Botë

Kina mohon testet bërthamore, i bën thirrje SHBA-ve të mbajë moratoriumin

Published

on

Presidenti amerikan pretendon se Kina dhe Rusia kanë kryer teste sekrete të armëve bërthamore, ndërsa ai kërkon të justifikojë rikthimin në testime.

Kina ka mohuar se ka testuar fshehurazi armë bërthamore, duke hedhur poshtë një pretendim nga Presidenti i Shteteve të Bashkuara Donald Trump.

Zëdhënësja e Ministrisë së Jashtme kineze, Mao Ning, këmbënguli të hënën se Pekini nuk e ka thyer moratoriumin joformal që ka vazhduar për dekada mbi testimin e armëve bërthamore.

Trump pretendoi të dielën se, përveç Kinës, Rusia, Koreja e Veriut dhe Pakistani janë të gjithë të angazhuar në testime sekrete nëntokësore. Ai i bëri komentet ndërsa shtyn që SHBA-të të rifillojnë testet.

Kina “i është përmbajtur angazhimit të saj për të pezulluar testimet bërthamore”, tha Mao në përgjigje të pyetjeve në lidhje me pretendimin e Trump.

“Si një shtet i përgjegjshëm i armëve bërthamore, Kina është e përkushtuar ndaj zhvillimit paqësor, ndjek një politikë ‘mospërdorimi i parë’ i armëve bërthamore dhe një strategji bërthamore që përqendrohet në vetëmbrojtje, dhe i përmbahet moratoriumit të saj të testimeve bërthamore”, tha ajo.

Ajo tha gjithashtu se Pekini u bën thirrje SHBA-ve të mbështesë moratoriumin mbi testimet bërthamore, pas njoftimit të papritur të Trump të enjten se ai kishte urdhëruar Departamentin e Mbrojtjes të rifillonte “menjëherë” testet.

Kina shpreson që SHBA-të do të “ndërmarrin veprime konkrete për të mbrojtur regjimin ndërkombëtar të çarmatimit bërthamor dhe mospërhapjes dhe për të ruajtur ekuilibrin dhe stabilitetin strategjik global”, vazhdoi Mao.

“I vetmi vend që nuk kryen teste”

Trump bëri pretendimet për testet sekrete bërthamore, pa ofruar prova, në një intervistë televizive me CBS.

“Testimet e Rusisë dhe testimet e Kinës, por ata nuk flasin për këtë”, tha ai.

“Nuk dua të jem i vetmi vend që nuk kryen teste”, vazhdoi ai, duke shtuar Korenë e Veriut dhe Pakistanin në listën e kombeve që dyshohet se testojnë arsenale.

SHBA-të nuk kanë shkaktuar një shpërthim bërthamor që nga viti 1992.

Asnjë vend tjetër përveç Koresë së Veriut nuk dihet se ka kryer një shpërthim bërthamor për dekada të tëra. Rusia dhe Kina raportojnë se nuk kanë kryer teste të tilla që nga viti 1990 dhe 1996, përkatësisht.

Megjithatë, Rusia tha javën e kaluar se kishte testuar një raketë të re me energji bërthamore, Burevestnik, dhe një dron nënujor me energji bërthamore dhe të aftë për të mbushur bomba bërthamore.

‘Testet e sistemit’

Konfuzioni rrethon njoftimin e papritur të Trump se ai ka urdhëruar ushtrinë amerikane të fillojë testimin, i cili u bë nëpërmjet një postimi në mediat sociale disa minuta para se të hynte në një samit me udhëheqësin kinez Xi Jinping.

I pyetur drejtpërdrejt nëse planifikonte që SHBA-të të shpërthenin një armë bërthamore për herë të parë në më shumë se tre dekada, Trump i tha CBS: “Po them se do të testojmë armë bërthamore siç bëjnë vendet e tjera, po”.

Po atë ditë, sekretari amerikan i energjisë minimizoi sugjerimin që do të thoshte një shpërthim bërthamor.

Mendoj se testet për të cilat po flasim tani janë teste sistemi. Këto nuk janë shpërthime bërthamore”, tha Chris Wright në një intervistë për Fox News.

