Botë

Pse Arabia Saudite është ndërmjetësuese midis Trump e Putin?

Published

on

Arabia Saudite ka zbuluar aspiratat e saj për t’u bërë një aktor global i aftë për të ndërmjetësuar me sukses konfliktet ndërkombëtare duke marrë rolin e mikpritësit në negociatat midis SHBA-së dhe Rusisë.

Një tjetër synim që Arabia Saudite po e arrin në këtë mënyrë është një avantazh shtesë në bisedimet e ardhshme për të ardhmen e Gazës së pasluftës.

“Arabia Saudite pret të jetë më shumë se vetëm një ndërmjetëse në bisedimet SHBA-Rusi”, tha një zyrtar saudit për CNN.

Delegacioni saudit udhëhiqet nga këshilltari i Sigurisë Kombëtare. Sipas zëdhënësit të Kremlinit, Dmitry Peskov, vendndodhja e negociatave u përshtatet të dyja palëve, e cila po atribuohet si një fitore e liderit de facto 39-vjeçar të Arabisë Saudite, Mohammed bin Salman.

Siç shkruan CNN, misioni i tij është të transformojë Arabinë Saudite, e cila deri më tani është parë vetëm si një mbretëri e pasur me naftë me një të kaluar fundamentaliste. Qëllimi është të ndërtohet dhe të ushqehet fuqia e butë mbi një pasuri të madhe.

“Unë nuk di ndonjë vend tjetër ku një lider të ketë marrëdhënie kaq të mira personale me Trump dhe Putin,” tha komentuesi saudit Ali Shihabi, duke shtuar se është çështje prestigji të presësh të dy presidentët në të njëjtën kohë dhe se kjo rrit fuqinë e butë saudite në rajon dhe globalisht.

E gjitha është pjesë e një plani më të madh. Në vitet e fundit, Arabia Saudite e ka zhvendosur politikën e saj drejt neutralitetit në konfliktet globale me qëllim që të tërheqë miliarda dollarë investime që do të mundësojnë realizimin e “Vizioni 2030”, plani i princit për të diversifikuar ekonominë saudite larg prodhimit të naftës.

Princi Bin Salman është distancuar ndjeshëm nga Jemeni pas vitesh lufte me Houthi, duke riparuar lidhjet me rivalin rajonal Iranin dhe duke ruajtur miqësitë me Kinën dhe Rusinë, duke ruajtur partneritetin e ngushtë me Perëndimin.

Përveç organizimit të garave ndërkombëtare të boksit dhe festivaleve të muzikës elektronike, Arabia Saudite ka kërkuar të krijojë një imazh si një paqe-bërës global duke organizuar konferenca donatorësh dhe paqeje.

Në gusht të vitit 2023, në Arabinë Saudite u mbajt një samit dyditor i paqes për Ukrainën, ku morën pjesë përfaqësues të 40 vendeve (me përjashtim të Rusisë), dhe në shkurt të të njëjtit vit, ajo premtoi 400 milionë dollarë ndihmë për Ukrainën.

Ngritja e Princit Bin Salman si një negociator i fuqishëm buron nga marrëdhënia e tij e ngushtë me presidentin amerikan Donald Trump, i cili e mbështeti princin e ri kur ai ishte i izoluar ndërkombëtarisht për vrasjen e gazetarit Jamal Khashoggi në ambasadën saudite në Turqi. Në vitin 2017, Trump theu traditën dhe zgjodhi Arabinë Saudite për vizitën e tij të parë presidenciale jashtë vendit.

Edhe pasi humbi zgjedhjet presidenciale të vitit 2020, Arabia Saudite vazhdoi të mbajë lidhje të ngushta biznesi me Trump, duke investuar 2 miliardë dollarë në një firmë të drejtuar nga dhëndri i Trump, Jared Kuchner, i cili ka njoftuar planet për të ndërtuar Trump Towers në mbretëri.

Princi i kurorës i Arabisë Saudite ka thënë se mbretëria planifikon të investojë 600 miliardë dollarë në Shtetet e Bashkuara gjatë katër vjetëve të ardhshëm. Investimet e Arabisë Saudite në SHBA deri më sot vlerësohen në rreth 2 trilionë dollarë.

Princi i kurorës arriti të përmirësojë marrëdhëniet me presidentin rus Vladimir Putin, i cili gjithashtu refuzoi të marrë pjesë në izolimin e princit pas vrasjes së Khashoggi. Princi Bin Salman, nga ana tjetër, i rezistoi presionit perëndimor për t’u distancuar nga Moska pas pushtimit të Ukrainës dhe vazhdoi të koordinohej me Putin për furnizimet globale të naftës. Princi madje mori anën e Moskës në refuzimin e thirrjes së administratës Joe Biden për të rritur prodhimin e naftës në vitin 2022.

