Botë

OBSH thotë se financimi për shëndetësinë do të bjerë deri në 40% në vitin 2025

Published

6 months ago

November 3, 2025

UBTnews

Shërbimet thelbësore shëndetësore në vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme po ndërpriten rëndë, pasi ndihma e jashtme shëndetësore parashikohet të bjerë me 30% deri në 40% në vitin 2025 krahasuar me vitin 2023, paralajmëroi të hënën Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH).

Në udhëzimet e saj të reja për të ndihmuar qeveritë të reagojnë ndaj krizës, OBSH tha se shkurtimet e mprehta dhe të papritura të fondeve po e zvogëlojnë aksesin në kujdesin e nënës, vaksinimet, mbikëqyrjen e sëmundjeve dhe përgatitjen për emergjenca deri në 70% në disa vende, sipas të dhënave të anketës së mbledhura këtë mars.

Të dhënat nga 108 vende treguan se mbi 50 vende kanë raportuar gjithashtu humbje vendesh pune midis punonjësve të shëndetësisë dhe ndërprerje të programeve të trajnimit.

“Shkurtimet e papritura dhe të paplanifikuara të ndihmës kanë goditur rëndë shumë vende, duke kushtuar jetë njerëzish dhe duke rrezikuar përfitimet e fituara me mund në shëndetësi”, tha Drejtori i Përgjithshëm i OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus. “Por në krizë qëndron një mundësi për vendet që të kalojnë nga varësia nga ndihma drejt një vetëmbështetjeje të qëndrueshme, bazuar në burimet e brendshme.”

Sipas OBSH-së, shkurtimet e financimit të këtij viti kanë përkeqësuar vitet e sfidave të vazhdueshme të financimit të shëndetësisë për vendet, duke përfshirë rritjen e barrës së borxhit, inflacionin, pasigurinë ekonomike, shpenzimet e larta nga xhepi, mungesën e financimit sistemik të buxhetit dhe varësinë e madhe nga ndihma e jashtme.

Agjencia i nxiti politikëbërësit ta bëjnë shëndetin një përparësi politike dhe fiskale në buxhetet qeveritare edhe gjatë kohërave të krizës, “duke i parë shpenzimet për shëndetësi jo thjesht si një kosto që duhet të përmbahet, por si një investim në stabilitetin shoqëror, dinjitetin njerëzor dhe qëndrueshmërinë ekonomike”, shkruan AA.

Udhëzimet e vendeve kërkuan të prioritizonin shërbimet shëndetësore të aksesueshme nga më të varfrit, të mbronin buxhetet shëndetësore dhe shërbimet thelbësore shëndetësore, të përmirësonin efikasitetin përmes prokurimit më të mirë, të ulnin shpenzimet e përgjithshme dhe blerjet strategjike, të përdornin vlerësimet e teknologjisë shëndetësore për të prioritizuar shërbimet dhe produktet që kanë ndikimin më të madh në shëndet për çdo dollar të shpenzuar.

OBSH-ja tha se vende të tilla si Nigeria, Kenia, Afrika e Jugut, Gana dhe Uganda kanë ndërmarrë tashmë hapa për të rritur buxhetet e shëndetësisë dhe për të reformuar sistemet e financimit./KP

Lajmet

Irani ngre pikëpyetje për pjesëmarrjen në Botërorin 2026

Published

3 hours ago

May 6, 2026

UBT News

Pjesëmarrja e Iranit në Kupën e Botës 2026 mbetet e pasigurt për shkak të tensioneve politike me SHBA-në dhe Izraelin.

Presidenti i Federatës Iraniane të Futbollit, Mehdi Taj, deklaroi se Irani do të marrë pjesë si ekip i kualifikuar dhe se turneu organizohet nga FIFA, jo nga administrata amerikane. Ai theksoi se vendi pritës nuk është politik, por sportiv.

Sipas tij, Irani kërkon garanci se gjatë turneut nuk do të ketë fyerje ndaj simboleve shtetërore, veçanërisht ndaj Gardës Revolucionare Islamike. Ai përmendi edhe një incident në Kanada, ku delegacioni iranian pati probleme me vizat dhe sjelljen e autoriteteve të imigracionit.

Irani është parashikuar të luajë ndeshje në Los Angeles dhe Seattle, ndërsa FIFA ka deklaruar më herët se orari i ndeshjeve mbetet i pandryshuar, pavarësisht kërkesave për zhvendosje të tyre në Meksikë.

Aktualitet

Trump paralajmëron Iranin: Marrëveshje ose sulme me intensitet më të lartë

Published

4 hours ago

May 6, 2026

UBTNews

Presidenti amerikan, Donald Trump, ka bërë të ditur se operacioni ushtarak SHBA-Izrael i koduar si “Epic Fury” dhe bllokada në Ngushticën e Hormuzit mund të përfundojnë, me kushtin që Irani të përmbushë pikat për të cilat është rënë dakord paraprakisht.

Përmes një postimi në platformën e tij Truth Social, Trump theksoi se nëse ky supozim vërtetohet, rrugët detare do të hapen për të gjithë, përfshirë edhe vetë Iranin. Megjithatë, ai u tregua i paqartë sa i përket detajeve specifike të marrëveshjes së cilës i referohet, duke e cilësuar gatishmërinë e Iranit si një “supozim të madh”.

