrje telefonike, shkelje të urdhrave të gjykatës dhe ekspertizë që tregon se dokumentet e gjetura në Kosovë janë printuar nga printeri i përdorur nga Thaçi në Hagë.

Gjatë seancës u shfaq një audio-incizim të Thaçit dhe Fazliut në takimin e tyre më 2 korrik 2023, ku diskutohej dëshmia e komandant Remit. Në audio dëgjohet Thaçi duke thënë: “Thuaj shkurt, po, jo, mos filozofo” dhe më pas duke sugjeruar që dëshmia të jetë e shkurtër, jo 12 orë.

ZPS gjithashtu shfaqi mesazhe të Mustafës dhe Fazliut, të shkëmbyera gjatë kthimit të Fazliut në Kosovë, që lidhen me takimet dhe komunikimin rreth dëshmitarëve.

Prokurorja West: Sjellja e të akuzuarve thelbi i krijimit të Gjykatës Speciale

Kryeprokurorja e Zyrës së Prokurorit të Specializuar, Kimberly West, gjatë fjalës hyrëse në seancën gjyqësore, theksoi se veprimet e të akuzuarve janë arsyeja kryesore pse është krijuar Gjykata Speciale në Hagë.

West shpjegoi se krijimi i kësaj gjykate nuk lidhet vetëm me krime lufte apo krime kundër njerëzimit, por përfshin në mënyrë specifike krimet e përfshira në këtë rast gjyqësor. Ajo i cilësoi të akuzuarit si pjesë të një grupi “të vogël në Kosovë që vendosin interesin e tyre mbi të tjerët” dhe premtoi të ekspozojë veprimtarinë e tyre.

“Nëse të akuzuarit kanë pasur sukses në ndikimin e dëshmitarëve, kjo nuk ka rëndësi,” tha West, duke nënvizuar rëndësinë e mbrojtjes së procesit gjyqësor dhe të dëshmitarëve.

Prokurorja akuzoi Thaçin dhe katër të akuzuarit e tjerë për përpjekje për të “minuar” Gjykatën Speciale. Sipas saj, ata kanë shkelur vendimet gjyqësore që synonin mbrojtjen e dëshmitarëve dhe viktimave, duke ndikuar në dëshmitë dhe duke cenuar besimin se informacioni i konfidencialitetit do të ruhej.

West tha se Thaçi ka ndërhyrë vazhdimisht në dëshmitë e dëshmitarëve dhe ka shkelur rregullat për mbrojtjen e informacionit konfidencial, ndërsa bashkëakuzuarit e tij kanë marrë pjesë në këto veprime.

Thaçi dhe të tjerët deklarohen të pafajshëm për akuzat – pengim i drejtësisë

Gjatë seancës gjyqësore, të akuzuarit, përfshirë  Hashim Thaçin, u deklaruan sërish të pafajshëm për aktakuzat që rëndojnë mbi ta, duke përfshirë tentim të pengimit të personave zyrtarë në kryerjen e detyrave, mosbindje ndaj gjykatës dhe shkelje të fshehtësisë së procedurës. Gjykatësi i informoi ata për të drejtat e tyre, duke përfshirë të drejtën për të mos dhënë deklarata që i inkriminojnë ata ose familjarët e tyre, të mos pranojnë fajësinë dhe të kenë avokat.

Prokuroria njoftoi se Thaçi akuzohet për tri vepra penale kundër rendit publik dhe tetë akuza për vepra penale kundër administrimit të drejtësisë dhe administratës publike.

Po ashtu, për të njëjtat akuza për pengim të drejtësisë akuzohen edhe Smakaj, Kilaj, Fazliu dhe Kuçi, të cilët mbajnë përgjegjësi për tentim ose mosbindje ndaj gjykatës. Të gjithë të akuzuarit janë prezentë në seancë.

REL: Sot deklaratat hyrëse në rastin ndaj Thaçit, Smakajt, Kilajt, Fazliut dhe Kuçit për pengim të drejtësisë

Mbrojtja e Thaçit dhe Fazliut, pa deklarata hyrëse

Teksa jemi në pritje të nisjes së seancës në Hagë, përmes parashtrimeve të bëra ditë më parë, mbrojtja e Thaçit dhe ajo e Fazliut kanë njoftuar se nuk do të bëjë deklarata hyrëse, por do ta rezervojë të drejtën që të deklarohet më vonë gjatë procesit gjyqësor.

Kur u liruan me kusht të akuzuarit e tjerë?

