Lajmet

Pse njerëzit ‘vdesin’ për thashetheme?

Pse thashethemet janë kaq interesante?

Published

on

Për sa kohë kemi pasur gjuhë, kemi pasur thashetheme. Në fakt, disa studiues kanë argumentuar se gjuha ka evoluar tek njerëzit pikërisht në mënyrë që ne të mund të flasim për njëri-tjetrin. Thashethemet janë shumë pjesë e natyrës njerëzore dhe se në trupin e vrullshëm të jetës shoqërore parahistorike një dashuri për thashethemet evoluoi sepse ishte e dobishme për njerëzit e hershëm që e bënin mirë.

Dhe kështu, historia e thashethemeve është historia e njerëzimit. Kur ndiqni lajmet e natës në televizion, do të shihni një paradë historish për njerëzit: përçarja në Familjen Mbretërore; skandalet dhe gënjeshtrat e politikanit të ditës; divorci i çrregullt mes dy VIP-ave; jeta e errët e vrasësit. Ne na pëlqejnë historitë e pangopura për jetën e fshehtë të të tjerëve, veçanërisht kur ato histori na lejojnë të bëjmë gjykime morale për njerëzit e përfshirë.

Pse thashethemet janë kaq interesante?

Disa thashetheme janë interesante për ne vetëm sepse japin informacione reputacioni për një person specifik. Për shembull, nëse do t’ju thoja që isha në një bar mbrëmë dhe se pashë një burrë duke pirë pije, ju do të më shikonit sikur të isha shumë i shqetësuar dhe do të pyesja veten pse do të ndjeja nevojën për të ndarë një gjë të tillë. një informacion çmendurisht jo interesant. Nga ana tjetër, nëse rezulton se njeriu që pashë duke pirë ishte shoku ynë i përbashkët Bill, dhe ne të dy e dimë se Bill është një alkoolist që nuk ka pirë për më shumë se 10 vjet, historia bëhet menjëherë më interesante sepse se për kë bëhet fjalë.

Thashethemet e tjera janë interesante për ne, pavarësisht se kujt kanë të bëjnë. Historitë për njerëzit që i mbijetuan një eksperience kërcënuese për jetën na magjepsin, sepse na mësojnë diçka që do të ishte shumë e kushtueshme për të mësuar nga dora e parë. Një informacion i tillë na jep një shans për të vlerësuar dobinë e strategjive për trajtimin e situatave të rrezikshme që mund të hasim në të ardhmen. Ne mund të përgatitemi për t’u përballur me sulmet e peshkaqenëve, vrasësit serialë ose mbijetesën në shkretëtirë duke ndjekur nga afër historitë rreth njerëzve që janë përballur me sukses pikërisht me këto sfida.

Ne i duam thashethemet për të njëjtën arsye që duam tregimet

Është për këtë arsye që dashuria jonë për thashethemet dhe dashuria jonë për historitë janë dy anët e së njëjtës medalje. Psikologu evolucionar Steven Pinker beson se për shkak se tregimi na pajis të përballemi me situata të jetës reale që mund të ndodhin më vonë, njerëzit që tërhiqeshin nga historitë kishin një avantazh evolucionar ndaj atyre që nuk ishin të tillë. Edhe një vështrim i përciptë në historitë e fëmijëve në kohë zbulon një preokupim për të dhënë mësime që mund të kenë pasoja jetë ose vdekje. Përrallat shpesh të tmerrshme të Grimm-it, në veçanti, janë plot me mësime se çfarë ndodh me fëmijët që enden vetë në pyll, pavarësisht paralajmërimeve të prindërve të tyre.

Përshtatshmëria e dashurisë sonë për trillimet e frikshme mund të ndihmojë gjithashtu për të shpjeguar pse njerëzit shpenzojnë rregullisht kohë dhe para për të terrorizuar veten duke shkuar në filma horror dhe duke vizituar shtëpi të përhumbura komerciale. Filmat horror dhe shtëpitë e përhumbura shkaktojnë ndjenja frike sepse shtypin butona në trurin tonë që na paralajmërojnë për rrezik të mundshëm. Megjithatë, na pëlqen të trembemi nga këto gjëra dhe është argëtuese sepse e dimë që nuk është e vërtetë dhe se jemi të sigurt. Filmat e frikshëm nxisin provën mendore të strategjive të arratisjes dhe mbijetesës dhe gjithashtu na mësojnë diçka për pikat e forta dhe dobësitë tona.

Prandaj, ne i duam historitë për shkak të vlerës së tyre mbijetese, dhe i duam thashethemet sepse thashethemet nuk janë asgjë më shumë se histori për njerëzit.

Dhe ndoshta për shkak se njerëzit janë të prirur në mënyrë unike të magjepsen nga thashethemet, ne kemi një marrëdhënie kaq të torturuar me to; ne i urrejmë thashethemet, por edhe më shumë e urrejmë të ngecim jashtë qarkut të thashethemeve. Ata prej nesh që kanë arritur një moshë të caktuar e kuptojnë se sa e pakëndshme mund të jetë të kalosh shumë kohë duke u parë në pasqyrë, dhe që njerëzimi të shikojë kolektivisht në pasqyrën e së kaluarës sonë dhe të shohë “një thashetheme” që shikon prapa, mund të jetë shqetësuese të thuash. më e pakta. Rrjedhimisht, shumë prej nesh preferojnë të mendojnë për thashethemet si diçka që bëjnë njerëzit “të tjerë”. Kur ne vetë po flasim për dikë, mund të besojmë vërtet se thjesht po “shprehim shqetësim” ose “ndajmë informacione të rëndësishme”. Mund të jetë e lehtë të mashtrojmë veten sepse përkufizimi i thashethemeve duket paksa i rrëshqitshëm dhe subjektiv.

Ashtu si gjyqtari i Gjykatës së Lartë të SHBA-së, Potter Steëart, shpalli shkëlqyeshëm në vitin 1964 se ai “e dinte pornografinë kur e pa”, nëse biseda gjykohet si thashetheme apo diçka më e pafajshme mund të jetë shumë në veshin e shikuesit./Classlifestyle

Lajmet

Konjufca: Vendim i padrejtë dhe i pamerituar

Published

on

By

Ministri i Jashtëm i Kosovës, Glauk Konjufca, e ka cilësuar aktgjykimin ndaj katër ish-krerëve të UÇK-së si “të trishtueshëm”.

“Është një vendim vërtet i trishtueshëm, i padrejtë, i pamerituar për katërshen udhëheqëse të UÇK-së”, tha Konjufca pas shpalljes së aktgjykimit në Hagë.

Continue Reading

Lajmet

Shokuese: Haga dënon rëndë Thaçin, Krasniqin, Veselin dhe Selimin

Published

on

By

Dhomat e specializuara në Hagë shpallën verdiktin në procesin kundër krerëve të UÇK-së.

Ish-presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi dhe ish-kryeparlamentari Jakup Krasniqi janë shpallur fajtorë dhe u janë shqiptuar dënime me 25 vjet burgim.

Kadri Veseli, ish-kryeparlamentar i Kosovës është dënuar me 18 vjet burg.

Ndërsa, Rexhep Selimi, ish-deputet, u dënua me 13 vjet burg.

 

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 16 shtator 1993-1998

Published

on

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 

16 shtator 1993

 

Valë e re arrestimesh dhe bastisjesh në Prishtinë

 

Forca të mëdha të policisë serbe sot qysh nga ora 3 e mëngjesit bastisën shumë familje dhe arrestuan disa veprimtarë të LDK-së dhe qytetarë në Prishtinë.

Policia serbe rrethoi shtëpinë e Agim Krasniqit, kryetar i Degës III të LDK-së në Prishtinë. Gjatë bastisjes, e cila zgjati mbi katër orë, policia u soll në mënyrë brutale. Pas bastisjes policia arrestoi Agim Krasniqin dhe mikun e tij Xhevat Balajn, që ndodhej në shtëpinë e Agimit.

Agim Krasniqin para do ditësh, gjykata serbe në Prishtinë e dënoi me 60 ditë burg dhe pritej që ky vendim të ekzekutohej këto ditë.

Po ashtu, sot, disa ekspedita policore serbe, bastisën disa familje të lagjes Kodra e Trimave. Kështu, policia bastisi familjet e Xhelil dhe Mehmet Ramës. Me këtë rast policia arrestoi Xhelil Ramën, ish-epror ushtarak.

Policia bastisi dhe arrestoi në shtëpi Fazli Malokun, anëtar i Kryesisë së Degës së LDK-së dhe kryetar i Këshillit Qendror për Solidaritet në lagjen Kodra e Trimave, kërkoi Bilall Sylën, ish-epror ushtarak, por meqë ai nuk gjendej në shtëpi, arrestoi babain e tij Riza Sylën. Po ashtu sot policia serbe bastisi shtëpinë e Bali Hysenit, kryetar i Nëndegës III të Degës së LDK-së të kësaj lagjeje. Pasi Baliu nuk gjendej në shtëpi, policia, arrestoi vëllaun e tij, Bejtë Hysenin në banesë në lagjen “Lakrishta”.

U bastis edhe familja e Zijadin Hoxhës, anëtar i Kryesisë së Nëndegës I-rë të Degës së LDK-së në Kodrën e Trimave dhe ish-i burgosur politik, i cili nuk gjendej në shtëpi, si dhe familja e Rexhep Demollit.

Policia serbe sot bastisi edhe familjen e Hajrush Bahtirit në rrugën “Xhemail Ibishi”. Policët kërkonin Rrahman Bahtirin, ish-i burgosur i ndërgjegjes. Meqë ai nuk gjendej në shtëpi, policia arrestoi babain e tij Hajrushin.

Bastisja e policisë serbe në Familjen Bahtiri zgjati rreth katër orë.

Në të gjitha këto bastisje, policia u soll në mënyrë brutale, demoloi dyer e orendi dhe u soll vrazhdë kundër anëtarëve të këtyre familjeve.

Të gjithë të arrestuarit gjenden në stacionin e policisë.

Kundër këtyre bastisjeve dhe arrestimeve, sot reagoi Kryesia e Degës së LDK-së në Kodrën e Trimave, në të cilën thuhet se kjo valë e re e represionit serb, ka për qëllim ngritjen e tensionit, si dhe të pengimit të aktivitetit parazgjedhor në LDK. Kryesia e kësaj dege, kërkon që policia të lirojë menjëherë të arrestuarit dhe të ndërpres represionin mbi veprimtarët dhe qytetarët e kësaj lagjeje.

 

 

16 shtator 1994

 

Fushatë represioni në komunën e Podujevës

 

Forcat serbe kanë ndërmarrë gjatë ditës së djeshme një fushatë të re represioni në komunën e Podujevës.

Gjatë ditës së djeshme u arrestua dr. Muharrem Avdiu, anëtar i Kryesisë së Degës së LDK-së në Podujevë. Ai u mbajt dy orë në stacionin e policisë, ndërsa në bazë të urdhrit të policisë ai u ishte i detyruar të paraqitej në stacion edhe sot në mëngjes. Nga Podujeva nuk ka njoftime se cili është epilogu i shkuarjes së tij në polici sot.

Dje u mor në shtëpinë e tij në Peran dhe pastaj u dërgua në stacionin e policisë Jusuf Salihu, gazetar i “Bujkut”, shkrimtar dhe veprimtar socialdemokratëve dhe veprimtar i arsimit në Podujevë. Komisioni për Informim i Degës së LDK-së njofton se z. Salihu është mbajtur në polici prej orës 13:00 deri në orën 21:00 dhe është torturuar, për çka dëshmojnë lëndimet e rënda në trup. Edhe z. Salihu i është dhënë urdhëri për t’u paraqitur në stacionin e policisë.

Merret vesh se dr. Avdiu dhe z. Salihu janë marrë në pyetje në kontekst të gjoja hetimeve që po bën policia serbe në përpjekje për të gjetur kinse sulmuesit që shtinë me armë kundër veturës së policisë serbe më 12 shtator në afërsi të fshatit Sibofc të Podujevës.

Fushata represive përfshiu dje edhe fshatin Ballofc të Podujevës, që gjendet shumë larg fshatit Sibofc. Rreth orës 17:00 një ekspeditë e policisë serbe me rreth 30 policë u vendosë pranë shtëpisë së Paun Miloçiqit dhe i torturoi të gjithë kalimtarët që kaluan atypari. Njoftohet se policia i detyronte kalimtarët të shtriheshin për tokë e pastaj i rrahte ata me shkop druri. Deri më tash Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Podujevë ka siguruar informata se janë torturuar këta persona: Shaban Mustafa, Enver Bajrami, Agim Sejdiu, Selatin Bajgora, Rrahman Vllasa, Mehmet Visoka, Arben Bajgora, Bekim Bajgora, Hilmi Nisheci, Gazmend Lepaja, Tefik Salihu dhe Shaban, Hilmi e Hazir Ganiu.

Thuhet se janë torturuar edhe shumë persona të tjerë, por emrat e tyre tash për tash nuk dihen. Gjatë torturimit policia serbe iu është kërcënuar se do t’i pushkatojë si në vitin 1941. Gjatë gjithë kohës sa janë torturuar në vetura të policisë është lëshuar me zë të lartë muzikë me këngë çetnike.

Po ashtu dje në fshatin Dumosh policia arrestoi Gani Podvoricën dhe babain e tij. Për fatin e tyre nuk dihet asgjë.

Ndërsa në orët e mbrëmjes forca të mëdha të policisë serbe udhëtuan nga Podujeva në drejtim të Lluzhanit e pastaj në drejtim të Orllanit. Forca të mëdha po ashtu udhëtuan edhe nga Prishtina në drejtim të Lluzhanit e pastaj shkuan në drejtim të Orllanit. Këto forca u takuan në Lluzhan. Thuhet se forcat serbe ishin të pajisura edhe me tanksa, autoblinda, ndihmë të shpejtë, helikopter, e me automjete të tjera. Nuk ka njoftime se për çfarë preteksti ishte ndërmarrë kjo lëvizje e forcave serbe. Thuhet se ato ndaluan në rrethinën e Batllavë, afër Pendës së Liqenit të Batllavës, por nuk ka njoftime për aktivitetin e tyre eventual.

Pavarësisht prej kësaj, lëvizjet e forcave serbe kaq të mëdha shkaktuan shqetësim dhe panik në vendbanimet përskaj rrugës Prishtinë – Podujevë dhe Lluzhan – Batllavë.

 

 

 

16 shtator, 1995

 

Plane të mëdha serbe në letra për kolonizimin e Kosovës

 

Bashkëpunëtori ynë nga Gjeneva Hevzi Kryeziu njofton se në Gjenevë ka shkuar përfaqësuesi i Serbisë, Todoroviq për të kërkuar nga organizatat humanitare të OKB-së ndihmë urgjente për refugjatët serbë.

Todoroviq, pranë KNKK dhe KLR kërkoi 630 milionë dollarë nga këto organizata për të mbajtur refugjatët serbë për këtë dimër.

Ndërsa në Prishtinë, serbët e instaluar në Kuvendin e komunës, në një mbledhje të mbajtur dje, në kuadër të fushatës për kolonizimin e Kosovës, morën disa vendime që mund të kenë pasoja të rënda për Prishtinën, kryeqytet i Republikës së Kosovës.

Në mbledhje u mor vendimi për ndryshimin e planit urbanistik të lagjes “Dragodani” në Prishtinë, të planit urbanistik në hapësirën në mes të objektit të “Eksimkosit” dhe selisë së xeherores Kishnicë dhe Novobërdë, si dhe vendimi për ndryshimin e planit urbanistik të lagjes “Dardania”.

Këto vendime, siç mund të shihet nga një njoftim i botuar në gazetën e sotme “Jedinstvo”, u bënë me qëllim të krijimit të parakushteve për ngritjen e banesave, shtëpive, godinave dhe lokaleve për kolonistët serbë.

Në njoftim thuhet më tutje se në vendbanimin në Hajvali të Prishtinës planifikohet të ngriten 83 shtëpi me nga dy banesa, si edhe 100 shtëpi të tjera familjare.

Në mes të Hajvalisë dhe Matiçanit planifikohet të ngriten 200 shtëpi të tjera, ndërsa në lagjen e “Dragodanit” 88 shtëpi dhe 7 godina me 281 banesa.

Në Lagjen e Spitalit planifikohet ngritja e 70 banesave dhe në fshatin Lebanë, afër Prishtinës, planifikohet të ndërtohen 150 shtëpi.

Ky plan ambicioz, që nuk fsheh fare synimet për kolonizimin e Kosovës, do të realizohet në rast se gjenden mjete financiare.

Bën përshtypje edhe fakti se lajmin e kanë botuar sot të gjitha gazetat serbe.

Në një reportazh nga Podujeva të botuar po në këtë gazetë thuhet se në shkollën e mesme të okupuar “Gjuro Gjakoviç” janë vendosur 67 kolonë, të cilët kanë arritur më 1 shtator.

Njëfar Millosh Malkoviq, i cilësuar si fitues i “përkujtimores partizane” të vitit 1941, që gjatë jetës së tij kishte ngritur 6 shtëpi dhe se tash mbeti pa asnjë, shprehu kënaqësi me faktin se është vendosur në Kosovë!

Në këtë reportazh thuhet më tutje se serbët e instaluar në administratën komunale planifikojnë që në shkollën e mesme, ku janë vendosur tash kolonët, të adaptohen dhoma banimi me 50 metra katrorë për banimin e kolonëve.

Në fund të këtij reportazhi thuhet se në komunën e Podujevës mund të vendosen madje edhe deri në 10 mijë kolonë serbë.

Mirëpo, në një shënim thuhet se problem të madh paraqet mungesa e ushqimit për kolonët dhe pranohet fakti se nga 450 kolonët që kanë arritur deri më tash në këtë komunë, një numër i tyre tashmë është larguar nga Gjakova.

Disa serbë janë larguar prej Gjakovës gjoja për t’u bashkuar me anëtarët e familjeve të tyre në Serbi.

 

 

16 shtator 1997

 

Pas incidenteve të pasqaruara keqtrajtime të shqiptarëve

 

Lidhur me incidentet e pasqaruara në disa stacione të policisë serbe në Kosovë, policët kanë keqtrajtuar shumë shqiptarë, kryesisht kalimtarë të rastit.

Kështu dy ditë pas dezinformimit të Radio Prishtinës në gjuhën serbe se na qenkësh sulmuar stacioni i policisë në Kijevë të Malishevës, policia serbe me pretekst të këtij sulmi të pandriçuar ka keqtrajtuar Refki Berishën nga Gurbardhi, Jonuz Kryeziun nga Pagarusha, Resmi Kryeziun nga Bubaveci, Ymer Kryeziun e të birin e Florinin nga Mleçani si edhe Hysni, Bashkim e Nazmi Gashin nga Kijeva.

Trillimi i sulmit në stacionin e policisë në Kijevë i njoftuar tri ditë më parë nga masmediat serbe dhe ndodhja dy ditë më vonë, ka zgjuar indinjatë dhe dyshim të natyrshëm për ndërlidhje dhe autorësi serbe të këtij sulmi.

 

 

16 shtator 1998

 

Podujevë: Vazhdon granatimi i fshatrave të Shalës së Bajgorës – kontroll i rreptë në hyrje-daljet e qytezës

 

Forcat serbe të vendosura në fshatin Dobratin të Podujevës vazhdojnë edhe më tej të granatojnë fshatrat e Shalës së Bajgorës.

Burime të LDK-së në Podujevë njoftojnë se në fshatin Dobratin kanë mbetur disa familje në lagjen Ahmetaj, të cilat nuk kanë arritur të largohen nga fshati.

Prani e shtuar e forcave policore vërehet edhe sot në Podujevë. Këto forca janë stacionuar në disa pika të qytetit dhe po ushtrojnë kontroll të rreptë të qytetarëve. Sipas njoftimeve, kontrolli po bëhet në qendër të qytezës, në afërsi të objektit të postës, te Fabrika e tjegullave, afër Fabrikës së Armaturës, në të dalë të rrugës për Dumnicë, si dhe në të dalë të rrugës për në Shajkoc.

Të njëjtat burime bëjnë me dije se sot rreh orës 11 nga Serbia në drejtim të Prishtinës erdhi një konvoj i forcave serbe, i përbërë nga 40 automjete.

Bëhet me dije se në drejtim të Prishtinës sot ka qarkullim më të shtuar të veturave e autobusëve në krahasim me ditën e djeshme, ndërsa në hyrje të Prishtinës policia ndalon dhe kontrollon qytetarët.

 

 

Tre të vrarë në Stantërg – dyshohet edhe për të vrarë e të plagosur në fshatrat tjera të Shalës së Bajgorës

 

U granatuan edhe fshatrat Tarllabuq e Sumë të Vushtrrisë

 

Forcat serbe kanë vrarë dje në Stantërg tre shqiptarë.

KI i Degës së LDK-së në Mitrovicë njofton se në oborrin e shtëpisë së tyre u vranë Halim (Halil) Ferizi (60), djali i tij Enveri (38) dhe mysafiri i tyre, Rizah Tahiri (55) nga fshati Selac.

Pas vrasjes, policia arrestoi dy djemt tjerë të Halimit, Fadilin (35) dhe Adilin (32), të cilët u mbajtën 8 orë në arrest dhe u keqtrajtuan rëndë fizikisht.

I njëjti burim bën me dije se në disa fshatra të Shalës së Bajgorës kanë hyrë pjesëtarë të forcave serbe, të cilët ishin me fytyra të ngjyrosura, dhe të cilët plaçkitën e pastaj dogjën shumë shtëpi, si në Stantërg, Mazhiq e Rahovë.

Njëkohësisht mësohet se në këto fshatra ka edhe të vrarë e shumë të plagosur, por deri tash nuk as numri e as identiteti i tyre.

KI i Degës së LDK-së në Mitrovicë njofton se sot në orën 7 të mëngjesit forcat serbe granatuan fshatrat Tarllabuq e Sumë të Vushtrrisë, por, përveç dëmeve materiale, nuk pati të vrarë e të plagosur.

Bëhet me dije dje në orën 14.30, në hyrje të Mitrovicës, forcat policore arrestuan Besnik Z. Pecin (27) e Kujtim Xh. Pecin (16) nga Boletini dhe Smajl pecin (23) e Afrim Xh. Pecin (20) nga Rahova e Mitrovicës. Ata u mbajtën katër orë në polici dhe u keqtrajtuan rëndë fizikisht e pastaj u liruan.

 

 

Continue Reading

Lajmet

Kuriozitetet e ditës

Published

on

Lexoni pesë kuriozitete. Mund të mos i keni ditur:

  1. Ka specie kandilësh deti që biologjikisht mund të rikthehen përsëri në “moshë të re”, prandaj quhen pothuajse të pavdekshëm.
  2. Google fillimisht kishte emrin “Backrub” para se të bëhej kompania më e madhe e kërkimit në botë.
  3. Një burrë fitoi dy herë lotarinë me të njëjtët numra brenda katër muajve.
  4. Në Itali ekziston një shatërvan që derdh verë falas për turistët 24 orë në ditë.
  5. Astronautët thonë se hapësira ka aromë si mish i djegur ose metal i nxehtë pas kthimit nga ecjet në kozmos.

Continue Reading

Të kërkuara