Analistët thonë se ka rezultuar e dobishme që Arabia Saudite ka arritur të ruajë marrëdhëniet me të dyja palët në një botë gjithnjë e më të polarizuar. I dërguari i Trump për Lindjen e Mesme Steve Witkoff tha se Princi bin Salman ishte një lojtar kyç në lirimin e mësuesit amerikan Mark Fogel nga një burg rus javën e kaluar.

Arabia Saudite, së bashku me Emiratet e Bashkuara Arabe fqinje, kanë ndërmjetësuar me sukses shkëmbimin e të burgosurve midis Ukrainës dhe Rusisë në disa raste.

Në terma afatgjatë, Arabia Saudite mund të përdorë rolin e saj si ndërmjetës në bisedimet midis SHBA-së dhe Rusisë dhe ta materializojë atë në Gaza.

Një samit është planifikuar të mbahet në Arabinë Saudite më vonë këtë javë për të diskutuar një zgjidhje të propozuar për Gazën, përpara se t’ia paraqitet Trump.

CNN shkruan se edhe pse Princi bin Salman mund të përfitojë nga lidhjet e tij të ngushta me Trump, ajo mund të gjendet gjithashtu në një pozitë të vështirë në përpjekjen për të balancuar interesat e saj rajonale dhe kërkesat agresive të presidentit amerikan.

Lajmet

Izraeli: Vramë komandantin e inxhinierisë së Hezbollahut gjatë sulmeve në jug të Libanit

Published

on

Ushtria e Izraelit ka pretenduar se ka eliminuar një komandant të njësisë së inxhinierisë së Hezbollahut.

Në një postim në platformën “X”, Forcat Mbrojtëse të Izraelit (IDF) kanë bërë të ditur se javën e kaluar kanë goditur dhe kanë vrarë Abed Harb, të cilin e cilësojnë si pjesëtar të lartë të grupit.

Sipas IDF-së, Harb ka udhëhequr njësinë e inxhinierisë përgjegjëse për montimin dhe vendosjen e eksplozivëve, të cilët, sipas pretendimeve të ushtrisë izraelite, janë përdorur për të synuar ushtarët izraelitë në jug të Libanit.

“Harb ka qenë përgjegjës për disa sulme që nga viti 2006”, thuhet në deklaratën e IDF-së.

Po ashtu, ushtria izraelite ka njoftuar se Forcat Ajrore të saj kanë shkatërruar edhe një lëshues raketash që, sipas tyre, është përdorur nga Hezbollahu për sulme ndaj forcave izraelite që veprojnë në jug të Libanit.

Ngjarja vjen në një kohë kur raportimet ndërkombëtare bëjnë të ditur për tensione të vazhdueshme në rajon, ndërsa Hezbollahu së fundi ka refuzuar një propozim për armëpushim të mbështetur nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës mes Libanit dhe Izraelit.

Continue Reading

Lajmet

Zelensky i bën thirrje Putinit për takim të drejtpërdrejtë: Mos kini frikë t’i jepni fund luftës

Published

on

Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, i ka bërë thirrje presidentit rus Vladimir Putin për një takim ballë për ballë, në një përpjekje të re për t’i dhënë fund luftës që vazhdon prej më shumë se katër vitesh.

Në një letër të hapur drejtuar Putinit, Zelensky tha se do të ishte “gabim të pritej” derisa lufta në Evropë të rikthehej në qendër të vëmendjes së Shteteve të Bashkuara, duke theksuar se paqja mund të arrihet vetëm përmes dialogut të drejtpërdrejtë mes Ukrainës dhe Rusisë.

Ai propozoi gjithashtu një armëpushim të plotë gjatë zhvillimit të negociatave, ndonëse Putin e hodhi poshtë këtë ide më herët gjatë së enjtes.

“Ukraina propozon përfundimin e kësaj lufte përmes angazhimit të drejtpërdrejtë mes nesh – me ju. Unë propozoj një takim”, shkroi Zelensky, duke sugjeruar që bisedimet të zhvillohen në vende neutrale si Zvicra ose Turqia.

Në letër, presidenti ukrainas theksoi se Ukraina po humb qytetarë çdo ditë dhe se çdo humbje është e dhimbshme për vendin.

“Mos kini frikë të merrni rrugën për daljen nga kjo luftë. Kjo është gjëja kryesore që kërkohet nga ju tani”, shkroi ai.

Nga ana tjetër, Kremlini konfirmoi se e ka pranuar letrën dhe se Putini do të njoftohet për përmbajtjen e saj. Rusia deklaroi se Zelensky është i mirëpritur të takohet me Putinin në Moskë.

Duke folur në Shën Petersburg, Putin tha se është i gatshëm për të arritur një marrëveshje me Ukrainën, por shtoi se nevojiten kompromise. Ai përsëriti qëndrimin e Moskës se Ukraina duhet të heqë dorë nga katër rajone pjesërisht të pushtuara nga Rusia – Donetsk, Luhansk, Kherson dhe Zaporizhzhia – si dhe nga synimi për anëtarësim në NATO.

Kievi ka refuzuar vazhdimisht këto kërkesa, duke argumentuar se dorëzimi i territorit do ta inkurajonte Rusinë për agresione të tjera në të ardhmen.

Ndërkohë, presidenti amerikan Donald Trump mbështeti idenë e një takimi mes dy liderëve.

“Mendoj se do të ishte shumë mirë nëse ata takohen. Duhet ta bëjnë. Le ta përfundojnë këtë”, deklaroi Trump.

Bisedimet për armëpushim kanë ngecur muajt e fundit, ndërsa përpjekjet e mëparshme diplomatike në Gjenevë, Abu Dhabi dhe Stamboll nuk kanë sjellë marrëveshje konkrete për përfundimin e konfliktit.

Continue Reading

Lajmet

Katër persona humbin jetën nga rrëzimi i një aeroplani të vogël në Kroaci

Published

on

Katër persona kanë humbur jetën si pasojë e rrëzimit të një aeroplani të vogël në perëndim të Kroacisë.

Sipas policisë kroate, aksidenti ka ndodhur në zonën Campanozh, ndërmjet rajoneve Kashtijun dhe Medulin, pranë aeroportit sportiv të Medulinit.

Mediat kroate, duke iu referuar burimeve jozyrtare, raportojnë se bëhet fjalë për një aeroplan të vogël gjerman që ishte nisur nga Austria me destinacion Medulinin.

Menjëherë pas aksidentit, në vendngjarje kanë dalë ekipet emergjente për të ndërmarrë veprimet e nevojshme dhe për të siguruar zonën.

Autoritetet kanë bërë të ditur se më shumë detaje rreth shkaqeve dhe rrethanave të aksidentit pritet të publikohen pas mbërritjes së hetuesve të Agjencisë për Hetimin e Aksidenteve në Trafikun Ajror, Detar dhe Hekurudhor (AIN).

Hetimet për zbardhjen e plotë të rastit janë duke vazhduar.

Continue Reading

Lajmet

SHBA kërkon më shumë angazhim nga aleatët e NATO-s, priten rritje të kapaciteteve ushtarake evropiane

Published

on

Shtetet e Bashkuara të Amerikës presin që aleatët evropianë të NATO-s dhe Kanadaja të rrisin me shpejtësi numrin e aeroplanëve, dronëve dhe anijeve që kontribuojnë në planet mbrojtëse të aleancës, ka deklaruar gjenerali i Forcave Ajrore Amerikane, Alexus Grynkewich, komandanti më i lartë i NATO-s dhe kreu i forcave amerikane në Evropë.

Deklarata e tij vjen pas vendimit të administratës së presidentit Donald Trump për të zvogëluar kapacitetet ushtarake amerikane në dispozicion të NATO-s në rast krizash. Trump ka kërkuar vazhdimisht që vendet evropiane të marrin më shumë përgjegjësi për mbrojtjen e kontinentit dhe të reduktojnë varësinë nga mbështetja ushtarake amerikane.

Sipas raportimeve, SHBA-ja muajin e kaluar i njoftoi aleatët për reduktimin e kontributit në kuadër të Modelit të Forcës së NATO-s, një mekanizëm që përfshin forcat e gatshme për t’u aktivizuar në raste krizash apo konfliktesh.

Megjithëse Uashingtoni nuk ka bërë publike detajet e plota të shkurtimeve, ato raportohet se përfshijnë aftësi të rëndësishme ushtarake, si furnizimi me karburant i aeroplanëve, aeroplanët luftarakë, dronët dhe asetet detare.

Pas takimit të planifikuesve ushtarakë të NATO-s, Grynkewich theksoi se aeroplanët me dhe pa pilot, si dhe anijet detare, janë fushat ku aleatët evropianë dhe Kanadaja mund të ndërhyjnë më shpejt për të mbuluar boshllëqet që do të krijohen nga reduktimi i pranisë amerikane.

“Aeroplanët me dhe pa pilot, si dhe anijet detare janë dy fusha ku Kanadaja dhe aleatët evropianë mund të ndërmarrin hapa tani dhe në afat të shkurtër, ndërsa Shtetet e Bashkuara zvogëlojnë forcat sipas Modelit të Forcës së NATO-s në Evropë dhe i rifokusojnë ato diku tjetër”, ka deklaruar ai.

Gjenerali amerikan shtoi se ka ekzistuar një varësi e tepërt nga forcat amerikane brenda strukturës së NATO-s dhe se kjo situatë duhet të ndryshojë.

“Ka pasur një bashkëvarësi të pashëndetshme në Modelin e Forcës së NATO-s nga forcat amerikane. Presidenti Trump, Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth dhe të tjerë e kanë bërë të qartë se kjo duhet të ndryshojë dhe do të ndryshojë”, u shpreh Grynkewich.

Sipas tij, zhvillimet globale dhe mundësia e konflikteve të njëkohshme në rajone të ndryshme të botës kërkojnë që aleatët të marrin një rol më të madh në garantimin e sigurisë kolektive të NATO-s.

Burimi: Reuters.

Continue Reading

Të kërkuara