Lajmet

Çka tha James Rubin gjatë dëshmisë së sotme në Speciale?

Published

on

E përditësuar

14:14 – Ish-ndihmëssekretari amerikan i Shtetit, James Rubin deklaroi se shqiptarët vriteshin nga serbët vetëm për shkak të etnisë së tyre. Ai tha se qëllimi i politikës së SHBA në atë kohë ishte që të parandalonin përsëritjen dhe krizën e Bosnjës. Kështu u shpreh ai gjatë dëshmisë së tij në Dhomat e Specializuara në Hagë, teksa theksoi se “donim të ishim në anën e viktimave”.

Avokati i Kadri Veselit, Rodney Dixon e pyeti dëshmitarin, James Rubin lidhur me ndërhyrjen ndërkombëtare në Kosovë.

“Na shqetësonin shumë raportet që merrnim, familje që vriteshin, që u digjeshin shtëpitë, dhe vriteshin thjesht sepse ishin shqiptarë të Kosovës. Kjo filloi të ngjasonte me krizën e Bosnjës, ku u vranë njerëz e u masakruan thjeshtë për shkak të etnisë së tyre dhe jo për diçka që kishin bërë dhe filluam të shihnim që po shfaqej e njëjta politikë, e njëjta gjë, dhe kjo na bëri të vepronim, ata ishin viktima, jo vetëm se ishin të shtypur me dhjetra vite, por po masakroheshin nga forcat ushtarake serbe, dhe ne nuk donim që të përsëritej tmerri i Bosnjës në Kosovë, ky ishte qëllimi i politikës sonë – të parandalonim të përsëritej e njëjta gjë”, u shpreh ai.

Gjatë dëshmisë së tij para trupit gjykues, Rubin tha se qëllim kishin mbrojtjen e civilëve të pafajshëm.

“Pas Bosnjës ku menduam se e ndaluam një luftë dhe ndihmuam krijimin e një shoqërie tolerante, të mos ishte kaotike, ne ishim krenarë për këtë që bëmë, dhe pamë situatë të re në Kosovë, dhe ne donim të siguroheshim të ishim në anën e engjëjve themi ne, në anën të mirëve, nuk nuk donim që ata të ishin viktima. Por s’mund të ishin viktima nëse do të kryenin krime lufte, as nuk do të ishin viktima nëse do të kishin qasje ekstremiste islamiste. Në këtë kohë Amerika ishte superfuqi, donim të ishim në anën e viktimave …Ne nuk donim të bënim operacione ushtarake apo të harxhonim me miliarda dollarë për persona apo organizata që nuk shprehnin tolerancë të paktën publikisht. Këta janë persona pa pushtet, këta ishin viktima, ne takoheshim me ta, ndërkohë ata ishin viktimat e një shtypësi. Ishin persona që ishin në anën e kundërt të pushtet në Kosovë, dhe ne donim të siguroheshim që të ishin të lirë dhe të mos ndiqnin politikat e shtypësit”, shtoi ai gjatë dëshmisë në Hagë.

Paraprakisht James Rubin është intervistuar nga avokati i Thaçit, Luka Misetiç. Dëshmia e tij ka nisur sot në mëngjes dhe kjo është e para e mbrojtjes.

Gjatë pyetjeve të Misetiç, Rubin u pyet nëse i kujtohet që ish-sekretarja amerikane e Shtetit, Madeleine Albright, i kishte thënë Thaçit se do të mbante përgjegjësi penale për krimet që mund të kryheshin në Kosovë, pas hyrjes së KFOR-it.

“A ju kujtohet se më pas atë ditë ajo u takua me zotëri Thaçi?

Rubin: Po.

Misetiç: Ju keni qenë i pranishëm në takimet me zotëri Thaçi.

Rubin: Absolutisht po.

Misetiç: A ju kujtohet gjatë këtij udhëtimi që sekretarja e shtetit t’i ketë thënë Hashim Thaçit se ai do të mbante përgjegjësi penale për krimet që do të kryheshin në Kosovë pas hyrjes së KFOR-it?

Rubin: Absolutisht jo.

Misetiç: A i tha ajo atij që ai do t’i hetonte dhe të ndiqte penalisht krimet që po kryheshin.

Rubin: Nuk më kujtohet, mund të ju them nëse më kujtohet mua, ajo mund të donte të ja jipte këtë mesazh, do të donte thoshte që do të ketë tolerancë, ju lutem të ketë parasysh të jeni tolerantë dhe jo në formën siç e thatë ju”, u përgjigj Rubin.

Në dëshminë e tij, Rubin tha se Albright në atë takim i kishte kërkuar Thaçit që të tregonte tolerancë dhe që populli të ishte tolerant.

Dëshmia e James Rubin është në mbrojtje të ish-presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi. Ai në gjykatore është i shoqëruar nga dy përfaqësuese të Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Ai ka treguar para trupit gjykues se gjatë periudhës 1997-2000 ka shërbyer si ndihmëssekretar i Shtetit për çështjet publike dhe si zëdhënësi kryesor që ka raportuar drejtpërsëdrejtri përpara sekretares së shtetit, Madeleine Albright./KP

Gjatë angazhimit për konferencën e Rambujesë, Rubin ka thënë se është takuar disa herë me Thaçin, për të cilin tha se “ishte i shqetësuar që nuk do ta kishte autoritetin ose lejen e plotë për ta nënshkruar marrëveshjen e Rambujesë”.

13:51 – Ish-ndihmëssekretari amerikan i Shtetit, James Rubin ka treguar se kishte qëndruar për disa ditë në Kosovë në qershor të vitit 1999, ku çdo mëngjes dërgohej në male për t’u takuar me Hashim Thaçin. Ai gjatë dëshmisë së tij në Dhomat e Specializuara në Hagë, tha se ish-sekretarja e Shtetit, Madeliene Albright i kishte thënë që të shkonte në Kosovë.

James Rubin, i cili gjatë luftës në Kosovë ishte ndihmëssekretar amerikan i Shtetit, është dëshmitar i parë i mbrojtjes.

Dëshmia e tij është në mbrojtje të ish-presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi. Ai në gjykatore është i shoqëruar nga dy përfaqësuese të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Diplomati amerikan, James Rubin tha se ishte kthyer në Kosovë në qershor të vitit 1999, për të marrë pjesë në “negociatat që kishin të bëjnë me de-militarizimin e UÇK-së”.

Para trupit gjykues, ai tha se ishte ish-sekretarja e Shtetit, Madeleine Albright i kishte thënë që të shkonte në Kosovë, duke i thënë që “ndalo së bëri çdo gjë që ti po bën”.

“Unë isha zëdhënësi i zonjës Albright. Po punoja për çështjet e Kinës dhe Rusisë, dhe ajo më tha ‘ndalo së bëri çdogjë që t’i po bën dhe duhet të shkosh në Kosovë, duhet të shkosh atje në mënyrë të tillë që të ndihmoni Mike Jackson që të realizojë betimet e veta dhe po ashtu sigurohu që Hashim Thaçi të nënshkruajë marrëveshjen. Kjo është arsyeja pse shkova në rajon”, tha ai.

Ish-zyrtari i lartë amerikan, James Rubin tregoi se gjatë asaj periudhe kishte qëndruar në një hotel në Shkup dhe se çdo mëngjes dërgohej në male për t’u takuar me Hashim Thaçin.

“Nuk më kujtohet ekzaktësisht, por mbase tri ose katër ditë. Nuk kam qëndruar në Kosovë në fakt, kam qëndruar në një hotel në Shkup, në Maqedoni dhe çdo mëngjes dërgohesha përmes mjeteve të posaçme në male për t’u takuar me Hashim Thaçin dhe komandantët faktikë të UÇK-së. Pra, çdo ditë më çonin dhe më merrnin nga aty.

Misetiç: A ju kujtohen datat?

Rubin: Ka qenë diku fundi i qershorit të vitit 1999”, shtoi ai.

Para trupit gjykues, Rubin tha se Thaçi ishte i ri në moshë krahasuar me komandantët tjerë, teksa shtoi se “ishte e qartë për mua që Thaçi nuk kishte aftësinë dhe kompetencë që të merrte vendime për UÇK-në”.

“Unë jam takuar vet me komandantët dhe kam parë me sytë e mi marrëdhënien e këtyre komandantëve me Hashimin. Këta komandantë i kanë thënë atij çfarë të bënte, marrëdhënia ishte e tillë, që nuk i thoshte Hashimi komandantëve se çfarë të bënin por komandantët ishin ata që i thonin Hashimit se çfarë të bënte”, theksoi më tej ai.

Dëshmitari i parë i mbrojtjes, dëshmia e të cilit ka nisur sot tha se ishte takuar edhe me Agim Çekun për të festuar transformimin e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Për dëshminë e tij janë paraparë katër orë nga mbrojtja, katër nga Zyra e Prokurorit të Specializuar, dhe tri orë e gjysmë nga të tjerët.

Gjatë dëshmisë së tij gjatë ditës së sotme, James Rubin ka treguar para trupit gjykues se gjatë periudhës 1997-2000 ka shërbyer si ndihmëssekretar i Shtetit për çështjet publike dhe si zëdhënësi kryesor që ka raportuar drejtpërsëdrejti përpara sekretares së shtetit, Madeleine Albright.

Gjatë angazhimit për konferencën e Rambujesë, Rubin ka thënë se është takuar disa herë me Thaçin, për të cilin tha se “ishte i shqetësuar që nuk do ta kishte autoritetin ose lejen e plotë për ta nënshkruar marrëveshjen e Rambujesë”./KP

12:47 – Në Dhomat e Specializuara në Hagë po vazhdon dëgjimi i dëshmitarit, James Rubin, i cili gjatë luftës në Kosovë ishte ndihmëssekretar amerikan i Shtetit. Ai ka treguar se si Hashim Thaçi fillimisht e refuzoi nënshkrimin e marrëveshjes gjatë Konferencës së Rambujesë. Gjatë dëshmisë së tij, Rubin tha se Thaçi kishte një rol politik në UÇK por jo një rol udhëheqës dhe se “nuk diktonte rregulla dhe kushte”.

Gjatë dëshmisë së tij, Rubin është i shoqëruar nga dy përfaqësuese të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

James Rubin, është dëshmitari i parë i mbrojtjes i cili po dëgjohet në Dhomat e Specializuara në Hagë. Aktualisht po merret në pyetje nga avokati i Thaçit, Luka Misetiç.

James Rubin para Dhomave të Specializuara në Hagë, tregoi se si Thaçi nuk kishte nënshkruar marrëveshjen sepse ishte “nën presionin e komandantëve të UÇK-së”.

Misetiç: A ju tha zotëri Thaçi se nuk mund ta firmoste, nënshkruante marrëveshjen sepse ishte nën presion e komandantëve të UÇK-së dhe financuesve nga Evropa, sepse do ta konsideronin tradhtar nëse do ta nënshkruante?

Rubin: “Po”, tha ai.

Dëshmitari i mbrojtjes, James Rubin tha se Hashim Thaçi nuk mund të pranonte marrëveshjen, pa qenë e përfshirë pavarësia në dokument.

“Ai na tha [Hashim Thaçi] që nuk mund të na thoshte ne po, pa pasur një deklaratë specifike për pavarësinë, sepse ai duhet të diskutonte me komandantët e UÇK-së. Personat që kërkonin pavarësinë e Kosovës ishin maksimalisht, i donin të gjitha, donin çdogjë të mundshme. Sigurisht që diplomacia nuk mund të jetë gjithmonë perfekte. Ne përpiqeshim të gjenim një mes të artë që mos t’i thonim as jo, as po pavarësisë në atë dokument, kështu që ne thamë mund të shprehni vullnetin e popullit pa e bërë të qartë dhe pa e thënë specifikisht fjalën pavarësi, ai na tha po nuk përdora fjalën pavarësi, atëherë mua do të më konsiderojnë si person që ka hequr dorë nga pavarësia e vendit. Pra, ishte moment shumë i vështirë dhe ai na shpjegoi se nuk ishte përgjegjës për këto, ai ishte thjesht personi që po komunikonte me ne. Sepse kishte një rol politik në UÇK por jo një rol udhëheqës. Nuk kishte kompetenca, nuk kishte autoritet, ai ishte thjesht pasqyrim i një lëvizjeje dhe shumë persona në atë lëvizje donin pavarësi tani, ose më së paku të shprehin në dokument, të konfirmohej në dokument se do të realizohet pavarësia. Ideja ishte si t’i kënaqim të gjithë dhe mënyra e vetme për ta bërë këtë ishte që një dokument të vagullt sa i takon pavarësisë, ai këtë nuk mund ta pranonte se atij i kishin thënë që nëse e bën këtë, siç e tha edhe me fjalë të veta, do të ishte një tradhtar ”, tregoi Rubin para trupit gjykues.

