Lajmet

Pse njerëzit ‘vdesin’ për thashetheme?

Pse thashethemet janë kaq interesante?

Published

on

Për sa kohë kemi pasur gjuhë, kemi pasur thashetheme. Në fakt, disa studiues kanë argumentuar se gjuha ka evoluar tek njerëzit pikërisht në mënyrë që ne të mund të flasim për njëri-tjetrin. Thashethemet janë shumë pjesë e natyrës njerëzore dhe se në trupin e vrullshëm të jetës shoqërore parahistorike një dashuri për thashethemet evoluoi sepse ishte e dobishme për njerëzit e hershëm që e bënin mirë.

Dhe kështu, historia e thashethemeve është historia e njerëzimit. Kur ndiqni lajmet e natës në televizion, do të shihni një paradë historish për njerëzit: përçarja në Familjen Mbretërore; skandalet dhe gënjeshtrat e politikanit të ditës; divorci i çrregullt mes dy VIP-ave; jeta e errët e vrasësit. Ne na pëlqejnë historitë e pangopura për jetën e fshehtë të të tjerëve, veçanërisht kur ato histori na lejojnë të bëjmë gjykime morale për njerëzit e përfshirë.

Pse thashethemet janë kaq interesante?

Disa thashetheme janë interesante për ne vetëm sepse japin informacione reputacioni për një person specifik. Për shembull, nëse do t’ju thoja që isha në një bar mbrëmë dhe se pashë një burrë duke pirë pije, ju do të më shikonit sikur të isha shumë i shqetësuar dhe do të pyesja veten pse do të ndjeja nevojën për të ndarë një gjë të tillë. një informacion çmendurisht jo interesant. Nga ana tjetër, nëse rezulton se njeriu që pashë duke pirë ishte shoku ynë i përbashkët Bill, dhe ne të dy e dimë se Bill është një alkoolist që nuk ka pirë për më shumë se 10 vjet, historia bëhet menjëherë më interesante sepse se për kë bëhet fjalë.

Thashethemet e tjera janë interesante për ne, pavarësisht se kujt kanë të bëjnë. Historitë për njerëzit që i mbijetuan një eksperience kërcënuese për jetën na magjepsin, sepse na mësojnë diçka që do të ishte shumë e kushtueshme për të mësuar nga dora e parë. Një informacion i tillë na jep një shans për të vlerësuar dobinë e strategjive për trajtimin e situatave të rrezikshme që mund të hasim në të ardhmen. Ne mund të përgatitemi për t’u përballur me sulmet e peshkaqenëve, vrasësit serialë ose mbijetesën në shkretëtirë duke ndjekur nga afër historitë rreth njerëzve që janë përballur me sukses pikërisht me këto sfida.

Ne i duam thashethemet për të njëjtën arsye që duam tregimet

Është për këtë arsye që dashuria jonë për thashethemet dhe dashuria jonë për historitë janë dy anët e së njëjtës medalje. Psikologu evolucionar Steven Pinker beson se për shkak se tregimi na pajis të përballemi me situata të jetës reale që mund të ndodhin më vonë, njerëzit që tërhiqeshin nga historitë kishin një avantazh evolucionar ndaj atyre që nuk ishin të tillë. Edhe një vështrim i përciptë në historitë e fëmijëve në kohë zbulon një preokupim për të dhënë mësime që mund të kenë pasoja jetë ose vdekje. Përrallat shpesh të tmerrshme të Grimm-it, në veçanti, janë plot me mësime se çfarë ndodh me fëmijët që enden vetë në pyll, pavarësisht paralajmërimeve të prindërve të tyre.

Përshtatshmëria e dashurisë sonë për trillimet e frikshme mund të ndihmojë gjithashtu për të shpjeguar pse njerëzit shpenzojnë rregullisht kohë dhe para për të terrorizuar veten duke shkuar në filma horror dhe duke vizituar shtëpi të përhumbura komerciale. Filmat horror dhe shtëpitë e përhumbura shkaktojnë ndjenja frike sepse shtypin butona në trurin tonë që na paralajmërojnë për rrezik të mundshëm. Megjithatë, na pëlqen të trembemi nga këto gjëra dhe është argëtuese sepse e dimë që nuk është e vërtetë dhe se jemi të sigurt. Filmat e frikshëm nxisin provën mendore të strategjive të arratisjes dhe mbijetesës dhe gjithashtu na mësojnë diçka për pikat e forta dhe dobësitë tona.

Prandaj, ne i duam historitë për shkak të vlerës së tyre mbijetese, dhe i duam thashethemet sepse thashethemet nuk janë asgjë më shumë se histori për njerëzit.

Dhe ndoshta për shkak se njerëzit janë të prirur në mënyrë unike të magjepsen nga thashethemet, ne kemi një marrëdhënie kaq të torturuar me to; ne i urrejmë thashethemet, por edhe më shumë e urrejmë të ngecim jashtë qarkut të thashethemeve. Ata prej nesh që kanë arritur një moshë të caktuar e kuptojnë se sa e pakëndshme mund të jetë të kalosh shumë kohë duke u parë në pasqyrë, dhe që njerëzimi të shikojë kolektivisht në pasqyrën e së kaluarës sonë dhe të shohë “një thashetheme” që shikon prapa, mund të jetë shqetësuese të thuash. më e pakta. Rrjedhimisht, shumë prej nesh preferojnë të mendojnë për thashethemet si diçka që bëjnë njerëzit “të tjerë”. Kur ne vetë po flasim për dikë, mund të besojmë vërtet se thjesht po “shprehim shqetësim” ose “ndajmë informacione të rëndësishme”. Mund të jetë e lehtë të mashtrojmë veten sepse përkufizimi i thashethemeve duket paksa i rrëshqitshëm dhe subjektiv.

Ashtu si gjyqtari i Gjykatës së Lartë të SHBA-së, Potter Steëart, shpalli shkëlqyeshëm në vitin 1964 se ai “e dinte pornografinë kur e pa”, nëse biseda gjykohet si thashetheme apo diçka më e pafajshme mund të jetë shumë në veshin e shikuesit./Classlifestyle

Lajmet

Bedri Hamza: Të gjitha format demokratike e ligjore janë opsion pas vendimit të Hagës

Published

on

By

Kryetari i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), Bedri Hamza, ka deklaruar se partia do ta analizojë në mënyrë të detajuar situatën e krijuar pas aktgjykimit dënues të Dhomave të Specializuara në Hagë ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Të enjten, para fillimit të mbledhjes së Kryesisë së PDK-së, Hamza bëri të ditur se subjekti i tij politik po shqyrton çdo hap të mundshëm institucional e politik, ndërsa qëndrimet përfundimtare do të bëhen publike pas përfundimit të diskutimeve të brendshme.

“Ne do ta diskutojmë situatën, do ta diskutojmë detajshëm. Ne e kemi thënë, që të gjitha format demokratike dhe ligjore janë opsion. Më tutje do të diskutojmë dhe pastaj do të shohim se cilat janë qëndrimet zyrtare të Partisë Demokratike të Kosovës”, deklaroi ai.

Lidhur me pyetjen e gazetarëve se a do të ndërmarrë PDK-ja ndonjë iniciativë për shfuqizimin apo zhbërjen e Gjykatës Speciale, Hamza nuk e ka përjashtuar si mundësi, duke nëvizuar shkurt se “të gjitha veprimet demokratike dhe ligjore janë të mundshme”.

Continue Reading

Lajmet

Joseph: Vendimi i Hagës është shokues, Serbia do ta përdorë për ta diskredituar UÇK-në

Published

on

By

Profesori i Universitetit “Johns Hopkins”, Edward P. Joseph, e ka cilësuar si shokues verdiktin e Gjykatës Speciale në Hagë, e cila i dënoi me 81 vjet burgim në total katër ish-krerët e UÇK-së: Hashim Thaçin, Kadri Veselin, Jakup Krasniqin dhe Rexhep Selimin.

Në një intervistë për televizionin “ABC News”, Joseph paralajmëroi se Serbia, së bashku me aleatët e saj strategjikë si Rusia dhe Kina, do ta shfrytëzojnë këtë vendim si një mjet politik për të dëmtuar imazhin e Luftës Çlirimtare dhe për ta izoluar edhe më tej Kosovën në arenën ndërkombëtare.