Këto janë ato që ne i quajmë ‘shpërthime jo-kritike’, kështu që po testoni të gjitha pjesët e tjera të një arme bërthamore për t’u siguruar që ato japin gjeometrinë e duhur dhe ato krijojnë shpërthimin bërthamor”, tha ai./EO

lajme

Në UBT nis IFSGC 2026, kongresi ndërkombëtar për ushqimin, shëndetin dhe gastronominë

Published

on

By

Në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së ka nisur sot Kongresi i 2-të Ndërkombëtar i Shkencave të Ushqimit, Shëndetit dhe Gastronomisë – IFSGC 2026, një nga aktivitetet e rëndësishme ndërkombëtare akademike që po zhvillohet në Kosovë, duke mbledhur në UBT profesorë, studiues, ekspertë të industrisë dhe studentë nga Kosova, Turqia dhe vende të ndryshme të botës.

Kongresi, i cili do të mbahet nga 7 deri më 9 shtator 2026, organizohet nën temën “Innovating the Future of Food, Health & Gastronomy”, duke trajtuar zhvillimet më të reja shkencore dhe teknologjike në fushën e ushqimit, shëndetit dhe gastronomisë, si dhe ndërlidhjen e tyre me inovacionin, qëndrueshmërinë dhe transformimin digjital.

UBT është institucioni nikoqir dhe bashkëorganizatori kryesor i IFSGC 2026, në bashkëpunim me Istanbul Nişantaşı University dhe Ondokuz Mayıs University, duke e pozicionuar edhe një herë Kosovën dhe UBT-në në hartën e aktiviteteve akademike me karakter ndërkombëtar.

Në ceremoninë e hapjes, Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, theksoi rëndësinë e bashkimit të disiplinave shkencore dhe të krijimit të modeleve të reja që lidhin kërkimin me zgjidhjet konkrete për shoqërinë.

Duke folur për zhvillimet e kohës dhe rëndësinë e qasjeve ndërdisiplinore, Rektori Hajrizi tha se bota po hyn në një epokë të re të konvergjencës shkencore, ku disiplinat po bashkohen për të krijuar zgjidhje të reja për sfidat globale.

“Sot po jetojmë një revolucion të konvergjencës, një epokë ku disiplinat që dikur zhvilloheshin të ndara, tashmë po bashkohen për të krijuar zgjidhje të reja për sfidat më të mëdha të shoqërisë”, u shpreh Rektori Hajrizi.

Në këtë kontekst, Rektori Hajrizi veçoi modelin e UBT Smart City, duke e cilësuar atë si një mjedis real ku teknologjia, arsimi, shëndetësia, energjia, infrastruktura, inovacioni dhe jeta e përditshme mund të studiohen dhe të zhvillohen në mënyrë të integruar.

“UBT Smart City funksionon si një Living Lab, një mjedis real në të cilin sisteme të ndryshme mund të bashkëjetojnë, të ndërveprojnë dhe të studiohen së bashku. Kjo më sjell te një koncept që është thelbësisht i rëndësishëm për këtë Kongres: integrimi i sistemit të ushqimit dhe gastronomisë përmes modelit UBT 5S. Në perspektivën e modelit 5S, ushqimi dhe gastronomia, shëndeti dhe gastronomia nuk mund të kuptohen si sektorë të izoluar, por si një ekosistem i integruar, që ndërlidh arsimin, bujqësinë, mjedisin, kërkimin shkencor, laboratorët, teknologjinë, prodhimin, sigurinë dhe cilësinë e ushqimit, nutricionin, shëndetin, gastronominë, turizmin, kulturën, industrinë”, tha Rektori Hajrizi.

Në ceremoninë e hapjes foli edhe Prof. Dr. Ece Salihoğlu, Zëvendësrektore e Istanbul Nişantaşı University, e cila vlerësoi pjesëmarrjen ndërkombëtare në kongres dhe bashkëpunimin akademik me UBT-në.

Prof. Dr. Salihoğlu u ndal edhe te rëndësia e shkencave të ushqimit, shëndetit dhe gastronomisë, duke theksuar se këto fusha lidhen drejtpërdrejt me jetën dhe mirëqenien e njeriut. Sipas saj, ushqimi nuk duhet të shihet vetëm si një nevojë ushqyese, por si një faktor që lidhet ngushtë me shëndetin, kulturën, ekonominë dhe zhvillimin e qëndrueshëm.