Rubin tha se ishte moment i vështirë dhe se gjatë komunikimeve me Thaçin kishte kuptuar se “ishte mjedis me shumë presion”.

“Ka qenë një mjedis me shumë presion. Kjo ka qenë situata më e vështirë që më kujtohet mua, sepse fati i një milion personave ishte në fjalë. Nëse lëvizja kosovare do të përqafonte perëndimin, perëndimi do të ishte pro tyre. Përndryshe do të kishte masakër, ne kishim parashikuar masakër ku do të vdisnin me qindra mijëra persona. Dhe kjo krijon një situatë shumë të tensionuar. Përshtypja ime aso kohe ishte që ai [Hashim Thaçi] ishte një person që ishte caktuar që të komunikonte me të. Ne nuk e kishim kuptuar mirë se si funksiononte struktura udhëheqëse, por e kishim të qartë që ai nuk kishte autoritet, as nuk kishte mundësi të diktonte asgjë. Por thjesht pasqyronte vendimet që merreshin nga ajo zyra dikur e fshehur, ajo zyra e udhëheqjes shqiptare që po merrnin vendime në grup, që nuk ishin gjithmonë të pranishëm, kështu që ai duhet ta merrte lejen prej tyre. Ai nuk kishte në gjendje diktonte rregulla dhe kushte”, shtoi ai.

Derisa foli për takimin e parë në vitin 1999 me Hashim Thaçin, James Rubin tha se ai e kishte njohur atë nga televizori.

Rubin: Më kujtohet takimi i parë që ju sapo përmendet që kishte regjistruar në kabllogram dhe më kujtohet që ai më njohu menjëherë përmes televizionit, sepse unë isha edhe zëdhënës i Departamentit të Shtetit dhe isha shpesh në televizor, kryesisht për ata që ishin të interesuar për atë që ndodhte në ish-Jugosllavi, por ai më njohu. Kur dikush të njihte, ata lëvizën shprehën fizikisht, shtrëngojnë dorën apo japin shenja fizike. Dhe zonja Albright e vërejti këtë gjë që ai bëri kështu, që më njohi. Ajo ishte shumë e zonja për marrëdhëniet njerëzore dhe më tha menjëherë ‘James bisedo me të, njihu më të’, sepse unë se njihja, askush nuk e njihte në fakt në Qeverinë e Shteteve të Bashkuara, të paktën unë nuk e njihja”, u shpreh ai, duke shtuar se donin të dinin më shumë se kush ishte udhëheqës i delegacionit.

Gjatë atyre dy javëve, Rubin tha se kaloi shumë kohë me Thaçin, ashtu edhe siç tha se e kishte udhëzuar sekretarja e Shtetit, Madeleine Albright.

“Madeleine Albgriht se ishte e dobishme dhe unë i njihja pikëpamjet e saj, i njihja pikëpamjet e saj më mirë se askush tjetër, edhe sot është e njëjta gjë. Dhe ajo donte që unë ta njihja atë, që të bëhesha koleg, mik, shok, diplomat dhe kjo është arsyeja pse kaluam kaq shumë kohë me atë atje”, përfundoi ai.

Për dëshminë e James Rubin janë paraparë katër orë nga mbrojtja, katër nga Zyra e Prokurorit të Specializuar, dhe tri orë e gjysmë nga të tjerët.

James Rubin, është dëshmitari i parë i mbrojtjes së Thaçit, e cila ka paraparë që në gjykatore t’i sjell rreth 11 dëshmitarë.

Më pas, procesi gjyqësor do të vazhdojë me dëshmitarët e thirrur nga mbrojtja e ish-kryetarit të Kuvendit të Kosovës, Jakup Krasniqi.

Bashkë me Thaçin dhe Krasniqin, po gjykohen edhe ish-kryekuvendari Kadri Veseli dhe ish-deputeti Rexhep Selimi.

Zyra e Prokurorit të Specializuar i ngarkon ata me krime të pretenduara të luftës. ZPS-ja ka thënë se ata ishin pjesë e “një ndërmarrjeje të përbashkët kriminale”.

Në anën tjetër, Thaçi, Veseli, Krasniqi e Selimi janë deklaruar të pafajshëm për të gjitha pikat e aktakuzës./KP

10:01 – Ka nisur dëgjimi i dëshmitarit të parë të mbrojtjes në Dhomat e Specializuara të Kosovës.

James Rubin, i cili gjatë luftës në Kosovë ishte ndihmëssekretar amerikan i Shtetit, do të paraqes dëshminë e tij në mbrojtje të ish-presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi.

Ky është dëshmitari i parë i mbrojtjes së Thaçit, e cila ka paraparë që në gjykatore t’i sjell rreth 11 dëshmitarë. Më pas, procesi gjyqësor do të vazhdojë me dëshmitarët e thirrur nga mbrojtja e ish-kryetarit të Kuvendit të Kosovës, Jakup Krasniqi.

Bashkë me Thaçin dhe Krasniqin, po gjykohen edhe ish-kryekuvendari Kadri Veseli dhe ish-deputeti Rexhep Selimi. Avokatët e tyre nuk synojnë të paraqesin dëshmi mbrojtëse. Zyra e Prokurorit të Specializuar i ngarkon ata me krime të pretenduara të luftës. ZPS-ja ka thënë se ata ishin pjesë e “një ndërmarrjeje të përbashkët kriminale”.

Në anën tjetër, Thaçi, Veseli, Krasniqi e Selimi janë deklaruar të pafajshëm për të gjitha pikat e aktakuzës.