“Kjo gjë do të përdoret nga Serbia si mjet për të diskretituar UÇK-në dhe veprimtarinë e saj. Do të përdoret nga Rusia dhe Kina, të cilat do përpiqen ta izolojnë edhe më shumë Kosovën. Ne kemi parë këtë muaj në Serbi se si është nderuar imazhi i këtij personazhi, kemi parë ceremoni dhe është përdorur gjuhë urrejtjeje në Beograd. Dënimi i shqiptuar sot nuk është fare i barabartë me dënimet që kanë marrë figurat serbe që kanë kryer krime”, theksoi Joseph.

 

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 17 shtator 1993-1998

Published

on

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 

17 shtator 1993

Në Ferizaj vazhdojnë arrestimet dhe bastisjet e policisë serbe

Dje, rreth orës 10, në stacionin e policisë në Ferizaj, inspektorët serbë morën në pyetje Rexhep Rexhepin, përgjegjës i Komisionit për Informim të LDK-së së Ferizajt. Gjatë të ashtuquajturës bisedë informative, inspektorët serbë nga Rexhepi shfaqën interesim veçanërisht rreth vrasjes së Banush Sadikut dhe plagosjes së Fekir Fejzës, që ndodhi para pak ditësh nga ana e ushtrisë serbe në tëbanet e blegtorëve në fshatin Firajë.

Rexhep Rexhepi në stacionin e policisë në Ferizaj u mbajt rreth dy orë.

Po ashtu, dje rreth orës 11 në fshatin Slivovë të Ferizajt, policia serbe me pretekst të kërkimit të armëve, bastisi familjen e Milaim Kadriut. Pas bastisjes policët serbë morën me vete plakun 60 vjeçar Milaim Kadriun, të cilin e keqtrajtuan fizikisht.

Milaim Kadriu u lirua rreth orës 15, me kusht që të lajmërohet sërish në stacionin e policisë sot në orën 10.

 

 

17 shtator 1994

Për ndërtimin e shtëpisë së familjes Ramadani në Shajkofc duhen ende mjete

Pas një njoftimi të publikuar në Informatorin tonë nr. 808 të datës 10 gusht për gjendjen e rëndë të anëtarëve të familjes së Hasan Ramadanit të vrarë në shtëpinë e tij nga forcat serbe më 7 gusht, qytetarët nga Kosova dhe mërgata shqiptare filluan një aksion për të ndihmuar këtë familje dhe për t’i ngritur asaj një shtëpi banimi, pasi shtëpia e tyre u dogj nga forcat serbe.

Salih Agushi, kryetar i Komisionit për grumbullimin e ndihmave për ngritjen e shtëpisë tha se ngritja e shtëpisë ka filluar më 16 gusht. Deri më tash aksionin e kanë ndihmuar qytetarët nga Podujeva, nga Kosova dhe nga mërgata shqiptare. Ai tha se me punë fizike dhe me mjete të punës aksionin e kanë ndihmuar rreth 500 persona. Deri më tash në emër të këtij komisioni të formuar nga Nëndega e LDK-së, janë dhënë pesëdhjetë dëftesa për pranimin e mjeteve materiale.

Sipas fjalëve të z. Salih Agushi shtëpia është në ndërtim e sipër, por që të kryhet duhen ende mjete financiare. Ai foli pastaj për gjendjen e rëndë të tetë anëtarëve të familjes së të ndjerit Hasan Ramadani, të cilët banojnë në një dhomë të përkohshme të axhës së tyre.

Fshatarët e Shajkofcit shfaqin drojën se dimri mund t’i gjejë anëtarët e familjes Ramadani pa kulm mbi kokë.

Krahas thirrjes që u bëjnë ata shqiptarëve për të ndihmuar në ngritjen e shtëpisë, ata propozojnë që institucionet e Kosovës ta formojnë një fond për të intervenuar në raste të ngjashme.

 

 17 shtator 1995

Kolonistët serb protestuan dje në Istog

Komisioni për Informim i Degës së LDK-së njofton se dje, rreth 150 kolonisë serbë që arritën me autobus nga Banja, protestuan në ndërtesën e Kuvendit Komunal të Istogut.

Mirret vesh se ata shprehën pakënaqësi për shkak se nuk u ishin plotësuar kushtet që u ishin premtuar.