Në këtë drejtim, ajo vlerësoi bashkëpunimin ndërmjet institucioneve akademike dhe shprehu besimin se partneritetet e krijuara do të shndërrohen në projekte konkrete kërkimore.

“Bashkëpunimi ndërmjet Istanbul University, Istanbul Commerce University dhe UBT-së nuk do të kufizohet vetëm në Kongresin e sotëm. Përkundrazi, ne i kushtojmë rëndësi të madhe që, në një periudhë shumë të shkurtër, ky bashkëpunim të shndërrohet në kërkime të përbashkëta dhe studime shkencore konkrete”.

Ceremonia e hapjes së IFSGC 2026 mblodhi në UBT përfaqësues të institucioneve vendore dhe ndërkombëtare, drejtues universitarë, përfaqësues diplomatikë, profesorë, studiues, profesionistë dhe studentë.

Në këtë ngjarje mori pjesë edhe Veysel Erden, Përfaqësues i Ambasadës së Republikës së Turqisë në Kosovë, i cili përshëndeti organizimin e kongresit dhe theksoi rëndësinë e bashkëpunimit akademik ndërmjet Kosovës dhe Turqisë.

Pjesë e ceremonisë ishte edhe Fikrim Damka, Zëvendëskryeministër i Republikës së Kosovës, i cili vlerësoi rëndësinë e organizimit të aktiviteteve të tilla ndërkombëtare dhe rolin e universiteteve në forcimin e bashkëpunimit institucional dhe akademik.

Një moment i veçantë i ceremonisë ishte ndarja e “Çmimit të Nderit Akademik” për Rektorin e UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, në shenjë mirënjohjeje për kontributin e tij në krijimin e mundësive për akademikët dhe profesionistët e diplomuar, për mbështetjen e vazhdueshme ndaj tyre, si dhe për forcimin e marrëdhënieve akademike ndërmjet Kosovës dhe Turqisë.

Pas ceremonisë së hapjes, programi shkencor i kongresit vazhdoi me ligjërata dhe prezantime nga profesorë dhe studiues të njohur ndërkombëtarë.

Ndër folësit kryesorë të IFSGC 2026 janë Prof. Dr. H.P. Vasantha Rupasinghe nga Dalhousie University, Prof. Dr. Charis M. Galanakis nga Taif University dhe Prof. Dr. Muhammad Hamid Zaman nga Boston University.

Gjatë tri ditëve të kongresit, pjesëmarrësit do të prezantojnë kërkimet dhe punimet e tyre shkencore, ndërsa diskutimet do të fokusohen në tema që lidhen me sigurinë dhe cilësinë e ushqimit, teknologjitë ushqimore, nutricionin, shëndetin, gastronominë, qëndrueshmërinë, inovacionin dhe përdorimin e teknologjive të reja.

Për më shumë informata: www.ifsgc.net

Continue Reading

Botë

Nepali në ditë zie, mbi 1,300 të vdekur dhe mijëra të zhdukur nga përmbytjet

Published

on

Nepali është sot në ditë zie kombëtare, në kujtim të qindra viktimave të përmbytjeve vdekjeprurëse të 26 gushtit, ndërsa vazhdojnë kërkimet për mijëra persona të zhdukur.

Flamujt janë ulur në gjysmështizë në të gjitha ndërtesat publike në vend, në nderim të viktimave të përmbytjeve që autoritetet i kanë cilësuar si të pashembullta.

Sipas të dhënave të përkohshme, të paktën 1 mijë e 398 persona kanë humbur jetën, ndërsa më shumë se 5 mijë e 500 persona rezultojnë të zhdukur në zonën kufitare mes Nepalit dhe Kinës.

Mes të zhdukurve dyshohet se ka turistë, pelegrinë të huaj dhe qindra punëtorë që janë rrëmbyer nga ujërat.