Paraqitja e provave të mbrojtjes vjen katër muaj pasi Zyra e Prokurorit të Specializuar përfundoi me dëshmitarët e saj dhe e mbylli çështjen. Prokuroria i pati sjell 125 dëshmitarë në sallë dhe është mbështetur në mbi 130 dëshmi ne shkrim.

Mbrojtja e katërshes së UÇK-së i mohon akuzat dhe ka argumentuar se UÇK-ja nuk ka pasur strukturë të organizuar komanduese.

Aktakuza ndaj ish-krerëve të UÇK-së, ishte bërë publike vjeshtën e vitit 2020. Prej atëherë, ata qëndrojnë në qendrën e paraburgimit në Sheveningen të Hagës. Gjykimi ndaj tyre ka nisur në prill të vitit 2023.

Gjyqtarët në Speciale presin që mbrojtja e ish-krerëve të UÇK-së të paraqesë shkresat përfundimtare deri më 22 dhjetor të këtij viti./D.B/KP

08:05

Ish-ndihmësi i Sekretarit amerikan të Shtetit, James Rubin, do të dëshmoj sot para Gjykatës Speciale, në mbrojtje të ish-krerëve të UÇK-së.

Seanca do të fillojë në orën 9:00, përmes transmetimit me 45 minuta vonesë. Në të njëjtën çështje gjyqësore, më 9 shtator 2025, Trupi Gjykues pranoi si prova disa aktekspertiza të dorëzuara nga Mbrojtja e Viktimave dhe një provë materiale të dorëzuar nga Mbrojtja.

Gjykatësit nuk pranuan një provë materiale tjetër që u kërkua të pranohej nga Mbrojtja.

Më 8 shtator 2025, Trupi Gjykues hodhi poshtë kërkesën e Mbrojtjes së Selimit për të vendosur disa garanci gjatë pyetjeve të dëshmitarëve të thirrur nga ekipet e tjera të Mbrojtjes.

Këto përfshinin kufizimin e objektit të pyetjeve dhe moslejimin e palëve që pyetjet në cilësinë e palës jothirrëse të jenë në lidhje me veprimet dhe sjelljen e një të akuzuari që nuk e ka thirrur atë dëshmitar.

Në vendim, Trupi Gjykues shpjegoi se, kuadri i lejuar dhe kufizimet e pyetjeve nga palët jothirrëse janë të përcaktuara në Rregulloren e Procedurës dhe Provave dhe në Urdhrin e Trupit Gjykues për Zhvillimin e Gjykimit.

Palët mund t’u bëjnë pyetje dëshmitarëve lidhur me temat e trajtuara nga pala thirrëse si dhe lidhur me besueshmërinë e dëshmitarit, dhe në përgjithësi janë të autorizuara t’u bëjnë pyetje dëshmitarëve për aspekte që lidhen me argumentet e tyre, me kusht që dëshmitari të jetë në gjendje të japë dëshmi relevante për lëndën.

Sipas aktakuzës, krimet e paraqitura në të u kryen më së paku prej marsit 1998 deri në shtator 1999 në disa vendndodhje në Kosovë, si edhe në Kukës dhe Cahan, në Shqipërinë Veriore.

Përndryshe Rubin nuk është i vetmi mes emrave të njohur që pritet të dëshmojnë në mbrojtje të ish-krerëve të UÇK-së./S.K/EO/

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 22 nëntor 1992-1998?

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1992-1998.

22 nëntor 1993

Në fatkeqësinë ajrore në aeroportin e Ohrit humbën jetën 97 shqiptarë

Në fatkeqësinë e parmbrëmshme ajrore në afërsi të Ohrit, sipas njoftimeve dhe të dhënave të deritashme humbën jetën 115 persona, prej tzre, 107 udhëtarë dhe 8 anëtarë të ekuipazhit, ndërsa thuhet se shpëtoi vetëm një person.

Në bazë të të dhënave që i siguruan burimet tona në Gjenevë, mirret vesh se përkatësia etnike e viktimave është: 97 shqiptarë, 9 maqedonas dhe 2 francezë. Në mesin e viktimave 4 janë fëmijë të moshës gjer në 2 vjeç, 4 të tjerë gjer në moshën 12-vjeçare, 19 janë femra dhe 81 meshkuj.

Pesë nga viktimat ishin kërkues të strehimit politik në Zvicër, të cilët policia zvicerane i përcolli gjer në aeroplan: Shemsie Hoxha nga Gjakova me të bijën Shukrien fëmijë), Avdurrahim Orlati, Isuf Berisha nga Shkupi dhe Emin Sopi.

Dy prej viktimave ishin francez: Thierry Joubert, anëtar i shoqatës bëmirëse “Equilibre”, i cili shkonte me mision në Kosovë dhe Pierre Ollier, nëpunës i Komisariatit të Lartë për Refugjatë. Udhëtarët ishin kryesisht të punësuar në Zvicër dhe jetonin në kantonet e Gjenevës, Vaud Lozanë), Valesë, Neuchatelit dhe Bernë.

Aeroplani “Yak 42” ishte i prodhimit rus, ndërsa kompania maqedonase e kishte huazuar nga Ukraina.

 

22 nëntor 1994

Në vend të bustit të Hivzi Sulejmanit u vu shtatorja e njëfar srpski sokolit

Më 17 nëntor, në oborrin e Shtëpisë së Kulturës “Hivzi Sulejmani” në Ferizaj, në bazamentin e bustit më parë të përdhosur të Hivzi Sulejmanit, u vu shtatorja e njëfar srpski sokolit, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Ferizaj.

Bëhet me dije se zyrtarët e instasluar serbë në Ferizaj organizuan edhe një solemnitet rasti, në të cilin morën pjesë edhe qytetarë serbë e malazias.

22 nëntor 1995

Dita e Flamurit shënohet edhe në Bullgari

Në organizim të Ambasadës shqiptare në Bullgari, Shoqatës së miqve të Shqipërisë në Bullgari dhe Shoqatës së shqiptarëve në Bullagri “Gjergj Kastrioti Skënderbeu”, nesër në Sofje do të mbahet një manifestim rasti me rastin e 28 Nëntorit – Ditës së Flamurit.

Sipas njoftimit të kryetarit të Shoqatës së shqiptarëve në Bullgari “Gjergj Kastrioti Skënderbeu”, Thoma Kacorri këtë manifestim do të shpallë të hapur historiani Bobi Bobev, ndërsa për rëndësinë e kësaj date historike për shqiptarë do të flasë ambasadori i Shqipërisë në Bullgari Xhelal Tahiri.

Në kuadër të këtij manifestimi është paraparë të shfaqet edhe një program kulturo-artistik, në të cilin do të paraqiten këngëtarë dhe artistë që do të lexojnë vargjet tonë social, Migjenit.

22 nëntor 1996

Veshmbathje për familjet e rrezikuara

Forumi i Gruas në krye me Xhylferije Krasniqin dhe Dega e LDK-së në Prizren organizuan një aksion për grumbullimin e veshmbathjes për familjet e rrezikuara të Mitrovicës.

Të shtunën e kaluar, më 16 nëntor një delegacion i FG të LDK-së të Degës së Prizrenit ia dorëzuan FG dhe Degës së LDK-së në Mitrovicë  një sasi veshmbathjehe në një vlerë rreht 3200 DM.

Gjatë kësaj jave vazhdoi ndarja e këtyre ndihmave familjeve të nevojtarëve në Mitrovicë.

 

22 nëntor 1997

Finlandë: Ndihma për Kosovën në ushqim, veshmbathje e barëra

Shqiptarët që jetojnë në Hyvinks të Finlandës, në bashkëpunim me asociacionet e ndryshme humanitare të këtij qyteti, kohë ma përë ndërmorën një aksion për grumbullimin e ndihmave materiale për Kosovën.

Kryetari i Nëndegës së LDK-së dhe i shoqatës “Kosova” në këtë qytet, z. Faton Mulaj, i tha KI të Degës së LDK-së në Finlandë se këto ndihma, kryesisht ushqim, veshmbathje dhe barëra, janë dërguar në Kosovë dhe janë dorëzuar në selinë e shoqatës “Nëna Terezë” në Prishtinë, nga bartësi i këtyre ndihmave, z. Karl Aguson.

 

22 nëntor 1998

Mbi 10.000 shqiptarë demonstruan në Bernë me kërkesë për njohjen e pavarësisë së Kosovës

Mbi 10 mijë shqiptarë nga Kosova, Maqedonia, Shqipëria e viset tjera shqiptare demonstruan dje në sheshin para Parlamentit të Zvicrës në Bernë me kërkesa për njohjen e pavarësisë së Kosovës dhe për ndaljen e terrorit serb në Kosovë.

Në demonstratës me moton “Të njihet pavarësia e Kosovës”, të organizuar nga Lidhja Demokratike e Kosovës, në të cilën morën pjesë anëtarë të të gjitha partive dhe shoqatave politike e jopolitike shqiptare, si dhe zviceran, miq të shqiptarëve, iu dha përkrahje e plotë politikës së Kryetarit Rugova, si dhe mbështetje e fuqishme luftëtarëve të UÇK-së, drejt realizimit të synimeve kombëtare shqiptare.

Pjesëmarrësit e demonstratës kërkuan nga bashkësia ndërkombëtare ndërprerjen e terrorit serb në Kosovë dhe dënimin e kryetarit serb Millosheviqe dërgimin e tij në Gjykatën e Hagës.

Para pjesëmarrësve folën shumë oratorë dhe përfaqësues të strukturave politike shqiptare që veprojnë në diasporë, si Hysen Gërvalla, kryetar i Degës së LDK-së për Zvicër, Hafiz Gagica, kryetar i Kolegjiumit të degëve të LDK-së për Diasporë, valdet Avdiu, kryetar i FR të LDK-së për Zvicër, dhe oratorë zviceranë, të cilët dënuan politikën dhe terrorin e regjimit të Beogradit ndaj shqiptarëve të Kosovës.

Para pjesëmarrësve u lexua edhe telegrami i kryetarit të Kuvendit të Republikës së Kosovësm, akademik Idriz Ajeti.

Demonstratës së shqiptarëve i dhanë publicitet të madh mediat zvicerane.

 

 

Continue Reading

Lajmet

Vrasja e Georgi Markovit: kur një ombrellë u shndërrua në armë kundër lirisë së shprehjes

Published

on

By

Në historinë e medias së shekullit XX, pak raste ilustrojnë aq fuqishëm përplasjen midis gazetarisë së lirë dhe regjimeve autoritare sa vrasja e gazetarit dhe disidentit bullgar Georgi Markov në vitin 1978. Ngjarja, e njohur më vonë në mbarë botën si “Umbrella Murder” (Vrasja me Ombrellë), u shndërrua në simbol të metodave të fshehta që regjimet komuniste përdornin kundër kundërshtarëve të tyre politikë dhe kritikëve të pushtetit.

Ajo që e bëri këtë rast të famshëm nuk ishte vetëm viktima apo motivi politik, por edhe mënyra e pazakontë e atentatit. Për herë të parë, opinioni ndërkombëtar u njoh me një operacion sekret ku një mjet krejt i zakonshëm, një ombrellë, u shndërrua në armë vdekjeprurëse. Për shumë njerëz, historia dukej si një skenar filmi spiunazhi. Megjithatë, pas saj qëndronte një realitet i errët i Luftës së Ftohtë dhe i kontrollit të informacionit në shtetet komuniste.

 

Nga shkrimtar i suksesshëm në kritik të regjimit

Georgi Markov lindi në Sofje në vitin 1929. Në vitet 1960 ai konsiderohej një nga shkrimtarët më të njohur bullgarë. Romanet, dramat dhe tregimet e tij botoheshin rregullisht dhe gëzonin mbështetjen e institucioneve kulturore shtetërore.

Megjithatë, me kalimin e kohës Markovi u bë gjithnjë e më kritik ndaj sistemit komunist dhe veçanërisht ndaj udhëheqësit bullgar Todor Zhivkov, i cili sundoi Bullgarinë për më shumë se tri dekada.

Në fund të viteve 1960 ai udhëtoi në Itali dhe më pas vendosi të mos kthehej më në Bullgari. Vendimi i tij u konsiderua tradhti nga autoritetet komuniste. Regjimi filloi ta portretizonte si armik të shtetit, ndërsa veprat e tij u ndaluan.

Pasi u vendos në Perëndim, fillimisht në Itali dhe më pas në Britaninë e Madhe, Markovi filloi një karrierë të re si gazetar dhe komentator politik.

 

Zëri i një disidenti

Në Londër, Markovi nisi bashkëpunimin me BBC World Service, ndërsa më vonë edhe me Radio Free Europe dhe Deutsche Welle.

Pikërisht këtu filloi konflikti i tij më i madh me regjimin bullgar.

Përmes emisioneve radiofonike që transmetoheshin në Bullgari, ai fliste hapur për korrupsionin, privilegjet e elitës komuniste, represionin politik dhe kultin e udhëheqësit Todor Zhivkov. Në një kohë kur mediat bullgare kontrolloheshin plotësisht nga shteti, komentet e Markovit përbënin një alternativë të rrallë informative.

Veçanërisht të njohura u bënë seritë e tij të quajtura “Raportet nga Mungesa” (In Absentia Reports), në të cilat ai përshkruante me hollësi jetën e elitës komuniste dhe kontrastin midis propagandës zyrtare dhe realitetit.

Miliona dëgjues bullgarë ndiqnin fshehurazi transmetimet e tij. Për pushtetin në Sofje, Markovi ishte shndërruar në një nga kritikët më të rrezikshëm të regjimit.

 

E heshtën! Regjimi komunist bullgar, me ndihmën e KGB ruse, e vrau në Londër.

Sot, vrasja e Georgi Markovit konsiderohet një nga sulmet më të famshme kundër një gazetari në Evropën e shekullit XX. Rasti tregon se sa larg mund të shkojnë regjimet autoritare për të heshtur zërat kritikë dhe për të kontrolluar informacionin.

 

Regjimi vendos ta heshtë

Shërbimet sekrete bullgare, të njohura si Darzhavna Sigurnost (Sigurimi i Shtetit), mbanin nën vëzhgim disidentët që jetonin jashtë vendit. Dokumente të publikuara pas rënies së komunizmit treguan se Markovi konsiderohej objektiv me prioritet të lartë.

Bullgaria gëzonte marrëdhënie shumë të ngushta me Bashkimin Sovjetik. Për këtë arsye, shumë studiues dhe hetues kanë besuar se operacioni kundër Markovit është realizuar me ndihmën teknike të shërbimit sekret sovjetik KGB.

Në fund të viteve 1970 u mor vendimi për eliminimin e tij.

 

Atentati në urën Waterloo

Më 7 shtator 1978, në ditëlindjen e Todor Zhivkovit, Georgi Markov po shkonte në punë në selinë e BBC-së në Londër.

Ndërsa priste autobusin pranë urës Waterloo, ai ndjeu një pickim të lehtë në pjesën e pasme të kofshës. Kur u kthye, pa një burrë që po ngrinte një ombrellë nga toka. Burri kërkoi shkurt falje dhe u largua me shpejtësi.

Fillimisht incidenti nuk iu duk i rëndësishëm. Megjithatë, disa orë më vonë Markovi filloi të ndiente temperaturë të lartë dhe dhimbje të forta.

Gjatë autopsisë, mjekët zbuluan diçka të pazakontë. Brenda këmbës së Markovit gjendej një kapsulë mikroskopike metalike me diametër rreth 1.7 milimetra.

Kapsula kishte dy vrima të vogla që përmbanin gjurmë të helmit ricin, një substancë jashtëzakonisht toksike e nxjerrë nga fara e bimës së ricinit.

 

Gjendja u përkeqësua me shpejtësi. Ai u shtrua në spital, por mjekët nuk arrinin të kuptonin arsyen e simptomave. Pavarësisht përpjekjeve intensive për ta shpëtuar, Markovi vdiq katër ditë më vonë, më 11 shtator 1978, në moshën 49-vjeçare.

 

Misteri i ombrellës

Gjatë autopsisë, mjekët zbuluan diçka të pazakontë. Brenda këmbës së Markovit gjendej një kapsulë mikroskopike metalike me diametër rreth 1.7 milimetra.

Kapsula kishte dy vrima të vogla që përmbanin gjurmë të helmit ricin, një substancë jashtëzakonisht toksike e nxjerrë nga fara e bimës së ricinit.

Hetuesit arritën në përfundimin se kapsula ishte injektuar përmes një mekanizmi të fshehur në ombrellë. Sapo kapsula kishte hyrë në trup, helmi ishte liruar gradualisht në qarkullimin e gjakut.

Kjo metodë ishte aq e sofistikuar sa u bë menjëherë një nga rastet më të famshme në historinë e spiunazhit modern.

Termi “Vrasja me Ombrellë” hyri në historinë e Luftës së Ftohtë dhe vazhdon të përdoret edhe sot për të përshkruar atentatin.

 

Reagimi ndërkombëtar

Vrasja shkaktoi tronditje në Britani dhe në gjithë Perëndimin. Për shumë vëzhgues ishte e qartë se atentati kishte motive politike.

Megjithatë, gjatë viteve të Luftës së Ftohtë ishte tepër e vështirë të siguroheshin prova të drejtpërdrejta kundër shërbimeve sekrete bullgare ose sovjetike.

Autoritetet komuniste mohuan çdo përfshirje. Mediat shtetërore bullgare e paraqitën rastin si propagandë perëndimore dhe shmangën raportimet e hollësishme.

Për shumë vite, rasti mbeti i pazgjidhur juridikisht, megjithëse shumica e ekspertëve dhe historianëve ishin të bindur për natyrën politike të atentatit.

 

E vërteta pas rënies së komunizmit

Pas vitit 1989 dhe rënies së regjimeve komuniste në Evropën Lindore, një pjesë e arkivave të shërbimeve sekrete u hapën për studiuesit.

Dokumentet e publikuara forcuan bindjen se atentati ishte organizuar nga shërbimi sekret bullgar me ndihmën e KGB-së sovjetike. Megjithëse shumë pyetje mbetën pa përgjigje dhe autorët kryesorë nuk u dënuan kurrë, u bë gjithnjë e më e qartë se Markovi kishte qenë objektiv i një operacioni shtetëror.

Në Bullgarinë postkomuniste, Georgi Markov filloi të rehabilitohej si figurë kombëtare. Librat e tij u ribotuan, ndërsa puna e tij gazetareske u vlerësua si shembull i guximit intelektual.

 

Simbol i luftës për fjalën e lirë

Sot, vrasja e Georgi Markovit konsiderohet një nga sulmet më të famshme kundër një gazetari në Evropën e shekullit XX. Rasti tregon se sa larg mund të shkojnë regjimet autoritare për të heshtur zërat kritikë dhe për të kontrolluar informacionin.

Për studiuesit e medias, Markovi përfaqëson figurën e gazetarit që zgjodhi të flasë hapur edhe kur kjo e vinte në rrezik jetën e tij. Ndërsa për historianët e Luftës së Ftohtë, atentati mbetet një shembull klasik i konfliktit midis propagandës shtetërore dhe lirisë së shprehjes.

Mbi të gjitha, historia e tij dëshmon se në regjimet komuniste beteja për kontrollin e informacionit nuk zhvillohej vetëm në redaksi, radio dhe televizione, por shpesh edhe në nivelet më të errëta të aparateve të sigurisë. Për këtë arsye, Georgi Markov mbetet një simbol ndërkombëtar i rezistencës intelektuale dhe i çmimit që mund të ketë kërkimi i së vërtetës.

Continue Reading

Lajmet

Amerikanët donin ta zbutnin uraganin me akull të thatë: Një ditë më vonë, pasoi kaos i plotë

Published

on

Në tetor 1947, shkencëtarët amerikanë vendosën të kryenin një eksperiment që tingëllonte si fantastiko-shkencor. Plani i tyre ishte të përdornin akull të thatë të zakonshëm për të ndikuar në një uragan shkatërrues dhe ndoshta të gjenin një mënyrë për të parandaluar stuhitë katastrofike në të ardhmen. Megjithatë, ajo që ndodhi pas eksperimentit shkaktoi panik, zemërim publik dhe akuza serioze kundër studiuesve.

Gjithçka filloi më 13 tetor 1947, kur aeroplanët ushtarakë amerikanë u ngritën drejt një uragani që po largohej nga brigjet e Floridës. Stuhia kishte shkaktuar tashmë reshje të mëdha shiu dhe përmbytje, por dukej se po vazhdonte drejt Atlantikut të hapur, larg zonave të populluara.

Shkencëtarët e konsideruan atë një mundësi ideale për të testuar një metodë të pazakontë që donin të përdornin për të ndikuar në mot.

Si pjesë e projektit të quajtur misteriozisht “Cirrus”, studiuesit nga General Electric Company, në bashkëpunim me Ushtrinë dhe Marinën Amerikane, vendosën të injektonin në retë e uraganit akull të thatë, pra dioksid karboni të ngurtë.

Ideja e tyre bazohej në zbulimin e kimistit amerikan Vincent Schaefer, i cili një vit më parë vërtetoi se akulli i thatë mund të shkaktojë formimin e kristaleve të akullit në retë që përmbajnë pika uji të nënftohura.

Besohej se një procedurë e tillë mund të ndryshonte strukturën e reve, të nxiste reshjet dhe ndoshta të dobësonte stuhitë e forta.

Shkencëtarët shpresonin se një ditë në këtë mënyrë do të mund të zbusnin fuqinë shkatërruese të uraganeve, të cilat rregullisht merrnin jetë njerëzore dhe shkaktonin dëme të mëdha materiale.

 

Nga aeroplanët u hodhën rreth 82 kilogramë akull të thatë

Për eksperimentin u përdorën aeroplanë ushtarakë, përfshirë bombarduesit B-17. Një aeroplan hodhi akull të thatë të grimcuar në re, ndërsa të tjerët vëzhguan dhe regjistruan ndryshimet.

Afërsisht 82 kilogramë akull të thatë u hodhën gjatë operacionit. Studiuesit vunë re ndryshime të caktuara në strukturën e reve, por nuk kishin instrumente mjaftueshëm të sakta për të përcaktuar nëse ato ishin vërtet përgjegjëse për to.

Pas përfundimit të eksperimentit, aeroplanët u kthyen në bazë dhe shkencëtarët prisnin të ishin në gjendje të analizonin rezultatet në më shumë detaje të nesërmen.

Megjithatë, një surprizë e madhe pasoi pikërisht të nesërmen.

Kur u përpoqën ta gjenin përsëri uraganin, ata zbuluan se qendra e tij ndodhej afërsisht 160 kilometra në perëndim të pozicionit të pritur.

Stuhia bëri një kthesë pothuajse të pabesueshme prej 135 gradësh dhe në vend që të vazhdonte drejt oqeanit të hapur, ajo u drejtua drejtpërdrejti drejt bregdetit të SHBA-së.

Situata u përkeqësua më tej nga fakti që uragani po forcohej përsëri.

Dy ditë pas eksperimentit, më 15 tetor, ai goditi zonën e qytetit të Savannah në shtetin amerikan të Xhorxhias, dhe pasojat u ndien edhe nga banorët e Karolinës së Jugut.

Erërat e forta, përmbytjet dhe valët e stuhive shkaktuan dëme të mëdha materiale. Sipas Administratës Kombëtare Oqeanike dhe Atmosferike të SHBA-së (NOAA), një person humbi jetën, dhe dëmi u vlerësua në rreth dy milionë dollarë në atë kohë.

 

Shkencëtarët u akuzuan për shkaktimin e katastrofës

Kur u mësua se studiuesit amerikanë ishin përpjekur të ndikonin në uragan vetëm dy ditë më parë, midis popullsisë mbizotëroi zemërimi.

Shumë ishin të bindur se shkencëtarët ishin përgjegjës për ndryshimin e drejtimit të stuhisë dhe se eksperimenti i tyre kishte çuar në një katastrofë që mund të ishte shmangur.

Ka pasur edhe kërcënime për padi kundër kompanisë General Electric, e cila mori pjesë në kërkim.

Polemika të tjera u shkaktuan nga fizikani Irving Langmuir, fitues i Çmimit Nobel në kimi, i cili udhëhoqi ekipin e kërkimit.

Ai më pas deklaroi se ishte 99 për qind i sigurt se ishte injektimi i akullit të thatë që shkaktoi ndryshimin në drejtimin e uraganit.

Megjithatë, meteorologët nuk e ndanin bindjen e tij.

Ekspertët nga Shërbimi i Motit i SHBA-së studiuan uraganet e mëparshme dhe gjetën shembuj të stuhive që, në mënyrë të pavarur, pa asnjë ndërhyrje njerëzore, bënë kthesa të ngjashme.

Uragani i vitit 1906, i cili kishte një trajektore pothuajse identike, ishte veçanërisht i rëndësishëm.

Analizat meteorologjike të mëvonshme treguan gjithashtu mundësinë që stuhia të kishte filluar të ndryshonte drejtim edhe para vetë eksperimentit.

Për shkak të kësaj, akulli i thatë nuk është provuar kurrë se shkakton një ndryshim katastrofik në rrugën e një uragani.

Kërcënimet për padi u shuan me kalimin e kohës, por reputacioni i projektit u dëmtua seriozisht.

 

Amerikanët nuk hoqën dorë nga ideja e kontrollit të uraganeve

Edhe pse eksperimenti i vitit 1947 shkaktoi shumë polemika, studiuesit amerikanë nuk hoqën dorë plotësisht nga përpjekja për të dobësuar stuhitë tropikale.

Në vitin 1962 u lansua një program i ri i quajtur “Stormfury”, i cili zgjati deri në vitin 1983.

Këtë herë, në vend të akullit të thatë, shkencëtarët përdorën jodur argjendi, një përbërës kimik që besohet se është në gjendje të ndikojë në formimin e reve dhe të ndryshojë strukturën e uraganeve.

Ideja ishte të krijohej një unazë e re, më e gjerë resh rreth syrit të stuhisë, e cila do të zvogëlonte shpejtësinë e erërave më të forta.

Disa eksperimente dukeshin premtuese në fillim. Megjithatë, hulumtimet e mëvonshme kanë treguar se uraganet shpesh kalojnë natyrshëm nëpër ndryshime pothuajse identike.

Shkencëtarët zbuluan gjithashtu se nuk kishte ujë të mjaftueshëm të superftohtë në retë e uraganit që efekti i pritur i jodurit të argjendit të ndodhte në mënyrën se si ata e kishin imagjinuar fillimisht.

Programi u pezullua përfundimisht dhe studiuesit u përqendruan gjithnjë e më shumë në kuptimin e uraganeve, në parashikime më të sakta dhe në paralajmërime në kohë për popullsinë.

Sot, pothuajse tetë dekada pas eksperimentit të pazakontë me akull të thatë, shkenca ende nuk ka teknologji të besueshme për të ndaluar ose drejtuar një uragan.

Historia e projektit “Cirrus” mbetet një nga shembujt më të jashtëzakonshëm të ambicies njerëzore për të kontrolluar natyrën, por edhe një paralajmërim se sa e vështirë është të dallosh pasojat e një eksperimenti nga ndryshimet që do të ndodhnin në atmosferë vetë. Burimi: Atlantic Oceanographic & Meteorological Laboratory

Continue Reading

Lajmet

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, merr pjesë në Asamblenë e Përgjithshme Vjetore të Asociacionit të Universiteteve të Ballkanit në Prizren

Published

on

By

Rektori i UBT-së Prof. Dr. Edmond Hajrizi, mori pjesë në Asamblenë e Përgjithshme Vjetore të Asociacionit të Universiteteve të Ballkanit (BAUNAS), e cila u mbajt sot në Prizren, duke riafirmuar angazhimin e UBT-së në bashkëpunimin dhe ndërkombëtarizimin e arsimit të lartë në rajon dhe më gjerë.

Gjatë punimeve të Asamblesë u diskutuan dhe u miratuan çështje me rëndësi për funksionimin dhe zhvillimin e asociacionit, përfshirë pranimin e anëtarëve të rinj dhe votimin e rregullores së re. Takimi shërbeu gjithashtu si një mundësi e rëndësishme për shkëmbimin e përvojave dhe forcimin e bashkëpunimit ndërmjet universiteteve anëtare.

Në kuadër të këtij aktiviteti, rektori Hajrizi zhvilloi takime me përfaqësues të universiteteve të ndryshme anëtare, përfshirë rektorin dhe sekretarin e përgjithshëm të Universitetit Trakya, si dhe përfaqësues të tjerë akademikë. Gjatë këtyre takimeve u diskutuan mundësitë e bashkëpunimit në fusha të ndryshme akademike, zhvillimi i projekteve të përbashkëta, shkëmbimi i stafit dhe studentëve, si dhe krijimi i partneriteteve të reja ndërinstitucionale.

UBT është anëtar i rregullt i Asociacionit të Universiteteve të Ballkanit prej disa vitesh dhe merr pjesë aktive në aktivitetet dhe iniciativat e tij. Përveç këtij asociacioni, UBT është pjesë edhe e rrjeteve dhe organizatave të rëndësishme ndërkombëtare të arsimit të lartë, përfshirë Asociacionin e Universiteteve Evropiane (EUA), Magna Charta Universitatum dhe UNIMED-in.

Pjesëmarrja e UBT-së në këto platforma ndërkombëtare dëshmon angazhimin e vazhdueshëm të institucionit për zgjerimin e bashkëpunimit akademik, shkëmbimin e njohurive dhe përvojave, si dhe krijimin e mundësive të reja për studentët dhe stafin akademik.

Përmes pjesëmarrjes aktive në asociacione dhe rrjete ndërkombëtare, UBT vazhdon të kontribuojë në avancimin e arsimit të lartë, forcimin e lidhjeve akademike rajonale dhe ndërkombëtare dhe zhvillimin e partneriteteve strategjike me universitete nga vende të ndryshme.

Continue Reading

Të kërkuara