Isni Kilaj u arrestua më 2 nëntor 2023 dhe një ditë më pas u dërgua në qendrën e paraburgimit në Hagë. Në maj të vitit pasues, Gjykata vlerësoi se zgjatja e paraburgimit ishte e paarsyeshme dhe ai u lirua në Kosovë nën kushte të rrepta. Por, pas konfirmimit të aktakuzës në dhjetor të vitit 2024 ai u dërgua sërish në paraburgim në Hagë më 6 dhjetor. Një vit më vonë, më 10 dhjetor 2025 ai u lirua sërish me kusht.

Pas konfirmimit të aktakuzës, Fadil Fazliu, së bashku edhe me të akuzuarit e tjerë, Bashkim Smakaj dhe Kilajn, u arrestuan më 5 dhjetor dhe u dërguan më 6 dhjetor 2024 në paraburgim në Hagë. Ai, së bashku me Smakajn u liruan me kusht më 10 shkurt 2026.

Ndërkaq, Hajredin Kuçi, që gjatë periudhës së aktakuzës ishte pjesë e ekipit të mbrojtjes të ish-kryeparlamentarit Kadri Veseli, i akuzuar për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit, ishte ftuar nga Dhomat e Specializuara në Hagë të paraqitej dhe gjatë kësaj kohe ai është mbrojtur në liri.

Thaçi në paraburgim

Nga pesë të akuzuarit në rastin kundër pengimit të drejtësisë, vetëm ndaj Hashim Thaçit ka masë paraburgimi dhe ai gjendet në qendrën e paraburgimit në Hagë, ku po pret edhe vendimin e trupit gjykues për rastin kundër tij për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.

Gjatë paraqitjeve para Gjykatës për rastin e dytë, atë të pengimit të drejtësisë, Thaçi nuk ishte deklaruar për akuzat që rëndojnë ndaj tij.

Deklarimin e pafajësisë ai e bëri me shkrim më 6 janar 2025. I pafajshëm me shkrim u deklarua edhe Smakaj ditë më vonë, përkatësisht më 14 janar 2025.

 Për çfarë akuzohen pesë të pandehurit?

Më 29 nëntor 2024, Gjykata Speciale njoftoi se është konfirmuar aktakuza kundër ish-presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi, ish-ministrit të Drejtësisë, Hajredin Kuçi, ish-shefit të Agjencisë së Kosovës për Inteligjencë, Bashkim Smakaj, ish-kryetarit të Malishevës, Isni Kilaj, dhe veteranit të UÇK-së, Fadil Fazliu.

Në aktakuzën janë përshkruar takimet që Thaçi ka zhvilluar me katër të akuzuarit e tjerë në qendrën e paraburgimit në Hagë dhe aty pretendohet se ai u ka dhënë udhëzime se si të dëshmojnë dëshmitarët në rastin kundër tij.

Prokuroria pretendon se gjatë dhënies së udhëzimeve, Thaçi ka dhënë edhe referenca dhe pjesë të deklaratave konfidenciale të dëshmitarëve në rastin e parë kundër tij.

Aktakuza pretendon se veprat penale kundër administrimit të drejtësisë janë kryer nga 12 prilli 2023 deri më 2 nëntor po atij viti, gjatë vizitave jo të privilegjuara në objektin e paraburgimit në Hagë mes Thaçit dhe personave të tjerë të akuzuar.

Thaçi ngarkohet me tri akuza për tentativë për pengim të personave zyrtarë në kryerjen e detyrave zyrtare, me anë të pjesëmarrjes në veprimin e përbashkët të një grupi, katër akuza për shkelje të fshehtësisë së procedurës, dhe katër akuza për mosbindje ndaj gjykatës.

Fazliu, Smakaj dhe Kilaj akuzohen për tentativë për pengim të personave zyrtarë në kryerjen e detyrave zyrtare, me anë të pjesëmarrjes në veprimin e përbashkët të një grupi, dhe për mosbindje ndaj gjykatës. Ndërkaq, Kuçi përballet me dy akuza për mosbindje ndaj gjykatës.

“Përmes veprimeve të tyre, Hashim Thaçi, Fadil Fazliu, Bashkim Smakaj, Isni Kilaj dhe të tjerë tentuan që të komprometonin aftësinë e Dhomave të Specializuara dhe Zyrës së Prokurorit të Specializuar për të hetuar dhe ndjekur penalisht krimet në mënyrë efektive, përfshirë aftësinë e DHSK-së/ZPS-së për të marrë dhe mbrojtur prova relevante të dëshmitarëve”, thuhet në aktakuzë.

ZPS-ja po ashtu pretendon se gjatë bastisjeve që ka kryer në Kosovë, disa të akuzuarve u ka gjetur dëshmi, sikurse janë lista me emra dëshmitarësh apo edhe udhëzimet se si ata duhej të dëshmonin. /REL/

 

Continue Reading

Të kërkuara