Për të 13-tën ditë radhazi, ekipet e shpëtimit po vazhdojnë kërkimet në sipërfaqe, nga ajri dhe në tunele, me shpresën për të gjetur të mbijetuar. Autoritetet thonë se operacionet po zhvillohen me të njëjtin intensitet si në ditën e parë./A.K/

Continue Reading

Botë

Pesë të vdekur, pesë të lënduar pasi avioni transportues i Amazon doli nga pista në Miami

Published

on

Të paktën pesë persona kanë humbur jetën pasi një avion transportues i Amazon doli nga pista gjatë uljes në Aeroportin Ndërkombëtar të Miamit të dielën pasdite, duke goditur disa automjete dhe më pas duke u përfshirë nga zjarri.

Pesë persona të tjerë u lënduan në aksident, bëri të ditur shefi i Shërbimit të Zjarrfikësve dhe Shpëtimit të Miami-Dade, Raied “Ray” Jadallah, gjatë një konference për media të dielën në mbrëmje.

Tre prej të lënduarve janë në gjendje kritike dhe janë dërguar në një qendër traumatologjike, ndërsa dy të tjerë janë transportuar në një spital lokal.

Sipas Jadallah, disa nga viktimat kishin mbetur të bllokuara brenda automjeteve që u goditën nga avioni dhe ekipet e shpëtimit u detyruan t’i nxirrnin nga to.

Avioni, një Boeing 767-300 për transport mallrash, po fluturonte nga San Juani i Porto Rikos drejt Miamit. Administrata Federale e Aviacionit e Shteteve të Bashkuara bëri të ditur se fluturakja doli nga pista pasi u ul në Miami rreth orës 14:00.

Ende nuk dihet arsyeja pse avioni nuk arriti të ndalej.

Sipas të dhënave të faqes për gjurmimin e fluturimeve Flightradar24, avioni po lëvizte me shpejtësi prej afro 209 kilometrash në orë kur doli nga pjesa e përdorshme e pistës.

CNN, pas shqyrtimit të komunikimeve ndërmjet pilotëve dhe kontrollit të trafikut ajror, raportoi se ekuipazhi nuk kishte shpallur gjendje emergjente para uljes, transmeton KosovaPress.

Më shumë se 60 njësi të emergjencës mbërritën në vendin e ngjarjes, ku gjetën avionin të përfshirë nga flakët, ndërsa një re e dendur tymi të zi ishte ngritur mbi zonë.

“Djema, avioni është në zjarr. Avioni është në zjarr. Bëhuni gati”, dëgjohet duke thënë një pjesëtar i ekipeve të emergjencës në komunikimet e siguruara nga Broadcastify.

Ekipet e shpëtimit raportuan se pilotët ishin nxjerrë nga avioni dhe po merrnin trajtim mjekësor. Gjendja e tyre shëndetësore nuk është bërë e ditur.

Zyra e Sherifit të Miami-Dade njoftoi se autoritetet po punojnë për konfirmimin e identitetit të personave që humbën jetën. Për familjarët është hapur gjithashtu një linjë e posaçme telefonike për informacione./A.K/

 

Continue Reading

Lajmet

Sot nis në UBT – Kongresi Ndërkombëtar IFSGC 2026

Published

on

By

Sot, më 7 shtator, në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së, nis Kongresi i Dytë Ndërkombëtar i Shkencave të Ushqimit, Shëndetit dhe Gastronomisë – IFSGC 2026, i cili do të mbahet deri më 9 shtator.

UBT, si institucion pritës dhe bashkëorganizator kryesor, mirëpret ekspertë, akademikë, studiues, profesionistë të industrisë dhe studentë nga Kosova dhe vende të ndryshme të botës, duke e shndërruar Prishtinën në një pikëtakim ndërkombëtar të dijes, inovacionit dhe bashkëpunimit në fushën e ushqimit, shëndetit dhe gastronomisë.

Nën temën “Innovating the Future of Food, Health & Gastronomy”, kongresi do të sjellë diskutime, prezantime dhe shkëmbim të ideve mbi zhvillimet më të fundit shkencore, inovacionin dhe qëndrueshmërinë në këto fusha.

Përgjatë tri ditëve, IFSGC 2026 do të krijojë mundësi të reja për bashkëpunime ndërkombëtare, prezantim të kërkimeve shkencore dhe ndarje të përvojave mes komunitetit akademik dhe profesionistëve të industrisë.

Për më shumë informata: www.ifsgc.net

Continue Reading

Të kërkuara