Në mesazhin e tij, Trump nuk kursye as paralajmërimet e ashpra, duke bërë të qartë se në mungesë të një pajtimi nga pala iraniane, bombardimet do të rifillojnë menjëherë. Ai specifikoi se faza e radhës e sulmeve do të jetë e një niveli dhe intensiteti shumë më të lartë se operacionet e mëparshme.

Ky qëndrim vjen pas njoftimit të tij të fundit për ndërprerjen e përkohshme të nxjerrjes së anijeve të bllokuara në rajon, ndërkohë që nga ana tjetër, Teherani zyrtar ka shprehur aspiratën për arritjen e një “marrëveshjeje gjithëpërfshirëse” me Shtetet e Bashkuara për të ulur tensionet në rajon.

Aktualitet

SHBA pezullon “Projektin Liri” në Hormuz: Trump sinjalizon marrëveshje me Iranin

Published

10 hours ago

May 6, 2026

UBTNews

Presidenti amerikan, Donald Trump, njoftoi ndërprerjen e përkohshme të “Projektit Liri”, operacionit ushtarak që synonte nxjerrjen e anijeve të bllokuara në Ngushticën strategjike të Hormuzit. Përmes një mesazhi në platformën Truth Social, Trump sqaroi se ky vendim vjen si pasojë e një progresi domethënës drejt një marrëveshjeje përfundimtare me Iranin, duke vënë në dukje edhe ndërhyrjen diplomatike të Pakistanit dhe vendeve të tjera.

Ndonëse bllokada mbetet ende në fuqi, kreu i Shtëpisë së Bardhë theksoi se pezullimi i lëvizjes së anijeve do të shërbejë si një dritare kohore për të parë nëse pakti me Teheranin mund të finalizohet me sukses.

Ky zhvillim pason deklaratat e Sekretarit të Shtetit, Marco Rubio, i cili pohoi se faza ofensive e konfliktit ka përfunduar pas arritjes së objektivave fillestare. Megjithatë, këndvështrimet mbi këtë tërheqje mbeten të ndara; ndërsa SHBA-ja e portretizon si një lëvizje strategjike drejt diplomacisë pas sukseseve ushtarake, media shtetërore iraniane e ka cilësuar vendimin si një dështim të Uashingtonit për të mbajtur hapur rrugën ujore jetësore.

Sipas analizave të BBC-së, Irani pritet ta përdorë këtë ndalesë të “Projektit Liri” për ta proklamuar si një fitore të tyren në arenën ndërkombëtare, në një kohë kur fati i rrjedhës globale të naftës varet nga stabiliteti në këtë rajon.

Aktualitet

A mund ta ndalojë ligji amerikan Trumpin nga tërheqja e trupave nga Evropa?

Published

1 day ago

May 5, 2026

UBTNews

Plani i administratës së presidentit Donald Trump për tërheqjen e një pjese të trupave amerikane nga Evropa ka rikthyer në qendër të vëmendjes debatet mbi kufizimet ligjore dhe pasojat në sigurinë rajonale. Sipas të dhënave të fundit nga Pentagoni, Shtetet e Bashkuara pritet të tërheqin rreth 5 mijë trupa nga Gjermania, vend ku aktualisht janë të dislokuar rreth 36 mijë ushtarë.

Kjo lëvizje përbën rreth 14 për qind të forcave në këtë vend dhe prek drejtpërdrejt një brigadë luftarake si dhe një njësi të artilerisë me rreze të gjatë, të cilat fillimisht ishin planifikuar të vendoseshin gjatë administratës së Joe Bidenit.

Zëdhënësi i Pentagonit, Sean Parnell, ka sqaruar se ky vendim është rezultat i një rishikimi të thellë strategjik që reflekton nevojat aktuale në terren, ndërkohë që prania totale amerikane në Evropë mbetet mes 80 mijë dhe 100 mijë trupave, duke shërbyer si shtylla kurrizore e strukturës së NATO-s.

Megjithatë, zbatimi i këtij plani ndeshet me barriera ligjore të rëndësishme të vendosura nga Ligji për Autorizimin e Mbrojtjes Kombëtare (NDAA) për vitin 2026.

Ky ligj specifikon se Pentagoni nuk mund ta ulë numrin e trupave në Evropë nën nivelin prej 76 mijë ushtarësh për më shumë se 45 ditë pa përmbushur një sërë kushtesh strikte. Këto kushte përfshijnë detyrimin për të vërtetuar se masa është në interes të sigurisë kombëtare, kryerjen e konsultimeve me aleatët e NATO-s dhe raportimin e detajuar përpara Kongresit.

Ndonëse këto dispozita nuk e ndalojnë dot përfundimisht vullnetin e presidentit, ato e shndërrojnë tërheqjen në një proces tejet kompleks, të kushtueshëm dhe të ngadaltë. Për më tepër, ekspertët vlerësojnë se një zhvendosje e tillë mund të dëmtojë gatishmërinë ushtarake, pasi forcat në Gjermani janë të integruara thellë në strukturat globale të komandës. Nga ana tjetër, reagimi nga Berlini ka qenë i matur; ministri i Mbrojtjes Boris Pistorius e quajti vendimin të pritshëm, ndërsa kancelari Friedrich Merz theksoi se riorganizime të tilla janë pjesë e zakonshme e strategjisë globale amerikane.