Serbët e instaluar në administratën komunale, në përpjekje për t’i qetësuar kolonistët i dërguan ata në Dubravë duke u premtuar tokë për ngritjen e shtëpive.

Pas një kohe sërish ata u kthyen të pakënaqur në ndërtesën e Kuvendit dhe me vonë u dërguan sërish në Banjë.

Gazeta serbe “Jedinstvo” shkruante të premtën se administrata e instaluar serbe planifikonte t’u ndante rreth 98 hektarë tokë kolonistëve serbë në Istog për troje. Në njoftim thuhej se atyre që do të pranonin të jetonin përgjithmonë në Istog do t’u ndaheshin prej 2 deri në 5 hektarë tokë, varësisht nga madhësia e familjeve.

Gazeta paralajmëronte se vendimet për pronësi kolonëve do t’u ipeshin më 16 shtator gjatë një solemniteti ku do të merrnin pjesë edhe përfaqësues të Serbisë nga Beogradi.

Gazeta njoftonte po ashtu se ishte ndryshuar plani urbanistik për hapësirën rreth “Dushkajës” dhe “Rasatnikut”, pasi në atë hapësirë planifikohen të ngritën edhe 120 shtëpi të tjera për kolonë.

Por, ditëve të fundit, ka pasur njoftime se kolonët po shfrytëzojnë çdo rast për t’u larguar nga Kosova përkundër insistimeve dhe kushtëzimeve nga ana e policisë serbe.

Gazeta “Jedinstvo” njoftonte këto ditë se nga Zveçani janë larguar për në Serbi 55 kolonë. Njoftohej po ashtu për largimin e kolonëve nga Gjakova.

Ndërsa burimet shqiptare në Vushtrri kanë njoftuar se prej 305 kolonëve sa kishin arritur deri më tash në këtë komunë, janë larguar 156.

Dega e LDK-së në Gllogovc njofton se me 9 shtator policia ndërhyri ashpër kundër 15 kolonëve që tentuan të iknin nga baraka ku janë vendosur.

Janqë shpeshtuar edhe njoftimet në gazetat serbe për mungesën e ushqimeve për kolonistët.

 

 

17 shtator 1997

Ndërhyrje e policisë serbe në shkollën fillon “Hasan Prishtina” në Prishtinë

Dje, rreth orës 13 një patrullë e policisë serbe e udhëhequr nga njëfarë Sllavolub Paunoviq ndërhyri në sallën e arsimtarëve të shkollës fillore “Hasan Prishtina” në Prishtinë. Ai kërcënoi personelin mësimor, i cili në atë rast gjendej në sallën e arsimtarëve, ndërsa drejtorit të shkollës Ali Gashit, arsimtarit të fizikës, Nezir Gashit dhe punëtorit teknik Nuhi Hasanit ia lanë nga një thirrje për t’u paraqitur në stacionin e policisë në Mahallë të Muhaxherëve.

Drejtori u paraqit në të njëjtën ditë në orën 16:00. Nga ai i kishin kërkuar armë. Pas një ore të marrjes në pyetje e lëshuan me urdhëresë që të paraqitet sot më 17 shtator në orën 16:00. Ndërsa Neziri dhe Nuhiu ishin thirrë për t’u paraqitur në polici sot në orën 14:30, përkatësisht në ora 15:30.

Që nga dita e parë e fillimit të këtij viti shkollor, policia serbe herë pas here është duke ndërhyrë në objektet shkollore të Prishtinës.

 

 

17 shtator 1998

Klinton për Kosovën: “Nuk duam përsëritje të Bosnjës”

President amerikan Bill Klinton tha të mërkurën se prioritet në Kosovë është parandalimi i një tragjedie humanitare të shqiptarëve të Kosovës që janë përzënë nga shtëpitë e veta dhe tani gjenden në male.

Përballë kërkesave gjithnjë e më të mëdha për një veprim më të vendosur amerikan për ta ndalur ofensivën e forcave serbe, Klintoni tha se SHBA-të me aleatët e vet tani kanë si synim të parë evitimin e një “katastrofe të madhe humanitare”.

Është imperativ që të pengohet kjo, “e pastaj të gjindet një zgjidhje politike”, tha presidenti i SHBA-ve gjatë një konference për shtyp me mysafirin e tij, kryetarin e Çekisë, Vaclav Havel.

