Lajmet

Pse njerëzit ‘vdesin’ për thashetheme?

Pse thashethemet janë kaq interesante?

Published

3 years ago

on

Për sa kohë kemi pasur gjuhë, kemi pasur thashetheme. Në fakt, disa studiues kanë argumentuar se gjuha ka evoluar tek njerëzit pikërisht në mënyrë që ne të mund të flasim për njëri-tjetrin. Thashethemet janë shumë pjesë e natyrës njerëzore dhe se në trupin e vrullshëm të jetës shoqërore parahistorike një dashuri për thashethemet evoluoi sepse ishte e dobishme për njerëzit e hershëm që e bënin mirë.

Dhe kështu, historia e thashethemeve është historia e njerëzimit. Kur ndiqni lajmet e natës në televizion, do të shihni një paradë historish për njerëzit: përçarja në Familjen Mbretërore; skandalet dhe gënjeshtrat e politikanit të ditës; divorci i çrregullt mes dy VIP-ave; jeta e errët e vrasësit. Ne na pëlqejnë historitë e pangopura për jetën e fshehtë të të tjerëve, veçanërisht kur ato histori na lejojnë të bëjmë gjykime morale për njerëzit e përfshirë.

Pse thashethemet janë kaq interesante?

Disa thashetheme janë interesante për ne vetëm sepse japin informacione reputacioni për një person specifik. Për shembull, nëse do t’ju thoja që isha në një bar mbrëmë dhe se pashë një burrë duke pirë pije, ju do të më shikonit sikur të isha shumë i shqetësuar dhe do të pyesja veten pse do të ndjeja nevojën për të ndarë një gjë të tillë. një informacion çmendurisht jo interesant. Nga ana tjetër, nëse rezulton se njeriu që pashë duke pirë ishte shoku ynë i përbashkët Bill, dhe ne të dy e dimë se Bill është një alkoolist që nuk ka pirë për më shumë se 10 vjet, historia bëhet menjëherë më interesante sepse se për kë bëhet fjalë.

Thashethemet e tjera janë interesante për ne, pavarësisht se kujt kanë të bëjnë. Historitë për njerëzit që i mbijetuan një eksperience kërcënuese për jetën na magjepsin, sepse na mësojnë diçka që do të ishte shumë e kushtueshme për të mësuar nga dora e parë. Një informacion i tillë na jep një shans për të vlerësuar dobinë e strategjive për trajtimin e situatave të rrezikshme që mund të hasim në të ardhmen. Ne mund të përgatitemi për t’u përballur me sulmet e peshkaqenëve, vrasësit serialë ose mbijetesën në shkretëtirë duke ndjekur nga afër historitë rreth njerëzve që janë përballur me sukses pikërisht me këto sfida.

Ne i duam thashethemet për të njëjtën arsye që duam tregimet

Është për këtë arsye që dashuria jonë për thashethemet dhe dashuria jonë për historitë janë dy anët e së njëjtës medalje. Psikologu evolucionar Steven Pinker beson se për shkak se tregimi na pajis të përballemi me situata të jetës reale që mund të ndodhin më vonë, njerëzit që tërhiqeshin nga historitë kishin një avantazh evolucionar ndaj atyre që nuk ishin të tillë. Edhe një vështrim i përciptë në historitë e fëmijëve në kohë zbulon një preokupim për të dhënë mësime që mund të kenë pasoja jetë ose vdekje. Përrallat shpesh të tmerrshme të Grimm-it, në veçanti, janë plot me mësime se çfarë ndodh me fëmijët që enden vetë në pyll, pavarësisht paralajmërimeve të prindërve të tyre.

Përshtatshmëria e dashurisë sonë për trillimet e frikshme mund të ndihmojë gjithashtu për të shpjeguar pse njerëzit shpenzojnë rregullisht kohë dhe para për të terrorizuar veten duke shkuar në filma horror dhe duke vizituar shtëpi të përhumbura komerciale. Filmat horror dhe shtëpitë e përhumbura shkaktojnë ndjenja frike sepse shtypin butona në trurin tonë që na paralajmërojnë për rrezik të mundshëm. Megjithatë, na pëlqen të trembemi nga këto gjëra dhe është argëtuese sepse e dimë që nuk është e vërtetë dhe se jemi të sigurt. Filmat e frikshëm nxisin provën mendore të strategjive të arratisjes dhe mbijetesës dhe gjithashtu na mësojnë diçka për pikat e forta dhe dobësitë tona.

Prandaj, ne i duam historitë për shkak të vlerës së tyre mbijetese, dhe i duam thashethemet sepse thashethemet nuk janë asgjë më shumë se histori për njerëzit.

Dhe ndoshta për shkak se njerëzit janë të prirur në mënyrë unike të magjepsen nga thashethemet, ne kemi një marrëdhënie kaq të torturuar me to; ne i urrejmë thashethemet, por edhe më shumë e urrejmë të ngecim jashtë qarkut të thashethemeve. Ata prej nesh që kanë arritur një moshë të caktuar e kuptojnë se sa e pakëndshme mund të jetë të kalosh shumë kohë duke u parë në pasqyrë, dhe që njerëzimi të shikojë kolektivisht në pasqyrën e së kaluarës sonë dhe të shohë “një thashetheme” që shikon prapa, mund të jetë shqetësuese të thuash. më e pakta. Rrjedhimisht, shumë prej nesh preferojnë të mendojnë për thashethemet si diçka që bëjnë njerëzit “të tjerë”. Kur ne vetë po flasim për dikë, mund të besojmë vërtet se thjesht po “shprehim shqetësim” ose “ndajmë informacione të rëndësishme”. Mund të jetë e lehtë të mashtrojmë veten sepse përkufizimi i thashethemeve duket paksa i rrëshqitshëm dhe subjektiv.

Ashtu si gjyqtari i Gjykatës së Lartë të SHBA-së, Potter Steëart, shpalli shkëlqyeshëm në vitin 1964 se ai “e dinte pornografinë kur e pa”, nëse biseda gjykohet si thashetheme apo diçka më e pafajshme mund të jetë shumë në veshin e shikuesit./Classlifestyle

Related Topics:
Continue Reading

Lajmet

Anne Carson fiton Çmimin Nobel për Letërsi 2026

Published

38 minutes ago

on

October 8, 2026

By

Poetja kanadeze Anne Carson është laureuar me Çmimin Nobel për Letërsi për vitin 2026.

Akademia Suedeze e ka nderuar 76-vjeçaren për “veprën e saj të guximshme dhe novatore, e cila, në një dialog lozonjar me traditën klasike, ka krijuar forma të reja për letërsinë bashkëkohore”.

Sekretarja e përhershme e Akademisë Suedeze, Ingrid Carlberg, tha se ia kishte komunikuar lajmin Carsonit përmes telefonit, pak para njoftimit zyrtar.

“Ajo u kap në befasi, por ishte shumë e lumtur”, tha Carlberg, duke shtuar se Carson i kishte treguar se në atë moment ndodhej në Islandë.

Anne Carson lindi në vitin 1950 në Toronto të Kanadasë. Ajo është poete, eseiste, përkthyese dhe ish-profesoreshë universitare, ndërsa gjatë karrierës së saj ka ndërthurur poezinë, prozën, përkthimin dhe studimet klasike.

Krijimtaria e saj është e njohur për kapërcimin e kufijve mes zhanreve dhe për ndërthurjen e letërsisë bashkëkohore me traditën klasike. Suksesi i saj i madh erdhi në vitin 1998 me veprën “Autobiography of Red”.

Carson ka botuar më shumë se 20 libra me poezi, ese dhe përkthime. Në vitin 2001, ajo u bë gruaja e parë që fitoi çmimin “T.S. Eliot” për veprën “The Beauty of the Husband”.

Vitin e kaluar, Çmimi Nobel për Letërsi iu dha shkrimtarit hungarez László Krasznahorkai, për veprën e tij që, sipas jurisë, mbron fuqinë e artit përballë “tmerrit apokaliptik”.

Njoftimi për Çmimin Nobel për Letërsi vjen pas shpalljes së çmimeve në mjekësi, fizikë dhe kimi, ndërsa këtë javë pritet të shpallet edhe Çmimi Nobel për Paqen./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Tensione te Parlamenti në Tiranë: Policia përdor sprej ndaj protestuesve për Reformën Territoriale

Published

1 hour ago

on

October 8, 2026

By

Tensione të forta po shoqërojnë protestën përpara Parlamentit në Tiranë, ku qytetarë dhe përfaqësues të bashkive të ndryshme janë mbledhur për të kundërshtuar draftin e Partisë Socialiste për Reformën Territoriale, i cili parashikon shkrirjen e disa bashkive.

Përplasja nisi në momentin kur protestuesit tentuan të heqin gardhin mbrojtës metalik, me ç’rast policia ndërhyri duke përdorur spraj lotsjellës për prapësimin e tyre. Si pasojë e sprajit djegës, disa qytetarë kanë shfaqur probleme shëndetësore dhe janë transportuar me ambulancë drejt spitalit. Lëndime të lehta kanë pësuar edhe disa efektivë policie nga goditjet me shishe e sende të tjera.

Përkundër tensioneve, protestuesit po vazhdojnë të qëndrojnë përpara Parlamentit në kërkim të tërheqjes së projektligjit. /Euronews/

Continue Reading

Lajmet

Bomba ajrore ruse godasin dy autobusë në Donetsk, 33 të vrarë dhe 18 të plagosur

Published

1 hour ago

on

October 8, 2026

By

Të paktën 33 persona janë vrarë dhe 18 të tjerë janë plagosur të enjten, pasi një sulm rus goditi dy autobusë publikë në qytetin e Kramatorskut, në rajonin e Donetskut në Ukrainë raportojn autoritetet ukrainase.

Sipas autoriteteve lokale, sulmi shkaktoi zjarr në të dy autobusët dhe në zonën përreth. Ekipet e Shërbimit Shtetëror të Emergjencave të Ukrainës kanë dalë në vendngjarje për të shpëtuar të mbijetuarit dhe për të shuar zjarrin.

Guvernatori i Donetskut, Vadym Filashkin, tha se sulmi ishte i qëllimshëm ndaj civilëve dhe se autobusët po transportonin pasagjerë në momentin e goditjes.

Pas sulmit, Filashkin urdhëroi pezullimin e transportit publik në Kramatorsk dhe Sloviansk, ndërsa u bëri thirrje banorëve që ndodhen ende në rajonin e Donetskut të evakuohen drejt zonave më të sigurta të Ukrainës.

Sulmi është cilësuar si më vdekjeprurësi nga një goditje e vetme në Ukrainë gjatë këtij viti. Një sulm masiv rus me raketa në Kiev, në korrik, kishte shkaktuar 33 viktima në të gjithë qytetin, por në disa goditje të koordinuara.

Kramatorsk dhe Sloviansk janë qytete të rëndësishme industriale pranë vijës së frontit dhe pjesë e të ashtuquajturit “brez i fortesës” të Ukrainës në rajonin e Donetskut, së bashku me Kostiantynivkën dhe Druzhkivkën.

Kramatorsku ka shërbyer për një kohë të gjatë si pikë strategjike prapa vijës së frontit për njësitë ukrainase. Megjithatë, për shkak të bombardimeve të shpeshta, qyteti nuk po përdoret më në të njëjtën mënyrë për pushimin dhe tërheqjen e përkohshme të trupave.

“Rusia po sjell vdekje në tokën ukrainase. Po godet qytetet tona, po vret njerëzit tanë dhe po i shton krimet e saj çdo ditë”, tha Filashkin, duke shprehur ngushëllimet për familjet e viktimave./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Ndalohen 30 mijë euro të padeklaruara në Bërnjak

Published

1 hour ago

on

October 8, 2026

By

Zyrtarët e Doganës së Kosovës, në bashkëpunim me Policinë e Kosovës, kanë parandaluar futjen e një shume të konsiderueshme parash të padeklaruara në territorin e Kosovës.

Rasti është zbuluar në pikën kufitare Bërnjak, ku për kontroll është përzgjedhur një automjet me targa të huaja, i cili po hynte në Kosovë.

Sipas Doganës, gjatë intervistimit, udhëtari ka deklaruar se nuk kishte mallra apo mjete monetare për të deklaruar. Megjithatë, pas dyshimeve të krijuara gjatë kontrollit, zyrtarët kanë kontrolluar automjetin dhe udhëtarin.

Gjatë kontrollit, në një hapësirë të fshehtë në dyshemenë e automjetit janë gjetur 30 mijë e 550 euro para të gatshme, të cilat nuk ishin deklaruar.

Dogana ka rikujtuar se, sipas Nenit 33 të Ligjit për Parandalimin e Pastrimit të Parave dhe Luftimin e Financimit të Terrorizmit, çdo person që hyn ose del nga Kosova dhe bart 10 mijë euro ose më shumë, është i obliguar të deklarojë me shkrim shumën e parave dhe burimin e tyre të verifikueshëm pranë zyrtarit doganor./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara