Lajmet

Pse njerëzit ‘vdesin’ për thashetheme?

Pse thashethemet janë kaq interesante?

Published

on

Për sa kohë kemi pasur gjuhë, kemi pasur thashetheme. Në fakt, disa studiues kanë argumentuar se gjuha ka evoluar tek njerëzit pikërisht në mënyrë që ne të mund të flasim për njëri-tjetrin. Thashethemet janë shumë pjesë e natyrës njerëzore dhe se në trupin e vrullshëm të jetës shoqërore parahistorike një dashuri për thashethemet evoluoi sepse ishte e dobishme për njerëzit e hershëm që e bënin mirë.

Dhe kështu, historia e thashethemeve është historia e njerëzimit. Kur ndiqni lajmet e natës në televizion, do të shihni një paradë historish për njerëzit: përçarja në Familjen Mbretërore; skandalet dhe gënjeshtrat e politikanit të ditës; divorci i çrregullt mes dy VIP-ave; jeta e errët e vrasësit. Ne na pëlqejnë historitë e pangopura për jetën e fshehtë të të tjerëve, veçanërisht kur ato histori na lejojnë të bëjmë gjykime morale për njerëzit e përfshirë.

Pse thashethemet janë kaq interesante?

Disa thashetheme janë interesante për ne vetëm sepse japin informacione reputacioni për një person specifik. Për shembull, nëse do t’ju thoja që isha në një bar mbrëmë dhe se pashë një burrë duke pirë pije, ju do të më shikonit sikur të isha shumë i shqetësuar dhe do të pyesja veten pse do të ndjeja nevojën për të ndarë një gjë të tillë. një informacion çmendurisht jo interesant. Nga ana tjetër, nëse rezulton se njeriu që pashë duke pirë ishte shoku ynë i përbashkët Bill, dhe ne të dy e dimë se Bill është një alkoolist që nuk ka pirë për më shumë se 10 vjet, historia bëhet menjëherë më interesante sepse se për kë bëhet fjalë.

Thashethemet e tjera janë interesante për ne, pavarësisht se kujt kanë të bëjnë. Historitë për njerëzit që i mbijetuan një eksperience kërcënuese për jetën na magjepsin, sepse na mësojnë diçka që do të ishte shumë e kushtueshme për të mësuar nga dora e parë. Një informacion i tillë na jep një shans për të vlerësuar dobinë e strategjive për trajtimin e situatave të rrezikshme që mund të hasim në të ardhmen. Ne mund të përgatitemi për t’u përballur me sulmet e peshkaqenëve, vrasësit serialë ose mbijetesën në shkretëtirë duke ndjekur nga afër historitë rreth njerëzve që janë përballur me sukses pikërisht me këto sfida.

Ne i duam thashethemet për të njëjtën arsye që duam tregimet

Është për këtë arsye që dashuria jonë për thashethemet dhe dashuria jonë për historitë janë dy anët e së njëjtës medalje. Psikologu evolucionar Steven Pinker beson se për shkak se tregimi na pajis të përballemi me situata të jetës reale që mund të ndodhin më vonë, njerëzit që tërhiqeshin nga historitë kishin një avantazh evolucionar ndaj atyre që nuk ishin të tillë. Edhe një vështrim i përciptë në historitë e fëmijëve në kohë zbulon një preokupim për të dhënë mësime që mund të kenë pasoja jetë ose vdekje. Përrallat shpesh të tmerrshme të Grimm-it, në veçanti, janë plot me mësime se çfarë ndodh me fëmijët që enden vetë në pyll, pavarësisht paralajmërimeve të prindërve të tyre.

Përshtatshmëria e dashurisë sonë për trillimet e frikshme mund të ndihmojë gjithashtu për të shpjeguar pse njerëzit shpenzojnë rregullisht kohë dhe para për të terrorizuar veten duke shkuar në filma horror dhe duke vizituar shtëpi të përhumbura komerciale. Filmat horror dhe shtëpitë e përhumbura shkaktojnë ndjenja frike sepse shtypin butona në trurin tonë që na paralajmërojnë për rrezik të mundshëm. Megjithatë, na pëlqen të trembemi nga këto gjëra dhe është argëtuese sepse e dimë që nuk është e vërtetë dhe se jemi të sigurt. Filmat e frikshëm nxisin provën mendore të strategjive të arratisjes dhe mbijetesës dhe gjithashtu na mësojnë diçka për pikat e forta dhe dobësitë tona.

Prandaj, ne i duam historitë për shkak të vlerës së tyre mbijetese, dhe i duam thashethemet sepse thashethemet nuk janë asgjë më shumë se histori për njerëzit.

Dhe ndoshta për shkak se njerëzit janë të prirur në mënyrë unike të magjepsen nga thashethemet, ne kemi një marrëdhënie kaq të torturuar me to; ne i urrejmë thashethemet, por edhe më shumë e urrejmë të ngecim jashtë qarkut të thashethemeve. Ata prej nesh që kanë arritur një moshë të caktuar e kuptojnë se sa e pakëndshme mund të jetë të kalosh shumë kohë duke u parë në pasqyrë, dhe që njerëzimi të shikojë kolektivisht në pasqyrën e së kaluarës sonë dhe të shohë “një thashetheme” që shikon prapa, mund të jetë shqetësuese të thuash. më e pakta. Rrjedhimisht, shumë prej nesh preferojnë të mendojnë për thashethemet si diçka që bëjnë njerëzit “të tjerë”. Kur ne vetë po flasim për dikë, mund të besojmë vërtet se thjesht po “shprehim shqetësim” ose “ndajmë informacione të rëndësishme”. Mund të jetë e lehtë të mashtrojmë veten sepse përkufizimi i thashethemeve duket paksa i rrëshqitshëm dhe subjektiv.

Ashtu si gjyqtari i Gjykatës së Lartë të SHBA-së, Potter Steëart, shpalli shkëlqyeshëm në vitin 1964 se ai “e dinte pornografinë kur e pa”, nëse biseda gjykohet si thashetheme apo diçka më e pafajshme mund të jetë shumë në veshin e shikuesit./Classlifestyle

lajme

Profesorët e UBT-së publikojnë studim ndërkombëtar mbi ndotjen me metale të rënda në ujërat nëntokësore të Kosovës

Published

on

By

Profesorët e UBT-së, Prof. Dr. Hazir S. Çadraku, Prof. Dr. Pajtim Bytyqi dhe Prof. Dr. Osman Fetoshi, në bashkëpunim me studiues nga universitete të vendeve të rajonit, Bashkimit Evropian dhe institucione të tjera ndërkombëtare, kanë publikuar studimin shkencor me titull “Seasonal and Spatial Assessment of Heavy Metal Contamination in Groundwater in the Republic of Kosovo” në revistën prestigjioze ndërkombëtare Limnological Review (MDPI).

Ky publikim paraqet një kontribut të rëndësishëm në fushën e shkencave mjedisore, duke analizuar shpërndarjen hapësinore dhe sezonale të metaleve të rënda në ujërat nëntokësore të Republikës së Kosovës. Studimi ofron të dhëna të rëndësishme shkencore për vlerësimin e cilësisë së ujërave nëntokësore, identifikimin e burimeve potenciale të ndotjes dhe mbështetjen e politikave për mbrojtjen e burimeve ujore dhe zhvillimin e qëndrueshëm.

Punimi është rezultat i një bashkëpunimi të gjerë ndërkombëtar mes studiuesve nga rajoni, Bashkimi Evropian dhe vende të tjera të botës, duke dëshmuar edhe një herë angazhimin e profesorëve të UBT-së në kërkimin shkencor dhe pjesëmarrjen aktive në projekte me ndikim ndërkombëtar.

Ky sukses përfaqëson një tjetër arritje të rëndësishme të stafit akademik të UBT-së në promovimin e ekselencës në kërkim shkencor dhe forcimin e bashkëpunimit me komunitetin akademik ndërkombëtar.

Punimi i plotë mund të lexohet në lidhjet e mëposhtme: Website

Continue Reading

Rajoni

Akademia Verore e Psikologjisë fillon me fokus në shëndetin mendor dhe zhvillimin profesional

Published

on

By

Akademia Verore e Fakultetit të Psikologjisë nisi me sukses aktivitetet e saj akademike dhe praktike, duke ofruar ligjërata dhe punëtori (workshop-e) interaktive të fokusuara në promovimin e shëndetit mendor dhe zhvillimin e kompetencave profesionale të studentëve.

Në kuadër të aktiviteteve të ditës së parë, PhD cand. Anita Sadikaj mbajti një ligjëratë me temën “Shëndeti mendor si prioritet për mirëqenien psikologjike, sociale dhe komunitare”, gjatë së cilës u trajtua rëndësia e promovimit dhe ruajtjes së shëndetit mendor si një komponent kyç për mirëqenien individuale dhe zhvillimin e një shoqërie të shëndetshme.

Gjithashtu, specialistja e psikologjisë klinike Fatime Sahiti Bekteshi zhvilloi një punëtori interaktive mbi terapinë me rërë (Sandplay Therapy), ku prezantoi rëndësinë e kësaj metode terapeutike në shprehjen e emocioneve, vetërregullimin, përpunimin e përvojave traumatike dhe lehtësimin e zgjidhjes së konflikteve të brendshme.

Dita e parë e Akademisë Verore u karakterizua nga pjesëmarrja aktive e studentëve, diskutime frytdhënëse dhe ushtrime praktike, duke krijuar një atmosferë bashkëpunimi, reflektimi dhe mësimi interaktiv.

Përmes aktiviteteve të tilla, UBT dhe Fakulteti i Psikologjisë vazhdojnë të ofrojnë mundësi për zhvillim profesional dhe praktik, duke i pajisur studentët me njohuri bashkëkohore dhe aftësi të nevojshme për praktikën psikologjike dhe promovimin e mirëqenies mendore.

Continue Reading

lajme

Akademia Verore e Fakultetit të Sistemeve të Informacionit në UBT sjell në fokus transformimin digjital në industrinë e pijeve

Published

on

By

Në kuadër të aktiviteteve të Akademisë Verore të Fakultetit të Sistemeve të Informacionit, e organizuar në kuadër të Global UBT Fest 2026, studentët morën pjesë në ligjëratën me temën “Transformimi Digjital në Industrinë e Pijeve: Sistemet e Informacionit, Analitika e Shitjes dhe Menaxhimi i Brendeve”, të mbajtur nga Dr. Shqipërim Jashari, Menaxher i Marketingut në kompaninë Royal Beverage.

Përmes prezantimit të rasteve konkrete nga industria, pjesëmarrësit u njohën me mënyrën se si sistemet e informacionit mbështesin proceset e prodhimit, analizën e shitjeve, gjurmueshmërinë e produkteve (LOT Traceability), menaxhimin e brendeve dhe vendimmarrjen strategjike të bazuar në analiza të avancuara të të dhënave.

Gjatë ligjëratës u diskutua edhe rëndësia që transformimi digjital ka për kompanitë moderne, duke u theksuar se përdorimi i teknologjive të avancuara dhe i sistemeve inteligjente të informacionit është shndërruar në një faktor kyç për rritjen e efikasitetit, konkurrueshmërisë dhe zhvillimit të qëndrueshëm të bizneseve.

Ky aktivitet u ofroi studentëve mundësinë të lidhin njohuritë akademike me praktikat reale të industrisë, duke krijuar një urë bashkëpunimi ndërmjet universitetit dhe sektorit privat. Diskutimet interaktive dhe shembujt praktikë kontribuan në zgjerimin e njohurive të tyre mbi rolin gjithnjë e më të madh të sistemeve të informacionit në transformimin digjital të bizneseve.

Akademia Verore e Fakultetit të Sistemeve të Informacionit vazhdon të sjellë aktivitete që fuqizojnë kompetencat profesionale të studentëve dhe promovojnë bashkëpunimin me industrinë, duke i përgatitur ata për sfidat dhe kërkesat e tregut bashkëkohor të teknologjisë dhe inovacionit.

Continue Reading

Lajmet

Fakulteti i Biokimisë Mjekësore dhe Bioteknologjisë hapi punimet e Akademisë Verore me fokus shkencën moderne, inovacionin dhe praktikën klinike

Published

on

By

Fakulteti i Biokimisë Mjekësore dhe Bioteknologjisë në UBT ka hapur punimet e Akademisë Verore, me temën “Shkenca moderne, inovacioni dhe praktika klinike në funksion të së ardhmes së shëndetësisë”.

Në hapje të këtij aktiviteti, dekani i Fakultetit, Prof. Dr. Fisnik Laha, theksoi se e ardhmja e shëndetësisë nuk ndërtohet vetëm duke mësuar atë që tashmë dihet, por duke krijuar hapësirë që studentët, studiuesit dhe profesionistët të sfidojnë kufijtë e dijes. Ai shtoi se UBT po ndërton pikërisht urën që lidh shkencën moderne me diagnostikën, praktikën laboratorike dhe nevojat reale të pacientëve.

Ky aktivitet katërditor përfaqëson një platformë të integruar akademike dhe profesionale, e cila bashkon ekspertizën klinike, kërkimin shkencor, teknologjitë e reja, inteligjencën artificiale, gjenetikën molekulare dhe praktikën intensive laboratorike. Programi është konceptuar në mënyrë që pjesëmarrësit të kalojnë nga bazat e diagnostikës dhe analiza e rasteve klinike, drejt biologjisë së së ardhmes, teknologjive inovative dhe zbatimit praktik të njohurive në avancimet më të fundit shkencore.

Programi katërditor përfshin tema që shtrihen nga biokimia e organizmave me bazë silikoni dhe sistemet alternative biologjike, deri te përdorimi i modeleve të mësimit të thellë (deep learning) për parashikimin e gjenomeve minimale, ndikimi i ndotjes së ajrit në parametrat fiziologjikë, si dhe editimi i gjeneve dhe aplikimet e tij në mjekësinë moderne.

Shkolla Verore e këtij viti ka bërë bashkë profesorë dhe studiues të UBT-së, profesionistë nga klinikat publike të QKUK-së, ekspertë të biokimisë, neonatologjisë, ekologjisë dhe biologjisë molekulare, si dhe ligjërues e hulumtues të njohur ndërkombëtarë, duke krijuar një platformë për shkëmbimin e njohurive dhe përvojave ndërmjet akademisë dhe praktikës profesionale.

Përmes një programi që ndërthur shkencën, praktikën klinike, teknologjinë, laboratorin dhe bashkëpunimin ndërkombëtar, Fakulteti i Biokimisë Mjekësore dhe Bioteknologjisë në UBT konfirmon edhe një herë përkushtimin e tij për ofrimin e arsimit bashkëkohor, zhvillimin e kërkimit shkencor me ndikim dhe përgatitjen e profesionistëve të aftë për t’iu përgjigjur sfidave të së ardhmes së shëndetësisë.

 

Continue Reading

Të kërkuara