“Populli amerikan duhet ta dijë se po kërcënon një problem i madh humanitar, krejt afër Bosnjës”, tha Klinton, duke vënë re se ndërmjet 50 mijë e 100 mijë të zhvendosur po jetojnë në bjeshkë e male. “Po vjen dimri. Aty mund të ketë katastrofë të madhe humanitare”, tha ai.

Klintoni nuk bëri me dije se në çfarë mënyrë mund të ofrohet ndihma, por disa ekspertë në Uashington kanë lënë të kuptohet se NATO-ja mund të lëshojë nga ajri ndihma në ushqime dhe barna, shkruan agjencia e lajmeve Rojter.

Presidenti amerikan tha se Millosheviqi duket i vendosur të sigurojë një zgjidhje ushtarake e jo diplomatike për t’ju dhënë shqiptarëve autonomi, e cila u përket atyre.

Duke njoftuar nga e njëjta konferencë për shtyp, agjencia amerikane e lajmeve The Associated Press (AP) nxirrte në plan të parë atë që ajo quante “ngritje e idesë” për intervenim të NATO-s për ta ndalur ofensivën serbe në Kosovë.

“Nuk duam një përsëritje të Bosnjës”, tha Klintoni, ndërsa duke folur për mundësinë e intervenimit të armatosur, ai tha: “Po bëjmë plane në NATO dhe po konsultohemi me aleatët tanë”.

Përveç kësaj, SHBA-të po përpiqen të promovojnë një zgjidhje paqësore, tha ai.

Më herët të mërkurën, zëdhënësi i Departamentit të Shtetit, Xheimz Foulli tha se “ka një rritje të ndjenjës së urgjencës” për planifikimet e NATO-s dhe një vendosmëri më të madhe ndër anëtarët e Aleancës për të vepruar në qoftë së gjendja në Kosovë keqësohet më tej.

“Të gjitha opcionet, duke përfshirë edhe opcionin ajror (e sulmeve nga ajri), janë të hapura”, tha Foulli.

Ndonëse diplomacia është zgjidhja më e mirë, NATO-ja është e gatshme të përdorë forcën në qoftë se Millosheviqi “na detyron ta bëjmë këtë”.

Presidenti Klinton nuk përmendi përpjekjet e Britanisë dhe Francës për të fituar përkrahjen e SHBA-ve dhe të Rusisë për një rezolutë në OKB që do të kërkonte nga Millosheviqi dhe luftëtarët pro-pavarësistë të ndalin luftimet në Kosovë, shkruan Rojter.

Diplomatë të OKB-së kanë thënë se të dy vendet do të donin ta vendosnin rezolutën në kuadrin e Nenit VII të Kartës së OKB-së që do të autorizonte përdorimin e forcës për ta mbështetur rezolutën.

 

Continue Reading

Lajmet

Joseph: Serbia, Rusia dhe Kina do të përpiqen ta izolojnë edhe më shumë Kosovën

Published

on

Profesori i Universitetit “Johns Hopkins”, Edward P. Joseph, e ka cilësuar shokues vendimin e Gjykatës Speciale në Hagë, e cila dënoi me 81 vjet burgim ish-krerët e UÇK, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi.

Në një intervistë në “ABC News”, Joseph u shpreh se këtë vendim, Serbia do e përdorë për të diskretituar UÇK-në dhe veprimtarinë e saj.

Joseph shtoi se Serbia dhe aleatët e saj, Rusia dhe Kina, do përpiqen ta izolojnë edhe më shumë Kosovën.

“Kjo gjë do të përdoret nga Serbia si mjet për të diskretituar UÇK, veprimtarinë e saj. Do të përdoret nga Rusia dhe Kina. Do përpiqen ta izolojnë edhe më shumë Kosovën. Ne kemi parë këtë muaj në Serbi, që është nderuar imazhi i këtij personazhi, kemi parë ceremoni, është përdorur gjuhë urrejtjeje në Beograd. Ne kemi dëshmuar sesa të gjata janë dëmet që janë dhënë. Dënimi nuk është i barabartë me dënimet që kanë marrë figurat serbe, që kanë kryer krime”, theksoi ai./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara