Botë
Pse Arabia Saudite është ndërmjetësuese midis Trump e Putin?
Published
1 year agoon
By
UBTNewsArabia Saudite ka zbuluar aspiratat e saj për t’u bërë një aktor global i aftë për të ndërmjetësuar me sukses konfliktet ndërkombëtare duke marrë rolin e mikpritësit në negociatat midis SHBA-së dhe Rusisë.

Një tjetër synim që Arabia Saudite po e arrin në këtë mënyrë është një avantazh shtesë në bisedimet e ardhshme për të ardhmen e Gazës së pasluftës.
“Arabia Saudite pret të jetë më shumë se vetëm një ndërmjetëse në bisedimet SHBA-Rusi”, tha një zyrtar saudit për CNN.
Delegacioni saudit udhëhiqet nga këshilltari i Sigurisë Kombëtare. Sipas zëdhënësit të Kremlinit, Dmitry Peskov, vendndodhja e negociatave u përshtatet të dyja palëve, e cila po atribuohet si një fitore e liderit de facto 39-vjeçar të Arabisë Saudite, Mohammed bin Salman.
Siç shkruan CNN, misioni i tij është të transformojë Arabinë Saudite, e cila deri më tani është parë vetëm si një mbretëri e pasur me naftë me një të kaluar fundamentaliste. Qëllimi është të ndërtohet dhe të ushqehet fuqia e butë mbi një pasuri të madhe.
“Unë nuk di ndonjë vend tjetër ku një lider të ketë marrëdhënie kaq të mira personale me Trump dhe Putin,” tha komentuesi saudit Ali Shihabi, duke shtuar se është çështje prestigji të presësh të dy presidentët në të njëjtën kohë dhe se kjo rrit fuqinë e butë saudite në rajon dhe globalisht.
E gjitha është pjesë e një plani më të madh. Në vitet e fundit, Arabia Saudite e ka zhvendosur politikën e saj drejt neutralitetit në konfliktet globale me qëllim që të tërheqë miliarda dollarë investime që do të mundësojnë realizimin e “Vizioni 2030”, plani i princit për të diversifikuar ekonominë saudite larg prodhimit të naftës.
Princi Bin Salman është distancuar ndjeshëm nga Jemeni pas vitesh lufte me Houthi, duke riparuar lidhjet me rivalin rajonal Iranin dhe duke ruajtur miqësitë me Kinën dhe Rusinë, duke ruajtur partneritetin e ngushtë me Perëndimin.
Përveç organizimit të garave ndërkombëtare të boksit dhe festivaleve të muzikës elektronike, Arabia Saudite ka kërkuar të krijojë një imazh si një paqe-bërës global duke organizuar konferenca donatorësh dhe paqeje.

Në gusht të vitit 2023, në Arabinë Saudite u mbajt një samit dyditor i paqes për Ukrainën, ku morën pjesë përfaqësues të 40 vendeve (me përjashtim të Rusisë), dhe në shkurt të të njëjtit vit, ajo premtoi 400 milionë dollarë ndihmë për Ukrainën.
Ngritja e Princit Bin Salman si një negociator i fuqishëm buron nga marrëdhënia e tij e ngushtë me presidentin amerikan Donald Trump, i cili e mbështeti princin e ri kur ai ishte i izoluar ndërkombëtarisht për vrasjen e gazetarit Jamal Khashoggi në ambasadën saudite në Turqi. Në vitin 2017, Trump theu traditën dhe zgjodhi Arabinë Saudite për vizitën e tij të parë presidenciale jashtë vendit.
Edhe pasi humbi zgjedhjet presidenciale të vitit 2020, Arabia Saudite vazhdoi të mbajë lidhje të ngushta biznesi me Trump, duke investuar 2 miliardë dollarë në një firmë të drejtuar nga dhëndri i Trump, Jared Kuchner, i cili ka njoftuar planet për të ndërtuar Trump Towers në mbretëri.
Princi i kurorës i Arabisë Saudite ka thënë se mbretëria planifikon të investojë 600 miliardë dollarë në Shtetet e Bashkuara gjatë katër vjetëve të ardhshëm. Investimet e Arabisë Saudite në SHBA deri më sot vlerësohen në rreth 2 trilionë dollarë.
Princi i kurorës arriti të përmirësojë marrëdhëniet me presidentin rus Vladimir Putin, i cili gjithashtu refuzoi të marrë pjesë në izolimin e princit pas vrasjes së Khashoggi. Princi Bin Salman, nga ana tjetër, i rezistoi presionit perëndimor për t’u distancuar nga Moska pas pushtimit të Ukrainës dhe vazhdoi të koordinohej me Putin për furnizimet globale të naftës. Princi madje mori anën e Moskës në refuzimin e thirrjes së administratës Joe Biden për të rritur prodhimin e naftës në vitin 2022.
Analistët thonë se ka rezultuar e dobishme që Arabia Saudite ka arritur të ruajë marrëdhëniet me të dyja palët në një botë gjithnjë e më të polarizuar. I dërguari i Trump për Lindjen e Mesme Steve Witkoff tha se Princi bin Salman ishte një lojtar kyç në lirimin e mësuesit amerikan Mark Fogel nga një burg rus javën e kaluar.
Arabia Saudite, së bashku me Emiratet e Bashkuara Arabe fqinje, kanë ndërmjetësuar me sukses shkëmbimin e të burgosurve midis Ukrainës dhe Rusisë në disa raste.
Në terma afatgjatë, Arabia Saudite mund të përdorë rolin e saj si ndërmjetës në bisedimet midis SHBA-së dhe Rusisë dhe ta materializojë atë në Gaza.
Një samit është planifikuar të mbahet në Arabinë Saudite më vonë këtë javë për të diskutuar një zgjidhje të propozuar për Gazën, përpara se t’ia paraqitet Trump.
CNN shkruan se edhe pse Princi bin Salman mund të përfitojë nga lidhjet e tij të ngushta me Trump, ajo mund të gjendet gjithashtu në një pozitë të vështirë në përpjekjen për të balancuar interesat e saj rajonale dhe kërkesat agresive të presidentit amerikan.
Aktualitet
Trump dhe Xi mbyllin samitin pa marrëveshje konkrete tregtare
Published
2 days agoon
May 15, 2026By
UBTNews
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, është larguar nga Pekini pas një samiti dyditor, duke thënë se kishte arritur “marrëveshje fantastike tregtare, të shkëlqyera për të dyja vendet”, mirëpo kanë dalë pak detaje rreth asaj se çfarë kanë rënë dakord dy superfuqitë.
Trumpi mbërriti të mërkurën për një samit të rëndësisë së lartë me udhëheqësin kinez, Xi Jinping, i shoqëruar nga disa drejtorë ekzekutivë: një delegacion biznesi i profilit të lartë që përfshinte fushën e bujqësisë, aviacionit, automjeteve elektrike dhe çipave të inteligjencës artificiale (AI).
Tregtia ishte në krye të agjendës me gjithë tensionet e fundit rreth luftës në Iran, dhe bizneset shpresonin për marrëveshje kyçe si dhe për një zgjatje të armëpushimit tarifor, i cili pritet të skandojë në nëntor.
Vizita u karakterizua nga një retorikë e ngrohtë dhe simbolika. Trumpi u prit me një agjendë të ngjeshur që përfshinte një gardë nderi, një organizim shtetëror dhe një ftesë në kompleksin ekskluziv ku jetojnë dhe punojnë udhëheqësit e Partisë Komuniste të Kinës.
Presidenti amerikan u shfaq i impresionuar dhe e ftoi Ksin në Shtëpinë e Bardhë në shtator. Ai tha se bisedimet ishin “shumë të suksesshme”, ndërsa Ksi e cilësoi këtë si një vizitë “historike dhe shënjuese”.
Megjithatë, asnjëra palë nuk ka njoftuar ndonjë kthesë të madhe tregtare apo marrëveshje të rëndësishme biznesi.
Sidoqoftë, Presidenti Trump bisedoi me gazetarët në bordin e avionit “Air Force One” dhe tha se Kina ka rënë dakord të blejë 200 avionë Boeing, me një zotim potencial për të blerë edhe 750 avionë të tjerë. BBC-ja ka kontaktuar kompaninë Boeing për një koment.
Trumpi tha gjithashtu se fermerët amerikanë do të jenë të lumtur me marrëveshjet e tij tregtare, pasi Kina do të blinte sojë në vlerë prej “miliarda dollarësh”.
Por, nga ana e kinezëve nuk ka pasur asnjë konfirmim për ndonjë marrëveshje apo blerje.
Nëse porositë e Boeing-ut finalizohen, kjo do të ishte marrëveshja e parë e madhe e këtij prodhuesi të avionëve me Kinën në gati një dekadë. Kompania ishte përjashtuar kryesisht nga tregu i dytë më i madh i aviacionit në botë për shkak të tensioneve tregtare mes Pekinit dhe Uashingtonit.
I pyetur për komentet e mëparshme të Trumpit dhënë për Fox News, ku ai thoshte se marrëveshjet ishin arritur, zëdhënësi i ministrisë së jashtme kineze, Guo Jiakun, tha vetëm se “thelbi i marrëdhënieve ekonomike dhe tregtare Kinë-SHBA është përfitimi i ndërsjellë dhe bashkëpunimi ku fitojnë të dyja palët”.
Ai shtoi se të dyja palët duhet të punojnë për të zbatuar “konsensusin e rëndësishëm” të arritur nga dy udhëheqësit dhe për të sjellë më shumë stabilitet në lidhjet tregtare dypalëshe dhe në ekonominë globale.
Sidoqoftë, mbeten ende pikëpyetje mbi armëpushimin tarifor të rënë dakord në tetor, kur Uashingtoni pezulloi rritjet e larta të tarifave për mallrat kineze, ndërsa Pekini u tërhoq nga kufizimi i eksporteve të tokave të rralla, të cilat janë kritike për prodhimin industrial.
Çuditërisht, Trumpi u tha gazetarëve në Air Force One se ai dhe Ksi nuk kishin diskutuar fare për tarifat.
Nga ana tjetër, Shtëpia e Bardhë tha se të dy udhëheqësit ranë dakord të themelojnë një “Bord Tregtie” për të menaxhuar marrëdhënien pa pasur nevojë të rihapin negociatat për tarifat.
Sekretari i Thesarit të SHBA-së, Scott Bessent, i cili ka udhëhequr bisedimet tregtare për Uashingtonin, tha në një intervistë të regjistruar paraprakisht për CNBC se priste përparim në një mekanizëm për të mbështetur investimet e ardhshme.
Zyrtarët amerikanë, megjithatë, kanë tërhequr vërejtjen se ka ende shumë punë për të bërë përpara se këto njoftime të hyjnë në fuqi.
Teknologjia dhe tregtia
Një nga momentet më me vëmendje ishte kur Air Force One u ul në Pekin të mërkurën mbrëma.
Drejtori ekzekutiv i Teslas, Elon Musk, zbriti nga avioni përpara zyrtarëve të lartë duke përfshirë Pete Hegseth, Marco Rubio dhe Greer – një shenjë kjo e agjendës vendimtare ekonomike që i priste.
Gjithashtu, Musk dhe shefi i prodhuesit amerikan të çipave Nvidia, Jensen Huang, qëndruan pranë Trumpit gjatë ceremonisë së mirëseardhjes dhe patën një prani të dukshme gjatë banketit.
Shfaqja e Huangut ishte mjaft rëndësishme pasi ai fillimisht nuk ishte planifikuar të ishte pjesë e delegacionit – por bashkimi i tij në këtë udhëtim nxiti spekulimet se AI dhe qasja në çipa ishin pjesë më e madhe e bisedimeve nga sa mendohej më parë.
Me automjetet elektrike, AI-n dhe gjysmëpërçuesit që po kthehen në fusha kryesore të betejës në rivalitetin SHBA-Kinë, si Tesla ashtu edhe Nvidia janë shumë të ekspozuara ndaj Kinës.
Tesla mbështetet shumë në fabrikën e saj në Shangai dhe te konsumatorët kinezë, ndërsa Nvidia dëshiron të jetë në gjendje të fillojë sërish shitjen e çipave të avancuar në Kinë, gjë që aktualisht është e ndaluar nga kontrollet amerikane të eksportit.
Aktualitet
Ukraina sulmon me dronë një rafineri gjigante në Rusi, pas sulmit të ashpër rus me 24 të vdekur në Kiev
Published
3 days agoon
May 15, 2026By
UBTNews
Ukraina ka ndërmarrë një sulm masiv me dronë të rrezeve të gjata, duke shënjestruar disa rajone në Rusi, përfshirë rafinerinë gjigante të naftës në Ryazan, pas disa ditësh sulmesh të ashpra të Moskës ndaj Ukrainës.
Sulmi i Kievit të premten pasoi tri ditë sulmesh radhazi me dronë dhe raketa mbi Ukrainë, duke përfshirë edhe kryeqytetin, ku një raketë kruz goditi një bllok banimi të enjten, duke vrarë 24 persona, mes të cilëve tre fëmijë.
Numri përfundimtar i viktimave në Kiev u bë i ditur pasi ekipet e emergjencës përfunduan gërmimet në rrënojat e ndërtesës nëntëkatëshe, e cila u godit në atë që forcat ajrore ukrainase e cilësuan si rrebeshin më të madh rus ndaj vendit që nga fillimi i pushtimit në shkallë të gjerë në shkurt të vitit 2022, raporton The Guardian.
Teksa Ukraina shpalli ditë zie kombëtare, Këshilli i Evropës deklaroi të premten, gjatë një samiti të 46 ministrave të jashtëm evropianë në Moldavi, se po lëviz drejt krijimit të një gjykate për krimet e luftës për të gjykuar udhëheqjen ruse për luftën e saj të agresionit kundër Ukrainës.
“Tani duhet të ndërmerren veprime për të përmbushur këtë zotim politik, duke siguruar funksionimin dhe financimin e tribunalit,” tha Alain Berset, sekretari i përgjithshëm i Këshillit të Evropës.
Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelenskyy, i cili vizitoi vendin e ndërtesës së shkatërruar në rrethin Darnytskyi të Kievit, në bregun e majtë të lumit Dnipro, vendosi lule dhe bisedoi me punonjësit e shpëtimit.
“Ekipet tona të ndërhyrjes së shpejtë punuan pa ndërprerë për më shumë se një ditë,” shkroi Zelenskyy në aplikacionin Telegram.
“Rusët praktikisht rrafshuan një pjesë të tërë të ndërtesës me raketën e tyre,” tha ai. Zelenskyy shtoi se, sipas analizave fillestare, arma që goditi ndërtesën ishte një raketë ruse Kh-101 e prodhuar rishtazi.
Rusia, e cila filloi pushtimin e saj në shkallë të gjerë të Ukrainës në shkurt 2022, nisi më shumë se 1,500 dronë dhe dhjetëra raketa në sulme anembanë Ukrainës këtë javë për tri ditë radhazi, thanë zyrtarët ukrainas.
“Një Rusi e tillë nuk mund të normalizohet kurrë, një Rusi që shkatërron qëllimisht jetë dhe shpreson të mbetet e pandëshkuar. Nevojitet presion,” tha Zelenskyy, duke përsëritur thirrjet drejtuar aleatëve për ta ndihmuar Ukrainën të forcojë mbrojtjen e saj ajrore.
Zyrtarët e qytetit në Kiev njoftuan se 24 trupa janë nxjerrë nga rrënojat dhe rreth 30 persona u shpëtuan të gjallë. Pothuajse 50 persona u plagosën dhe rreth 400 të tjerë patën nevojë për mbështetje psikologjike, bëri të ditur ministria e brendshme.
Rusia nuk komentoi menjëherë sulmin mbi ndërtesën e banimit. Moska mohon shënjestrimin e qëllimshëm të civilëve, por gjatë më shumë se katër viteve luftë, ajo ka goditur shpesh ndërtesa banimi dhe infrastrukturë tjetër civile në sulmet ajrore në mbarë Ukrainën.
Autoritetet ruse thanë se katër persona, përfshirë një fëmijë, u goditën nga sulmet ukrainase. Komiteti Hetues i Rusisë njoftoi se ka hapur një hetim për terrorizëm pas sulmeve, duke pretenduar se ato kishin në shënjestër “infrastrukturën rezidenciale dhe civile”.
“Dy ndërtesa banimi shumëkatëshe dhe një objekt industrial u dëmtuan,” thuhet në deklaratë.
Dëshmitarët sugjeruan se objektivi i sulmeve në Ryazan duket se ishte rafineria e naftës, një nga më të mëdhatë e Rusisë, e cila u përfshi nga një zjarri i madh pasi u godit disa herë.
Zyrtarët e Kievit shpallën ditë zie të premten për të nderuar viktimat, me flamujt kombëtarë të ulur në gjysmëhark në mbarë qytetin prej 3 milionë banorësh. Të gjitha ngjarjet argëtuese u anuluan ose u shtynë.
Ministria e brendshme tha se operacioni i kërkim-shpëtimit në ndërtesën e banimit zgjati më shumë se 28 orë dhe qindra shpëtimtarë kontrolluan përmes 3,000 metrave kub rrënoja. /The Guardian/
Aktualitet
Xi dhe Trump vlerësojnë vizitën “historike” dhe “shumë të suksesshme” në Pekin
Published
3 days agoon
May 15, 2026By
UBTNews
Media shtetërore kineze ka ndarë detajet e bisedimeve të nivelit të lartë në Zhongnanhai mes Presidentit Xi Jinping dhe Presidentit Donald Trump, të cilët e kanë vlerësuar takimin e tyre si një kthesë historike për marrëdhëniet dypalëshe.
Presidenti kinez, Xi Jinping, e quajti këtë vizitë “historike dhe pikë referimi”, duke theksuar se të dy udhëheqësit kanë vendosur një “pozicionim të ri për një marrëdhënie konstruktive, strategjike dhe të qëndrueshme” midis dy fuqive botërore.
“Presidenti Trump synon ta bëjë Amerikën sërish të madhe, ndërsa unë jam i përkushtuar të udhëheq popullin kinez drejt realizimit të përtëritjes së madhe të kombit tonë,” deklaroi Xi, duke bërë thirrje që të dyja vendet të jetësojnë “konsensusin e rëndësishëm” të arritur gjatë këtyre bisedimeve.
Nga ana tjetër, sipas raportimit të medias kineze, Presidenti Trump e ka cilësuar vizitën si “shumë të suksesshme, me rëndësi botërore dhe të pashlyeshme”. Ai iu referua liderit kinez si “një mik i vjetër”, për të cilin gëzon një “respekt të jashtëzakonshëm”, transmeton BBC.
“Jam i gatshëm të mbaj një komunikim të sinqertë dhe të thellë me Presidentin Xi Jinping dhe pres me padurim ta mirëpres atë për një vizitë zyrtare në Uashington,” u shpreh Trump. /BBC/
Aktualitet
Pritje madhështore për Trump-in në Kinë, por problemet mbeten
Published
3 days agoon
May 14, 2026By
UBTNews
Xi Jinping organizoi një pritje madhështore për Donald Trump-in në ditën e parë të një vizite që mund të rivendosë marrëdhëniet midis superfuqive rivale.
Garda e nderit ushtarak u rreshtua jashtë Sallës së Madhe të Popullit për të mirëpritur Trump-in, e shoqëruar me shtëna përshëndetëse dhe një bandë muzikore që luante himnin kombëtar të SHBA-së. Presidenti ndaloi dy herë për të përshëndetur fëmijët e shkollave që brohorisnin me flamuj kinezë dhe amerikanë.
Teksa shtrëngonte duart me Xi-në, ai u përkul për t’i rrahur krahun në atë që dukej si një gjest ngrohtësie, ndërsa nuk kurseu lëvdatat për mikpritësin e tij.
“Ju jeni një udhëheqës i madh. Këtë ua them të gjithëve,” deklaroi ai në ato që dukeshin si komente spontane. Më vonë, gjatë vizitës në Tempullin e Qiellit të shekullit XV, ai u shpreh para gazetarëve se Kina ishte e bukur. Në banketin e kësaj mbrëmjeje, ai i quajti bisedimet si një mundësi “të çmuar”.
Ishte një ditë e jashtëzakonshme, duke pasur parasysh se Trump e ndërtoi markën e tij politike duke folur ashpër ndaj Kinës.
“Ne nuk mund të vazhdojmë të lejojmë Kinën të përdhunojë vendin tonë, dhe kjo është ajo që po bëjnë,” u thoshte ai mbështetësve në një tubim fushate në vitin 2016.
Në vitin 2020, ai pretendoi se Kina e ka “vjollur Shtetet e Bashkuara si askush tjetër më parë” dhe e përshkroi pandeminë e Covid-19 si “virusi kinez”. Para se të kthehej në pushtet, ai u zotua se do ta “bënte Kinën të paguante”.
Në kulmin e luftës tregtare vitin e kaluar, të dyja palët kishin vendosur tarifa që kalonin 100% mbi produktet e njëra-tjetrës. Pasoi një armëpushim i brishtë, por një nga pyetjet kryesore që rëndon mbi këtë vizitë është se sa do të zgjasë ai dhe çfarë marrëveshjeje do të zërë vendin e tij?/BBC/
REL: Kosova ka aleatë për NATO, por a e ka veten?
Ditari: lajmet kryesore që shënuan datën 17 maj – 1993-1998?
Shqipëria e përmbyll Eurovision 2026 në vendin e 13-të
Bullgaria fiton Eurovision 2026
Dizajnerët kosovarë prezantojnë Kosovën në Eurovision përmes modës
Alis drithëron skenën e finales së Eurovision 2026 me “Nan”
“Inside Politics with Anisa” sjell diskutim të thellë mbi gjeopolitikën dhe sfidat globale me profesorin Alfred Marleku
Caktohen numrat e partive politike për zgjedhjet e 7 qershorit
Ditari: Çfarë ngjarjesh shënuan datën 16 maj 1993-1998?
Të kërkuara
-
Lajmet2 months agoKoordinatorja e projektit AKIL-EU në UBT, prof. Manjola Zaçellari, referon në University of Oxford
-
Live3 months agoKryegjykatësi Smith III shpall mbylljen e çështjes gjyqësore
-
Lajmet3 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Opinione2 months agoAvdimetaj: Ekonomia e Kosovës e rrezikuar nga luhatjet në tregut ndërkombëtar
